వాయుపురాణమ్

బృహస్పతిరువాచ।। యద్యేవం చోదితః శక్ర త్వయా స్యాం పూర్వ్వమేవ హి। నాభవిష్యత్ త్వత్ప్రియార్థం నాకర్త్తవ్యం మమానఘ ।। ౩౦.

బృహస్పతి చెప్పారు: ఇంద్రా, నువ్వు ముందే ఇలా అడిగుంటే, నీకోసం నేను చేయకూడదనుకున్న పనిని చేయేవాడిని కాదు, పాపరహితుడా.

ప్రయతిష్యామి దేవేన్ద్ర తద్ధితార్థం మహాద్యుతే। యథా భాగఞ్చ రాజ్యఞ్చ అచిరాత్ ప్రతిపత్స్యసే ।। ౩౦.

దేవేంద్రా, నీకు మళ్లీ రాజ్యాన్ని, నీ వాటాను త్వరగా పొందేలా నేను ఆ ప్రయోజనం కోసం వెళ్ళిపోతాను.

తథా శక్ర గమిష్యామి మాభూత్తే విక్లవం మనః। తతః కర్మ్మ చకారాస్య తేజఃసంవర్ద్ధనం మహత్ ।। ౩౦.

శక్రా, నేను వెళ్ళిపోతున్నాను, నీ మనస్సు కలవరపడకూడదు. ఆ తరువాత అతని బలాన్ని పెంచేందుకు గొప్ప కార్యాన్ని చేశాడు.

తేషాఞ్చ బుద్ధిసంమోహమకరోద్బుద్ధిసత్తమః। తే యదా ససుతా మూఢా రాగోత్పన్న విధర్మ్మిణః ।। ౩౦.

అప్పుడు, జ్ఞానవంతుల్లో శ్రేష్ఠుడు వారి బుద్ధిని మాయలో పడేశాడు. ఆ రాజు కుమారులు కామంతో, ధర్మం లేకుండా, మూర్ఖులైపోయారు.

బ్రహ్మద్విషశ్చ సంవృత్తా హతవీర్య్యపరాక్రమాః। తతో లేభే సురైశ్వర్యమైన్ద్రస్థానం తథోత్తమమ్ ।। ౩౦.

వారు బ్రహ్మద్వేషులై, శక్తి, పరాక్రమాలు కోల్పోయారు. అప్పుడు అతడు దేవతల అధిపత్యాన్ని, ఇంద్రుని శ్రేష్ఠ స్థానాన్ని పొందాడు.

హత్వా రజిసుతాన్ సర్వాన్కామక్రోధపరాయణాన్। య ఇదం పావనం స్థానం ప్రతిష్ఠానం శతక్రతోః। శ్రృణుయాద్వా రజేర్వాపి న స దౌరాత్మ్యమాప్నుయాత్ ।। ౩౦.

కామక్రోధాలకు లోనై ఉన్న రాజు కుమారులను అంతమొందించిన తరువాత, శతక్రతువు స్థానం, ప్రతిష్ఠ గురించి ఎవరు వినినా, లేదా ఆ రాజు గురించి వినినా, వారికి దురదృష్టం కలగదు.

మరుతేన కథం కన్యా రాజ్ఞే దత్తా మహాత్మనా। కింవీర్యాశ్చ మహాత్మానో జాతా మరుతకన్యకాః ।। ౩౧.

మహాత్ముడైన మరుతు ఆ యువతిని రాజుకు ఎలా ఇచ్చాడో, మరుతు కుమార్తె నుంచి పుట్టిన మహాత్ములు ఎంత పరాక్రమం చూపించారో చెప్పు.

ఆహవన్ తం మరుత్సోమమన్నకామః ప్రజేశ్వరమ్। మాసి మాసి మహాతేజాః షష్టిసంవత్సరాన్నృపః ।। ౩౧.

ఆహారం కోరికతో ప్రజల అధిపతి, మహాతేజస్సుతో ఉన్న మరుత్సోమునికి, నెల నెలా అరవై సంవత్సరాలు హవనం చేశాడు.

తేన తే మరుతస్తస్య మరుత్సోమేన తోషితాః। అక్షయ్యాన్నం దదుః ప్రీతాః సర్వకామపరిచ్ఛదమ్ ।। ౩౧.

దాంతో మరుతులు మరుత్సోముని ద్వారా అతనిపై సంతోషించి, అపరిమితమైన అన్నాన్ని, కావలసిన అన్ని సౌఖ్యాలను ఇచ్చారు.

