వాయుపురాణమ్

పితృగన్ధర్వయక్షైశ్చ రక్షోభూతగణైస్తథా। మానుషైః పశుభిశ్చైవ పక్షిభిః స్థావరైః సహ ।। ౪.

పితృదేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, భూతగణాలు, అలాగే మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, స్థావరజంతువులతో కూడి ఉన్నారు.

మన్వాదికం భవిష్యాన్తమాఖ్యానైర్బహువిస్తరమ్ । వక్ష్యే వైవస్వతం సర్గం నమస్కృత్య వివస్వతే ।। ౪.

మనువుల ప్రారంభం నుండి భవిష్యత్తు వరకు, అనేక విశదమైన కథలతో, వైవస్వత మనువు యొక్క సృష్టిని, వివస్వంతునికి నమస్కరించి వివరించబోతున్నాను.

ఆద్యే మన్వన్తరేఽతీతాః సర్గాః ప్రావర్త్తకాశ్చ యే। స్వాయమ్భువేఽన్తరే పూర్వం సప్తాసన్ యే మహర్షయః। చాక్షుషస్యాన్తరేఽతీతే ప్రాప్తే వైవస్వతే పునః ।। ౪.

మొదటి మన్వంతరంలో జరిగిన సృష్టులు, స్వాయంభువ మన్వంతరంలో ఉన్న ఏడుగురు మహర్షులు, గతంలో జరిగిన చాక్షుష మన్వంతరం, ఇప్పుడు వైవస్వత మన్వంతరంలో జరిగే విషయాలు — ఇవన్నీ వివరించబడ్డాయి.

దక్షస్య చ ఋషీణాఞ్చ భృగ్వాదీనాం మహౌజసామ్। శాపాన్మహేశ్వరస్యాసీత్ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనామ్ ।। ౪.

దక్షుడు, ఋషులు, భృగువంటి మహాశక్తులైన ఋషులపై మహేశ్వరుని శాపం వల్ల, ఈ మహాత్ములు ప్రాకట్యం పొందారు.

భూయః సప్తర్షయస్తే చ ఉత్పన్నాః సప్త మానసాః। పుత్రత్వే కల్పితాశ్చైవ స్వయమేవ స్వయమ్భువా ।। ౪.

ఆ ఏడుగురు మహర్షులు మళ్ళీ జన్మించి, మనసు ద్వారా పుట్టిన ఏడుగురిగా, స్వయంభువుడు తన కుమారులుగా నియమించాడు.

ప్రజాసన్తానకృద్భిస్తైరుత్పద్యద్భిర్మహాత్మభిః। పునః ప్రవర్త్తితః సర్గో యథాపూర్వం యథాక్రమమ్ ।। ౪.

ఆ మహాత్ములు, ప్రజలను సృష్టించేవారు, పుట్టిన వెంటనే, మునుపటి విధంగా, క్రమంగా సృష్టిని మళ్ళీ ప్రారంభించారు.

తేషాం ప్రసూతిం వక్ష్యామి విశుద్ధజ్ఞానకర్మణామ్। సమాసవ్యాసయోగాభ్యాం యథావదనుపూర్వశః ।। ౪.

వారు పరిశుద్ధమైన జ్ఞాన, క్రియలతో కలిగినవారి సంతానాన్ని, సంక్షిప్తంగా మరియు విస్తరంగా, క్రమంగా నేను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.

యేషామన్వయసమ్భూతైర్లోకోఽయం సచరాచరః। పునః స పూరితః సర్గో గ్రహ నక్షత్రమణ్డితః ।। ౪.

వారి వంశంలో పుట్టినవారు ఈ లోకాన్ని, అందులోని చరాచరజీవులతో మళ్లీ నింపారు. ఆ సృష్టి గ్రహాలు, నక్షత్రాలతో అలంకరించబడింది.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య మునీనాం సంశయోఽభవత్ । తతస్తం సంశయావిష్టాః సూతం సంశయనిశ్చయే। సత్కృత్య పరిపప్రచ్ఛుర్మునయః శంసితవ్రతాః ।। ౪.

ఈ మాటలు విని ఆ మునులు సందేహపడ్డారు. అప్పుడు ఆ సందేహంతో ఉన్న వ్రతస్థులైన మునులు, సందేహాలను తీర్చే సూతుడిని గౌరవంగా అడిగారు.

కథం సప్తర్షయః పూర్వ్వముత్పన్నాః సప్త మానసాః। పుత్రత్వే కల్పితాశ్చైవ తన్నో నిగద సత్తమ। తతోఽబ్రవీన్మహాతేజాః సూత పౌరాణికః శుభమ్ ।। ౪.

