వాయుపురాణమ్

అణిమాదియుతా సిద్ధిర్గర్భస్థస్య భవిష్యతి। తేనైవ చ శరీరేణ దేవత్వం ప్రాప్స్యసి ప్రభో। చారుమన్త్రైర్ఘృతైర్గన్ధైర్యక్ష్యన్తి త్వాం ద్విజాతయః ।। ౩౦.

నీకు గర్భంలోనే అణిమాది సిద్ధులు లభిస్తాయి. అదే శరీరంతో దేవత్వాన్ని పొందుతావు. ద్విజాతులు నిన్ను మధురమైన మంత్రాలతో, నెయ్యితో, సుగంధాలతో పూజిస్తారు.

అథ చ త్వం పునశ్చైవ ఆయుర్వేదం విధాస్యసి। అవశ్యమ్భావీ హ్యర్థోఽయం ప్రాగ్దిష్టస్త్వబ్జయోనినా ।। ౩౦.

మరల నీవే ఆయుర్వేదాన్ని స్థాపిస్తావు. ఇది తప్పకుండా జరుగుతుంది; ఇది ముందే కమలజనుడైన బ్రహ్మ ద్వారా నిర్ణయించబడింది.

ద్వితీయం ద్వాపరం ప్రాప్య భవితా త్వం న సంశయః। తస్మాత్ తస్మై వరం దత్త్వా విష్ణురన్తర్దఘే తతః ।। ౩౦.

రెండవ ద్వాపరయుగం వచ్చినప్పుడు నీవు జన్మిస్తావు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అందుకే విష్ణువు వరమిచ్చి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

ద్వితీయే ద్వాపరే ప్రాప్తే సౌనహోత్రః స కాశిరాట్। పుత్రకామ స్తపస్తేపే నృపో దీర్ఘతపాస్తథా ।। ౩౦.

రెండవ ద్వాపరయుగంలో, కాశిరాజు సౌనహోత్రుడు కుమారుని కోరికతో తపస్సు చేశాడు. అలాగే దీర్ఘతపస్సు అనే రాజు కూడా తపస్సు చేశాడు.

అజం దేవన్తు పుత్రార్థే హ్యారిరాధయిషుర్నృపః। వరేణ చ్ఛన్దయామాస ప్రీతో ధన్వన్తరిర్నృపమ్ ।। ౩౦.

కుమారుని కోరికతో ఆ రాజు అజుడైన దేవుని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ప్రయత్నించాడు. ధన్వంతరి సంతోషించి, రాజుకు కావలసిన వరాన్ని ఇచ్చేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.

నృప ఉవాచ।। భగవన్ యది తుష్టస్త్వం పుత్రో మే ధృతిమాన్ భవ। తథేతి సమనుజ్ఞాయ తత్రైవాన్తరధీయత ।। ౩౦.

రాజు ఇలా అన్నాడు: భగవంతుడా! మీరు సంతోషిస్తే నాకు ధైర్యవంతుడైన కుమారుడు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను. ధన్వంతరి అంగీకరించి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

తస్య గేహే సముత్పన్నో దేవో ధన్వన్తరిస్తదా। కాశిరాజో మహారాజః సర్వ్వరోగప్రణాశనః ।। ౩౦.

ఆ సమయంలో ఆ రాజు ఇంట్లో ధన్వంతరి దేవుడు జన్మించాడు. కాశిరాజు, మహారాజా! అన్ని రోగాలను నశింపజేసేవాడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.

ఆయుర్వేదం భరద్వాజశ్చకార సభిషక్క్రియమ్। తమష్టధా పునర్వ్యస్య శిష్యేభ్యః ప్రత్యపాదయత్ ।। ౩౦.

భరద్వాజుడు ఆయుర్వేదాన్ని, దానికి సంబంధించిన వైద్య విధానాన్ని రచించాడు. ఆయన దాన్ని ఎనిమిది భాగాలుగా విభజించి, తన శిష్యులకు బోధించాడు.

ధన్వన్తరిసుతశ్చాపి కేతుమానితి విశ్రుతః। అథ కేతుమతః పుత్రో విభో భీమరథో నృపః। దివోదాస ఇతి ఖ్యాతో వారాణస్యధిపోఽభవత్ ।। ౩౦.

ధన్వంతరి కుమారుడు కేతుమాన్ అని ప్రసిద్ధి. ఆ కేతుమాన్ కుమారుడు భీమరథుడు అనే రాజు. భీమరథునికి దివోదాసుడు జన్మించాడు; వారణాసి పాలకుడిగా ఆయన పేరు పొందాడు.

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు పురీం వారాణసీం పురా। శూన్యాం వివేశయామాస క్షేణకో నామ రాక్షసః ।। ౩౦.

అదే సమయంలో, క్షేణకుడు అనే రాక్షసుడు ఖాళీగా ఉన్న వారాణసి పట్టణంలో ప్రవేశించాడు.

శప్తా హి సా పురీ పూర్వ్వం నికుమ్భేన మహాత్మనా। శూన్యా వర్షసహస్రం వై భవిత్రీతి పునః పునః ।। ౩౦.

అది పూర్వం మహాత్ముడు నికుంభుడు శపించబడి, ఆ పట్టణం వెయ్యేళ్లు ఖాళీగా ఉండాలని మళ్లీ మళ్లీ శాపం పడింది.

తస్యాన్తు శప్తమాత్రాయాం దివోదాసః ప్రజేశ్వరః। విషయాన్తే పురీం రమ్యాం గోమత్యాం సన్న్యవేశయత్ ।। ౩౦.

ఆ శాపం తగిలిన వెంటనే ప్రజల పాలకుడు దివోదాసుడు తన రాజ్యంలో గోమతి నది ఒడ్డున అందమైన పట్టణాన్ని స్థాపించాడు.

ఋష ఊచుః।। వారాణసీం కిమర్థన్తాం నికుమ్భః శప్తవాన్ పురా। నికుమ్భశ్చాపి ధర్మ్మాత్మా సిద్ధక్షేత్రం శశాప యః ।। ౩౦.

ఋషులు ఇలా అడిగారు: 'నికుంభుడు పూర్వం ఎందుకు వారాణసిని శపించాడు? ధర్మాత్ముడైన నికుంభుడు ఎందుకు ఆ పవిత్ర క్షేత్రాన్ని శపించాడు?'

సూత ఉవాచ।। దివోదాసస్తు రాజర్షిర్నగరీం ప్రాప్య పార్థివః। వసతే స మహాతేజాః స్ఫీతాయాం వై నరాధిపః ।। ౩౦.

సూతుడు చెప్పాడు: 'రాజర్షి దివోదాసుడు ఆ పట్టణాన్ని పొందిన తరువాత, మహాతేజస్సుతో కూడిన ఆ నరాధిపుడు అభివృద్ధి చెందిన నగరంలో నివసించసాగాడు.'

ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు కృతదారో మహేశ్వరః। దేవ్యాః స ప్రియకామస్తు వసానశ్చ సురాన్తికే ।। ౩౦.

అదే సమయంలో, మహేశ్వరుడు తనకు ప్రియమైన దేవిని పెళ్లి చేసుకుని, దేవతల మధ్య ఆమెతో కలిసి ఉండేవాడు.

దేవాజ్ఞయా పారిషదా విశ్వరూపాస్తపోధనాః। పూర్వోక్తై రూపవిశేషస్తోషయన్తి మహేశ్వరీమ్ ।। ౩౦.

దేవతల ఆజ్ఞతో, తపస్సుతో పరిపూర్ణులైన పరిషదులు, పూర్వం చెప్పిన విధంగా అనేక రూపాలతో మహేశ్వరీని సంతోషపరిచారు.

హృష్యతి తైర్మహాదేవో మేనా నైవ తు హృష్యతి। జుగుప్సతే సా నిత్యఞ్చ దేవం దేవీం తథైవ చ ।। ౩౦.

వాళ్ల వల్ల మహాదేవుడు ఆనందించగా, మేనా మాత్రం సంతోషించలేదు; ఆమె దేవుడిని, దేవిని ఎప్పుడూ తప్పు పట్టేది.

మమ పార్శ్వే త్వనాచారస్తవ భర్త్తా మహేశ్వరః। దరిద్రః సర్వ ఏవేహ అక్లిష్టం లడతేఽనఘే ।। ౩౦.

'నీ భర్త మహేశ్వరుడు నా పక్కన ఉండటానికి తగినవాడు కాదు; అతను ఇక్కడ పూర్తిగా దరిద్రుడే అయినా, ఏ బాధ లేకుండా జీవిస్తున్నాడు, పాపరహితురాలా!'

మాత్రా తథోక్తా వచసా స్త్రీస్వబావాన్నచాక్షమత్। స్మితం కృత్వా తు వరదా హరపార్శ్వమథాగమత్ ।। ౩౦.

తల్లి అలా అన్నప్పుడు, స్త్రీ స్వభావంతో ఆమె తట్టుకోలేకపోయినా, చిరునవ్వుతో వరదాయిని హరుడి పక్కకు వెళ్లింది.

విషణ్ణవదనా దేవీ మహాదేవమభాషత। నేహ వత్స్యామ్యహం దేవ నయ మాం స్వం నివేశనమ్ ।। ౩౦.

దేవి ముఖం దిగులుగా మారి, మహాదేవునితో ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, నేను ఇక్కడ ఉండను; నన్ను నీ స్వంత నివాసానికి తీసుకెళ్ళు.'

తథోక్తస్తు మహాదేవః సర్వాంల్లోకానవేక్ష్య హ। వాసార్థం రోచయామాస పృథివ్యాం తు ద్విజోత్తమాః। వారాణసీం మహాతేజాః సిద్ధక్షేత్రం మహేశ్వరః ।। ౩౦.

అలా చెప్పిన తరువాత, మహాదేవుడు అన్ని లోకాలను పరిశీలించి, భూమిపై ఉన్న మహాతేజస్సుతో కూడిన పవిత్ర క్షేత్రమైన వారాణసిని నివాసానికి ఎంచుకున్నాడు.

దివో దాసేన తాం జ్ఞాత్వా నివిష్టాన్నగరీం భవః। పార్శ్వాస్థం స సమాహూయ గణేశం క్షేమకం బ్రవీత్ ।। ౩౦.

దివోదాసుడు ఆ పట్టణంలో స్థిరపడినట్టు తెలుసుకున్న భవుడు తన పక్కన ఉన్న గణేశుడిని పిలిచి, క్షేమకుడితో మాట్లాడాడు.

గణేశ్వర పురీఙ్గత్వా సూన్యాం వారాణసీం కురు। మృదునా చాబ్యుపాయేన అతివీర్యః స పార్థివః ।। ౩౦.

'గణాధిపతీ, నువ్వు ఆ పట్టణానికి వెళ్లి వారాణసిని ఖాళీ చేయి; ఆ రాజు చాలా శక్తివంతుడు కనుక, మృదువైన మార్గాన్ని ఉపయోగించు.'

తతో గత్వా నికుమ్భస్తు పురీం వారాణసీం పురా । స్వప్నే సన్దర్శయామాస మఙ్కనం నామ నాపితమ్ ।। ౩౦.

అంతట తర్వాత, నికుంభుడు వారాణసి పట్టణానికి వెళ్లి, మంకనుడు అనే నాపితుడికి కలలో కనిపించాడు.

శ్రేయస్తేఽహం కరిష్యామి స్థానం మే రోచయానఘ। మద్రూపాం ప్రతిమాం కృత్వా నగర్య్యన్తే నివేశయ ।। ౩౦.

'నేను నీకు మేలు చేస్తాను; నిష్కల్మషుడా, నాకు ఒక స్థలం ఎంచుకో. నా రూపంలో ఒక విగ్రహాన్ని తయారు చేసి పట్టణంలో ప్రతిష్ఠించు.'

తథా స్వప్నే యథా దృష్టం సర్వం కారితవాన్ ద్విజాః। నగరీద్వార్యనుజ్ఞాప్య రాజానన్తు యథావిధి ।। ౩౦.

కలలో చూసినట్లే, మంకనుడు అన్నీ చేయించాడు; పట్టణాధిపతిని యథావిధిగా అనుమతి తీసుకుని ఆ కార్యాన్ని పూర్తి చేశాడు.

పూజా తు మహతీ చైవ నిత్యమేవ ప్రయుజ్యతే। గన్ధైర్ధూపైశ్చ మాల్యైశ్చ ప్రేక్షణీయైస్తథైవ చ ।। ౩౦.

అక్కడ ప్రతిరోజూ పరిమళాలు, ధూపాలు, పుష్పమాలలు, అందమైన వస్తువులతో గొప్ప పూజ జరుగుతుంది.

అన్నప్రదానయుక్తైశ్చ అత్యద్భుతమివాభవత్। ఏవం సమ్పూజ్యతే తత్ర నిత్యమేవ గణేశ్వరః ।। ౩౦.

అక్కడ అన్నదానాలతో ఆ స్థలం అద్భుతంగా మారింది. అలా ఆ గణపతి అక్కడ ఎప్పుడూ పూజించబడుతుంటాడు.

తతో వరసహస్రాణి నగరాణాం ప్రయచ్ఛతి । పుత్రాన్ హిరణ్యమాయూంషి సర్వ్వకామాంస్తథైవ చ ।। ౩౦.

ఆ తర్వాత ఆయన నగరాలకు వేలాది వరాలు ఇస్తాడు — పిల్లలు, బంగారం, దీర్ఘాయువు, ఇంకా కావాల్సిన అన్నీ ఇస్తాడు.