వాయుపురాణమ్

తదా తత్ ప్రాప్య దుష్ప్రాపమైశ్వర్యమృషిసంస్తుతమ్। స విభ్రమమతిర్విప్రా వినయే వినయో హతః ।। ౨౮.

ఆ సమయంలో, ఋషులు స్తుతించిన, అందరికీ దుర్లభమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందిన బ్రాహ్మణులారా, అతని మనస్సు చంచలమై, నియమం పోయింది.

స యాచ్యమానో దేవైశ్చ తథా దేవర్షిభిశ్చ హ। నైవ వ్యసర్జయత్తారాం తస్మాయాఙ్గిరసే తదా ।। ౨౮.

దేవతలు, దేవర్షులు ఎంత అడిగినా, ఆ సమయంలో అతడు తారను అంగిరసునికి తిరిగి ఇవ్వలేదు.

ఉశనాస్తస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిమఙ్గిరసో ద్విజాః। స హి శిష్యో మహాతేజాః పితుః పూర్వం బృహస్పతేః ।। ౨౮.

ఉశనుడు అంగిరసుని దగ్గర నుండి ఆమెను తీసుకున్నాడు, ఎందుకంటే అతడు మహాతేజస్సుతో, తన తండ్రి బృహస్పతి శిష్యుడు కూడా.

తేన స్నేహేన భగవాన్ రుద్రస్తస్య బృహస్పతేః। పార్ష్ణిగ్రాహోఽభవద్దేవః ప్రగృహ్యాజగవన్ధనుః ।। ౨౮.

ఆ స్నేహం వల్ల, భగవంతుడైన రుద్రుడు బృహస్పతికి తోడుగా నిలిచి, అతని పాదాన్ని పట్టుకుని, విల్లు ఎత్తాడు.

తేన బ్రహ్మర్షిముఖ్యేభ్యః పరమాస్త్రం మహాత్మనా। ఉద్దిశ్య దేవానుత్సృష్టం యేనైషాం నాశితం యశః ।। ౨౮.

ఆ మహాత్ముడు, బ్రహ్మర్షులలో ముఖ్యుడు, దేవతలపై పరమాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. దాంతో వారి కీర్తి నశించిపోయింది.

తత్ర తద్యుద్ధమభవత్ ప్రత్యక్షన్తారకామయమ్। దేవానాం దానవానాఞ్చ లోకక్షయకరం మహత్ ।। ౨౮.

అక్కడ తారకామయమైన మహా యుద్ధం జరిగింది. అది దేవతలు, దానవుల మధ్య జరిగినది, లోకాలను నాశనం చేసేలా ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసింది.

తత్ర శిష్టాస్త్రయో దేవాస్తుషితాశ్చైవ యే స్మృతాః। బ్రహ్మాణం శరణం జగ్మురాదిదేవం పితామహమ్ ।। ౨౮.

అక్కడ మిగిలిన ముగ్గురు దేవతలు, తుషితులు అని పిలవబడే వారు, ఆదిదేవుడు, పితామహుడు అయిన బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.

తతో నివార్యోశనసం రుద్రం జ్యేష్ఠఞ్చ శఙ్కరమ్। దదావాఙ్గిరసే తారాం స్వయమేవ పితామహః ।। ౨౮.

ఆ తరువాత ఉశనుడిని, రుద్రుడిని, పెద్దవాడైన శంకరుడిని ఆపి, తారను అంగిరసునికి స్వయంగా పితామహుడు అప్పగించాడు.

అన్తర్వత్నీం చ తాం దృష్ట్వా తారాన్తారాధిపాననామ్। గర్భముత్సృజసే న త్వం విప్రః ప్రాహ బృహస్పతిః ।। ౨౮.

ఆమె గర్భవతిగా ఉన్న తారను చూసి, నక్షత్రాధిపతికి భార్య అయిన ఆమెను, 'నీవు గర్భాన్ని విడవకూడదు' అని బృహస్పతి అన్నాడు.

మదీయాయాం తనౌ యోనౌ గర్భో ధార్యః కథఞ్చన। అథో నావసృజత్తన్తు కుమారం దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

'నా శరీరంలో, నా గర్భంలో ఉన్న శిశువు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ కాపాడాలి' అని అన్నా, ఆమె ఆ కుమారుడిని, శత్రువులను సంహరించగలవాడిని, నిలిపిపెట్టలేదు.

