వాయుపురాణమ్

జయన్తమితివిఖ్యాతం గౌతమస్యాశ్రమాభితః। యస్యాన్వవాయే యజ్ఞే వై జనకాదృషిసత్తమాత్ ।। ౨౭.

ఆ పట్టణం గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమానికి సమీపంలో ఉండి, జయంతం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ వంశంలో యజ్ఞ సమయంలో మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడైన జనకుడు జన్మించాడు.

నేమిర్నామ సుధర్మాత్మా సర్వసత్వనమస్కృతః। ఆసీత్ పుత్రో మహాప్రాజ్ఞ ఇక్ష్వాకోర్భూరితేజసః ।। ౨౭.

ధర్మమయుడైన, అందరి జీవులచే పూజించబడే నిమి అనే మహాప్రజ్ఞుడు, ఇక్ష్వాకువు కుమారుడిగా, గొప్ప తేజస్సుతో జన్మించాడు.

స శాపేన వసిష్ఠస్య విదేహః సమపద్యత। తస్య పుత్రో మిథిర్నామ జనితః పర్వభిస్త్రిభిః ।। ౨౭.

వశిష్ఠుని శాపం వల్ల అతడు విదేహుడు అయ్యాడు. అతనికి మిథి అనే కుమారుడు మూడు మహా యజ్ఞాల ద్వారా జన్మించాడు.

అరణ్యాం మథ్యమానాయాం ప్రాదుర్భూతో మహాయశాః। నామ్నా మిథిరితి ఖ్యాతో జననాజ్జనకోఽభవత్ ।। ౨౭.

అరణ్యంలో మథనం జరుగుతున్నప్పుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన మిథి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతని జననంతో జనకుడు అనే పేరు పొందాడు.

మిథిర్నామ మహావీర్యో యేనాసౌ మిథిలాభవత్। రాజాసౌ జనకో నామ జనకాచ్చాప్యుదావసుః ।। ౨౭.

మహాశక్తి కలిగిన మిథి వల్లే మిథిలా నగరానికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆ రాజు జనకుడు అని పిలవబడేవాడు. జనకుని నుంచి ఉదావసు జన్మించాడు.

ఉదావసోః సుధర్మాత్మా జనితో నన్దివర్ద్ధనః। నన్దివర్ద్ధనతః శూరః సుకేతుర్నామ ధార్మికః ।। ౨౭.

ఉదావసుని కుమారుడు ధర్మమయుడైన నందివర్ధనుడు. నందివర్ధనుని కుమారుడు శూరుడు, ధార్మికుడైన సుకేతు.

సుకేతోరపి ధర్మాత్మా దేవరాతో మహాబలః। దేవరాతస్య ధర్మాత్మా బృహదుచ్ఛ ఇతి శ్రుతిః ।। ౨౭.

సుకేతు కుమారుడు కూడా ధర్మమయుడైన దేవరాతుడు, అతడు మహాబలుడు. దేవరాతుని కుమారుడు ధర్మమయుడైన బృహదుచ్ఛుడు.

బృహదుచ్ఛస్య తనయో మహావీర్యః ప్రతాపవాన్ । మహావీర్యస్య ధృతిమాన్ సుధృతిస్తస్య చాత్మజః ।। ౨౭.

బృహదుచ్ఛునికి మహావీర్యుడు అనే మహాప్రతాపి కుమారుడు. మహావీర్యునికి ధైర్యవంతుడు అయిన సుధృతి కుమారుడు.

సుధృతేరపి ధర్మాత్మా ధృష్టకేతుః పరన్తపః। ధృష్టకేతు సుతశ్చాపి హర్యశ్వో నామ విశ్రుతః ।। ౨౭.

సుధృతి కుమారుడు ధర్మమయుడైన ధృష్టకేతు, శత్రువులను జయించేవాడు. ధృష్టకేతునికి ప్రసిద్ధుడైన హర్యశ్వుడు కుమారుడు.

హర్యశ్వస్య మరుః పుత్రో మరోః పుత్రః ప్రతిత్వకః। ప్రతిత్వకస్య ధర్మాత్మా రాజా కీర్త్తిరథః సుతః ।। ౨౭.

హర్యశ్వునికి కుమారుడు మరు, మరునికి కుమారుడు ప్రతిత్వకుడు. ప్రతిత్వకునికి ధర్మమయుడైన రాజు కీర్తిరథుడు కుమారుడు.

