వాయుపురాణమ్

ఏవమేవ మహాబాహురిక్ష్వాకుకులనన్దనః । రావణం సగణం హత్వా దివమాచక్రమే విభుః ।। ౨౬.

ఇలా, ఇక్ష్వాకు వంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చిన మహాబాహువు, రావణుడు మరియు అతని అనుచరులను సంహరించి, ఆ మహాత్ముడు స్వర్గానికి చేరాడు.

శ్రీరామస్యాత్మజో జజ్ఞే కుశ ఇత్యభిధీయతే। లవశ్చాన్యో మహావీర్యస్తయోర్దేశౌ నిబోధత ।। ౨౬.

శ్రీరామునికి కుమారుడిగా కుశుడు జన్మించాడు. మరో ధైర్యవంతుడు లవుడు. వీరిద్దరి రాజ్యాల గురించి వినండి.

కుశస్య కోశలా రాజ్యం పురీ వాపి కుశస్థలీ। రమ్యా నివేశితా తేన విన్ధ్యపర్వతసానుషు ।। ౨౬.

కుశుని రాజ్యం కోశలదేశం, అతను స్థాపించిన రాజధాని కుశస్థళి. ఆ నగరం వింధ్యపర్వత శ్రేణుల్లో ఎంతో అందంగా నిర్మించబడింది.

ఉత్తరాకోశలే రాజ్యం లవస్య చ మహాత్మనః। శ్రావస్తీ లోకవిఖ్యాతా కుశవంశం నిబోధత ।। ౨౬.

ఉత్తర కోశలంలో మహాత్ముడైన లవుని రాజ్యం ఉండేది. ప్రపంచంలో ప్రసిద్ధమైన శ్రావస్తి నగరం అక్కడ ఉంది. ఇప్పుడు కుశుని వంశాన్ని వినండి.

కుశస్య పుత్రో ధర్మాత్మా హ్యతిథిః సుప్రియాతిథిః। అతిథేరపి విఖ్యాతో నిషధో నామ పార్థివః ।। ౨౬.

కుశుని కుమారుడు ధర్మముతో కూడిన అతిథి. అతిథికి ప్రసిద్ధి గల కుమారుడు నిషధుడు అనే రాజు.

నిషధస్య నలః పుత్రో నభః పుత్రో నలస్య తు। నభసః పుణ్డరీకస్తు క్షేమధన్వా తతః స్మృతః ।। ౨౬.

నిషధునికి కుమారుడు నలుడు, నలునికి కుమారుడు నభుడు. నభునికి కుమారుడు పుండరీకుడు, అతనికి క్షేమధన్వ అనే రాజు పుట్టాడు.

క్షేమధన్వసుతో రాజా దేవానీకః ప్రతాపవాన్। ఆసీదహీనగుర్నామ దేవానీ కాత్మజః ప్రభుః ।। ౨౬.

క్షేమధన్వకు పరాక్రమశాలి దేవానీకుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. దేవానీకునికి అహీనగు అనే ప్రభువు కుమారుడు.

అహీనగోస్తు దాయాదః పారియాత్రో మహాయశాః। దలస్తస్యాత్మజశ్చాపి తస్మాజ్జజ్ఞే బలో నృపః ।। ౨౬.

అహీనగునికి వారసుడైన పరియాత్రుడు మహాప్రతిష్ఠ కలవాడు. అతనికి కుమారుడు దలుడు, దలుని కుమారుడు బలుడు అనే రాజు.

ఔఙ్కో నామ స ధర్మాత్మా బలపుత్రో బభూవ హ। వజ్రనాభః సుతస్తస్య శఙ్ఖణస్తస్య చాత్మజః ।। ౨౬.

బలుని కుమారుడు ధర్మాత్ముడైన ఔంకుడు. ఔంకునికి కుమారుడు వజ్రనాభుడు, వజ్రనాభునికి కుమారుడు శంఖనుడు.

శంఖణస్య సుతో విద్వాన్ ధ్యుషితాశ్చ ఇతి శ్రుతః । ధ్యుషితాశ్చ సుతశ్చాపి రాజా విశ్వసహః కిల ।। ౨౬.

శంఖనుని కుమారుడు ధ్యుషితాశుడు అని ప్రసిద్ధి. ధ్యుషితాశుని కుమారుడు విశ్వసహుడు అనే రాజు.