ఈషికాస్తమ్బమాసాద్య జ్వలన్తమివ పావకమ్। జాతమాత్రోఽథ భగవాన్ దేవానామాక్షిపద్వపుః ।। ౨౮.

ఒక ఈషికా కాండం దగ్గర, అగ్నిలా జ్వలించుతూ, జన్మించిన వెంటనే భగవంతుడు దేవతలను ఆశ్చర్యపరిచే రూపాన్ని ధరించాడు.

తతః సంశయమాపన్నాస్తారామకథయన్ సురాః। సత్యం బ్రూహి సుతః కస్య సోమస్యాథ బృహస్పతేః ।। ౨౮.

అప్పుడు దేవతలు సందేహంతో తారను అడిగారు: 'నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా లేక బృహస్పతినిదా?'

హ్రీయమాణా యదా దేవాన్నాహ సా సాధ్వసాధు వా । తదా తాం శప్తుమారబ్ధః కుమారో దస్యుహన్తమః ।। ౨౮.

దేవతల ఎదుట సిగ్గుపడుతూ, ఆమె అది మంచిదా, చెడ్డదా అని చెప్పలేదు. అప్పుడు ఆ కుమారుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ఆమెను శపించబోయాడు.

సన్నివార్య తదా బ్రహ్మా తారాం చన్ద్రస్య సంశయః। యదత్ర తథ్యన్తద్‌బ్రూహి తారే కస్య సుతస్త్వయమ్ ।। ౨౮.

అప్పుడు బ్రహ్మా అతడిని ఆపి, తారను చూచి, 'తారే, నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా, ఎవరిదో చెప్పు' అని అన్నాడు.

సా ప్రాఞ్జలిరువాచేదం బ్రహ్మాణం వరదం ప్రభుమ్। సోమస్యేతి మహాత్మానం కుమారన్దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

ఆమె చేతులు జోడించి, వరదుడైన ప్రభువైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది: 'ఈ కుమారుడు సోమునిదే, మహాత్ముడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు.'

తతః స తముపాఘాయ సోమో దాతా ప్రజాపతిః। బుధ ఇత్యకరోన్నామ తస్య పుత్రస్య ధీమతః ।। ౨౮.

ఆ తరువాత సోముడు, ప్రాణులందరికీ దాత, తన కుమారుడిని ఆలింగనం చేసి, ఆ తెలివైన కుమారునికి 'బుధుడు' అనే పేరు పెట్టాడు.

ప్రతిపూర్వ్వఞ్చ గమనే సమభ్యుత్తిష్ఠతే బుధైః। ఉత్పాదయామాస తదా పుత్రం వై రాజపుత్రికా ।। ౨౮.

ఆ సమయంలో రాజకుమార్తె బుధుని దగ్గరకు వెళ్లి, వారి సంయోగంలో ఆమె ఒక కుమారుని ప్రసవించింది.

తస్య పుత్రో మహాతేజా బభూవైలః పురూరవాః । ఉర్వశ్యాం జజ్ఞిరే తస్య పుత్రాః షట్ సుమహౌజసః ।। ౨౮.

ఆ కుమారుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న పురూరవుడు. అతడు ఉర్వశితో కలసి ఆరుగురు గొప్ప బలవంతులైన కుమారులను పొందాడు.

ప్రసహ్య ధర్షితస్తత్ర వివశో రాజయక్ష్మణా । తతో యక్ష్మాభిభూతస్తు సోమః ప్రక్షీణమణ్డలః । జగామ శరణాయాథ పితరం సోఽత్రిమేవ తు ।। ౨౮.

అక్కడ సోముడు బలవంతంగా బాధించబడి, రాజయక్ష్మ అనే వ్యాధితో బాధపడి, తన వలయాన్ని కోల్పోయి, తండ్రి అత్రిని ఆశ్రయించాడు.

తస్య తత్పాపశమనం చకారాత్రిర్మహాయశాః। స రాజయక్ష్మణా ముక్తః శ్రియా జజ్వాల సర్వ్వశః ।। ౨౮.

