వాయుపురాణమ్

సా ప్రాఞ్జలిరువాచేదం బ్రహ్మాణం వరదం ప్రభుమ్। సోమస్యేతి మహాత్మానం కుమారన్దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

ఆమె చేతులు ముడిచుకొని, వరదుడైన ప్రభువైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి, 'ఈ కుమారుడు సోమునిదే, మహాత్ముడైన శత్రు సంహారి' అని చెప్పింది.

తతః స తముపాఘాయ సోమో దాతా ప్రజాపతిః। బుధ ఇత్యకరోన్నామ తస్య పుత్రస్య ధీమతః ।। ౨౮.

అప్పుడు ప్రాణదాత, ప్రజాపతి అయిన సోముడు తన కుమారుడిని ఆలింగనం చేసి, ఆ జ్ఞానవంతుడికి 'బుధుడు' అని పేరు పెట్టాడు.

ప్రతిపూర్వ్వఞ్చ గమనే సమభ్యుత్తిష్ఠతే బుధైః। ఉత్పాదయామాస తదా పుత్రం వై రాజపుత్రికా ।। ౨౮.

ప్రతి తరంలో బుధుడు జ్ఞానుల మధ్య ఎదిగాడు. ఆ సమయంలో రాజకుమార్తె ఒక కుమారుని ప్రసవించింది.

తస్య పుత్రో మహాతేజా బభూవైలః పురూరవాః । ఉర్వశ్యాం జజ్ఞిరే తస్య పుత్రాః షట్ సుమహౌజసః ।। ౨౮.

ఆ కుమారుడే మహాతేజస్సుతో కూడిన పురూరవుడు, ఉర్వశిలో జన్మించాడు. అతనికి ఆరు మంది పరాక్రమశాలులు కుమారులు పుట్టారు.

ప్రసహ్య ధర్షితస్తత్ర వివశో రాజయక్ష్మణా । తతో యక్ష్మాభిభూతస్తు సోమః ప్రక్షీణమణ్డలః । జగామ శరణాయాథ పితరం సోఽత్రిమేవ తు ।। ౨౮.

అక్కడ బలవంతంగా అవమానించబడి, రాజయక్ష్మ వ్యాధితో బలహీనుడై, సోముడు వ్యాధితో బాధపడి, తన వలయం తగ్గిపోవడంతో తండ్రి అత్రిని ఆశ్రయించాడు.

తస్య తత్పాపశమనం చకారాత్రిర్మహాయశాః। స రాజయక్ష్మణా ముక్తః శ్రియా జజ్వాల సర్వ్వశః ।। ౨౮.

అత్రి మహాశయుడు ఆ పాపాన్ని తొలగించాడు. రాజయక్ష్మ వ్యాధి నుంచి విముక్తుడై, సోముడు మళ్లీ తన మహిమతో ప్రకాశించాడు.

ఏతత్సోమస్య వై జన్మ కీర్త్తితం ద్విజసత్తమాః। వంశన్తస్య ద్విజశ్రేష్ఠాః కీర్త్యమానం నిబోధత ।। ౨౮.

ఇదే సోముని జన్మకథ, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఇప్పుడు ఆయన వంశాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు వినండి.

ధన్యమారోగ్యమాయుష్యం పుణ్యం కల్మషశోధనమ్। సోమస్య జన్మ శ్రుత్వైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౨౮.

సోముని జననం గురించి వినేవారికి ధన్యం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం లభిస్తాయి. పాపాలు శుద్ధి చెయ్యబడతాయి. అంతే కాదు, అన్ని పాపాల నుండి వారు విముక్తి పొందుతారు.

శ్రీమాన్ భీమస్య దాయాదో రాజాసీత్కాఞ్చనప్రభః। విద్వాంస్తు కాఞ్చనస్యాపి సుహోత్రోఽభూన్మహాబలః ।। ౨౯.

భీముని వారసుడైన కాంచనప్రభుడు మహారాజుగా వెలిగాడు. జ్ఞానులందరిలోనూ కాంచనుని కన్నా గొప్పవాడిగా మహాబలుడు సుహోత్రుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

సుహోత్రస్యాభజ్జహ్నుః కేశికాగర్భసమ్భవః। ప్రతిగత్య తతో గఙ్గా వితతో యజ్ఞకర్మ్మణి ।। ౨౯.

సుహోత్రునికి కేశికా గర్భంలో జన్మించిన జహ్నుడు పుట్టాడు. ఆ తరువాత గంగా తిరిగి వచ్చి యజ్ఞకార్యాల్లో పాల్గొంది.