హిరణ్యనాభః కౌశల్యో వసిష్ఠస్తత్సుతోఽభవత్। పౌత్రస్య జైమినేః శిష్యః స్మృతః సర్వేషు శర్మసు ।। ౨౬.

హిరణ్యనాభుడు, కౌశల్యుడు, అతని కుమారుడు. వసిష్ఠుడు జైమినియుని మనవడు, అన్ని శాస్త్రాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినవాడు.

శతాని సంహితానాన్తు పఞ్చ యోఽధీతవాంస్తతః। తస్మాదధిగతో యోగో యాజ్ఞవల్క్యేన ధీమతా ।। ౨౬.

అతడు ఐదు వందల సంహితలను అధ్యయనం చేశాడు. అతని నుండి యాజ్ఞవల్క్యుడు యోగ విద్యను పొందాడు.

పుష్యస్తస్య సుతో విద్వాన్ ధ్రువసన్ధిశ్చ తత్సుతః। సుదర్శనస్తస్య సుతో అగ్నివర్ణః సుదర్శనాత్ ।। ౨౬.

అతని కుమారుడు పుష్యుడు, జ్ఞానవంతుడు. పుష్యునికి కుమారుడు ధ్రువసంధి. ధ్రువసంధికి కుమారుడు సుదర్శనుడు, సుదర్శనుని కుమారుడు అగ్నివర్ణుడు.

అగ్నివర్ణస్య శీఘ్రస్తు శీఘ్రకస్య మనుః స్మృతః। మనుస్తు యోగమాస్థాయ కలాపగ్రామమాస్థితః। ఏకోనవింశప్రయుగే క్షత్రప్రావర్త్తకః ప్రభుః ।। ౨౬.

అగ్నివర్ణుడైన శీఘ్రుడు చాలా వేగవంతుడు. ఆ శీఘ్రునికి మనువు కుమారుడు. ఆ మనువు యోగాన్ని ఆచరించి కలాప గ్రామంలో నివసించాడు. పండెండవ యుగంలో ఆయనే క్షత్రపుల ఆది పురుషుడయ్యాడు.

ప్రసుశ్రుతో మనోః పుత్రః సుసన్ధిస్తస్య చాత్మజః। సుసన్ధేశ్చ తథామర్షః సహస్వాన్నామ నామతః ।। ౨౬.

మనువు కుమారుడు ప్రసుశ్రుతుడు. ప్రసుశ్రుతునికి కుమారుడు సుసంధి. సుసంధికి అమర్షుడు, అమర్షుని నుంచి సహస్వాన్ అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

ఆసీత్సహస్వతః పుత్రో రాజా విశ్రుతవానితి। తస్యాసీద్విశ్రుతవతః పుత్రో రాజా బృహద్బలః ।। ౨౬.

సహస్వతునికి విశ్రుతవాన్ అనే ప్రసిద్ధ రాజు కుమారుడు. ఆ విశ్రుతవాన్ కుమారుడు బృహద్బలుడు అనే రాజు.

ఏతే ఇక్ష్వాకుదాయాదా రాజానః ప్రాయశః స్మృతాః। వంశే ప్రధానా యే తేఽస్మిన్ ప్రాధాన్యేన తు కీర్త్తితాః ।। ౨౬.

ఇవన్నీ ఇక్ష్వాకువు వంశానికి చెందిన రాజులు. వీరే ఈ వంశంలో ముఖ్యమైనవారు అని గుర్తించబడ్డారు.

పఠన్ సమ్యగిమాం సృష్టిమాదిత్యస్య వివస్వతః। ప్రజావానేతి సాయుజ్యం మనోర్వైవస్వతస్య సః ।। ౨౬.

వివస్వతుడు అనే ఆదిత్యుని సృష్టి కథను యథావిధిగా చదివేవాడు, మనువు అయిన వైవస్వతునితో కలిసిపోతాడు. అతనికి సర్వసంపదలు లభిస్తాయి.

శ్రాద్ధదేవస్య దేవస్య ప్రజానాం పుష్టిదస్య చ। విపాప్మా విరజాశ్చైవ ఆయుష్మాన్ భవతేఽచ్యుతః ।। ౨౬.

శ్రాద్ధదేవుడు అన్న దేవుడు ప్రజలకు సంపదను ప్రసాదించేవాడు. ఇతనిలా పాపరహితుడు, నిర్మలుడు, దీర్ఘాయువు, స్థిరమైనవాడవుతాడు.

