ఆత్మార్థం యః పచేదన్నం న దేవాతిథికారకః। నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం పతితౌ బ్రహ్మరాక్షసౌ ।। ౧౭.
తాను మాత్రమే తినేందుకు అన్నం వండే వారు, దేవతలకు లేదా అతిథులకు ఇవ్వని వారు, పతితులు, బ్రహ్మరాక్షసులు — వీరందరూ శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు.
స్త్రియో నక్తంపరా యేషాం పరదారరతాశ్చ యే। అర్థకామ రతాశ్చైవ న తాన్ శ్రాద్ధేషు భోజయేత్ ।। ౧౭.
వారి భార్యలు రాత్రిపూట బయటకు వెళ్లేవారు, పరస్త్రీలో ఆసక్తి కలిగినవారు, ధనం, కామంలో మునిగిపోయినవారు — వీరిని శ్రాద్ధంలో భోజనం చేయించకూడదు.
వర్ణాశ్రమాణాం ధర్మ్మేషు విరుద్ధాః శ్రాద్ధకర్మ్మణి। స్తేనశ్చ సర్వయాజీ చ సర్వే తే పఙ్క్తిదూషకాః ।। ౧౭.
వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వారు, దొంగలు, అన్ని యజ్ఞాలు చేసే వారు — వీరందరూ శ్రాద్ధపంక్తిని అపవిత్రం చేస్తారు.
యశ్చ సూకరవద్భుఙ్క్తే యశ్చ పాణితలే ద్విజః। న తదశ్నన్తి పితరో యశ్చ వామం సమశ్నుతే ।। ౧౭.
పంది లాగా తినేవాడు, చేతిలో తినే ద్విజుడు, ఎడమ చేతితో తినేవాడు — వీర తినే అన్నాన్ని పితృదేవతలు స్వీకరించరు.
స్త్రీశూద్రాయానుపేతాయ శ్రాద్ధోచ్ఛిష్టం న దాపయేత్। యో దద్యా ద్రాగమోహాత్తు న తద్గచ్ఛేత్పితౄన్సదా ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో మిగిలిన అన్నాన్ని స్త్రీకి, శూద్రుడికి, ఉపనయనం లేనివారికి ఇవ్వకూడదు. తొందరలో లేదా మోహంతో ఇచ్చినా, అది ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు చేరదు.
తస్మాన్న దేయముచ్ఛిష్టమన్నాద్యం శ్రాద్ధకర్మ్మణి। అన్యత్ర దధిసర్పిర్భ్యాం శిష్యే పుత్రాయ నాన్యథా ।। ౧౭.
కాబట్టి, శ్రాద్ధంలో మిగిలిన అన్నాన్ని ఇవ్వకూడదు. పెరుగు, నెయ్యి తప్ప, అవి కూడా శిష్యునికి లేదా కుమారునికి మాత్రమే ఇవ్వాలి, వేరెవరికీ కాదు.
అనుచ్ఛిష్టన్తు దాతవ్యమన్నాద్యం వై విశేషతః। పుష్పమూలఫలైర్వాపి తుష్టిం గచ్ఛన్తి చాన్నతః ।। ౧౭.
మిగిలిపోయినదాన్ని కాకుండా, శుద్ధమైన అన్నపానీయాలను ముఖ్యంగా దానం చేయాలి. పుష్పాలు, మూలికలు, పండ్లను ఇచ్చినా తృప్తి కలుగుతుంది కానీ అన్నం వల్లే ఎక్కువ ఆనందం కలుగుతుంది.
యావన్త్యన్నాని పూతాని యావదుష్ణం న ముఞ్చతి। తావదశ్నన్తి పితరో యావదశ్నన్తి వాగ్యతాః ।। ౧౭.
అన్నం శుద్ధంగా ఉండగా, వేడిగా ఉండగా, మన పితృదేవతలు దాన్ని ఆస్వాదిస్తారు. అలాగే, మాటలో నియమంగా ఉండేవారు తినేంతవరకు వారు కూడా తింటారు.
దానం ప్రతిగ్రహో హోమో భోజనం బలిరేవ చ। సాఙ్గుష్ఠేన తథా కార్య్యం నాసురేభ్యో యథా భవేత్ ।। ౧౭.
దానం, స్వీకారం, హోమం, భోజనం, బలి ఇవన్నీ అంగుళితో చేయాలి. అలా చేస్తే అసురులకు చేసే విధంగా కాకుండా శుద్ధంగా జరుగుతుంది.
ఏతాన్యేవ చ సర్వ్వాణి దానాదీని విశేషతః। అన్తర్జాన్వవిశేషేణ తద్వదాచమనం భవేత్ ।। ౧౭.
దానం మొదలైన అన్ని పనులు, ముఖ్యంగా వేళ్లను కలిపి చేయాలి. అలాగే ఆచమనం కూడా అలాగే చేయాలి.
ముణ్డాఞ్జటిలకాషాయాన్ శ్రాద్ధకాలేఽపి వర్జ్జయేత్। శిఖిభ్యో వా త్రిదణిడభ్యః శ్రాద్ధం యత్నాత్ ప్రదాపయేత్ ।। ౧౭.
