వాయుపురాణమ్

పుత్రః కీర్త్తిరథస్యాపి దేవమీఢ ఇతి శ్రుతః । దేవమీఢస్య విబుధో విబుధస్య సుతో ధృతిః ।। ౨౭.

కీర్తిరథునికి కుమారుడు దేవమీఢుడు అని ప్రసిద్ధి. దేవమీఢునికి కుమారుడు విబుధుడు, విబుధునికి కుమారుడు ధృతి.

మహాధృతిసుతో రాజా కీర్త్తిరాజః ప్రతాపవాన్ । కీర్త్తి రాజాత్మజో విద్వాన్ మహారోమేతి విశ్రుతః ।। ౨౭.

మహాధృతికి కుమారుడైన కీర్తిరాజు పరాక్రమశాలి రాజు. అతని కుమారుడు మహారోముడు, విద్యావంతుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

మహారోమ్ణస్తు విఖ్యాతః స్వర్ణరోమా వ్యజాయత। స్వర్ణరోమాత్మజశ్చాపి హ్రస్వరోమాభవనృపః ।। ౨౭.

మహారోముని నుండి ప్రసిద్ధుడైన స్వర్ణరోముడు జన్మించాడు. స్వర్ణరోముని కుమారుడే హ్రస్వరోముడు అనే రాజు.

హ్రస్వరోమాత్మజో విద్వాన్ సీరధ్వజ ఇతి శ్రుతిః। ఉద్భిన్నా కృషతా యేన సీతా రాజ్ఞా యశస్వినీ। రామస్య మహిషీ సాధ్వీ సువ్రతాతిపతివ్రతా ।। ౨౭.

హ్రస్వరోముని కుమారుడు సీradh్వజుడు అని పిలవబడతాడు. అతడు పొలం దున్నేటప్పుడు సీతను కనుగొన్నాడని కథ. ఆ సీత రాముని ధర్మపత్నిగా, పతివ్రతగా, మంచి స్వభావంతో ప్రసిద్ధురాలు.

శాంశపాయన ఉవాచ।। కథం సీతా సముత్పన్నా కృష్యమాణా యశస్వినీ। కిమర్థఞ్చాకృషద్రాజా క్షేత్రం యస్మిన్ బభూవ హ ।। ౨౭.

శాంశపాయనుడు ఇలా అడిగాడు: యశస్సుతో కూడిన సీత పొలం దున్నేటప్పుడు ఎలా పుట్టింది? ఆ రాజు ఏ ఉద్దేశ్యంతో ఆ పొలాన్ని దున్నాడు?

సూత ఉవాచ।। అగ్నిక్షేత్రే కృష్యమాణే అశ్వమేధే మహాత్మనః। విధినా సుప్రయుక్తేన తస్మాత్సా తు సముత్థితా ।। ౨౭.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అశ్వమేధ యాగంలో, అగ్నిక్షేత్రాన్ని నియమంగా దున్నేటప్పుడు, ఆ మహాత్ముడి యాగస్థలంలో నుండే సీత బయటకు వచ్చింది.

సీరధ్వజాత్తు జాతస్తు భానుమాన్నామ మైథిలః। భ్రాతా కుశధ్వజస్తస్య స కాశ్యధిపతిర్నృపః ।। ౨౭.

సీradh్వజుని కుమారుడు భానుమాన్ అనే మైతిలుడు. అతని అన్నయ్య కుశధ్వజుడు కాశీ దేశానికి రాజయ్యాడు.

తస్య భానుమతః పుత్రః ప్రద్యుమ్నశ్చ ప్రతాపవాన్। మునిస్తస్య సుతశ్చాపి తస్మాదూర్జవహః స్మృతః ।। ౨౭.

భానుమాన్ కుమారుడు పరాక్రమశాలి ప్రద్యుమ్నుడు. అతని కుమారుడు ఒక ముని, అతని కుమారుడే ఊర్జవహుడు.

ఊర్జవహాత్ సుతద్వాజః శకునిస్తస్య చాత్మజః। స్వాగతః శకునేః పుత్రః సువర్చ్చాస్తత్సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

ఊర్జవహుని నుండి సుతధ్వజుడు జన్మించాడు. అతని కుమారుడు శకుని, శకునికి కుమారుడు స్వాగతుడు, స్వాగతునికి కుమారుడు సువర్చా.

శ్రుతో యస్తస్య దాయాదః సుశ్రుతస్తస్య చాత్మజః। సుశ్రుతస్య జయః పుత్రో జయస్య విజయః సుతః ।। ౨౭.

సువర్చాకు వారసుడైన శ్రుతుడు, అతని కుమారుడు సుశ్రుతుడు. సుశ్రుతునికి కుమారుడు జయుడు, జయునికి కుమారుడు విజయుడు.

విజయస్య ఋతః పుత్ర ఋతస్య సునయః స్మృతః। సునయాద్వీతహవ్యస్తు వీతహవ్యాత్మజో ధృతిః ।। ౨౭.

విజయునికి కుమారుడు ఋతుడు, ఋతునికి కుమారుడు సునయుడు. సునయునికి కుమారుడు వీతహవ్యుడు, వీతహవ్యునికి కుమారుడు ధృతి.

ధృతేస్తు బహులాశ్వోఽభూద్బహులాశ్వసుతః కృతిః। తస్మిన్ సన్తిష్టతే వంశో జనకానాం మహాత్మనామ్। ఇత్యేతే మైథిలాః ప్రోక్తాః సోమస్యాపి నిబోధత ।। ౨౭.

ధృతికి కుమారుడు బహులాశ్వుడు, బహులాశ్వునికి కుమారుడు కృతి. అతనివద్ద జనకుల వంశం స్థిరపడింది. ఇంతవరకు మైతిలులు వివరించబడ్డారు. ఇప్పుడు సోముని గురించి వినండి.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే వైవస్వతమనువంశకీర్త్తనం నామ సప్తవింశోఽధ్యాయః

ఇలా మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన వైవస్వత మనువంశ వర్ణన అనే ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వాయూమహాపురాణమ్ - ఉత్తరార్ద్ధమ్ -

వాయు మహాపురాణం – ఉత్తరార్థం –

దక్షిణామదదత్సోమస్త్రీల్లోఁకానితి నః శ్రుతమ్। తేభ్యో బ్రహ్మర్షిముఖ్యేభ్యః సదస్యేభ్యశ్చ వై ద్విజాః ।। ౨౮.

సోముడు దక్షిణ దిశను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడని మేము విన్నాము. ఆ బ్రహ్మర్షులకూ, సభ్యులకూ ఆయన దక్షిణాన్ని అప్పగించాడు.

తం సినీ చ కుహూశ్చైవ వపుః పుష్టిః ప్రభావసుః। కీర్త్తిర్ధృతిశ్చ లక్ష్మీశ్చ నవ దేవ్యః సిషేవిరే ।। ౨౮.

సినీ, కుహూ, వపు, పుష్టి, ప్రభావసు, కీర్తి, ధృతి, లక్ష్మీ – ఈ తొమ్మిది దేవతలు ఆయనకు సేవ చేశారు.

ప్రాప్యావభృథమవ్యగ్రః సర్వ్వదేవర్షిపూజితః। అతిరాజాతిరాజేన్ద్రో దశధాతాపయద్దిశః ।। ౨౮.

అవభృథస్నానం పూర్తి చేసి, అన్ని దేవతలు, ఋషులు ఆయనను గౌరవించారు. ఆ రాజాధిరాజు పది దిక్కులను ప్రకాశింపజేశాడు.

స యాచ్యమానో దేవైశ్చ తథా దేవర్షిభిశ్చ హ। నైవ వ్యసర్జయత్తారాం తస్మాయాఙ్గిరసే తదా ।। ౨౮.

దేవతలు, ఋషులు కోరినా, ఆ సమయంలో ఆయన తారను అంగిరసునికి అప్పగించలేదు.

ఉశనాస్తస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిమఙ్గిరసో ద్విజాః। స హి శిష్యో మహాతేజాః పితుః పూర్వం బృహస్పతేః ।। ౨౮.

ఉశనుడు అంగిరసుని నుండి ఆమెను తీసుకున్నాడు. అతడు తన తండ్రి బృహస్పతికి పూర్వం శిష్యుడు, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడు.

తేన స్నేహేన భగవాన్ రుద్రస్తస్య బృహస్పతేః। పార్ష్ణిగ్రాహోఽభవద్దేవః ప్రగృహ్యాజగవన్ధనుః ।। ౨౮.