అన్నం తస్య సకృత్పక్వమహోరాత్రే న క్షీయతే। కోటిశో దీయమానం చ సూర్య్యస్యోదయనాదపి ।। ౩౧.

అతనికి ఒకసారి పక్కిన అన్నం, పగలు రాత్రి కలిపి, కోట్లాది మందికి ఇచ్చినా, సూర్యోదయం నుంచి కూడా, అది తగ్గదు.

మిత్రాజ్యోతిస్తు కన్యాయాం మరుతస్య చ ధీమతః। తస్మాజ్జాతా మహాసత్త్వా ధర్మజ్ఞా మోక్షదర్శినః ।। ౩౧.

మిత్రాజ్యోతిని అనే యువతితో, ధీమంతుడైన మరుతు సంయోగం వల్ల, గొప్ప బలశాలులు, ధర్మజ్ఞులు, మోక్షాన్ని దర్శించినవారు పుట్టారు.

సంన్యస్య గృహధర్మాణి వైరాగ్యం సముపస్థితాః। యతిధర్మమవాప్యేహ బ్రహ్మభూయాయ తే గతాః ।। ౩౧.

వారు గృహధర్మాలను వదిలి, విరక్తతను అలవర్చుకున్నారు. యతిధర్మాన్ని పాటించి, ఇక్కడే బ్రహ్మనిలయాన్ని పొందారు.

అనపాయస్తతో జాతస్తదా ధర్మప్రదత్తవాన్। క్షత్రధర్మస్తతో జాతః ప్రతిపక్షో మహాతపాః ।। ౩౧.

వారిలో అనపాయుడు పుట్టి, ధర్మాన్ని ప్రసాదించాడు. అతనివల్ల క్షత్రియధర్మం పుట్టింది. దానివల్ల ప్రతిపక్షుడు అనే మహాతపస్వి జన్మించాడు.

ప్రతిపక్షసుతశ్చాపి సఞ్జయో నామ విశ్రుతః। సఞ్జయస్య జయః పుత్రో విజయస్తస్య జగ్మివాన్ ।। ౩౧.

ప్రతిపక్షునికి సంజయుడు అనే ప్రసిద్ధుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు. సంజయునికి జయుడు కుమారుడు, జయునికి విజయుడు పుట్టాడు.

విజయస్య జయః పుత్రస్తస్య హర్యన్ద్వతః స్మృతః । హర్యన్దుతస్తతో రాజా సహదేవః ప్రతాపవాన్ ।। ౩౧.

విజయునికి జయుడు కుమారుడు, అతనికి హర్యంద్వుడు అని పేరు. హర్యంద్వుని నుంచి ప్రతాపశాలి అయిన సహదేవుడు రాజుగా పుట్టాడు.

సహదేవస్య ధర్మాత్మా అదీన ఇతి విశ్రుతః। అదీనస్య జయత్సేనస్తస్య పుత్రోఽథ సంకృతిః ।। ౩౧.

సహదేవునికి ధర్మాత్ముడైన, ఆదీనుడు అనే ప్రసిద్ధుడు కుమారుడు. ఆదీనునికి జయసేనుడు కుమారుడు, అతనికి సంకృతి కుమారుడు.

సంకృతేరపి ధర్మాత్మా కృతధర్మా మహాయశాః। ఇత్యేతే క్షత్ర ధర్మాణో నహుషస్య నిబోధత ।। ౩౧.

సంకృతికి కూడా ధర్మాత్ముడైన, మహాయశస్సుతో ఉన్న కృతధర్ముడు కుమారుడు. ఇలా నహుషుని క్షత్రియ వంశాలను తెలుసుకో.

నహుషస్య తు దాయాదాః షడిన్ద్రోపమతేజసః। ఉత్పన్నాః పితృకన్యాయాం విరజాయాం మహౌజసః ।। ౩౧.

నహుషునికి ఇంద్రునితో సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న ఆరు మంది వారసులు పుట్టారు. వారు అతని తండ్రి కుమార్తె అయిన విరజలో జన్మించారు.

యతిర్యయాతిః సంయాతిరాయాతిః పఞ్చ తుద్వయః। యతిర్జ్యేష్ఠస్తు తేషాం వై యయాతిస్తు తతోఽవరః ।। ౩౧.

వారు యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, ఇంకా ఇద్దరు తుద్వయులు. వారిలో యతి పెద్దవాడు, యయాతి తరువాతి వాడు.

కాకుత్స్థకన్యాం గాం నామ లేభే పత్నీం యతిస్తదా। సంయాతిర్మో క్షమాస్థాయ బ్రహ్మభూతోఽభవన్మునిః ।। ౩౧.