ముండలు, జటాధారులు, కాషాయ వస్త్రధారులను శ్రాద్ధ సమయంలో కూడా నివారించాలి. శిఖావంతులు లేదా త్రిదండధారులకు శ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధతో ఇవ్వాలి.
యే తు వ్రతే స్థితా నిత్యం జ్ఞానినో ధ్యానినస్తథా। దేవభక్తా మహాత్మానః పునీయుర్దర్శనాదపి ।। ౧౭.
ఎప్పుడూ వ్రతంలో నిలిచినవారు, జ్ఞానంతో ఉన్నవారు, ధ్యానం చేసే వారు, దేవతాభక్తులు, మహాత్ములు — వీరి దర్శనం వల్లే పవిత్రత కలుగుతుంది.
సర్వ్వం యోగేశ్వరైర్వ్యాప్తం త్రైలోక్యం వై నిరన్తరమ్ । తస్మాత్ పశ్యన్తి తే సర్వే యత్కిఞ్చిజ్జగతీగతమ్ ।। ౧౭.
మూడు లోకాలు యోగేశ్వరులతో ఎప్పుడూ నిండిపోయి ఉంటాయి. అందుకే వారు లోకంలో ఉన్న ప్రతిదాన్నీ చూస్తారు.
వ్యక్తావ్యక్తం వశీకృత్య సర్వ్వస్యాపి చ యత్పరమ్। సదసచ్చేతి యైర్దృష్టం సదసచ్చ మహాత్మనామ్ ।। ౧౭.
ప్రపంచంలో కనిపించేది, కనిపించనిది, అలాగే పరమమైనదాన్ని కూడా అధీనంలో పెట్టుకున్న మహాత్ములు, సత్-అసత్ రెండింటినీ చూస్తారు.
సర్వ్వజ్ఞానాని దృష్టాని మోక్షాదీని మహాత్మనామ్। తస్మాత్తేషు సదాసక్తః ప్రాప్నోత్యనుత్తమం శుభమ్ ।। ౧౭.
మహాత్ములు అన్ని జ్ఞానాలు, మోక్షాలను తెలుసుకుంటారు. అందుకే ఎవరైనా వారితో ఎప్పుడూ అనుసంధానంగా ఉంటే, అతడు అత్యుత్తమమైన మంగళాన్ని పొందుతాడు.
ఋచో హి యో వేద స వేద వేదాన్ యజూంషి యో వేద స వేద యజ్ఞమ్। సామాని యో వేద స వేద బ్రహ్మ యో మానసం వేద స వేద సర్వ్వమ్ ।। ౧౭.
ఋగ్వేదాన్ని తెలిసినవాడు వేదాలన్నింటినీ తెలుసుకున్నవాడే. యజుర్వేదాన్ని తెలిసినవాడు యజ్ఞాన్ని తెలుసుకున్నవాడే. సామవేదాన్ని తెలిసినవాడు బ్రహ్మను తెలుసుకున్నవాడే. మనస్సును తెలిసినవాడు అన్నిటినీ తెలుసుకున్నవాడే.
బృహస్పతిరువాచ।। అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దానాని చ ఫలాని చ। తారణం సర్వ్వభూతానాం స్వర్గమార్గం సుఖావహమ్ ।। ౧౮.
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నేను దానాలు మరియు వాటి ఫలితాలను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. ఇవి అన్ని జీవులకు రక్షణను, స్వర్గమార్గాన్ని, సుఖాన్ని కలిగిస్తాయి.
లోకే శ్రేష్ఠతమం స్వర్గ్యమాత్మన్ శ్చాపి యత్ ప్రియమ్। సర్వ్వం పితౄణాం దాతవ్యం తేషామేవాక్షయార్థినా ।। ౧౮.
ఈ లోకంలో శ్రేష్ఠమైనది, స్వర్గప్రాప్తికరమైనది, మనకు ఇష్టమైనదంతా పితృదేవతలకు ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే వారు ఎప్పటికీ నశించని దానిని కోరుకుంటారు.
జామ్బూనదమయం దివ్యం విమానం సూర్య్యసన్నిభమ్। దివ్యాప్సరోభిః సఙ్కీర్ణమన్నదో లభతే ఫలమ్ ।। ౧౮.
అన్నదానం చేసినవాడు బంగారంతో తయారైన, సూర్యుని లాంటి ప్రకాశవంతమైన, దేవతా అప్సరసలతో నిండిన దివ్య విమానం పొందుతాడు.
ఆచ్ఛాదనన్తు యో దద్యాదాహతం శ్రాద్ధకర్మ్మణి। ఆయుః ప్రకామమైశ్వర్య్యం రూపఞ్చ లభతే సుతమ్ ।। ౧౮.
శ్రాద్ధ సమయంలో వాడిన వస్త్రాన్ని ఇచ్చినవాడు దీర్ఘాయువు, కావలసినంత ఐశ్వర్యం, అందం, కుమారుడు — ఇవన్నీ పొందుతాడు.
