వాయుపురాణమ్

యజ్ఞాన్ వేదాంస్తథా కామాఞ్జ్ఞానాని వివిధాని చ। ప్రాప్నోత్యాయుః ప్రజాశ్చైవ పితృభక్తో ధనాని చ ।। ౨౧.

వాడు యజ్ఞాలు, వేదాలు, కోరికలు, వివిధ రకాల జ్ఞానాన్ని పొందుతాడు. అలాగే దీర్ఘాయువు, సంతానం, పితృదేవతల పట్ల భక్తి, ధనం కూడా పొందుతాడు.

శ్రాద్ధే యః శ్రాద్ధకల్పం వై పశ్చిమం నియతం పఠేత్। సర్వాప్యేతాన్యవాప్నోతి తీర్థే దానఫలాని చ ।। ౨౧.

ఎవరైనా శ్రాద్ధంలో చివరి విధిని నియమంగా చదువుతారో, వారు ఇవన్నీ ఫలితాలను, పవిత్రతలలో దానం చేసిన ఫలితాలను కూడా పొందుతారు.

స పఙ్క్తిపావనశ్చైవ ద్విజానామగ్రభుగ్ భవేత్। అధ్యాప్య వా ద్విజాన్ సర్వాన్ సర్వాన్ కామానవాప్నుయాత్ ।। ౨౧.

అతడు తన వంశాన్ని పవిత్రం చేసేవాడవుతాడు, ద్విజులలో ముందువాడవుతాడు. అన్ని ద్విజులకు బోధించినవాడు కావడం వల్ల, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.

యశ్చైవ శ్రృణుయాన్నిత్యమానన్త్యం స్వర్గమశ్నుతే। అనసూయో జితక్రోధో లోభమోహవివర్జితః ।। ౨౧.

ఎవరైనా ఈ అనంతమైన కథను ఎప్పుడూ శ్రద్ధగా వింటారో, అసూయ లేకుండా, కోపాన్ని జయించి, లోభం, మోహం లేకుండా ఉంటే, వారు స్వర్గాన్ని పొందుతారు.

తీర్థానాం చ ఫలం కృత్స్నం దానాదీనాం తథైవ చ। మోక్షోపాయో హ్యయం శ్రేష్ఠః స్వర్గోపాయో హ్యయం పరః । ఇహ చాపి పరా తుష్టిస్తస్మాత్కుర్వీత యత్నతః ।। ౨౧.

తీర్థయాత్రల ఫలితాన్ని, దానాది కార్యాల ఫలితాన్ని పూర్తిగా పొందుతాడు. ఇది మోక్షానికి ఉత్తమ మార్గం, స్వర్గానికి గొప్ప మార్గం. ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ పరమ సంతృప్తి లభిస్తుంది. అందుకే శ్రద్ధగా ప్రయత్నించాలి.

ఇమం విధిం యో హి పఠేదతన్ద్రితః సమాహితః సంసది పర్వసన్ధిషు । అపత్యభాగ్భవతి పరేణ తేజసా దివౌ కసాం స వ్రజతే సలోకతామ్ ।। ౨౧.

ఎవరైనా ఈ విధిని శ్రద్ధగా, ఏకాగ్రతతో, సభల్లో, పర్వకాలాల్లో చదువుతారో, వారు సంతానం పొందుతారు, గొప్ప తేజస్సు కలిగి, దేవతలతో ఒకే లోకాన్ని పొందుతారు.

యేన ప్రోక్తస్త్వయం కల్పో నమస్తస్మై స్వయమ్భువే। మహాయోగేశ్వరేభ్యశ్చ సదా చ ప్రణతో హ్యహమ్ ।। ౨౧.

ఈ విధిని చెప్పిన స్వయంభువునికి నమస్కరిస్తున్నాను. మహాయోగేశ్వరులకు కూడా ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను.

ఇత్యేతేపితర స్తాత దేవానామపి దేవతాః। సప్తస్వేతేషు తే నిత్యం స్థానేషు పితరోఽవ్యథాః ।। ౨౧.

ప్రియమైనవాడా! ఈ పితృదేవతలు దేవతలకూ దేవతలు. వీరు ఏడుగురు ఎప్పుడూ తమ తమ స్థానాల్లో నిర్భయంగా ఉంటారు.

ప్రజాపతిసుతా హ్యేతే సర్వే చైవ మహాత్మనః। ఆద్యో గణస్తు యోగానాం స నిత్యో యోగవర్ద్ధనః ।। ౨౧.

వీరు అందరూ ప్రజాపతికి పుత్రులు, మహాత్ములు. మొదటి వర్గం యోగులకు, వారు శాశ్వతంగా యోగాన్ని పెంచేవారు.

ద్వితీయో దేవతానాం తు తృతీయో దేవతాఽరిణామ్। శేషాస్తు వర్ణినాం జ్ఞేయా ఇతి సర్వే ప్రకీర్తితాః ।। ౨౧.

