వాయుపురాణమ్

శప్తా హి సా పురీ పూర్వ్వం నికుమ్భేన మహాత్మనా। శూన్యా వర్షసహస్రం వై భవిత్రీతి పునః పునః ।। ౩౦.

అది పూర్వం మహాత్ముడు నికుంభుడు శపించబడి, ఆ పట్టణం వెయ్యేళ్లు ఖాళీగా ఉండాలని మళ్లీ మళ్లీ శాపం పడింది.

తస్యాన్తు శప్తమాత్రాయాం దివోదాసః ప్రజేశ్వరః। విషయాన్తే పురీం రమ్యాం గోమత్యాం సన్న్యవేశయత్ ।। ౩౦.

ఆ శాపం తగిలిన వెంటనే ప్రజల పాలకుడు దివోదాసుడు తన రాజ్యంలో గోమతి నది ఒడ్డున అందమైన పట్టణాన్ని స్థాపించాడు.

ఋష ఊచుః।। వారాణసీం కిమర్థన్తాం నికుమ్భః శప్తవాన్ పురా। నికుమ్భశ్చాపి ధర్మ్మాత్మా సిద్ధక్షేత్రం శశాప యః ।। ౩౦.

ఋషులు ఇలా అడిగారు: 'నికుంభుడు పూర్వం ఎందుకు వారాణసిని శపించాడు? ధర్మాత్ముడైన నికుంభుడు ఎందుకు ఆ పవిత్ర క్షేత్రాన్ని శపించాడు?'

సూత ఉవాచ।। దివోదాసస్తు రాజర్షిర్నగరీం ప్రాప్య పార్థివః। వసతే స మహాతేజాః స్ఫీతాయాం వై నరాధిపః ।। ౩౦.

సూతుడు చెప్పాడు: 'రాజర్షి దివోదాసుడు ఆ పట్టణాన్ని పొందిన తరువాత, మహాతేజస్సుతో కూడిన ఆ నరాధిపుడు అభివృద్ధి చెందిన నగరంలో నివసించసాగాడు.'

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు కృతదారో మహేశ్వరః। దేవ్యాః స ప్రియకామస్తు వసానశ్చ సురాన్తికే ।। ౩౦.

అదే సమయంలో, మహేశ్వరుడు తనకు ప్రియమైన దేవిని పెళ్లి చేసుకుని, దేవతల మధ్య ఆమెతో కలిసి ఉండేవాడు.

దేవాజ్ఞయా పారిషదా విశ్వరూపాస్తపోధనాః। పూర్వోక్తై రూపవిశేషస్తోషయన్తి మహేశ్వరీమ్ ।। ౩౦.

దేవతల ఆజ్ఞతో, తపస్సుతో పరిపూర్ణులైన పరిషదులు, పూర్వం చెప్పిన విధంగా అనేక రూపాలతో మహేశ్వరీని సంతోషపరిచారు.

హృష్యతి తైర్మహాదేవో మేనా నైవ తు హృష్యతి। జుగుప్సతే సా నిత్యఞ్చ దేవం దేవీం తథైవ చ ।। ౩౦.

వాళ్ల వల్ల మహాదేవుడు ఆనందించగా, మేనా మాత్రం సంతోషించలేదు; ఆమె దేవుడిని, దేవిని ఎప్పుడూ తప్పు పట్టేది.

మమ పార్శ్వే త్వనాచారస్తవ భర్త్తా మహేశ్వరః। దరిద్రః సర్వ ఏవేహ అక్లిష్టం లడతేఽనఘే ।। ౩౦.

'నీ భర్త మహేశ్వరుడు నా పక్కన ఉండటానికి తగినవాడు కాదు; అతను ఇక్కడ పూర్తిగా దరిద్రుడే అయినా, ఏ బాధ లేకుండా జీవిస్తున్నాడు, పాపరహితురాలా!'

మాత్రా తథోక్తా వచసా స్త్రీస్వబావాన్నచాక్షమత్। స్మితం కృత్వా తు వరదా హరపార్శ్వమథాగమత్ ।। ౩౦.

తల్లి అలా అన్నప్పుడు, స్త్రీ స్వభావంతో ఆమె తట్టుకోలేకపోయినా, చిరునవ్వుతో వరదాయిని హరుడి పక్కకు వెళ్లింది.

విషణ్ణవదనా దేవీ మహాదేవమభాషత। నేహ వత్స్యామ్యహం దేవ నయ మాం స్వం నివేశనమ్ ।। ౩౦.

