వాయుపురాణమ్

బృహస్పతిరువాచ। హవీంషి శ్రాద్ధకాలే తు యాని శ్రాద్ధవిదో విదుః। తాని మే శ్రృణు సర్వాణి ఫలం చైషాం యథాబలమ్ ।। ౨౧.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: శ్రాద్ధ సమయంలో జ్ఞానులు చేసే హవిస్సులన్నీ, వాటి ఫలితాలు కూడా, నన్ను విను. నీకు పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను.

తిలైర్వ్రీహియవైర్మాషైరద్భిర్మూలఫలేన చ। దత్తేన మాసం ప్రీయన్తే శ్రాద్ధేన తు పితామహాః ।। ౨౧.

నువ్వులు, బియ్యం, యవలు, మినుములు, నీరు, కందులు, పండ్లు ఇలా ఇచ్చిన శ్రాద్ధంతో పితామహులు నెలరోజులు సంతోషిస్తారు.

మత్స్యైః ప్రీణన్తి ద్వౌ మాసౌ త్రీన్మాసాన్హారిణేన తు। శాశన్తు చతురో మాసాన్ పఞ్చ ప్రీణాతి శాకునమ్ ।। ౨౧ .

చేపలతో చేసిన శ్రాద్ధం వల్ల రెండు నెలలు, జింక మాంసంతో మూడు నెలలు, ముషిక మాంసంతో నాలుగు నెలలు, పక్షి మాంసంతో ఐదు నెలలు పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందుతారు.

వారాహేణ తు షణ్మాసాఞ్ఛాగలం సాప్తమాసికమ్। అష్టమాసికమిత్యుక్తం యచ్చ పార్షతకం భవేత్ ।। ౨౧.

పంది మాంసంతో ఆరు నెలలు, మేక మాంసంతో ఏడు నెలలు, కోడిపిట్ట మాంసంతో ఎనిమిది నెలలు పితామహులు సంతోషిస్తారు.

రౌరవేణ తు ప్రీయన్తే నవమాసాన్ పితామహాః। గవయస్య తు మాంసేన తృప్తిః స్యాద్దశమాసికీ ।। ౨౧.

రూరుమృగ మాంసంతో తొమ్మిది నెలలు, అడవి ఎద్దు మాంసంతో పది నెలలు పితామహులకు తృప్తి కలుగుతుంది.

కూర్మస్య చైవ మాంసేన మాసానేకాదశైవ తు । శ్రాద్ధమేవ విజానీయాద్గవ్యం సంవత్సరం భవేత్ ।। ౨౧.

తాబేలు మాంసంతో పదకొండు నెలలు సంతోషిస్తారు. శ్రాద్ధంలో ఆవు మాంసం ఇచ్చినప్పుడు, పితామహులకు ఏడాది పాటు తృప్తి కలుగుతుంది.

తథా గవ్యసమాయుక్తం పాయసం మధుసర్పిషా। వధ్రీణసస్య మాంసేన తృప్తిర్ద్వాదశవార్షికీ ।। ౨౧.

అలాగే, ఆవుపాలు, తేనె, నెయ్యితో చేసిన పాయసం, వధ్రీణస మాంసంతో చేసిన శ్రాద్ధం వల్ల పితామహులకు పన్నెండు సంవత్సరాలు తృప్తి కలుగుతుంది.

ఆనన్త్యాయ భవేద్యుక్తం ఖాడ్గమాంసైః పితృక్షయే। కృష్ణచ్ఛాగస్తథా గోధా ఆనన్త్యాయైవ కల్పతే ।। ౨౧.

పితృక్షయ సమయంలో ఖడ్గ మత్స్య మాంసం, నల్ల మేక మాంసం, గోదా మాంసం ఇచ్చినప్పుడు పితామహులకు ఎప్పటికీ తృప్తి కలుగుతుంది.

అత్ర గాథాః పితృగీతాః కీర్త్తయన్తి పురావిదః। తాస్తేఽహం సంప్రవక్ష్యామి యథావత్సన్నిబోధత ।। ౨౧.

ఈ విషయంపై పురాణజ్ఞులు పితృగీతలను పాడుతారు. వాటిని నేను నీకు పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను. జాగ్రత్తగా విను.

అపి నః స్వకులే జాయాద్యోఽన్నం దద్యాత్ర్త్రయోదశీమ్। పాయసం మధుసర్పిర్భ్యాం ఛాయాయాం కుఞ్జరస్య తు ।। ౨౧.

మన వంశంలో ఎవరో ఒకరు పది మూడవ రోజున అన్నదానం చేయాలి. తేనె, నెయ్యితో చేసిన పాయసం, లేదా ఏనుగు నీడలో అన్నదానం చేయాలి.

ఆజేన సర్వలోహేన వర్షాసు చ మఘాసు చ। ఏష్టవ్యా బహవః పుత్రా యద్యేకోఽపి గయాం వ్రజేత్। గౌరీం వాప్యుద్వహేద్భార్య్యాం నీలం వా వృషముత్సృజేత్ ।। ౨౧.