రెండవ వర్గం దేవతలకు, మూడవ వర్గం దేవతలకు శత్రువులకు. మిగతావారు మానవ వర్గాలకు చెందినవారుగా తెలుసుకోవాలి. ఇలా అందరూ వివరించబడ్డారు.

దేవాస్త్వేతాన్ యజన్తే వై సర్వేష్వేతేష్వవస్థితాః। ఆశ్రమాస్తు యజన్త్యేతాంశ్చత్వారస్తు యథాక్రమమ్ ।। ౨౧.

దేవతలు వీరిని ఆరాధిస్తారు, అందరూ వీరిలో స్థిరంగా ఉంటారు. నాలుగు ఆశ్రమాలు కూడా వీరిని తమ క్రమంలో పూజిస్తాయి.

వర్ణాశ్చాపి యజన్త్యేతాంశ్చత్వారస్తు యథావిధి। తథా సఙ్కరజాతాశ్చ మ్లేచ్ఛాశ్చైవ యజన్తి వై ।। ౨౧.

నాలుగు వర్ణాలు కూడా వీరిని విధానంగా పూజిస్తాయి. అలాగే మిశ్రమ వర్ణాలు, మ్లేచ్ఛులు కూడా వీరిని పూజిస్తారు.

పితౄంశ్చ యో యజేద్భక్త్యా పితరః పూజయన్తి తమ్। పితరః పుష్ఠికామస్య ప్రజాకామస్య వా పునః। పుష్ఠిం ప్రజాశ్చ స్వర్గం చ ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౨౧.

ఎవరైనా భక్తితో పితృదేవతలను పూజిస్తారో, పితృదేవతలు వారిని గౌరవిస్తారు. ధనం లేదా సంతానం కోరేవారికి, పితామహులు సంపద, సంతానం, స్వర్గాన్ని ప్రసాదిస్తారు.

దేవకార్యాదపి సూనోః పితృకార్యం విశిష్యతే। దేవతానాం హి పితరః పూర్వమాప్యాయనం స్వయమ్ ।। ౨౧.

కొడుకు దేవతలకు చేసే కర్తవ్యానికంటే తండ్రికి చేసే కర్తవ్యం ఎంతో గొప్పది. ఎందుకంటే దేవతలకు మొదటగా ఆహారం ఇచ్చినవారు పితృదేవతలే.

న హి యోగగతిః సూక్ష్మా పితౄణాం చ పరా గతిః। తపసా విప్రకృష్టేన దృశ్యతే మాంసచక్షుషా ।। ౨౧.

యోగమార్గం ఎంత సూక్ష్మమైనదో, అలాగే పితృదేవతల పరమగమనం కూడా. దీన్ని ఎంత తపస్సు చేసినా మాంసచక్షువుతో చూడలేము.

సర్వేషాం రాజతం పాత్రమథవా రజతాన్వితమ్। పావనం హ్యుత్తమం ప్రోక్తం దేవానాం పితృభిః సహ ।। ౨౧.

పూర్తిగా వెండితో చేసిన పాత్ర అయినా, వెండి అలంకారమున్న పాత్ర అయినా, దేవతలకు మరియు పితృదేవతలకు నైవేద్యం పెట్టడానికి అత్యుత్తమమైన పవిత్రమైనదిగా చెప్పబడింది.

యేషాం దాస్యన్తి పిణ్డాంస్త్రీన్ బాన్ధవా నామగోత్రతః। భూమౌ కుశోత్తరాయాఞ్చ అపసవ్యవిధానతః ।। ౨౧.

ఎవరికి బంధువులు పేరు, గోత్రంతో గుర్తించి, భూమిపై దర్భతో, క్రమంగా మూడు పిండాలు సమర్పిస్తారో, వారికి లాభం కలుగుతుంది.

సర్వత్ర వర్త్తమానాస్తే పిణ్డాః ప్రీణన్తి వై పితౄన్। యదాహారో భవేజ్జన్తురాహారః సోఽస్య జాయతే ।। ౨౧.

ఆ పిండాలు ఎక్కడ ఉన్నా, అవి నిజంగా పితృదేవతలను సంతృప్తిపర్చుతాయి. ఏ జీవికి ఏ ఆహారం దక్కుతుందో, అదే దాని పోషణగా మారుతుంది.

యథా గోష్ఠే ప్రనష్టాం వై వత్సో విన్దతి మాతరమ్ । తథా తం నయతే మన్త్రో జన్తుర్యత్రావతిష్ఠతే ।। ౨౧.

ఎలా గోశాలలో తప్పిపోయిన దూడ తన తల్లిని కనుగొంటుందో, అలాగే మంత్రం ఆ జీవిని అది ఉన్న చోటికి చేర్చుతుంది.

మాన గోత్రం చ మన్త్రశ్చ దత్తమన్నం నయన్తి తమ్। అపి యోనిశతం ప్రాప్తాం స్తృప్తిస్తాననుగచ్ఛతి ।। ౨౧.