పుత్రః కీర్త్తిరథస్యాపి దేవమీఢ ఇతి శ్రుతః । దేవమీఢస్య విబుధో విబుధస్య సుతో ధృతిః ।। ౨౭.

కీర్తిరథునికి కుమారుడు దేవమీఢుడు అని ప్రసిద్ధి. దేవమీఢునికి కుమారుడు విబుధుడు, విబుధునికి కుమారుడు ధృతి.

మహాధృతిసుతో రాజా కీర్త్తిరాజః ప్రతాపవాన్ । కీర్త్తి రాజాత్మజో విద్వాన్ మహారోమేతి విశ్రుతః ।। ౨౭.

మహాధృతికి కుమారుడైన కీర్తిరాజు పరాక్రమశాలి రాజు. అతని కుమారుడు మహారోముడు, విద్యావంతుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

మహారోమ్ణస్తు విఖ్యాతః స్వర్ణరోమా వ్యజాయత। స్వర్ణరోమాత్మజశ్చాపి హ్రస్వరోమాభవనృపః ।। ౨౭.

మహారోముని నుండి ప్రసిద్ధుడైన స్వర్ణరోముడు జన్మించాడు. స్వర్ణరోముని కుమారుడే హ్రస్వరోముడు అనే రాజు.

హ్రస్వరోమాత్మజో విద్వాన్ సీరధ్వజ ఇతి శ్రుతిః। ఉద్భిన్నా కృషతా యేన సీతా రాజ్ఞా యశస్వినీ। రామస్య మహిషీ సాధ్వీ సువ్రతాతిపతివ్రతా ।। ౨౭.

హ్రస్వరోముని కుమారుడు సీradh్వజుడు అని పిలవబడతాడు. అతడు పొలం దున్నేటప్పుడు సీతను కనుగొన్నాడని కథ. ఆ సీత రాముని ధర్మపత్నిగా, పతివ్రతగా, మంచి స్వభావంతో ప్రసిద్ధురాలు.

శాంశపాయన ఉవాచ।। కథం సీతా సముత్పన్నా కృష్యమాణా యశస్వినీ। కిమర్థఞ్చాకృషద్రాజా క్షేత్రం యస్మిన్ బభూవ హ ।। ౨౭.

శాంశపాయనుడు ఇలా అడిగాడు: యశస్సుతో కూడిన సీత పొలం దున్నేటప్పుడు ఎలా పుట్టింది? ఆ రాజు ఏ ఉద్దేశ్యంతో ఆ పొలాన్ని దున్నాడు?

సూత ఉవాచ।। అగ్నిక్షేత్రే కృష్యమాణే అశ్వమేధే మహాత్మనః। విధినా సుప్రయుక్తేన తస్మాత్సా తు సముత్థితా ।। ౨౭.

సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అశ్వమేధ యాగంలో, అగ్నిక్షేత్రాన్ని నియమంగా దున్నేటప్పుడు, ఆ మహాత్ముడి యాగస్థలంలో నుండే సీత బయటకు వచ్చింది.

సీరధ్వజాత్తు జాతస్తు భానుమాన్నామ మైథిలః। భ్రాతా కుశధ్వజస్తస్య స కాశ్యధిపతిర్నృపః ।। ౨౭.

సీradh్వజుని కుమారుడు భానుమాన్ అనే మైతిలుడు. అతని అన్నయ్య కుశధ్వజుడు కాశీ దేశానికి రాజయ్యాడు.

తస్య భానుమతః పుత్రః ప్రద్యుమ్నశ్చ ప్రతాపవాన్। మునిస్తస్య సుతశ్చాపి తస్మాదూర్జవహః స్మృతః ।। ౨౭.

భానుమాన్ కుమారుడు పరాక్రమశాలి ప్రద్యుమ్నుడు. అతని కుమారుడు ఒక ముని, అతని కుమారుడే ఊర్జవహుడు.

ఊర్జవహాత్ సుతద్వాజః శకునిస్తస్య చాత్మజః। స్వాగతః శకునేః పుత్రః సువర్చ్చాస్తత్సుతః స్మృతః ।। ౨౭.