మేక మాంసం లేదా అన్ని రకాల మాంసం, వర్షాకాలంలో లేదా మఘా నక్షత్రంలో శ్రాద్ధం చేయాలి. అనేక మంది కుమారులు కలగాలి. కనీసం ఒకరు అయినా గయకు వెళ్లాలి, గోరిని పెళ్లి చేసుకోవాలి, లేదా నీలం ఎద్దును విడిచిపెట్టాలి.

శంయురువాచ।। గయాదీనాం ఫలం తాత ప్రబ్రూహి సమపృచ్ఛతః। పితౄణాం చైవ యత్పుణ్యం నిఖిలేన బ్రవీహి మే ।। ౨౧.

శంయు ఇలా అడిగాడు: తండ్రీ, గయా మొదలైన పవిత్ర స్థలాలలో చేసే కార్యాల ఫలితాలు నాకు చెప్పండి. పితృదేవతలకు కలిగే పుణ్యాన్ని కూడా పూర్తిగా వివరించండి.

బృహస్పతిరువాచ।। గయాయామక్షయం శ్రాద్ధం జపహోమతపాంసి చ। పితృఙయాహే తే పుత్ర తస్మాత్తత్రాక్షయం స్మృతమ్ ।। ౨౧.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: గయాలో చేసే శ్రాద్ధం, జపం, హోమం, తపస్సు అన్నీ ఎప్పటికీ నిలిచిపోతాయి. పుత్రుడా, పితృదేవతల కోసం అక్కడ చేసే కార్యాలు శాశ్వతమైనవిగా చెప్పబడ్డాయి.

పునీయాదేకవింశన్తు గౌర్యాముత్పాదితః సుతః। మాతామహాంస్తు షడ్‌భూయ ఇతి తస్యాః ఫలం స్మృతమ్ ।। ౨౧.

గౌరీదేవి వల్ల పుట్టిన కుమారుడు ఇరవై ఒక తరాలు పవిత్రం చేస్తాడు. ఆ కుమారుడు తల్లి వంశంలో ఆరు తరాల ముత్తాతలను కూడా మళ్లీ మళ్లీ పవిత్రం చేస్తాడు. ఇదే ఆమెకు కలిగే ఫలం అని చెబుతారు.

ఫలం వృషస్య వక్ష్యామి గదతో మే నిబోధత। వృషోత్స్రష్టా పునాత్యేవ దశాతీతాన్ దశావరాన్ ।। ౨౧.

వృషభాన్ని విడిచిపెట్టిన ఫలితాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను, విను. వృషభాన్ని విడిచినవాడు పది తరాల ముందు వారు, పది తరాల తరువాత వారిని పవిత్రం చేస్తాడు.

యత్కిఞ్చిత్ స్పృశ్యతే తోయైరుత్తీర్ణేన జలాన్మహీమ్। వృషోత్సర్గే పితౄణాం తు హ్యక్షయం స ముదాహృతమ్ ।। ౨౧.

వృషభాన్ని స్నానంచేసిన నీరు భూమిపై పడిన చోట ఏది తాకినా, ఆ వృషభాన్ని విడిచిన కార్యం పితృదేవతలకు శాశ్వతమైనదిగా చెప్పబడింది.

యద్యద్ధి సంస్పృశేత్తోయం లాంగూలాదిభిరన్తతః। సర్వం తదక్షయం తస్య పితౄణాం నాత్ర సంశయః ।। ౨౧.

వృషభం తన తోకతో లేదా ఇతర అవయవాలతో తాకిన నీరు ఏదైనా, అది మొత్తం పితృదేవతలకు శాశ్వతమైనదిగా మారుతుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

శ్రృఙ్గైః ఖురైర్వా యద్భూమిమిల్లిఖత్య నిశం వృషః। మధుకుల్యాః పితౄంస్తస్య అక్షయాస్తా భవన్తి వై ।। ౨౧.

వృషభం తన కొమ్ములతో లేదా కాళ్లతో భూమిని తవ్విన చోట, అక్కడ తీపి నైవేద్యంతో పితృదేవతలు శాశ్వతంగా తృప్తి చెందుతారు.

సహస్రనల్వమాత్రేణ తడాగేన యథా శ్రుతిః। తృప్తిస్తృప్తిః పితౄణాం వై తద్వృషస్యాధికోచ్యతే ।। ౨౧.

వేదాలు చెప్పినట్లు, వెయ్యి నాళ్ల పొడవున్న చెరువుతో పితృదేవతలు తృప్తి చెందుతారు. కానీ వృషభాన్ని విడిచిన ఫలం ఇంకా ఎక్కువగా ఉంటుందని చెప్పబడింది.

యో దదాతి గుఢైర్మిశ్రాంస్తిలాన్ వై శ్రాద్ధకర్మణి। మధునా మధుమిశ్రాన్ వా అక్షయం సర్వమేవ తత్ ।। ౨౧.