పూర్వం ఆ ఏడుగురు మహర్షులు, ఏడుగురు మనసుపుట్టిన కుమారులు ఎలా పుట్టారు? వారిని కుమారులుగా ఎలా భావించారు? ఈ విషయం మాకు చెప్పు మహానుభావా! అప్పుడు పురాణజ్ఞుడైన సూతుడు మంగళకరమైన మాటలు చెప్పాడు.

కథం సప్తర్షయః సిద్ధా యే వై స్వాయమ్భువేఽన్తరే। మన్వన్తరం సమాసాద్య పునర్వైవస్వతం కిల ।। ౪.

స్వాయంభువ మను కాలంలో ఉన్న సిద్ధులైన ఏడుగురు మహర్షులు, ఎలా మళ్లీ వైవస్వత మను కాలానికి వచ్చారు?

భవాభిశాపాత్సంవిద్ధా హ్యప్రాప్తాస్తే తదా తపః। ఉపపన్నా జనే లోకే సకృదాగామినస్తు తే ।। ౪.

భవుడు శాపించినందున వారు అప్పట్లో తపస్సు సాధించలేకపోయారు. అయినా, ఒక్కసారి జన్మించే వారు కావడంతో, జనలోకంలో మళ్లీ జన్మించారు.

ఊచుః సర్వే తతోఽన్యోన్యం జనలోకే మహర్షయః। ఊచురేవ మహాభాగా వారుణే వితతే క్రతౌ ।। ౪.

అప్పుడు జనలోకంలో ఉన్న మహర్షులు పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు. అలాగే, వారణుడు నిర్వహించిన మహాయజ్ఞంలో కూడా ఆ మహాభాగులు మాట్లాడారు.

సర్వే వయం ప్రసూయామశ్చాక్షుషస్యాన్తరే మనోః। పితామహాత్మజాః సర్వే తతః శ్రేయో భవిష్యతి ।। ౪.

మనం అందరం చాక్షుష మను కాలంలో పితామహుని కుమారులుగా జన్మిస్తాం. దాంతో మాకు ఇంకా మేలు కలుగుతుంది.

స్వాయమ్భువేఽన్తరే శప్తాః సప్తార్థం తే భవేన తు। జజ్ఞిరే వై పునస్తే హ జనలోకాద్దివం గతా ।। ౪.

స్వాయంభువ మను కాలంలో భవుడు ఏడుగురి కోసం వారిని శపించాడు. ఆ తరువాత వారు మళ్లీ జన్మించి, జనలోకంనుంచి స్వర్గానికి వెళ్లారు.

దేవస్య మహతో యజ్ఞే వారుణీం బిభ్రతస్తనుమ్। బ్రహ్మణో జుహ్వతః శుక్రమగ్నౌ పూర్వం ప్రజేప్సయా। ఋషయో జజ్ఞిరే పూర్వం ద్వితీయమితి నః శ్రుతమ్ ।। ౪.

దేవుని మహాయజ్ఞంలో, ఆయన వారుణీ రూపం ధరించి, బ్రహ్మదేవుడు సంతానాన్ని కోరుతూ అగ్నిలో శుద్ధమైన తర్పణం సమర్పించగా, ముందుగా ఋషులు పుట్టారు. ఇదే రెండవ సృష్టిగా మేము విన్నాము.

భృగురఙ్గిరా మరీచిః పులస్త్యః పులహః క్రతుః। అత్రిశ్చైవ వసిష్ఠశ్చ అష్టౌ తే బ్రహ్మణః సుతాః ।। ౪.

భృగు, అంగిరసు, మరీచి, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు, అత్రి, వశిష్ఠుడు — వీరు ఎనిమిది మంది బ్రహ్మదేవుని కుమారులు.

తథాస్య వితతే యజ్ఞే దేవాః సర్వే సమాగతాః। యజ్ఞాఙ్గాని చ సర్వాణి వషట్కారశ్చ మూర్తిమాన్ ।। ౪.

అలా ఆయన నిర్వహించిన మహాయజ్ఞానికి అందరు దేవతలు, యజ్ఞానికి సంబంధించిన అన్ని భాగాలు, మూర్తిరూపంలో వషట్కారమూ కూడి వచ్చాయి.

మూర్త్తిమన్తి చ సామాని యజూంషి చ సహస్రశః। ఋగ్వేద శ్చాభవత్తత్ర పదక్రమవిభూషితః ।। ౪.

అక్కడ వేలాది సామవేద గీతాలు, యజుర్వేద మంత్రాలు మూర్తిరూపంలో ప్రकटించాయి. పదక్రమంతో అలంకరించబడిన ఋగ్వేదమూ అక్కడ ఉద్భవించింది.