అత్రి మహర్షి ఆ పాపాన్ని నివారించాడు. రాజయక్ష్మ వ్యాధి నుంచి విముక్తుడైన సోముడు మళ్లీ తన మహిమతో ప్రకాశించాడు.

ఏతత్సోమస్య వై జన్మ కీర్త్తితం ద్విజసత్తమాః। వంశన్తస్య ద్విజశ్రేష్ఠాః కీర్త్యమానం నిబోధత ।। ౨౮.

ఇదే సోముని జన్మకథ, మహర్షులారా! ఇప్పుడు ఆయన వంశాన్ని చెప్పబోతున్నాను, వినండి.

ధన్యమారోగ్యమాయుష్యం పుణ్యం కల్మషశోధనమ్। సోమస్య జన్మ శ్రుత్వైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౨౮.

సోముని జన్మకథను వినితే, ధన్యత్వం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం లభిస్తాయి. అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.

సూత ఉవాచ ।। సోమస్య తు బుధః పుత్రో బుధస్య తు పురూరవాః। తేజస్వీ దానశీలశ్చ యజ్వా విపులదక్షిణః ।। ౨౯.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: సోమునికి బుధుడు కుమారుడు, బుధునికి పురూరవుడు కుమారుడు. పురూరవుడు తేజోవంతుడు, దాత, యజ్ఞకర్త, విరాళాలు ఇచ్చేవాడు.

బ్రహ్మవాదీ పరాక్రాన్తః శత్రుభిర్యుధి దుర్జయః। ఆహర్త్తా చాగ్నిహోత్రస్య యజ్వనాఞ్చ దదౌ మహీమ్ ।। ౨౯.

అతడు బ్రహ్మవేత్త, పరాక్రమశాలి, శత్రువులకు యుద్ధంలో దుర్జేయుడు. అగ్నిహోత్రం చేసి, యజ్ఞకర్తలకు భూమిని ఇచ్చేవాడు.

సత్యవాక్ కర్మ్మబుద్ధిశ్చ కాన్తః సంవృతమైథునః। అతీవ పుత్రో లోకేషు రూపేణాప్రతిమోఽభవత్ ।। ౨౯.

అతడు సత్యవాది, కార్యంలో తెలివిగలవాడు, ఆకర్షణీయుడు, నియమంగా ఉండేవాడు. అతని కుమారుడు అందంలో ఎవరికీ సమానం లేనివాడు.

తం బ్రహ్మవాదినం దాన్తం ధర్మజ్ఞం సత్యవాదినమ్। ఉర్వశీ వరయామాస హిత్వా మానం యశస్వినీ ।। ౨౯.

ప్రముఖురాలైన ఉర్వశి, తన గర్వాన్ని విడిచిపెట్టి, బ్రహ్మవేత్త, దాంతుడు, ధర్మజ్ఞుడు, సత్యవాది అయిన అతనిని వరంగా కోరుకుంది.

తయా సహావసద్రాజా దశవర్షాణి చాష్ట చ। సప్త షట్ సప్త చాష్టౌ చ దశ చాష్టౌ చ వీర్యవాన్ ।। ౨౯.

ఆమెతో రాజు పది, ఎనిమిది, ఏడూ, ఆరు, ఏడూ, ఎనిమిది, పది, ఎనిమిది సంవత్సరాలు కలిసి జీవించాడు. వీర్యవంతుడిగా ఉన్నాడు.

వనే చైత్రరథే రమ్యే తథా మన్దాకినీతటే। అలకాయాం విశాలాయాం నన్దనే చ వనోత్తమే ।। ౨౯.

చైత్రరథం అనే అందమైన అరణ్యంలో, మందాకినీ నది తీరంలో, అలక, విశాల, నందనవనం వంటి ఉత్తమ అరణ్యాలలో వారు నివసించారు.

గన్ధమాదనపాదేషు మేరుశ్రృఙ్గే నగోత్తమే। ఉత్తరాంశ్చ కురూన్ ప్రాప్య కలాపగ్రామమేవ చ ।। ౨౯.

గంధమాదన పర్వతపు అడవుల్లో, మెరు శిఖరంపై, ఉత్తర కురువులలో, కలాప గ్రామంలో కూడా వారు ఉన్నారు.