దేవి ముఖం దిగులుగా మారి, మహాదేవునితో ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, నేను ఇక్కడ ఉండను; నన్ను నీ స్వంత నివాసానికి తీసుకెళ్ళు.'

తథోక్తస్తు మహాదేవః సర్వాంల్లోకానవేక్ష్య హ। వాసార్థం రోచయామాస పృథివ్యాం తు ద్విజోత్తమాః। వారాణసీం మహాతేజాః సిద్ధక్షేత్రం మహేశ్వరః ।। ౩౦.

అలా చెప్పిన తరువాత, మహాదేవుడు అన్ని లోకాలను పరిశీలించి, భూమిపై ఉన్న మహాతేజస్సుతో కూడిన పవిత్ర క్షేత్రమైన వారాణసిని నివాసానికి ఎంచుకున్నాడు.

దివో దాసేన తాం జ్ఞాత్వా నివిష్టాన్నగరీం భవః। పార్శ్వాస్థం స సమాహూయ గణేశం క్షేమకం బ్రవీత్ ।। ౩౦.

దివోదాసుడు ఆ పట్టణంలో స్థిరపడినట్టు తెలుసుకున్న భవుడు తన పక్కన ఉన్న గణేశుడిని పిలిచి, క్షేమకుడితో మాట్లాడాడు.

గణేశ్వర పురీఙ్గత్వా సూన్యాం వారాణసీం కురు। మృదునా చాబ్యుపాయేన అతివీర్యః స పార్థివః ।। ౩౦.

'గణాధిపతీ, నువ్వు ఆ పట్టణానికి వెళ్లి వారాణసిని ఖాళీ చేయి; ఆ రాజు చాలా శక్తివంతుడు కనుక, మృదువైన మార్గాన్ని ఉపయోగించు.'

తతో గత్వా నికుమ్భస్తు పురీం వారాణసీం పురా । స్వప్నే సన్దర్శయామాస మఙ్కనం నామ నాపితమ్ ।। ౩౦.

అంతట తర్వాత, నికుంభుడు వారాణసి పట్టణానికి వెళ్లి, మంకనుడు అనే నాపితుడికి కలలో కనిపించాడు.

శ్రేయస్తేఽహం కరిష్యామి స్థానం మే రోచయానఘ। మద్రూపాం ప్రతిమాం కృత్వా నగర్య్యన్తే నివేశయ ।। ౩౦.

'నేను నీకు మేలు చేస్తాను; నిష్కల్మషుడా, నాకు ఒక స్థలం ఎంచుకో. నా రూపంలో ఒక విగ్రహాన్ని తయారు చేసి పట్టణంలో ప్రతిష్ఠించు.'

తథా స్వప్నే యథా దృష్టం సర్వం కారితవాన్ ద్విజాః। నగరీద్వార్యనుజ్ఞాప్య రాజానన్తు యథావిధి ।। ౩౦.

కలలో చూసినట్లే, మంకనుడు అన్నీ చేయించాడు; పట్టణాధిపతిని యథావిధిగా అనుమతి తీసుకుని ఆ కార్యాన్ని పూర్తి చేశాడు.

పూజా తు మహతీ చైవ నిత్యమేవ ప్రయుజ్యతే। గన్ధైర్ధూపైశ్చ మాల్యైశ్చ ప్రేక్షణీయైస్తథైవ చ ।। ౩౦.

అక్కడ ప్రతిరోజూ పరిమళాలు, ధూపాలు, పుష్పమాలలు, అందమైన వస్తువులతో గొప్ప పూజ జరుగుతుంది.

అన్నప్రదానయుక్తైశ్చ అత్యద్భుతమివాభవత్। ఏవం సమ్పూజ్యతే తత్ర నిత్యమేవ గణేశ్వరః ।। ౩౦.

అక్కడ అన్నదానాలతో ఆ స్థలం అద్భుతంగా మారింది. అలా ఆ గణపతి అక్కడ ఎప్పుడూ పూజించబడుతుంటాడు.

తతో వరసహస్రాణి నగరాణాం ప్రయచ్ఛతి । పుత్రాన్ హిరణ్యమాయూంషి సర్వ్వకామాంస్తథైవ చ ।। ౩౦.

ఆ తర్వాత ఆయన నగరాలకు వేలాది వరాలు ఇస్తాడు — పిల్లలు, బంగారం, దీర్ఘాయువు, ఇంకా కావాల్సిన అన్నీ ఇస్తాడు.

