వాయుపురాణమ్

ఓదనం పాయసం సర్పిర్మధుమూలఫలాని చ। భక్ష్యాంశ్చ వివిధాన్దత్త్వా ప్రేత్య చేహ చ మోదతే ।। ౧౮.

అన్నం, పాయసం, నెయ్యి, తేనె, మూలికలు, పండ్లు, ఇంకా రకరకాల వంటకాలు దానం చేస్తే, ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ సుఖంగా ఉంటాడు.

శర్కరాక్షీరసంయుక్తం పృథుకం నిత్యమక్షయమ్। యశ్చ సంవత్సరం ప్రీత్యా కృసరైర్మసురేణ చ ।। ౧౮.

శర్కర, పాలు కలిపిన పొట్లెలు, కృష్ణార్ధంతో, మసూరుతో, ఏడాది పాటు భక్తితో ఎవరైనా నిరంతరం దానం చేస్తే, అవి ఎప్పటికీ తరుగవు.

సక్తులాజాస్తథా పూపాః కుల్మాషవ్యఞ్జనైస్తథా। సార్పేఃస్నిగ్ధాని హృద్యాని దధ్నా సక్తూంస్తు భోజయేత్। శ్రాద్ధేష్వేతాని యో దద్యాత్ పఝాని లభతే నిధిమ్ ।। ౧౮.

సత్తు, లాజలు, అప్పాలు, కుల్మాషం, ఇతర వంటకాలు, నెయ్యితో, రుచిగా, సత్తును పెరుగు కలిపి భోజనం పెట్టాలి. శ్రాద్ధంలో ఇవన్నీ దానం చేస్తే, అపారమైన ధనాన్ని పొందుతాడు.

నవసస్యాని యో దద్యాచ్ఛ్రాద్ధే సత్కృత్య యత్నతః। సర్వభోగానవాప్నోతి పూజ్యతే చ దివం గతః ।। ౧౮.

కొత్త ధాన్యాన్ని శ్రాద్ధంలో గౌరవంగా, శ్రద్ధగా దానం చేస్తే, అన్ని భోగాలు పొందుతాడు, స్వర్గానికి వెళ్లినప్పుడు కూడా గౌరవం పొందుతాడు.

భక్ష్యభోజ్యాని చోష్యాణి పేయలేహ్యవరాణి చ। సర్వశ్రేష్ఠాని యో దద్యాత్ సర్వ్వశ్రేష్ఠో భవేన్నరః ।। ౧౮.

తినే, నమిలే, ఊరుకునే, త్రాగే, లేపే అన్నీ ఉత్తమమైన పదార్థాలు ఎవరైనా దానం చేస్తే, అతడు మానవులందరిలో శ్రేష్ఠుడవుతాడు.

వైశ్వదేవం చ సౌమ్యం చ ఖాడ్గమాంసం పరం హవిః। విషాణం వర్జ్జయేత్ ఖాడ్గమసూయాం నాశయామహే ।। ౧౮.

వైశ్వదేవం, సౌమ్యం, ఖడ్గమృగ మాంసం ఇవన్నీ శ్రేష్ఠమైన హవిస్సులు. కానీ ఖడ్గం కొమ్మును దూరంగా ఉంచాలి. అసూయతో ఖడ్గాన్ని మేము అంగీకరించము.

భోజనేఽగ్రాసనం దద్యాదతిథిభ్యః కృతాఞ్జలిః । సర్వయజ్ఞక్రియాణాం స ఫలం ప్రాప్నోత్యనుత్తమమ్ ।। ౧౮.

అతిథులకు చేతులు జోడించి భోజనంలో మొదటి భాగాన్ని ఇవ్వాలి. అలా చేస్తే అన్ని యజ్ఞఫలాలను పొందుతాడు.

క్షిప్రమత్యుష్ణ మక్లిష్టం దద్యాచ్చాన్నం బుభుక్షతే। వయఞ్జనం చ తథా స్నిగ్ధం భక్త్యా సత్కృత్య యత్నతః ।। ౧౮.

బయటపడినవారికి వేడి, పాడవని అన్నాన్ని త్వరగా ఇవ్వాలి. అలాగే, నెయ్యితో చేసిన వంటకాలను భక్తితో, గౌరవంగా, శ్రద్ధగా సమర్పించాలి.

తరుణాదిత్యసఙ్కాశం విమానం హంసవాహనమ్। అన్నదో లభతే తిస్రః కల్పకోటీస్తథైవ చ ।। ౧౮.

అన్నదాతకు, ఉదయ సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, హంసలు లాగే విమానం లభిస్తుంది. అతడు మూడు కోట్ల కల్పాలు సుఖంగా ఉంటాడు.

అన్నదానాత్పరం దానం విద్యతే నేహ కిఞ్చన। అన్నాద్భూతాని జాయన్తే జీవన్తి చ న సంశయః ।। ౧౮.

అన్నదానానికి మించిన దానం లేదు. అన్నం వల్లే ప్రాణులు పుడతారు, బ్రతుకుతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

జీవదానాత్ పరం దానం న కిఞ్చిదిహ విద్యతే। అన్నైర్జీవతి త్రైలోక్యమన్నస్యైవ హి తత్ఫలమ్ ।। ౧౮.

ప్రాణదానానికి మించిన దానం లేదు. మూడు లోకాలు అన్నంతోనే బ్రతుకుతాయి. అన్నదాన ఫలం అదే.

అన్నే లోకాః ప్రతిష్ఠన్తి లోకదానస్య తత్ఫలమ్ । అన్నం ప్రజాపతిః సాక్షాత్తేన సర్వ్వమిదం తతమ్। తస్మాదన్నసమం దానం న భూతం న భవిష్యతి ।। ౧౮.

అన్నంలోనే లోకాలు నిలుస్తాయి. లోకానికి దానం చేసిన ఫలం అదే. ప్రజాపతి అన్నమే. అన్నంతోనే ఈ జగత్తంతా నిండిపోయింది. అందుకే అన్నానికి సమానమైన దానం గతంలో లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు.

యాని రత్నాని మేదిన్యాం వాహనాని స్త్రియస్తథా। క్షిప్రం ప్రాప్నోతి తత్ సర్వం పితృభక్తో హి మానవః ।। ౧౮.

భూమిలో ఉన్న రత్నాలు, వాహనాలు, స్త్రీలు — పితృదేవతలకు భక్తి కలిగినవాడు వీటన్నింటినీ త్వరగా పొందుతాడు.

ప్రతిశ్రయం సదా దద్యాదతిథిభ్యః కృతాఞ్జలిః। దేవాస్తే సంప్రతీక్షన్తే దివ్యాతిథ్యైః సహస్రశః ।। ౧౮.

చేతులు జోడించి అతిథులకు ఎప్పుడూ ఆశ్రయం ఇవ్వాలి. అలా చేసే వాడిని దేవతలు, వేలాది దివ్య అతిథులతో కలిసి ఎదురుచూస్తారు.

సర్వాణ్యేతాని యో దద్యాత్ పృథివ్యామేకరాడ్ భవేత్। త్రిభిర్ద్వాభ్యామథైకేన దానేన తు సుఖీ భవేత్ ।। ౧౮.

ఇవి అన్నింటినీ దానం చేసే వాడు భూమిపై ఏకరాజు అవుతాడు. మూడు, రెండు లేదా ఒక్కదాన్ని కూడా దానం చేసినా సంతోషంగా ఉంటాడు.

దానాని పరమో ధర్మ్మః సద్భిః సత్కృత్య పూజితః। త్రైలోక్యస్యాధిపత్యం హి దానాదేవ వ్యవస్థితమ్ ।। ౧౮.

దానం గొప్ప ధర్మం, మంచి వారిచే గౌరవింపబడుతుంది. మూడు లోకాల పట్ల అధికారం కూడా దానంతోనే స్థిరపడుతుంది.

రాజా తు లభతే రాజ్యమధనశ్చోత్తమం ధనమ్। క్షీణాయుర్లభతే చాయుః పితృభక్తః సదా నరః। యాన్ కామాన్ మనసాఽర్థేత తాంస్తస్య పితరో విదుః ।। ౧౮.

రాజు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు, దరిద్రుడు గొప్ప ధనాన్ని పొందుతాడు, పితృభక్తి కలిగినవాడు ఎప్పుడూ దీర్ఘాయువు పొందుతాడు. మనసులో ఏ కోరిక ఉన్నా, పితృదేవతలు వాటిని తెలుసుకుంటారు.

బృహస్పతిరువాచ।। అత ఊర్ద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి శ్రాద్ధకర్మ్మణి పూజితమ్। కామ్యనైమిత్తికాజస్రం శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౯.

బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: ఇప్పుడు నేను శ్రాద్ధకర్మలో గౌరవంగా చేయవలసిన విధులను వివరంగా చెబుతాను. శ్రాద్ధకర్మను మనసులో కోరికల కోసం, లేదా కర్తవ్యంగా కూడా ఎప్పుడూ చేయాలి.

పుత్ర దారధనమూలా అష్టకాస్తిస్ర ఏవ చ। పూర్వపక్షో వరిష్ఠో హి పూర్వా చిత్రీ ఉదాహృతా ।। ౧౯.

బిడ్డా, పుత్రులు, భార్యలు, ధనం — ఇవి ఆధారంగా మూడు అష్టకాలు ఉంటాయి. పూర్వపక్షం మిగతా వాటిలో శ్రేష్ఠం. మొదటి అష్టకను 'చిత్రి' అని అంటారు.

