వాయుపురాణమ్

జీవదానాత్ పరం దానం న కిఞ్చిదిహ విద్యతే। అన్నైర్జీవతి త్రైలోక్యమన్నస్యైవ హి తత్ఫలమ్ ।। ౧౮.

ప్రాణదానానికి మించిన దానం లేదు. మూడు లోకాలు అన్నంతోనే బ్రతుకుతాయి. అన్నదాన ఫలం అదే.

అన్నే లోకాః ప్రతిష్ఠన్తి లోకదానస్య తత్ఫలమ్ । అన్నం ప్రజాపతిః సాక్షాత్తేన సర్వ్వమిదం తతమ్। తస్మాదన్నసమం దానం న భూతం న భవిష్యతి ।। ౧౮.

అన్నంలోనే లోకాలు నిలుస్తాయి. లోకానికి దానం చేసిన ఫలం అదే. ప్రజాపతి అన్నమే. అన్నంతోనే ఈ జగత్తంతా నిండిపోయింది. అందుకే అన్నానికి సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు.

యాని రత్నాని మేదిన్యాం వాహనాని స్త్రియస్తథా। క్షిప్రం ప్రాప్నోతి తత్ సర్వం పితృభక్తో హి మానవః ।। ౧౮.

భూమిలో ఉన్న రత్నాలు, వాహనాలు, స్త్రీలు — పితృదేవతలకు భక్తి కలిగినవాడు వీటన్నింటినీ త్వరగా పొందుతాడు.

ప్రతిశ్రయం సదా దద్యాదతిథిభ్యః కృతాఞ్జలిః। దేవాస్తే సంప్రతీక్షన్తే దివ్యాతిథ్యైః సహస్రశః ।। ౧౮.

చేతులు జోడించి అతిథులకు ఎప్పుడూ ఆశ్రయం ఇవ్వాలి. అలా చేసే వాడిని దేవతలు, వేలాది దివ్య అతిథులతో కలిసి ఎదురుచూస్తారు.

సర్వాణ్యేతాని యో దద్యాత్ పృథివ్యామేకరాడ్ భవేత్। త్రిభిర్ద్వాభ్యామథైకేన దానేన తు సుఖీ భవేత్ ।। ౧౮.

ఇవి అన్నింటినీ దానం చేసే వాడు భూమిపై ఏకరాజు అవుతాడు. మూడు, రెండు లేదా ఒక్కదాన్ని కూడా దానం చేసినా సంతోషంగా ఉంటాడు.

దానాని పరమో ధర్మ్మః సద్భిః సత్కృత్య పూజితః। త్రైలోక్యస్యాధిపత్యం హి దానాదేవ వ్యవస్థితమ్ ।। ౧౮.

దానం గొప్ప ధర్మం, మంచి వారిచే గౌరవింపబడుతుంది. మూడు లోకాల పట్ల అధికారం కూడా దానంతోనే స్థిరపడుతుంది.

రాజా తు లభతే రాజ్యమధనశ్చోత్తమం ధనమ్। క్షీణాయుర్లభతే చాయుః పితృభక్తః సదా నరః। యాన్ కామాన్ మనసాఽర్థేత తాంస్తస్య పితరో విదుః ।। ౧౮.

రాజు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, దరిద్రుడు గొప్ప ధనాన్ని పొందుతాడు, పితృభక్తి కలిగినవాడు ఎప్పుడూ దీర్ఘాయువు పొందుతాడు. మనసులో ఏ కోరిక ఉన్నా, పితృదేవతలు వాటిని తెలుసుకుంటారు.

బృహస్పతిరువాచ।। అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి శ్రాద్ధకర్మ్మణి పూజితమ్। కామ్యనైమిత్తికాజస్రం శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౯.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను శ్రాద్ధకర్మలో గౌరవంగా చేయవలసిన విధులను వివరంగా చెబుతాను. శ్రాద్ధకర్మను మనసులో కోరికల కోసం, లేదా కర్తవ్యంగా కూడా ఎప్పుడూ చేయాలి.

పుత్ర దారధనమూలా అష్టకాస్తిస్ర ఏవ చ। పూర్వపక్షో వరిష్ఠో హి పూర్వా చిత్రీ ఉదాహృతా ।। ౧౯.

బిడ్డా, పుత్రులు, భార్యలు, ధనం — ఇవి ఆధారంగా మూడు అష్టకాలు ఉంటాయి. పూర్వపక్షం మిగతా వాటిలో శ్రేష్ఠం. మొదటి అష్టకను 'చిత్రి' అని అంటారు.

ప్రాజాపత్యా ద్వితీయా స్యాత్ తృతీయా వైశ్వదేవికీ। ఆద్యా పూపైఃసదా కార్యా మాసైరన్యా భవేత్సదా ।। ౧౯.