రాజ్ఞస్తు మహిషీ శ్రేష్ఠా సుయశా నామ విశ్రుతా। పుత్రార్థమాగతా సాధ్వీ రాజ్ఞా దేవీ ప్రచోదితా ।। ౩౦.

ఆ రాజుకు ఉన్న ప్రధాన రాణి సుయశా అని ప్రసిద్ధి. ఆమె మంచి గుణాలవాళ్లది, పిల్లల కోరికతో, రాజు చెప్పడంతో అక్కడికి వచ్చింది.

పూజాన్తు విపులాం కృత్వా దేవీ పుత్రానయాచత। పునః పునరథాగమ్య బహుశః పుత్రకారణాత్ ।। ౩౦.

రాణి గొప్ప పూజ చేసి, పిల్లల కోసం వరం కోరింది. ఆమె మళ్లీ మళ్లీ పిల్లల కోసమే అక్కడికి వచ్చేది.

న ప్రయచ్ఛతి పుత్రాంస్తు నికుమ్భః కారణేన తు। రాజా యది తత్ క్రుధ్యేత తతః కిఞ్చిత్ ప్రవర్త్తతే ।। ౩౦.

నికుంభుడు ఏదో కారణంతో పిల్లలను ఇవ్వలేదు. రాజు దీనిపై కోపపడితే, అక్కడ ఏదో జరుగుతుంది.

అథ దీర్ఘేణ కాలేన క్రోధో రాజానమావిశత్। భూతం త్విదం మహాద్వారి నగరాణాం ప్రయచ్ఛతి ।। ౩౦.

చాలా కాలం తర్వాత ఆ కోపం రాజుని పట్టుకుంది. అప్పుడు ఆయన నగరాల పెద్ద గేటు వద్ద ఒక భూతాన్ని ఇచ్చాడు.

ప్రీత్యా వరాంశ్చ శతశో న కిఞ్చిత్తు ప్రవర్త్తతే। మామకైః పూజ్యతే నిత్యం నగర్యాం మమ చైవ తు ।। ౩౦.

ప్రేమతో వందలాది వరాలు ఇచ్చినా, ఇంకేమీ జరగలేదు. నా ప్రజలు, నా నగరంలో ఆయనను ఎప్పుడూ పూజిస్తూనే ఉన్నారు.

తత్రార్చ్చితశ్చ బహుశో దేవ్యా మే తత్ర కారణాత్ । న దదాతి చ పుత్రం మే కృతఘ్నో బహుభోజనః ।। ౩౦.

అక్కడ నా రాణి ఎన్నోసార్లు పూజ చేసింది. అయినా, ఆ తినే తినే కృతఘ్నుడు నాకు పిల్లను ఇవ్వలేదు.

అతో నార్హతి పూజాన్తు మత్సకాశాత్ కథఞ్చన। తస్మాత్తు నాశయిష్యామి తస్య స్థానం దురాత్మనః ।। ౩౦.

అందుకే, ఇకపై నేను అతనికి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పూజ చేయను. అందుకే ఆ దుష్టుని స్థలాన్ని నేనే నాశనం చేస్తాను.

ఏవం తు సవినిశ్చిత్య దురాత్మా రాజ కిల్బిషీ। స్థానం గణపతేస్తస్య నాశయామాస దుర్మతిః ।। ౩౦.

అలా పక్కా నిర్ణయం తీసుకుని, ఆ పాపిష్టుడు రాజు, చెడ్డ మనసుతో గణపతిని స్థలాన్ని ధ్వంసం చేశాడు.

భగ్నమాయతనం దృష్ట్వా రాజానమగమత్ ప్రభుః। యస్మాదృతేఽపరాధం మే త్వయా స్థానం వినా శితమ్ ।। ౩౦.

ఆ ఆలయం ధ్వంసమైనదని చూసి, ప్రభువు రాజుని దగ్గరకు వచ్చాడు: 'నాకు తప్ప మరే తప్పు లేకుండా, నువ్వు నా స్థలాన్ని ఎందుకు నాశనం చేశావు?' అన్నాడు.

అకస్మాత్ తు పురీ శూన్యా భవిత్రీ తే నరాధిప। తతస్తేన తు శాపేన శూన్యా వారాణసీ తథా ।। ౩౦.

'ఇప్పుడు నీ నగరం అకస్మాత్తుగా ఖాళీ అయిపోతుంది, ఓ రాజా! ఆ శాపంతో వారాణసి కూడా ఖాళీ అయింది.'