అనుజస్య వికుక్షేస్తు నిమేర్వంశం నిబోధత। యోఽసౌ నివేశయామాస పురన్దేవపురోపమమ్ ।। ౨౭.

వికుక్షి తమ్ముడు అయిన నిమి వంశాన్ని ఇప్పుడు వినండి. అతడు దేవతల నగరానికి సమానమైన పట్టణాన్ని స్థాపించాడు.

జయన్తమితివిఖ్యాతం గౌతమస్యాశ్రమాభితః। యస్యాన్వవాయే యజ్ఞే వై జనకాదృషిసత్తమాత్ ।। ౨౭.

ఆ పట్టణం గౌతమ మహర్షి ఆశ్రమానికి సమీపంలో ఉండి, జయంతం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ వంశంలో యజ్ఞ సమయంలో మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడైన జనకుడు జన్మించాడు.

నేమిర్నామ సుధర్మాత్మా సర్వసత్వనమస్కృతః। ఆసీత్ పుత్రో మహాప్రాజ్ఞ ఇక్ష్వాకోర్భూరితేజసః ।। ౨౭.

ధర్మమయుడైన, అందరి జీవులచే పూజించబడే నిమి అనే మహాప్రజ్ఞుడు, ఇక్ష్వాకువు కుమారుడిగా, గొప్ప తేజస్సుతో జన్మించాడు.

స శాపేన వసిష్ఠస్య విదేహః సమపద్యత। తస్య పుత్రో మిథిర్నామ జనితః పర్వభిస్త్రిభిః ।। ౨౭.

వశిష్ఠుని శాపం వల్ల అతడు విదేహుడు అయ్యాడు. అతనికి మిథి అనే కుమారుడు మూడు మహా యజ్ఞాల ద్వారా జన్మించాడు.

అరణ్యాం మథ్యమానాయాం ప్రాదుర్భూతో మహాయశాః। నామ్నా మిథిరితి ఖ్యాతో జననాజ్జనకోఽభవత్ ।। ౨౭.

అరణ్యంలో మథనం జరుగుతున్నప్పుడు, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన మిథి ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అతని జననంతో జనకుడు అనే పేరు పొందాడు.

మిథిర్నామ మహావీర్యో యేనాసౌ మిథిలాభవత్। రాజాసౌ జనకో నామ జనకాచ్చాప్యుదావసుః ।। ౨౭.

మహాశక్తి కలిగిన మిథి వల్లే మిథిలా నగరానికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆ రాజు జనకుడు అని పిలవబడేవాడు. జనకుని నుంచి ఉదావసు జన్మించాడు.

ఉదావసోః సుధర్మాత్మా జనితో నన్దివర్ద్ధనః। నన్దివర్ద్ధనతః శూరః సుకేతుర్నామ ధార్మికః ।। ౨౭.

ఉదావసుని కుమారుడు ధర్మమయుడైన నందివర్ధనుడు. నందివర్ధనుని కుమారుడు శూరుడు, ధార్మికుడైన సుకేతు.

సుకేతోరపి ధర్మాత్మా దేవరాతో మహాబలః। దేవరాతస్య ధర్మాత్మా బృహదుచ్ఛ ఇతి శ్రుతిః ।। ౨౭.

సుకేతు కుమారుడు కూడా ధర్మమయుడైన దేవరాతుడు, అతడు మహాబలుడు. దేవరాతుని కుమారుడు ధర్మమయుడైన బృహదుచ్ఛుడు.

బృహదుచ్ఛస్య తనయో మహావీర్యః ప్రతాపవాన్ । మహావీర్యస్య ధృతిమాన్ సుధృతిస్తస్య చాత్మజః ।। ౨౭.

బృహదుచ్ఛునికి మహావీర్యుడు అనే మహాప్రతాపి కుమారుడు. మహావీర్యునికి ధైర్యవంతుడు అయిన సుధృతి కుమారుడు.

సుధృతేరపి ధర్మాత్మా ధృష్టకేతుః పరన్తపః। ధృష్టకేతు సుతశ్చాపి హర్యశ్వో నామ విశ్రుతః ।। ౨౭.

సుధృతి కుమారుడు ధర్మమయుడైన ధృష్టకేతు, శత్రువులను జయించేవాడు. ధృష్టకేతునికి ప్రసిద్ధుడైన హర్యశ్వుడు కుమారుడు.