రెండవదాన్ని 'ప్రాజాపత్య' అంటారు, మూడవది 'వైశ్వదేవిక'. మొదటిదాన్ని ఎప్పుడూ అప్పాలు, వడలు వంటి పిండివంటలతో చేయాలి. మిగతావి ప్రతి నెలా చేయాలి.

శాకైరన్యా తృతీయా స్యాదేవం ద్రవ్యగతో విధిః । అన్వష్టకా పితౄణాం వై నిత్యమేవ విధీయతే ।। ౧౯.

మూడవదాన్ని కూరగాయలతో చేయాలి. ఇలా ఏ ఏ పదార్థాలతో చేయాలో నియమం ఉంది. 'అన్వష్టక'ను పితృదేవతల కోసం ఎప్పుడూ చేయాలి.

యద్యన్యా చ చతుర్థీ స్యాత్తాఞ్చ కుర్య్యాద్విశేషతః। తాసు శ్రాద్ధం బుధః కుర్య్యాత్ సర్వ్వస్వేనాపి నిత్యశః ।। ౧౯.

మరొకటి, అంటే నాలుగవ అష్టకా ఉంటే, దానిని కూడా ప్రత్యేకంగా చేయాలి. వీటిలో అన్ని శ్రాద్ధాలను జ్ఞాని తన శక్తికి తగ్గట్టు ఎప్పుడూ చేయాలి.

పరత్రేహ చ సర్వ్వేషు నిత్యమేవ సుఖీ భవేత్ । పూజకానాం సదోత్కర్షో నాస్తికా నామధో గతిః ।। ౧౯.

ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ ఎప్పుడూ వీటిని చేసే వారు సుఖంగా ఉంటారు. పూజకులకు ఎప్పుడూ ఉన్నత స్థానం ఉంటుంది; నమ్మని వారికి మాత్రం దిగజారిన స్థితి కలుగుతుంది.

పితరః సర్వ్వకాలేషు తిథికాలేషు దేవతాః। సర్వ్వే పురుషమాయాన్తి నిపానమివ ధేనవః ।। ౧౯.

పితృదేవతలు ఎప్పుడూ, తిథుల సమయంలో, మనుషుల దగ్గరకు వస్తారు. అది గోవులు నీటి దగ్గరకు వెళ్ళినట్టు ఉంటుంది.

మా స్మ తే ప్రతిగచ్ఛేయురష్టకాః సురపూజితాః । మోఘస్తస్య భవేల్లోకో లబ్ధం చాస్య వినశ్యతి ।। ౧౯.

దేవతలు పూజించిన ఆ అష్టకాలు నీకు దూరంగా పోవకుండా చూసుకో. అవి చేయని వారికి ఈ లోకం వ్యర్థమవుతుంది; సంపాదించినది కూడా పోతుంది.

దేవాంస్తు దాయినో యాన్తి తిర్య్యగ్గచ్ఛన్త్యదాయినః। ప్రజాం పుష్టిం స్మృతిం మేధాం పుత్రానైశ్వర్య్యమేవ చ ।। ౧౯.

దానం ఇచ్చేవారు దేవతల దగ్గరకు చేరుతారు; ఇవ్వని వారు దిగువస్థితికి వెళ్తారు. దానంతో సంతానం, ఐశ్వర్యం, జ్ఞాపకం, మేధ, పిల్లలు, అధికారం లభిస్తాయి.

కుర్వ్వాణః పౌర్ణమాస్యాం చ పూర్వ్వం పూర్ణం సమశ్నుతే। ప్రతిపద్ధనలాభాయ లబ్ధం చాస్య న నశ్యతి ।। ౧౯.

పౌర్ణమి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు ముందుగానే సంపూర్ణ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. పాడ్యమి రోజున సంపాదించినది పోకుండా ఉంటుంది.

ద్వితీయాయాం తు యః కుర్య్యాద్ద్విపదాధిపతిర్భవేత్। వరార్థినా తృతీయా తు శత్రుఘ్నీ పాపనాశినీ ।। ౧౯.

విదియ రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు జంతువులపై అధిపతిగా అవుతాడు. వరాల కోసం తృతీయ రోజున చేస్తే శత్రువులు నశిస్తారు, పాపాలు పోతాయి.

చతుర్థ్యాం కురుతే శ్రాద్ధం శత్రోశ్ఛిద్రాణి పశ్యతి। పఞ్చమ్యాం వై ప్రకుర్వాణః ప్రాప్నోతి మహతీం శ్రియమ్ ।। ౧౯.

చవితి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు తన శత్రువుల్లో లోపాలను తెలుసుకుంటాడు. పంచమి రోజున చేసినవాడు గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.

షష్ఠ్యాం శ్రాద్ధాని కుర్వాణం ద్విజాస్తం పూజయన్త్యుత। కురుతే యస్తు సప్తమ్యాం శ్రాద్ధాని సతతం నరః ।। ౧౯.

షష్ఠి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవారిని ద్విజులు గౌరవిస్తారు. ఎప్పుడూ సప్తమి రోజున శ్రాద్ధం చేసే మనిషి—

మహాసత్రమవాప్నోతి గణానామధిపో భవేత్। సమ్పూర్ణామృద్ధిమాప్నోతి యోఽష్టమ్యాం కురుతే నరః ।। ౧౯.

వాడు గొప్ప యజ్ఞాన్ని పొందుతాడు, గణాలకు అధిపతిగా అవుతాడు. అష్టమి రోజున చేసే వాడు సంపూర్ణ ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.

శ్రాద్ధం నవమ్యాం కుర్వాణ ఐశ్వర్య్యం కాంక్షితాం స్త్రియమ్। కుర్వన్ దశమ్యాం తు నరో బ్రాహ్మీం శ్రియమవాప్నుయాత్ ।। ౧౯.

నవమి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు ఐశ్వర్యాన్ని, కోరుకున్న భార్యను పొందుతాడు. దశమి రోజున చేసినవాడు బ్రాహ్మీ ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.

వేదాంశ్చైవాప్నుయాత్ సర్వాన్ ప్రణాశమేనసస్తథా। ఏకాదశ్యాం పరం దానమైశ్వర్య్యం సతతం తథా ।। ౧౯.

అతడు అన్ని వేదాలను, పాపాల నాశనాన్ని కూడా పొందుతాడు. ఏకాదశి రోజున పరమ దానాలు, ఎప్పటికీ ఉండే ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.

ద్వాదశ్యాం రాష్ట్రలాభం తు జయమాహుర్వసూని చ । ప్రజాం బుద్ధిం పశూన్ మేధాం స్వాతన్త్ర్యం పుష్టిముత్తమామ్ । దీర్ఘమాయురథైశ్వర్య్యం కుర్వాణస్తు త్రయోదశీమ్ ।। ౧౯.

ద్వాదశి రోజున రాజ్యం, విజయం, ధనం లభిస్తాయి. త్రయోదశి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు సంతానం, బుద్ధి, పశువులు, మేధ, స్వాతంత్ర్యం, ఉత్తమ పోషణ, దీర్ఘాయువు, ఐశ్వర్యం పొందుతాడు.

యువానశ్చ మృతా యస్య గృహే తేషాం ప్రదాపయేత్। శస్త్రేణ తు హతా యే వై తేషాం దద్యాచ్చతుర్దశీమ్ ।। ౧౯.

ఎవరింట్లో యువకులు మరణిస్తే, వారి కోసం శ్రాద్ధం చేయాలి. ఆయుధాలతో హతమైనవారికి చతుర్దశి రోజున శ్రాద్ధం చేయాలి.

తథా విషమజాతానాం యమలానాం తు సర్వశః । అమావాస్యాం ప్రయత్నేన శ్రాద్ధం కుర్య్యాచ్ఛుచిః సదా ।। ౧౯.

అలాగే, ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో పుట్టినవారికీ, జంటగా పుట్టినవారికీ, నిత్యమూ పవిత్రతతో, శ్రద్ధతో, అమావాస్య నాడు శ్రాద్ధం చేయాలి.

సర్వ్వాన్ కామానవాప్నోతి స్వర్గమానన్త్యమశ్నుతే । ఋతం దద్యాదమావాస్యాం సోమమాప్యాయనం మహత్ ।। ౧౯.

అమావాస్య నాడు, సత్యబుద్ధితో గొప్పగా పోషకమైన సోమాన్ని సమర్పించినవాడు అన్ని కోరికలు పొందుతాడు, అనంతమైన స్వర్గాన్ని అనుభవిస్తాడు.

ఏవమాప్యాయితః సోమస్త్రీఁల్లోకాన్ ధారయిష్యతి। సిద్ధచారణగన్ధర్వ్వైః స్తూయమానస్తు నిత్యశః ।। ౧౯.

అలా పోషించబడిన సోముడు మూడు లోకాలను నిలబెట్టుకుంటాడు. సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు ఎల్లప్పుడూ ఆయనను స్తుతిస్తారు.

స్తవైః పుష్పైర్మనోజ్ఞైశ్చ సర్వ్వకామపరిచ్ఛదైః। నృత్య వాదిత్రగీతైశ్చ హ్యప్సరోభిః సహస్రశః ।। ౧౯.

మనోహరమైన పుష్పాలతో, కావలసిన సమస్త వస్తువులతో, పాటలు, వాద్యాలు, నృత్యాలతో, వేలాది అప్సరసలు ఆనందంగా సేవచేస్తారు.