వాయుపురాణమ్

తేన బ్రహ్మర్షిముఖ్యేభ్యః పరమాస్త్రం మహాత్మనా। ఉద్దిశ్య దేవానుత్సృష్టం యేనైషాం నాశితం యశః ।। ౨౮.

ఆ మహాత్ముడు బ్రహ్మర్షుల్లో ముఖ్యులైనవారిపై పరమాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి, దాన్ని దేవతలపై వదిలాడు. దాని వల్ల వారి కీర్తి నశించిపోయింది.

తత్ర తద్యుద్ధమభవత్ ప్రత్యక్షన్తారకామయమ్। దేవానాం దానవానాఞ్చ లోకక్షయకరం మహత్ ।। ౨౮.

అక్కడ దేవతలు, దానవుల మధ్య అందరికీ కనిపించేలా ఒక గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. అది లోకాలను నాశనం చేసేంతటి ఘోరమైన పోరాటం.

తత్ర శిష్టాస్త్రయో దేవాస్తుషితాశ్చైవ యే స్మృతాః। బ్రహ్మాణం శరణం జగ్మురాదిదేవం పితామహమ్ ।। ౨౮.

అక్కడ మిగిలిన ముగ్గురు దేవతలు, తుషిత దేవతలు బ్రహ్మను, ఆదిదేవుడైన పితామహుడిని ఆశ్రయంగా వెళ్ళారు.

తతో నివార్యోశనసం రుద్రం జ్యేష్ఠఞ్చ శఙ్కరమ్। దదావాఙ్గిరసే తారాం స్వయమేవ పితామహః ।। ౨౮.

అప్పుడు ఉశనసును, రుద్రుడిని, పెద్దవాడైన శంకరుడిని ఆపి, పితామహుడు తానే తారను ఆంగిరసునికి ఇచ్చాడు.

అన్తర్వత్నీం చ తాం దృష్ట్వా తారాన్తారాధిపాననామ్। గర్భముత్సృజసే న త్వం విప్రః ప్రాహ బృహస్పతిః ।। ౨౮.

తార గర్భవతిగా ఉండటం చూసి, నక్షత్రాధిపతిని గర్భంగా ధరించిందని తెలుసుకొని, బృహస్పతి, 'నీవు ఈ గర్భాన్ని బయటకు వేయకూడదు' అని చెప్పాడు.

మదీయాయాం తనౌ యోనౌ గర్భో ధార్యః కథఞ్చన। అథో నావసృజత్తన్తు కుమారం దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

'నా శరీరంలో, నా గర్భంలో ఈ శిశువు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఉండాలి,' అని చెప్పినా, ఆమె శత్రువులను సంహరించే కుమారుడిని బయటకు వదలలేదు.

ఈషికాస్తమ్బమాసాద్య జ్వలన్తమివ పావకమ్। జాతమాత్రోఽథ భగవాన్ దేవానామాక్షిపద్వపుః ।। ౨౮.

ఆ శిశువు, అగ్నిలా మండుతున్న గడ్డి కాండాన్ని చేరి, పుట్టిన వెంటనే తన రూపాన్ని దేవతల మధ్య విడిచిపెట్టాడు.

తతః సంశయమాపన్నాస్తారామకథయన్ సురాః। సత్యం బ్రూహి సుతః కస్య సోమస్యాథ బృహస్పతేః ।। ౨౮.

అప్పుడు దేవతలు సందేహంతో తారను అడిగారు: 'నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా, లేక బృహస్పతినిదా?'

హ్రీయమాణా యదా దేవాన్నాహ సా సాధ్వసాధు వా । తదా తాం శప్తుమారబ్ధః కుమారో దస్యుహన్తమః ।। ౨౮.

దేవతల ముందు తారకు సిగ్గు వేసి, ఆమె ఏమీ చెప్పలేదు. అప్పుడు ఆ శత్రు సంహారి కుమారుడు ఆమెను శపించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

సన్నివార్య తదా బ్రహ్మా తారాం చన్ద్రస్య సంశయః। యదత్ర తథ్యన్తద్‌బ్రూహి తారే కస్య సుతస్త్వయమ్ ।। ౨౮.

అప్పుడు బ్రహ్మ ఆ కుమారుడిని, తారను ఆపి, చంద్రునిపై ఉన్న సందేహాన్ని తీర్చేందుకు, 'నిజం చెప్పు తార, ఈ కుమారుడు ఎవరిది?' అని అడిగాడు.