ప్లావయామాస తం దేశం భావినోఽర్థస్య దర్శనాత్। గఙ్గయా ప్లావితం దృష్ట్వా యజ్ఞవాటం సమన్తతః ।। ౨౯.

భవిష్యత్తులో జరిగే కార్యాన్ని చూపించేందుకు గంగా ఆ దేశాన్ని ముంచెత్తింది. యజ్ఞవాటిక అంతటా గంగా నీటితో నిండిపోయినదాన్ని చూసారు.

సౌహోత్రిర్వరదః క్రుద్ధో గఙ్గాం సంరక్తలోచనః। అస్య గఙ్గేఽవలేపస్య సద్యః ఫలమవాప్నుహి ।। ౨౯.

సుహోత్రుని కుమారుడు వరదుడు కోపంతో కళ్లల్లో రక్తం పొంగుతూ, 'ఓ గంగా! నీ అహంకారానికి ఫలితాన్ని వెంటనే అనుభవించు,' అని అన్నాడు.

ఏతత్తే విఫలం సర్వ్వం పీతమమ్భః కరోమ్యహమ్। రాజర్షిణా తతః పీతాం గఙ్గాం దృష్ట్వా సురర్షయః ।। ౨౯.

'నీది అన్నీ వృథా అయింది. నీ నీటిని నేను తాగేస్తాను,' అని వరదుడు అన్నాడు. రాజర్షి గంగానదిని తాగినదాన్ని చూసి దేవతలు, ఋషులు ఆశ్చర్యపోయారు.

ఉపనిన్యుర్మహాభాగా దుహితృత్వేన జాహ్నవీమ్। యౌవనాశ్వస్య పౌత్రీన్తు కావేరీఞ్జహ్నురావహత్ ।। ౨౯.

మహాభాగ్యశాలి ఋషులు గంగానదిని జహ్నునికి కుమార్తెగా అప్పగించారు. యువనాశ్వుని మనుమరాలైన కావేరిని జహ్నుడు భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యువనాశ్వస్య శాపేన గఙ్గా యేన వినిర్మమే । కావేరీం సరితాం శ్రేష్ఠాం జహ్నుభార్య్యామనిన్దితామ్ ।। ౨౯.

యువనాశ్వుని శాపంతో గంగా అలా ప్రकटించబడింది. నదులలో శ్రేష్ఠమైన కావేరి నిందలేని జహ్నుని భార్యగా మారింది.

జహ్నుశ్చ దయితం పుత్రం సుహోత్రం నామ ధార్మికమ్। కావేర్య్యాం జనయామాస అజకస్తస్య చాత్మజః ।। ౨౯.

జహ్నునికి కావేరి ద్వారా సుహోత్రుడు అనే ధార్మికుడైన ప్రియమైన కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ సుహోత్రునికి అజకుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

అజకస్య తు దాయాదో బలాకాశ్వో మహాయశాః। బభూవుశ్చ గయః శీలః కుశస్తస్యాత్మజః స్మృతః ।। ౨౯.

అజకుని వారసుడిగా మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన బాలాకాశ్వుడు పుట్టాడు. అతనికి గయుడు కుమారుడిగా, మంచి స్వభావం కలవాడిగా, కుశుని కుమారుడిగా గుర్తించబడ్డాడు.

కుశపుత్రా బభూవుశ్చ చత్వారో వేదవర్చసః। కుశాశ్వః కుశనాభశ్చ అమూర్త్తారయశోవసుః ।। ౨౯.

కుశునికి నాలుగు కుమారులు పుట్టారు. వారు వేదవిభూతి కలవారు — కుశాశ్వుడు, కుశనాభుడు, అమూర్తారయుడు, వసువు.

కుశస్తమ్బస్తపస్తేపే పుత్రార్థీ రాజసత్తమః। పూర్ణే వర్షసహస్రే వై శతక్రతుమపశ్యత ।। ౨౯.

కుశస్తంభుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, కుమారుని కోరికతో కఠిన తపస్సు చేశాడు. వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక శతక్రతువును దర్శించాడు.

తముగ్రతపసం దృష్ట్వా సహస్రాక్షః పురన్దరః। సమర్థః పుత్రజననే స్వయమేవాస్య శాశ్వతః ।। ౨౯.

అతని ఘోర తపస్సును చూసి సహస్రాక్షుడు అయిన పురందరుడు, తనంతట తానే కుమారుని ప్రసాదించగలిగాడు.