ఊర్జవహుని నుండి సుతధ్వజుడు జన్మించాడు. అతని కుమారుడు శకుని, శకునికి కుమారుడు స్వాగతుడు, స్వాగతునికి కుమారుడు సువర్చా.

శ్రుతో యస్తస్య దాయాదః సుశ్రుతస్తస్య చాత్మజః। సుశ్రుతస్య జయః పుత్రో జయస్య విజయః సుతః ।। ౨౭.

సువర్చాకు వారసుడైన శ్రుతుడు, అతని కుమారుడు సుశ్రుతుడు. సుశ్రుతునికి కుమారుడు జయుడు, జయునికి కుమారుడు విజయుడు.

విజయస్య ఋతః పుత్ర ఋతస్య సునయః స్మృతః। సునయాద్వీతహవ్యస్తు వీతహవ్యాత్మజో ధృతిః ।। ౨౭.

విజయునికి కుమారుడు ఋతుడు, ఋతునికి కుమారుడు సునయుడు. సునయునికి కుమారుడు వీతహవ్యుడు, వీతహవ్యునికి కుమారుడు ధృతి.

ధృతేస్తు బహులాశ్వోఽభూద్బహులాశ్వసుతః కృతిః। తస్మిన్ సన్తిష్టతే వంశో జనకానాం మహాత్మనామ్। ఇత్యేతే మైథిలాః ప్రోక్తాః సోమస్యాపి నిబోధత ।। ౨౭.

ధృతికి కుమారుడు బహులాశ్వుడు, బహులాశ్వునికి కుమారుడు కృతి. అతనివద్ద జనకుల వంశం స్థిరపడింది. ఇంతవరకు మైతిలులు వివరించబడ్డారు. ఇప్పుడు సోముని గురించి వినండి.

ఇతి శ్రీమహాపురాణే వాయుప్రోక్తే వైవస్వతమనువంశకీర్త్తనం నామ సప్తవింశోఽధ్యాయః

ఇలా మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన వైవస్వత మనువంశ వర్ణన అనే ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.

వాయూమహాపురాణమ్ - ఉత్తరార్ద్ధమ్ -

వాయు మహాపురాణం – ఉత్తరార్థం –

దక్షిణామదదత్సోమస్త్రీల్లోఁకానితి నః శ్రుతమ్। తేభ్యో బ్రహ్మర్షిముఖ్యేభ్యః సదస్యేభ్యశ్చ వై ద్విజాః ।। ౨౮.

సోముడు దక్షిణ దిశను బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడని మేము విన్నాము. ఆ బ్రహ్మర్షులకూ, సభ్యులకూ ఆయన దక్షిణాన్ని అప్పగించాడు.

తం సినీ చ కుహూశ్చైవ వపుః పుష్టిః ప్రభావసుః। కీర్త్తిర్ధృతిశ్చ లక్ష్మీశ్చ నవ దేవ్యః సిషేవిరే ।। ౨౮.

సినీ, కుహూ, వపు, పుష్టి, ప్రభావసు, కీర్తి, ధృతి, లక్ష్మీ – ఈ తొమ్మిది దేవతలు ఆయనకు సేవ చేశారు.

ప్రాప్యావభృథమవ్యగ్రః సర్వ్వదేవర్షిపూజితః। అతిరాజాతిరాజేన్ద్రో దశధాతాపయద్దిశః ।। ౨౮.

అవభృథస్నానం పూర్తి చేసి, అన్ని దేవతలు, ఋషులు ఆయనను గౌరవించారు. ఆ రాజాధిరాజు పది దిక్కులను ప్రకాశింపజేశాడు.

స యాచ్యమానో దేవైశ్చ తథా దేవర్షిభిశ్చ హ। నైవ వ్యసర్జయత్తారాం తస్మాయాఙ్గిరసే తదా ।। ౨౮.

దేవతలు, ఋషులు కోరినా, ఆ సమయంలో ఆయన తారను అంగిరసునికి అప్పగించలేదు.

ఉశనాస్తస్య జగ్రాహ పార్ష్ణిమఙ్గిరసో ద్విజాః। స హి శిష్యో మహాతేజాః పితుః పూర్వం బృహస్పతేః ।। ౨౮.

ఉశనుడు అంగిరసుని నుండి ఆమెను తీసుకున్నాడు. అతడు తన తండ్రి బృహస్పతికి పూర్వం శిష్యుడు, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవాడు.