వాయుపురాణమ్

ఈషికాస్తమ్బమాసాద్య జ్వలన్తమివ పావకమ్। జాతమాత్రోఽథ భగవాన్ దేవానామాక్షిపద్వపుః ।। ౨౮.

ఒక ఈషికా కాండం దగ్గర, అగ్నిలా జ్వలించుతూ, జన్మించిన వెంటనే భగవంతుడు దేవతలను ఆశ్చర్యపరిచే రూపాన్ని ధరించాడు.

తతః సంశయమాపన్నాస్తారామకథయన్ సురాః। సత్యం బ్రూహి సుతః కస్య సోమస్యాథ బృహస్పతేః ।। ౨౮.

అప్పుడు దేవతలు సందేహంతో తారను అడిగారు: 'నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా లేక బృహస్పతినిదా?'

హ్రీయమాణా యదా దేవాన్నాహ సా సాధ్వసాధు వా । తదా తాం శప్తుమారబ్ధః కుమారో దస్యుహన్తమః ।। ౨౮.

దేవతల ఎదుట సిగ్గుపడుతూ, ఆమె అది మంచిదా, చెడ్డదా అని చెప్పలేదు. అప్పుడు ఆ కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆమెను శపించబోయాడు.

సన్నివార్య తదా బ్రహ్మా తారాం చన్ద్రస్య సంశయః। యదత్ర తథ్యన్తద్‌బ్రూహి తారే కస్య సుతస్త్వయమ్ ।। ౨౮.

అప్పుడు బ్రహ్మా అతడిని ఆపి, తారను చూచి, 'తారే, నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా, ఎవరిదో చెప్పు' అని అన్నాడు.

సా ప్రాఞ్జలిరువాచేదం బ్రహ్మాణం వరదం ప్రభుమ్। సోమస్యేతి మహాత్మానం కుమారన్దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

ఆమె చేతులు జోడించి, వరదుడైన ప్రభువైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది: 'ఈ కుమారుడు సోమునిదే, మహాత్ముడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు.'

తతః స తముపాఘాయ సోమో దాతా ప్రజాపతిః। బుధ ఇత్యకరోన్నామ తస్య పుత్రస్య ధీమతః ।। ౨౮.

ఆ తరువాత సోముడు, ప్రాణులందరికీ దాత, తన కుమారుడిని ఆలింగనం చేసి, ఆ తెలివైన కుమారునికి 'బుధుడు' అనే పేరు పెట్టాడు.

ప్రతిపూర్వ్వఞ్చ గమనే సమభ్యుత్తిష్ఠతే బుధైః। ఉత్పాదయామాస తదా పుత్రం వై రాజపుత్రికా ।। ౨౮.

ఆ సమయంలో రాజకుమార్తె బుధుని దగ్గరకు వెళ్లి, వారి సంయోగంలో ఆమె ఒక కుమారుని ప్రసవించింది.

తస్య పుత్రో మహాతేజా బభూవైలః పురూరవాః । ఉర్వశ్యాం జజ్ఞిరే తస్య పుత్రాః షట్ సుమహౌజసః ।। ౨౮.

ఆ కుమారుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న పురూరవుడు. అతడు ఉర్వశితో కలసి ఆరుగురు గొప్ప బలవంతులైన కుమారులను పొందాడు.

ప్రసహ్య ధర్షితస్తత్ర వివశో రాజయక్ష్మణా । తతో యక్ష్మాభిభూతస్తు సోమః ప్రక్షీణమణ్డలః । జగామ శరణాయాథ పితరం సోఽత్రిమేవ తు ।। ౨౮.

అక్కడ సోముడు బలవంతంగా బాధించబడి, రాజయక్ష్మ అనే వ్యాధితో బాధపడి, తన వలయాన్ని కోల్పోయి, తండ్రి అత్రిని ఆశ్రయించాడు.

తస్య తత్పాపశమనం చకారాత్రిర్మహాయశాః। స రాజయక్ష్మణా ముక్తః శ్రియా జజ్వాల సర్వ్వశః ।। ౨౮.

అత్రి మహర్షి ఆ పాపాన్ని నివారించాడు. రాజయక్ష్మ వ్యాధి నుంచి విముక్తుడైన సోముడు మళ్లీ తన మహిమతో ప్రకాశించాడు.