సా ప్రాఞ్జలిరువాచేదం బ్రహ్మాణం వరదం ప్రభుమ్। సోమస్యేతి మహాత్మానం కుమారన్దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

ఆమె చేతులు ముడిచుకొని, వరదుడైన ప్రభువైన బ్రహ్మను ఉద్దేశించి, 'ఈ కుమారుడు సోమునిదే, మహాత్ముడైన శత్రు సంహారి' అని చెప్పింది.

తతః స తముపాఘాయ సోమో దాతా ప్రజాపతిః। బుధ ఇత్యకరోన్నామ తస్య పుత్రస్య ధీమతః ।। ౨౮.

అప్పుడు ప్రాణదాత, ప్రజాపతి అయిన సోముడు తన కుమారుడిని ఆలింగనం చేసి, ఆ జ్ఞానవంతుడికి 'బుధుడు' అని పేరు పెట్టాడు.

ప్రతిపూర్వ్వఞ్చ గమనే సమభ్యుత్తిష్ఠతే బుధైః। ఉత్పాదయామాస తదా పుత్రం వై రాజపుత్రికా ।। ౨౮.

ప్రతి తరంలో బుధుడు జ్ఞానుల మధ్య ఎదిగాడు. ఆ సమయంలో రాజకుమార్తె ఒక కుమారుని ప్రసవించింది.

తస్య పుత్రో మహాతేజా బభూవైలః పురూరవాః । ఉర్వశ్యాం జజ్ఞిరే తస్య పుత్రాః షట్ సుమహౌజసః ।। ౨౮.

ఆ కుమారుడే మహాతేజస్సుతో కూడిన పురూరవుడు, ఉర్వశిలో జన్మించాడు. అతనికి ఆరు మంది పరాక్రమశాలులు కుమారులు పుట్టారు.

ప్రసహ్య ధర్షితస్తత్ర వివశో రాజయక్ష్మణా । తతో యక్ష్మాభిభూతస్తు సోమః ప్రక్షీణమణ్డలః । జగామ శరణాయాథ పితరం సోఽత్రిమేవ తు ।। ౨౮.

అక్కడ బలవంతంగా అవమానించబడి, రాజయక్ష్మ వ్యాధితో బలహీనుడై, సోముడు వ్యాధితో బాధపడి, తన వలయం తగ్గిపోవడంతో తండ్రి అత్రిని ఆశ్రయించాడు.

తస్య తత్పాపశమనం చకారాత్రిర్మహాయశాః। స రాజయక్ష్మణా ముక్తః శ్రియా జజ్వాల సర్వ్వశః ।। ౨౮.

అత్రి మహాశయుడు ఆ పాపాన్ని తొలగించాడు. రాజయక్ష్మ వ్యాధి నుంచి విముక్తుడై, సోముడు మళ్లీ తన మహిమతో ప్రకాశించాడు.

ఏతత్సోమస్య వై జన్మ కీర్త్తితం ద్విజసత్తమాః। వంశన్తస్య ద్విజశ్రేష్ఠాః కీర్త్యమానం నిబోధత ।। ౨౮.

ఇదే సోముని జన్మకథ, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! ఇప్పుడు ఆయన వంశాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, మీరు వినండి.

ధన్యమారోగ్యమాయుష్యం పుణ్యం కల్మషశోధనమ్। సోమస్య జన్మ శ్రుత్వైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౨౮.

సోముని జననం గురించి వినేవారికి ధన్యం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, పుణ్యం లభిస్తాయి. పాపాలు శుద్ధి చెయ్యబడతాయి. అంతే కాదు, అన్ని పాపాల నుండి వారు విముక్తి పొందుతారు.

శ్రీమాన్ భీమస్య దాయాదో రాజాసీత్కాఞ్చనప్రభః। విద్వాంస్తు కాఞ్చనస్యాపి సుహోత్రోఽభూన్మహాబలః ।। ౨౯.

భీముని వారసుడైన కాంచనప్రభుడు మహారాజుగా వెలిగాడు. జ్ఞానులందరిలోనూ కాంచనుని కన్నా గొప్పవాడిగా మహాబలుడు సుహోత్రుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

సుహోత్రస్యాభజ్జహ్నుః కేశికాగర్భసమ్భవః। ప్రతిగత్య తతో గఙ్గా వితతో యజ్ఞకర్మ్మణి ।। ౨౯.