ఆ సమయంలో యతి మహర్షి కాకుత్థుని కుమార్తెగా పుట్టిన గాను అనే యువతిని భార్యగా చేసుకున్నాడు. ఆ మహర్షి సహనంతో, వేరే ఆశలు లేకుండా బ్రహ్మనందాన్ని పొందాడు.

తేషాం మధ్యే తు పఞ్చానాం యయాతిః పృథివీపతిః। దేవయానిముశనసః సుతాం భార్యామవాప హ ।। ౩౧.

ఆ ఐదుగురిలో యయాతి అనే భూమిపతి ఉశనసుని కుమార్తె దేవయానిని భార్యగా చేసుకున్నాడు.

శర్మిష్ఠా మాసురీం చైవ తనయాం వృషపర్వణః। యదుం చ తుర్వసుం చైవ దేవయానిర్వ్యజాయత ।। ౩౧.

దేవయాని యదు, తుర్వసు అనే కుమారులను కనగా, వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠా ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే కుమారులను కనింది.

ద్రుహ్యుఞ్చానుఞ్చ పూరుఞ్చ శర్మిష్ఠా వార్షపర్వణీ । అజీజనన్మహావీర్యాన్ సుతాన్దేవసుతోపమాన్ ।। ౩౧.

వృషపర్వుని కుమార్తె శర్మిష్ఠా ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే మహాశక్తివంతులైన కుమారులను కనింది. వారు దేవపుత్రులతో సమానులుగా ఉన్నారు.

రథన్తస్మై దదౌ రుద్రః ప్రీతః పరమభాస్వరమ్। అసఙ్గం కాఞ్చనం దివ్యమక్షయౌ చ మహేషుధీ ।। ౩౧.

ఆ సమయంలో రుద్రుడు సంతోషంతో అతనికి అద్భుతమైన, స్వర్ణంతో చేసిన, దివ్యమైన, ఎవరూ ఎదుర్కోలేని, ఎప్పటికీ నశించని గొప్ప ఆయుధాలతో కూడిన రథాన్ని ఇచ్చాడు.

యుక్తం మనో జవైరశ్వైర్యేన కన్యాం సముద్వహత్। స తేన రథముఖ్యేన జిగాయ చ తతో మహీమ్ ।। ౩౧.

ఆ రథాన్ని మనస్సు వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలతో కట్టించి, అతడు ఆ యువతిని తీసుకెళ్లాడు. ఆ గొప్ప రథంతో భూమిని కూడా జయించాడు.

యయాతిర్యుధి దుర్ద్ధర్షో దేవదానవమానవైః । పౌరవాణాం నృపాణాఞ్చ సర్వేషాం సోఽభవద్రథః ।। ౩౧.

యయాతి దేవతలు, దానవులు, మానవులతో యుద్ధంలో ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వాడై, పౌరవ వంశానికి చెందిన రాజులందరికీ రథస్వారిగా నిలిచాడు.

యోవత్సుదేశప్రభవః కౌరవో జనమేజయః। కురోః పుత్రస్య రాజ్ఞస్తు రాజ్ఞః పారిక్షితస్య హ। జగామ స రథో నాశం శాపాద్గార్గ్యస్య ధీమతః ।। ౩౧.

వత్సదేశంలో జన్మించిన కౌరవుడు జనమేజయుడు, కురు కుమారుడు, పరిక్షిత్తు మనవడు అయిన ఆ రాజుకు చెందిన ఆ రథం, జ్ఞానవంతుడైన గార్గ్యుని శాపంతో నశించింది.

గార్గ్యస్య హి సుతం బాలః స రాజా జనమేజయః। దుర్బుద్ధిర్హింసయామాస లోహగన్ధం నరాధిపమ్ ।। ౩౧.

ఆ రాజైన జనమేజయుడు చిన్నవాడై, మంచి బుద్ధి లేక గార్గ్యుని కుమారుడైన లోహగంధుడిని హింసించాడు.

స లోహగన్ధో రాజర్షిః పరిధావన్నితస్తతః। పౌరజానపదైస్త్యక్తో న లేభే శర్మ కర్హిచిత్ ।। ౩౧.

ఆ లోహగంధుడు రాజర్షి, ఇక్కడ అక్కడ పరుగెత్తుతూ, పట్టణాలు, గ్రామాల ప్రజలందరూ వదిలేసి, ఎప్పుడూ శాంతిని పొందలేకపోయాడు.