ఏతత్సోమస్య వై జన్మ కీర్త్తితం ద్విజసత్తమాః। వంశన్తస్య ద్విజశ్రేష్ఠాః కీర్త్యమానం నిబోధత ।। ౨౮.

ఇదే సోముని జన్మకథ, మహర్షులారా! ఇప్పుడు ఆయన వంశాన్ని చెప్పబోతున్నాను, వినండి.

ధన్యమారోగ్యమాయుష్యం పుణ్యం కల్మషశోధనమ్। సోమస్య జన్మ శ్రుత్వైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౨౮.

సోముని జన్మకథను వినితే, ధన్యత్వం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం లభిస్తాయి. అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.

సూత ఉవాచ ।। సోమస్య తు బుధః పుత్రో బుధస్య తు పురూరవాః। తేజస్వీ దానశీలశ్చ యజ్వా విపులదక్షిణః ।। ౨౯.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: సోమునికి బుధుడు కుమారుడు, బుధునికి పురూరవుడు కుమారుడు. పురూరవుడు తేజోవంతుడు, దాత, యజ్ఞకర్త, విరాళాలు ఇచ్చేవాడు.

బ్రహ్మవాదీ పరాక్రాన్తః శత్రుభిర్యుధి దుర్జయః। ఆహర్త్తా చాగ్నిహోత్రస్య యజ్వనాఞ్చ దదౌ మహీమ్ ।। ౨౯.

అతడు బ్రహ్మవేత్త, పరాక్రమశాలి, శత్రువులకు యుద్ధంలో దుర్జేయుడు. అగ్నిహోత్రం చేసి, యజ్ఞకర్తలకు భూమిని ఇచ్చేవాడు.

సత్యవాక్ కర్మ్మబుద్ధిశ్చ కాన్తః సంవృతమైథునః। అతీవ పుత్రో లోకేషు రూపేణాప్రతిమోఽభవత్ ।। ౨౯.

అతడు సత్యవాది, కార్యంలో తెలివిగలవాడు, ఆకర్షణీయుడు, నియమంగా ఉండేవాడు. అతని కుమారుడు అందంలో ఎవరికీ సమానం లేనివాడు.

తం బ్రహ్మవాదినం దాన్తం ధర్మజ్ఞం సత్యవాదినమ్। ఉర్వశీ వరయామాస హిత్వా మానం యశస్వినీ ।। ౨౯.

ప్రముఖురాలైన ఉర్వశి, తన గర్వాన్ని విడిచిపెట్టి, బ్రహ్మవేత్త, దాంతుడు, ధర్మజ్ఞుడు, సత్యవాది అయిన అతనిని వరంగా కోరుకుంది.

తయా సహావసద్రాజా దశవర్షాణి చాష్ట చ। సప్త షట్ సప్త చాష్టౌ చ దశ చాష్టౌ చ వీర్యవాన్ ।। ౨౯.

ఆమెతో రాజు పది, ఎనిమిది, ఏడూ, ఆరు, ఏడూ, ఎనిమిది, పది, ఎనిమిది సంవత్సరాలు కలిసి జీవించాడు. వీర్యవంతుడిగా ఉన్నాడు.

వనే చైత్రరథే రమ్యే తథా మన్దాకినీతటే। అలకాయాం విశాలాయాం నన్దనే చ వనోత్తమే ।। ౨౯.

చైత్రరథం అనే అందమైన అరణ్యంలో, మందాకినీ నది తీరంలో, అలక, విశాల, నందనవనం వంటి ఉత్తమ అరణ్యాలలో వారు నివసించారు.

గన్ధమాదనపాదేషు మేరుశ్రృఙ్గే నగోత్తమే। ఉత్తరాంశ్చ కురూన్ ప్రాప్య కలాపగ్రామమేవ చ ।। ౨౯.

గంధమాదన పర్వతపు అడవుల్లో, మెరు శిఖరంపై, ఉత్తర కురువులలో, కలాప గ్రామంలో కూడా వారు ఉన్నారు.

ఏతేషు వనసుఖ్యేషు సురైరాచరితేషు చ। ఉర్వశ్యా సహితో రాజా రేమే పరమయా ముదా ।। ౨౯.

ఈ అందమైన అరణ్యాలలో, దేవతలు సంచరించే ప్రాంతాల్లో, ఉర్వశితో కలిసి రాజు పరమానందంగా ఆనందించాడు.