ప్రాజాపత్యా ద్వితీయా స్యాత్ తృతీయా వైశ్వదేవికీ। ఆద్యా పూపైఃసదా కార్యా మాసైరన్యా భవేత్సదా ।। ౧౯.

రెండవదాన్ని 'ప్రాజాపత్య' అంటారు, మూడవది 'వైశ్వదేవిక'. మొదటిదాన్ని ఎప్పుడూ అప్పాలు, వడలు వంటి పిండివంటలతో చేయాలి. మిగతావి ప్రతి నెలా చేయాలి.

శాకైరన్యా తృతీయా స్యాదేవం ద్రవ్యగతో విధిః । అన్వష్టకా పితౄణాం వై నిత్యమేవ విధీయతే ।। ౧౯.

మూడవదాన్ని కూరగాయలతో చేయాలి. ఇలా ఏ ఏ పదార్థాలతో చేయాలో నియమం ఉంది. 'అన్వష్టక'ను పితృదేవతల కోసం ఎప్పుడూ చేయాలి.

యద్యన్యా చ చతుర్థీ స్యాత్తాఞ్చ కుర్య్యాద్విశేషతః। తాసు శ్రాద్ధం బుధః కుర్య్యాత్ సర్వ్వస్వేనాపి నిత్యశః ।। ౧౯.

మరొకటి, అంటే నాలుగవ అష్టకా ఉంటే, దానిని కూడా ప్రత్యేకంగా చేయాలి. వీటిలో అన్ని శ్రాద్ధాలను జ్ఞాని తన శక్తికి తగ్గట్టు ఎప్పుడూ చేయాలి.

పరత్రేహ చ సర్వ్వేషు నిత్యమేవ సుఖీ భవేత్ । పూజకానాం సదోత్కర్షో నాస్తికా నామధో గతిః ।। ౧౯.

ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ ఎప్పుడూ వీటిని చేసే వారు సుఖంగా ఉంటారు. పూజకులకు ఎప్పుడూ ఉన్నత స్థానం ఉంటుంది; నమ్మని వారికి మాత్రం దిగజారిన స్థితి కలుగుతుంది.

పితరః సర్వ్వకాలేషు తిథికాలేషు దేవతాః। సర్వ్వే పురుషమాయాన్తి నిపానమివ ధేనవః ।। ౧౯.

పితృదేవతలు ఎప్పుడూ, తిథుల సమయంలో, మనుషుల దగ్గరకు వస్తారు. అది గోవులు నీటి దగ్గరకు వెళ్ళినట్టు ఉంటుంది.

మా స్మ తే ప్రతిగచ్ఛేయురష్టకాః సురపూజితాః । మోఘస్తస్య భవేల్లోకో లబ్ధం చాస్య వినశ్యతి ।। ౧౯.

దేవతలు పూజించిన ఆ అష్టకాలు నీకు దూరంగా పోవకుండా చూసుకో. అవి చేయని వారికి ఈ లోకం వ్యర్థమవుతుంది; సంపాదించినది కూడా పోతుంది.

దేవాంస్తు దాయినో యాన్తి తిర్య్యగ్గచ్ఛన్త్యదాయినః। ప్రజాం పుష్టిం స్మృతిం మేధాం పుత్రానైశ్వర్య్యమేవ చ ।। ౧౯.

దానం ఇచ్చేవారు దేవతల దగ్గరకు చేరుతారు; ఇవ్వని వారు దిగువస్థితికి వెళ్తారు. దానంతో సంతానం, ఐశ్వర్యం, జ్ఞాపకం, మేధ, పిల్లలు, అధికారం లభిస్తాయి.

కుర్వ్వాణః పౌర్ణమాస్యాం చ పూర్వ్వం పూర్ణం సమశ్నుతే। ప్రతిపద్ధనలాభాయ లబ్ధం చాస్య న నశ్యతి ।। ౧౯.

పౌర్ణమి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు ముందుగానే సంపూర్ణ ఫలితాన్ని పొందుతాడు. పాడ్యమి రోజున సంపాదించినది పోకుండా ఉంటుంది.

ద్వితీయాయాం తు యః కుర్య్యాద్ద్విపదాధిపతిర్భవేత్। వరార్థినా తృతీయా తు శత్రుఘ్నీ పాపనాశినీ ।। ౧౯.

విదియ రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు జంతువులపై అధిపతిగా అవుతాడు. వరాల కోసం తృతీయ రోజున చేస్తే శత్రువులు నశిస్తారు, పాపాలు పోతాయి.

చతుర్థ్యాం కురుతే శ్రాద్ధం శత్రోశ్ఛిద్రాణి పశ్యతి। పఞ్చమ్యాం వై ప్రకుర్వాణః ప్రాప్నోతి మహతీం శ్రియమ్ ।। ౧౯.

చవితి రోజున శ్రాద్ధం చేసినవాడు తన శత్రువుల్లో లోపాలను తెలుసుకుంటాడు. పంచమి రోజున చేసినవాడు గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.