శ్రాద్ధంలో బెల్లంతో కలిపిన నువ్వులు లేదా తేనెతో కలిపిన నువ్వులు ఎవరు ఇస్తారో, ఆ కార్యం మొత్తం పితృదేవతలకు శాశ్వతమైనదిగా మారుతుంది.

౦ బృహస్పతిరువాచ।। న బ్రాహ్మణాన్ పరీక్షేత సదా దేయే తు మానవః। దైవే కర్మణి పిత్ర్యే చ శ్రూయతే వై పరీక్షణమ్ ।। ౨౧.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: మనిషి ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణులను పరీక్షించకూడదు. కానీ దైవకార్యాల్లో, పితృకార్యాల్లో మాత్రం పరీక్షించడం అవసరమని వేదాలు చెబుతున్నాయి.

సర్వవేదవ్రతస్నాతాః పఙ్క్తీనాం పావనా ద్విజాః। యే చ భాష్య విదో ముఖ్యా యే చ వ్యాకరణే రతాః ।। ౨౧.

అన్ని వేదవ్రతాలు పూర్తి చేసి స్నానం చేసిన ద్విజులు, పంక్తులను పవిత్రం చేసే వారు, వ్యాఖ్యానాలలో నిపుణులు, వ్యాకరణంలో ఆనందించే వారు — వీరే ప్రధానులు.

అధీయతే పురాణం చ ధర్మ్మశాస్త్రం తథైవ చ। త్రిణాచికేతపఞ్చాగ్నిస్త్రిసుపర్ణః షడఙ్గవిత్ ।। ౨౧.

పురాణాలు, ధర్మశాస్త్రాలు చదివేవారు, మూడు నాచికేతాగ్నులు, ఐదు అగ్నులు, త్రిసుపర్ణం, వేదానికి సంబంధించిన ఆరు అంగాలు తెలిసినవారు — వీరే ఉత్తములు.

బ్రహ్మదేయ సుతశ్చైవ ఛన్దోగో జ్యేష్ఠసామగః। పుణ్యేషు యేషు తీర్థేషు అభిషేకకృతవ్రతాః ।। ౨౧.

బ్రాహ్మణ స్త్రీ నుంచి పుట్టిన కుమారులు, ఛాందోగ్యాన్ని పఠించే వారు, సామవేదంలో పెద్దవారు, పవిత్ర తీర్థాలలో వ్రతాలు చేసినవారు — వీరే శ్రేష్ఠులు.

ముఖ్యేషు యేషు సత్రేషు భవన్త్యవభృథశ్రుతాః। యే చ సద్యోవ్రతా నిత్యం స్వకర్మనిరతాశ్చ యే ।। ౨౧.

ప్రధాన యజ్ఞాల్లో అవభృథ స్నానం విన్నవారు, ఎప్పుడూ వ్రతాలు పాటించే వారు, తమ కర్తవ్యాల్లో నిత్యం నిమగ్నమైనవారు — వీరే గౌరవించదగినవారు.

అక్రోధనాః శాన్తిపరాస్తాన్ వై శ్రాద్ధే నిమన్త్రయేత్। యే చాపి నిత్యం దశసు సుకృతేషు వ్యవస్థితాః ।। ౨౧.

కోపం లేని వారు, శాంతికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవారు, ఎప్పుడూ పది రకాల సత్కార్యాల్లో స్థిరంగా ఉండేవారు — వీరిని శ్రాద్ధానికి ఆహ్వానించాలి.

ఏతేషు దత్తమక్షయ్యమేతే వై పఙ్క్తిపావనాః। శ్రద్ధేయా బ్రాహ్మణా యే తు యోగధర్మ్మమనువ్రతాః ।। ౨౧.

ఈవారికి ఇచ్చిన దానం శాశ్వతంగా ఉంటుంది. వీరే పంక్తులను పవిత్రం చేస్తారు. యోగధర్మంలో నిబద్ధతతో ఉన్న బ్రాహ్మణులను విశ్వాసంతో గౌరవించాలి.

ధర్మాశ్రమవరిష్ఠాస్తే హవ్యకవ్యేషు తే వరాః। త్రయోఽపి పూజితాస్తేన బ్రహ్మవిష్ణు మహేశ్వరాః ।। ౨౧.

వీరు ధర్మాశ్రమాలలో అగ్రగణ్యులు. దేవతలకు, పితృదేవతలకు నైవేద్యం సమర్పించడంలో వీరు శ్రేష్ఠులు. వీరిని గౌరవిస్తే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ పూజింపబడతారు.

పితృభిః సహ లోకాశ్చ యో హ్యేతాన్ పూజయేన్నరః। పవిత్రాణా పవిత్రఞ్చ మఙ్గలానాం చ మఙ్గలమ్ ।। ౨౧.

ఈవారిని పితృదేవతలతో కలిసి గౌరవించే వాడు పవిత్రమైనవాటిలో అతి పవిత్రమైన లోకాలను, మంగళకరమైనవాటిలో అతి మంగళకరమైన లోకాలను పొందుతాడు.