ఋషయ ఊచుః।। గన్ధర్వా చోర్వశీ దేవీ రాజానం మానుషం కథమ్। దేవానుత్సృజ్య సమ్ప్రాప్తా తన్నో బ్రూహి బహుశ్రుత ।। ౨౯.

ఋషులు అడిగారు: గంధర్వులలో దేవత అయిన ఉర్వశి, దేవతలను వదిలి మానవ రాజుని ఎలా చేరుకుంది? దయచేసి మాకు చెప్పు.

సూత ఉవాచ।। బ్రహ్మశాపాభిభూతా సా మానుషం సముపస్థితా। ఐలం తు తం వరారోహా సమయేన వ్యవస్థితా ।। ౨౯.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: బ్రహ్మదేవుని శాపం వల్ల ఉర్వశి మానవుడి దగ్గరకు వచ్చింది. అందమైన ఆమె, కొన్ని నిబంధనలతో ఐలుని చేరింది.

ఆత్మనః శాపమోక్షార్థం నియమం సా చకార తు । అనగ్నదర్శనఞ్చైవ అకామాత సహ మైథునమ్ ।। ౨౯.

ఆ శాపం నుండి విముక్తి కోసం, ఆమె కొన్ని నియమాలు పెట్టుకుంది. అగ్నిని చూసేలా ఉండకూడదు, తనకు ఇష్టం లేకుండా సంయోగం జరగకూడదు అని నిర్ణయించింది.

ద్వౌ మేషౌ శయనాభ్యాశే స తావద్ వ్యవతిష్ఠతే। ఘృతమాత్రం తథాహారః కాలమేకన్తు పార్థివ ।। ౨౯.

రాజా! మంచం పక్కన రెండు గొర్రెలు ఉండాలి. తినడానికి నెయ్యి పరిమాణంలో మాత్రమే ఆహారం తీసుకోవాలి. ఇదే ఆ కాల పరిమితి.

యద్యేష సమయో రాజన్ యావత్కాలఞ్చ తే దృఢమ్। తావత్కాలన్తు వత్స్యామి ఏష నః సమయః కృతః ।। ౨౯.

రాజా! ఈ ఒప్పందాన్ని నీవు ఎంతకాలం కట్టుబడి పాటిస్తావో, అంతకాలం నేను ఇక్కడే ఉంటాను. ఇదే మన ఇద్దరి మధ్య నిబంధన.

తస్యాస్తం సమయం సర్వం స రాజా పర్యపాలయత్। ఏవం సా చావసత్ తస్మిన్ పురూరవసి భామినీ ।। ౨౯.

ఆ ఒప్పందాన్ని ఆ రాజు పూర్తిగా పాటించాడు. అందువల్ల ఆ ప్రకాశవంతురాలు పురూరవుని దగ్గరే నివసించింది.

వర్షాణ్యథ చతుఃషష్టిం తద్భక్త్యా శాపమోహితా। ఉర్వశీ మానుషం ప్రాప్తా గన్ధర్వ్వా శ్చిన్తయాన్వితాః ।। ౨౯.

అలా అరువశి శాప ప్రభావంతో మోహితురాలై, భక్తితో మనుష్యురాలిగా అరవై నాలుగు సంవత్సరాలు గడిపింది. గంధర్వులు ఆలోచనలో పడిపోయారు.

గన్ధర్వ్వా ఊచుః। చిన్తయధ్వం మహాభాగా యథా సా తు వరాఙ్గనా। ఆగచ్ఛేత్తు పునర్ద్దేవానుర్వశీ స్వర్గభూషణా ।। ౨౯.

గంధర్వులు ఇలా అన్నారు: 'ధన్యులారా! ఆ అద్భుతురాలు, స్వర్గానికి అలంకారం అయిన అరువశి, మళ్లీ దేవతల దగ్గరకు ఎలా వస్తుందో ఆలోచించండి.'

తతో విశ్వావసుర్నామ తత్రాహ వదతాం వరః। తయా తు సమయస్తత్ర క్రియమాణో మతోఽనఘః ।। ౨౯.

అప్పుడు విశ్వావసు అనే గొప్పవాడు అక్కడ ఇలా అన్నాడు: 'ఆమెతో ఒక నిబంధన చేసారు, అది తప్పు కానిది.'