ఉపవీతన్తు యో దద్యాచ్ఛ్రాద్ధకాలేషు ధర్మవిత్ । పానఞ్చ సర్వవిప్రాణాం బ్రహ్మదానస్య యత్ ఫలమ్ ।। ౧౮.
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు శ్రాద్ధ సమయంలో ఉపవీతాన్ని లేదా అన్ని బ్రాహ్మణులకు పానీయం ఇచ్చినవాడు బ్రహ్మదాన ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
కృతం విప్రేషు యో దద్యాఛ్రాద్ధకాలే కమణ్డలుమ్। మధుక్షీరస్రవా ధేనుర్దాతారముపతిష్ఠతి ।। ౧౮.
శ్రాద్ధ సమయంలో బ్రాహ్మణులకు లోహంతో చేసిన కమండలాన్ని ఇచ్చినవాడిని తేనె, పాలు ప్రవహించే ఆవు ఆశీర్వదిస్తుంది.
చక్రావిద్ధం తు యో దద్యాచ్ఛ్రాద్ధకాలే కమణ్డలుమ్। ధేనుం స లభతే దివ్యాం పయోదాం కామ్యదోహినీమ్ ।। ౧౮.
చక్రంతో పొడిచిన కమండలాన్ని శ్రాద్ధ సమయంలో ఇచ్చినవాడు, పాలు ఇస్తూ కోరికలు తీరుస్తున్న దివ్య గోవును పొందుతాడు.
పూర్ణసయ్యాం తు యో దద్యాత్ పుష్పమాలావిభూషితామ్। ప్రాసాదో హ్యుత్తమో భూత్వా గచ్ఛన్తమనుగచ్ఛతి ।। ౧౮.
పుష్పమాలలతో అలంకరించిన సంపూర్ణ మంచాన్ని శ్రాద్ధంలో ఇచ్చినవాడిని, అతను ప్రయాణించే సమయంలో ఒక ఉత్తమమైన ప్రాసాదం అనుసరిస్తుంది.
భవనం రత్నసమ్పూర్ణం సశయ్యాసనభోజనమ్। శ్రాద్ధే దత్త్వా యతిభ్యస్తు నాకపృష్ఠే స మోదతే ।। ౧౮.
శ్రాద్ధ సమయంలో యతులకు రత్నాలతో నిండిన, మంచాలు, ఆసనాలు, భోజనం ఉన్న ఇల్లు ఇచ్చినవాడు, స్వర్గంలో ఉన్నత స్థాయిలో ఆనందంగా ఉంటాడు.
ముక్తా వైఢూర్య్యవాసాంసి రత్నాని వివిధాని చ। వాహనాని చ దివ్యాని అయుతాన్యర్బ్బుదాని చ ।। ౧౮.
పెర్ల్లు, వైడూర్య వస్త్రాలు, రకరకాల రత్నాలు, అలాగే వేలాది, కోట్ల divine వాహనాలు అతనికి లభిస్తాయి.
సుమహజ్జ్వలనప్రఖ్యం రత్నకామసమన్వితమ్ । సూర్య్యచన్ద్ర ప్రభం దివ్యం విమానం లభతేఽక్షయమ్ ।। ౧౮.
అతడు సూర్య చంద్రుల్లా ప్రకాశించే, గొప్ప వెలుగు వెలిగే, రత్నాలతో అలంకరించబడిన, కోరినది ఇస్తున్న, ఎప్పటికీ నశించని దివ్య విమానం పొందుతాడు.
అప్సరోభిః పరివృతం కామగం తు మనోజవమ్। వసతే స విమానాగ్రే స్తూయమానః సమన్తతః ।। ౧౮.
అప్సరసలతో చుట్టుముట్టబడి, మనస్సులో వచ్చిన వెంటనే జరిగే, కోరికలు తీరే దివ్య విమానంలో, అన్ని వైపులా ప్రశంసలు పొందుతూ అతడు ముందువైపు నివసిస్తాడు.
దివ్యైర్గన్ధైః ప్రసిఞ్చన్తి పుష్పవృష్టిభిరేవ చ। గన్ధర్వాప్సరసస్తత్ర గాయన్తే వాదయన్తి చ ।। ౧౮.
అక్కడ గంధర్వులు, అప్సరసలు అతడిపై దివ్య సుగంధాలు చల్లుతూ, పుష్పవృష్టి కురిపిస్తూ, పాటలు పాడుతూ, వాద్యాలు వాయిస్తూ ఆనందింపజేస్తారు.
కన్యా యువతయో ముఖ్యాః సహితాశ్చాప్సరోగణైః। సుస్వరైస్తం విబుధ్యన్తే సతతం హి మనోరమైః ।। ౧౮.
ప్రధాన కన్యలు, యువతులు, అప్సరసల సమూహాలతో కలిసి, మధురమైన స్వరాలతో, ఎప్పుడూ ఆకర్షణీయంగా అతడిని మేల్కొలిపేస్తూ ఉంటారు.