పుత్రత్వం కల్పయామాస స్వయమేవ పురన్దరః। గాధిర్నామాభవత్పుత్రః కౌశికః పాకశాసనః ।। ౨౯.

పురందరుడు తనే కుమారునిగా అవుతానని నిర్ణయించాడు. అలా పాకశాసనునికి కౌశికుడు అయిన గాధి కుమారుడిగా జన్మించాడు.

పౌరుకుత్సాభవద్భార్యా గాధిస్తస్యామజాయత। పూర్వ్వం కన్యాం మహాభాగాం నామ్నా సత్యవతీం శుభామ్। తాం గాధిపుత్రః కావ్యాయ ఋచీకాయ దదౌ ప్రభుః ।। ౨౯.

గాధికి భార్య పౌరుకుత్స వంశానికి చెందినవారు. ఆమె ద్వారా గాధి పుట్టాడు. ముందుగా, ఆమెకు సత్యవతి అనే మంగళకరమైన కుమార్తె జన్మించింది. ప్రభువు గాధి ఆ సత్యవతిని కవ్యుని కుమారుడు ఋచీకునికి ఇచ్చాడు.

తస్యాం పుత్రస్తు వై భర్త్తా భార్గవో భృగునన్దనః। పుత్రార్థే సాధయామాస చరుం గాధేస్తథైవ చ ।। ౨౯.

ఆమెలో భృగునందనుడైన భార్గవుడు తన కుమారుని కనికొన్నాడు. కుమారుని కోసం గాధికీ ఒక చరువు సిద్ధం చేశాడు.

తథా చాహూయ సుధృతిఋచీకో భార్గవస్తదా। ఉపయోజ్యశ్చరురయం త్వయా మాత్రా చ తేశుభే ।। ౨౯.

అప్పుడు సుధృతి ఋచీకుడు, భార్గవుడు, పిలిచి ఇలా అన్నాడు: 'ఈ చరువు నీవూ, నీ తల్లీ వాడాలి, ఓ మంగళకరమైనవాడా.'

తస్యాం జనిష్యతే పుత్రో దీప్తిమాన్ క్షత్రియర్షభః। అజేయః క్షత్రియైర్యుద్ధే క్షత్రియర్షభసూదనః ।। ౨౯.

ఆమెలో తేజస్సుతో కూడిన, క్షత్రియులలో శ్రేష్ఠుడు, యుద్ధంలో క్షత్రియులకు అజేయుడు, క్షత్రియ వీరులను సంహరించగల కుమారుడు పుడతాడు.

తవాపి పుత్రం కల్యాణి ధృతిన్తం తపోధనమ్। శమాత్మకం ద్విజశ్రేష్ఠం చరురేష విధాస్యతి ।। ౨౯.

ఓ మంగళకరమైనవాడివి, నీకు కూడా ఒక కుమారుడు పుట్టుతాడు. అతడు ధైర్యవంతుడు, తపస్సులో నిబద్ధుడు, శాంత స్వభావం కలవాడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడు అవుతాడు. ఈ చారు ద్వారా అతడు జన్మిస్తాడు.

ఏవముక్త్వా తు తాం భార్య్యామృచీకో భృగునన్దనః। తపస్యాభిరతో నిత్యమరణ్యం ప్రవివేశ హ ।। ౨౯.

ఇలా తన భార్యతో చెప్పిన తరువాత, భృగుకులోత్పన్నుడైన ఋచీకుడు ఎప్పుడూ తపస్సులో తలమునకలై ఉండేవాడు, అటు అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.

గాధిః సదారస్తు తదా ఋచీకాశ్రమమభ్యగాత్। తీర్థయాత్రాప్రసఙ్గేన సుతాం ద్రష్టుం నరేశ్వరః ।। ౨౯.

ఆ సమయంలో, రాజైన గాధి తన భార్యతో కలిసి తీర్థయాత్ర పేరుతో తన కుమార్తెను చూడటానికి ఋచీకుని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.

చరుద్వయం గృహీత్వా తు ఋషేః సత్యవతీ సదా। భర్త్తుర్వచనమవ్యగ్రా హృష్టా మాత్రే న్యవేదయత్ ।। ౨౯.

సత్యవతి ఎప్పుడూ భర్త మాటలకు లోబడే వాడి, ఆనందంగా ఆ ఋషి ఇచ్చిన రెండు చారులను తీసుకుని తల్లి దగ్గరికి చెప్పింది.