ఆ ప్రేమతో భగవంతుడు రుద్రుడు బృహస్పతికి రక్షకుడై, తన విల్లు పట్టుకొని సిద్ధంగా నిలిచాడు.

తేన బ్రహ్మర్షిముఖ్యేభ్యః పరమాస్త్రం మహాత్మనా। ఉద్దిశ్య దేవానుత్సృష్టం యేనైషాం నాశితం యశః ।। ౨౮.

ఆ మహాత్ముడు బ్రహ్మర్షుల్లో ముఖ్యులైనవారిపై పరమాస్త్రాన్ని ప్రయోగించి, దాన్ని దేవతలపై వదిలాడు. దాని వల్ల వారి కీర్తి నశించిపోయింది.

తత్ర తద్యుద్ధమభవత్ ప్రత్యక్షన్తారకామయమ్। దేవానాం దానవానాఞ్చ లోకక్షయకరం మహత్ ।। ౨౮.

అక్కడ దేవతలు, దానవుల మధ్య అందరికీ కనిపించేలా ఒక గొప్ప యుద్ధం జరిగింది. అది లోకాలను నాశనం చేసేంతటి ఘోరమైన పోరాటం.

తత్ర శిష్టాస్త్రయో దేవాస్తుషితాశ్చైవ యే స్మృతాః। బ్రహ్మాణం శరణం జగ్మురాదిదేవం పితామహమ్ ।। ౨౮.

అక్కడ మిగిలిన ముగ్గురు దేవతలు, తుషిత దేవతలు బ్రహ్మను, ఆదిదేవుడైన పితామహుడిని ఆశ్రయంగా వెళ్ళారు.

తతో నివార్యోశనసం రుద్రం జ్యేష్ఠఞ్చ శఙ్కరమ్। దదావాఙ్గిరసే తారాం స్వయమేవ పితామహః ।। ౨౮.

అప్పుడు ఉశనసును, రుద్రుడిని, పెద్దవాడైన శంకరుడిని ఆపి, పితామహుడు తానే తారను ఆంగిరసునికి ఇచ్చాడు.

అన్తర్వత్నీం చ తాం దృష్ట్వా తారాన్తారాధిపాననామ్। గర్భముత్సృజసే న త్వం విప్రః ప్రాహ బృహస్పతిః ।। ౨౮.

తార గర్భవతిగా ఉండటం చూసి, నక్షత్రాధిపతిని గర్భంగా ధరించిందని తెలుసుకొని, బృహస్పతి, 'నీవు ఈ గర్భాన్ని బయటకు వేయకూడదు' అని చెప్పాడు.

మదీయాయాం తనౌ యోనౌ గర్భో ధార్యః కథఞ్చన। అథో నావసృజత్తన్తు కుమారం దస్యుహన్తమమ్ ।। ౨౮.

'నా శరీరంలో, నా గర్భంలో ఈ శిశువు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఉండాలి,' అని చెప్పినా, ఆమె శత్రువులను సంహరించే కుమారుడిని బయటకు వదలలేదు.

ఈషికాస్తమ్బమాసాద్య జ్వలన్తమివ పావకమ్। జాతమాత్రోఽథ భగవాన్ దేవానామాక్షిపద్వపుః ।। ౨౮.

ఆ శిశువు, అగ్నిలా మండుతున్న గడ్డి కాండాన్ని చేరి, పుట్టిన వెంటనే తన రూపాన్ని దేవతల మధ్య విడిచిపెట్టాడు.

తతః సంశయమాపన్నాస్తారామకథయన్ సురాః। సత్యం బ్రూహి సుతః కస్య సోమస్యాథ బృహస్పతేః ।। ౨౮.

అప్పుడు దేవతలు సందేహంతో తారను అడిగారు: 'నిజం చెప్పు, ఈ కుమారుడు సోమునిదా, లేక బృహస్పతినిదా?'

హ్రీయమాణా యదా దేవాన్నాహ సా సాధ్వసాధు వా । తదా తాం శప్తుమారబ్ధః కుమారో దస్యుహన్తమః ।। ౨౮.

దేవతల ముందు తారకు సిగ్గు వేసి, ఆమె ఏమీ చెప్పలేదు. అప్పుడు ఆ శత్రు సంహారి కుమారుడు ఆమెను శపించడానికి సిద్ధమయ్యాడు.