సుహోత్రునికి కేశికా గర్భంలో జన్మించిన జహ్నుడు పుట్టాడు. ఆ తరువాత గంగా తిరిగి వచ్చి యజ్ఞకార్యాల్లో పాల్గొంది.

ప్లావయామాస తం దేశం భావినోఽర్థస్య దర్శనాత్। గఙ్గయా ప్లావితం దృష్ట్వా యజ్ఞవాటం సమన్తతః ।। ౨౯.

భవిష్యత్తులో జరిగే కార్యాన్ని చూపించేందుకు గంగా ఆ దేశాన్ని ముంచెత్తింది. యజ్ఞవాటిక అంతటా గంగా నీటితో నిండిపోయినదాన్ని చూసారు.

సౌహోత్రిర్వరదః క్రుద్ధో గఙ్గాం సంరక్తలోచనః। అస్య గఙ్గేఽవలేపస్య సద్యః ఫలమవాప్నుహి ।। ౨౯.

సుహోత్రుని కుమారుడు వరదుడు కోపంతో కళ్లల్లో రక్తం పొంగుతూ, 'ఓ గంగా! నీ అహంకారానికి ఫలితాన్ని వెంటనే అనుభవించు,' అని అన్నాడు.

ఏతత్తే విఫలం సర్వ్వం పీతమమ్భః కరోమ్యహమ్। రాజర్షిణా తతః పీతాం గఙ్గాం దృష్ట్వా సురర్షయః ।। ౨౯.

'నీది అన్నీ వృథా అయింది. నీ నీటిని నేను తాగేస్తాను,' అని వరదుడు అన్నాడు. రాజర్షి గంగానదిని తాగినదాన్ని చూసి దేవతలు, ఋషులు ఆశ్చర్యపోయారు.

ఉపనిన్యుర్మహాభాగా దుహితృత్వేన జాహ్నవీమ్। యౌవనాశ్వస్య పౌత్రీన్తు కావేరీఞ్జహ్నురావహత్ ।। ౨౯.

మహాభాగ్యశాలి ఋషులు గంగానదిని జహ్నునికి కుమార్తెగా అప్పగించారు. యువనాశ్వుని మనుమరాలైన కావేరిని జహ్నుడు భార్యగా చేసుకున్నాడు.

యువనాశ్వస్య శాపేన గఙ్గా యేన వినిర్మమే । కావేరీం సరితాం శ్రేష్ఠాం జహ్నుభార్య్యామనిన్దితామ్ ।। ౨౯.

యువనాశ్వుని శాపంతో గంగా అలా ప్రकटించబడింది. నదులలో శ్రేష్ఠమైన కావేరి నిందలేని జహ్నుని భార్యగా మారింది.

జహ్నుశ్చ దయితం పుత్రం సుహోత్రం నామ ధార్మికమ్। కావేర్య్యాం జనయామాస అజకస్తస్య చాత్మజః ।। ౨౯.

జహ్నునికి కావేరి ద్వారా సుహోత్రుడు అనే ధార్మికుడైన ప్రియమైన కుమారుడు పుట్టాడు. ఆ సుహోత్రునికి అజకుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు.

అజకస్య తు దాయాదో బలాకాశ్వో మహాయశాః। బభూవుశ్చ గయః శీలః కుశస్తస్యాత్మజః స్మృతః ।। ౨౯.

అజకుని వారసుడిగా మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన బాలాకాశ్వుడు పుట్టాడు. అతనికి గయుడు కుమారుడిగా, మంచి స్వభావం కలవాడిగా, కుశుని కుమారుడిగా గుర్తించబడ్డాడు.

కుశపుత్రా బభూవుశ్చ చత్వారో వేదవర్చసః। కుశాశ్వః కుశనాభశ్చ అమూర్త్తారయశోవసుః ।। ౨౯.

కుశునికి నాలుగు కుమారులు పుట్టారు. వారు వేదవిభూతి కలవారు — కుశాశ్వుడు, కుశనాభుడు, అమూర్తారయుడు, వసువు.

కుశస్తమ్బస్తపస్తేపే పుత్రార్థీ రాజసత్తమః। పూర్ణే వర్షసహస్రే వై శతక్రతుమపశ్యత ।। ౨౯.

కుశస్తంభుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, కుమారుని కోరికతో కఠిన తపస్సు చేశాడు. వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక శతక్రతువును దర్శించాడు.