యజుర్వేదశ్చ వృత్తాఢ్య ఓఙ్కారవదనోజ్జ్వలః। స్థితో యజ్ఞార్థసంపృక్తసూక్తబ్రాహ్మణమన్త్రవాన్ ।। ౪.

యజుర్వేదం ఛందస్సులతో నిండినది, ఓంకారధ్వనితో ప్రకాశించేది. అది యజ్ఞార్థంతో, సూక్తాలు, బ్రాహ్మణాలు, మంత్రాలతో కూడి అక్కడ నిలిచింది.

సామవేదశ్చ వృత్తాఢ్యః సర్వగేయపురఃసరః। విశ్వావస్వాదిభిః సార్ద్ధం గన్ధర్వైః సమ్భృతోఽభవత్ ।। ౪.

సామవేదం ఛందస్సులతో నిండినది, అన్ని పాటలకు ప్రథమమైనది. విశ్వావసు మొదలైన గంధర్వులతో కలిసి అక్కడ ప్రత్యక్షమైంది.

బ్రహ్మ వేదస్తథా ఘోరైః కృత్యావిధిభిరన్వితః। ప్రత్యఙ్గిరసయోగైశ్చ ద్విశరీరశిరోఽభవత్ ।। ౪.

బ్రహ్మవేదం భయంకరమైన కర్మవిధులతో, అథర్వాంగిరసుల ఆచరణలతో కూడి, రెండు శరీరాలు, రెండు తలలతో ప్రकटించబడింది.

లక్షణాని స్వరాః స్తోభా నిరుక్తస్వరభక్తయః। ఆశ్రయస్తు వషట్‌కారో నిగ్రహప్రగ్రహావపి ।। ౪.

అచ్చులు, స్వరాలు, స్థోభాలు, నిర్వచన స్వర విభాగాలు, వాటికి ఆధారమైన వషట్కారము, నియమ నిగ్రహాలు కూడా అక్కడ కనిపించాయి.

దీప్తా దీప్తిరిలాదేవీ దిశః ప్రదిశగీశ్వరాః । దేవకన్యాశ్చ పత్న్యశ్చ తథా మాతర ఏవ చ ।। ౪.

ప్రకాశవంతమైన ఇళాదేవి, దిక్కులు, వాటి అధిపతులు, దేవకన్యలు, భార్యలు, అలాగే మాతృదేవతలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.

ఆయుః సర్వత ఏవైతే దేవస్య యజతో ముఖే। మూర్త్తిమన్తః స్వరూపాఖ్యా వరుణస్య వపుర్భృతః ।। ౪.

ఈ సమస్తమూ స్వరూపాలతో, తమ పేర్లతో, వరుణుని రూపాన్ని ధరించి, యజ్ఞం చేసే దేవుని నోటిలో ప్రాణంగా నిలిచాయి.

స్వయమ్భువస్తు తా దృష్ట్వా రేతః సమపతద్భువి। బ్రహ్మర్షేర్భావభూతస్య విధానాచ్చ న సంశయః ।। ౪.

స్వయంభువు వారిని చూసినప్పుడు, ఆయనకు బ్రహ్మర్షి సృష్టి తపస్సు కలిగింది. అందువల్ల ఆయన వీర్యం భూమిపై పడింది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

కృత్వా జుహావ స్రుగ్భ్యాఞ్చ స్రువేణ పరిగృహ్య చ। ఆజ్యవజ్జుహువాఞ్జక్రే మన్త్రవచ్చ పితామహః ।। ౪.

ఆయన ఆ వీర్యాన్ని ఒక చెంబు, ఒక పళ్లెం తీసుకుని, నెయ్యిలా యజ్ఞంలో మంత్రాలతో హోమం చేశాడు. ఆయన పితామహుడు.

తతః స జనయామాస భూతగ్రామం ప్రజాపతిః। తస్యార్వాక్ తేజసస్తస్య యజ్ఞే లోకేషు తైజసమ్। తమసాభావవ్యాప్యత్వం తథా సత్త్వం తథా రజః ।। ౪.

అప్పుడా ప్రజాపతి తన తేజస్సు ద్వారా భూతగణాన్ని సృష్టించాడు. ఆ యజ్ఞంలో ఆయన తేజస్సు వల్ల లోకాలలో అగ్ని స్వభావం, చీకటి వ్యాప్తి, సత్త్వం, అలాగే రజస్సు కూడా కలిగాయి.

సగుణాత్తేజసో నిత్యమాకాశే తమసి స్థితమ్। తమసస్తేజసత్వాచ్చ సర్వభూతాని జజ్ఞిరే ।। ౪.

ఆ తేజస్సు గుణాలతో కూడి, ఎప్పుడూ ఆకాశంలో, చీకటిలో ఉండేది. చీకటి తేజస్సు వల్ల అన్ని భూతాలు జన్మించాయి.