గౌరవం, గోత్రం, మంత్రం, సమర్పించిన అన్నం — ఇవన్నీ కలిసిపోతే సంతృప్తి కలుగుతుంది. వంద జన్మలు వచ్చినా ఆ సంతృప్తి వెంటాడుతుంది.

ఏవమేషా స్థితా సంస్థా బ్రహ్మణా పరమేష్ఠినా । పితౄణామాదిసర్గస్తు లోకానామక్షయార్థినామ్ ।। ౨౧.

ఇలా ఈ వ్యవస్థను పరమేశ్వరుడు బ్రహ్మదేవుడు ఏర్పాటు చేశాడు. పితృదేవతల మొదటి సృష్టి, అక్షయత్వాన్ని కోరే లోకాలకు ఏర్పడింది.

ఇత్యేతే పితరో దేవా దేవాశ్చ పితరః పునః। దౌహిత్రా యజమానాశ్చ ప్రోక్తాశ్చైవ మయాఽనఘాః ।। ౨౧.

ఇలా పితృదేవతలు దేవతలు, దేవతలు మళ్లీ పితృదేవతలు. యజమానులు, వారి మనవళ్లు కూడా నేను వివరంగా చెప్పాను, పాపరహితులారా.

లోకా దుహితరశ్చైవ దౌహిత్రాశ్చ సుతాస్తథా। దానాని సహ శౌచేన తీర్థాని చ ఫలాని చ ।। ౨౧.

లోకాలు, కుమార్తెలు, మనవళ్లు, కుమారులు, దానాలు, పవిత్రత, తీర్థాలు, వాటి ఫలితాలు — ఇవన్నీ వివరించబడ్డాయి.

అక్షయత్వం ద్విజాశ్చైవ యాయావరవిధిస్తథా । ప్రోక్తం సర్వం యథాన్యాయం యథా బ్రహ్మాఽబ్రవీత్ పురా ।। ౨౧.

అక్షయత్వం, ద్విజులు, యాయావర వ్రతం — ఇవన్నీ బ్రహ్మదేవుడు ఎలా చెప్పాడో, అలాగే సరిగా వివరించబడ్డాయి.

బృహస్పతిరువాచ।। ఇత్యేతదఙ్గిరాః ప్రాహ ఋషీణాం శ్రృణ్వతాం తదా। పృష్టస్తు సంశయం సర్వం పితౄణాం ప్రాహ సంసది ।। ౨౧.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: అంగిరసుడు అప్పట్లో ఋషులు వినేటప్పుడు ఈ విషయాలు చెప్పాడు. అడిగినప్పుడు, పితృదేవతలపై ఉన్న సందేహాలన్నీ సభలో వివరించాడు.

సత్రే వై వితతే పూర్వం తదా వర్షసహస్రికే । యస్మిన్ గృహపతిర్హ్యాసీద్బ్రహ్మా వై దేవతా ప్రభుః ।। ౨౧.

పూర్వకాలంలో వేల సంవత్సరాల పాటు జరిగిన యజ్ఞంలో, గృహస్థుడు పాల్గొన్నప్పుడు, దేవతాధిపతి బ్రహ్మదేవుడు అధ్యక్షత వహించాడు.

సంవత్సరశతాన్యం చ తత్రోపేతా ఇతి శ్రుతిః। శ్లోకాశ్చాత్ర పురా గీతా ఋషిభిర్బ్రహ్మవాదిభిః ।। ౨౧.

ఆ యజ్ఞంలో వందల సంవత్సరాలు గడిచాయని వేదంలో చెప్పబడింది. అక్కడ బ్రహ్మవేత్తలు అయిన ఋషులు శ్లోకాలు పాడారు.

దీక్షితస్య తదా సత్రే బ్రహ్మణః పరమాత్మనః। తత్రైవ జాతమత్యుగ్రం పితౄణామక్షయార్థినా। లోకానాం చ హితార్థాయ బ్రహ్మణా పరమేష్టినా ।। ౨౧.

ఆ యజ్ఞంలో పరమాత్మ అయిన బ్రహ్మదేవుడు దీక్ష పొందాడు. అప్పుడు పితృదేవతలకు అక్షయత్వం పట్ల తీవ్రమైన ఆకాంక్ష కలిగింది. బ్రహ్మదేవుడు లోకాల మేలుకోసం అలా ఏర్పరిచాడు.

సూత ఉవాచ।। ఏవం బృహస్పతిః పూర్వం పృష్టః పుత్ర్త్రేణ ధీమతా। ప్రోవాచ పితృవంశన్తు యత్తద్వైసముదాహృతమ్ । అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి వరుణస్య నిబోధత ।। ౨౧.

సూతుడు అన్నాడు: ఇలా బృహస్పతి తన బుద్ధిమంతుడు అయిన కుమారుడు అడిగినప్పుడు, పితృవంశాన్ని వివరంగా చెప్పాడు. ఇకపై వరుణుని కథను చెబుతాను, వినండి.