ఏతేషు వర్త్తతే యశ్చ కృత్స్వవర్ణం స గచ్ఛతి। యోఽశ్నాతి సహ శూద్రేణ సర్వే తే పఙ్క్తిదూషకాః ।। ౧౭.
ఇలాంటి పనుల్లో పాల్గొనేవాడు తన వర్ణాన్ని పూర్తిగా కోల్పోతాడు. అలాగే, శూద్రునితో కలిసి భోజనం చేసే వారందరూ శ్రాద్ధపంక్తిని అపవిత్రం చేస్తారు.
వ్యాపాదనం శక్తినిబర్హణం కృషిర్వాణిజ్యకార్య్యం పశుపాలనం చ। శుశ్రూషణం వాప్యగురో రహో వా కార్య్యం నైతద్విద్యతే బ్రాహ్మణస్య ।। ౧౭.
బ్రాహ్మణుడికి హత్య, బలవంతంగా నిర్బంధించడం, వ్యవసాయం, వ్యాపారం, పశుపోషణ, బ్రాహ్మణేతరులకు సేవ చేయడం, రహస్యంగా పనులు చేయడం — ఇవేవీ యోగ్యమైన వృత్తులు కావు.
యే తు విప్రాః స్థితా నిత్యం జ్ఞానినో ధ్యానినస్తథా। మిథ్యాసఙ్కల్పినః సర్వే దుర్వృత్తా వా ద్విజాతయః ।। ౧౭.
జ్ఞానంలో, ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉన్న బ్రాహ్మణులు అయినా, అబద్ధ సంకల్పంతో ఉండేవారు లేదా చెడు ప్రవర్తన కలిగిన ద్విజులు — వీరందరినీ పతితులుగా పరిగణించాలి.
మిథ్యాతత్త్వవిదో వర్జ్జ్యాస్తథా దమ్భవిషూచకాః। ఉపపాతకసంయుక్తాః పాతకైశ్చ విశేషతః ।। ౧౭.
తప్పు సిద్ధాంతాలను తెలిసినవారు, దంభికులు, మోసగాళ్లు, చిన్నపాపాలు లేదా పెద్దపాపాలతో కలిసినవారు — వీరిని దూరంగా ఉంచాలి.
వేదే నియోగదాతారో లోభమోహఫలార్థినః। బ్రహ్మవిక్రయిణశ్చైవ శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జితాః ।। ౧౭.
వేదపఠనం కోసం పారితోషికాన్ని ఆశించే వారు, లోభం లేదా మోహంతో లాభం కోసం చేసే వారు, వేదాన్ని అమ్మే వారు — వీరిని శ్రాద్ధకార్యానికి పిలవకూడదు.
న నియోగోఽస్తి వేదానాం యో నియుఙ్క్తే స పాపకృత్। భోక్తా వేదఫలాద్భ్రశ్యేద్దాతా దానఫలాత్తథా ।। ౧౭.
వేదాలకు పారితోషికం ఇవ్వడం లేదు; ఎవరు ఇలాచేస్తే వారు పాపం చేస్తారు. వేదఫలాన్ని ఆస్వాదించే వారు దాని ఫలాన్ని కోల్పోతారు; ఇచ్చేవారు కూడా దానఫలాన్ని కోల్పోతారు.
భృతోఽధ్యాపయతే యస్తు భృతకాధ్యాపితస్తు యః । నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం బ్రహ్మణః క్రియవిక్రయీ ।। ౧౭.
పారితోషికానికి బోధించేవాడు, పారితోషికానికి నేర్చుకునేవాడు ఇద్దరూ శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు; ఎందుకంటే వారు పవిత్రకార్యాలను వ్యాపారంగా మార్చారు.
క్రయవిక్రయిణౌ చైవ జీవితార్థం విగర్హితౌ। వృత్తిరేషా తు వైశ్యస్య బ్రాహ్మణస్య తు పాతకమ్ ।। ౧౭.
జీవిక కోసం కొనుగోలు, అమ్మకాలు చేసే వారు ఇద్దరూ నిందించబడతారు. ఇది వైశ్యుని వృత్తి; బ్రాహ్మణుడికి మాత్రం పాపం.
ప్రాహుర్వేదాన్ వేదవిదో వేదాన్ యశ్చోపజీవతి ౧౭.
వేదాలను తెలిసిన వారు చెబుతారు — వేదాలపై ఆధారపడి జీవించే వారిని కూడా తప్పు చేసినవారిగా పరిగణించాలి.
వృథా దారాంశ్చ యో గచ్ఛేద్యో యజేత వృథాధ్వరే। నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం ద్విజో యశ్చైవ నాస్తికః ।। ౧౭.
అర్థం లేకుండా పరస్త్రీని ఆశించే వారు, ప్రయోజనం లేకుండా యజ్ఞం చేసే వారు, నాస్తికుడైన ద్విజుడు — వీరంతా శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు.
ఆత్మార్థం యః పచేదన్నం న దేవాతిథికారకః। నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం పతితౌ బ్రహ్మరాక్షసౌ ।। ౧౭.
తాను మాత్రమే తినేందుకు అన్నం వండే వారు, దేవతలకు లేదా అతిథులకు ఇవ్వని వారు, పతితులు, బ్రహ్మరాక్షసులు — వీరందరూ శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు.
స్త్రియో నక్తంపరా యేషాం పరదారరతాశ్చ యే। అర్థకామ రతాశ్చైవ న తాన్ శ్రాద్ధేషు భోజయేత్ ।। ౧౭.
వారి భార్యలు రాత్రిపూట బయటకు వెళ్లేవారు, పరస్త్రీలో ఆసక్తి కలిగినవారు, ధనం, కామంలో మునిగిపోయినవారు — వీరిని శ్రాద్ధంలో భోజనం చేయించకూడదు.
వర్ణాశ్రమాణాం ధర్మ్మేషు విరుద్ధాః శ్రాద్ధకర్మ్మణి। స్తేనశ్చ సర్వయాజీ చ సర్వే తే పఙ్క్తిదూషకాః ।। ౧౭.
వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వారు, దొంగలు, అన్ని యజ్ఞాలు చేసే వారు — వీరందరూ శ్రాద్ధపంక్తిని అపవిత్రం చేస్తారు.
యశ్చ సూకరవద్భుఙ్క్తే యశ్చ పాణితలే ద్విజః। న తదశ్నన్తి పితరో యశ్చ వామం సమశ్నుతే ।। ౧౭.
పంది లాగా తినేవాడు, చేతిలో తినే ద్విజుడు, ఎడమ చేతితో తినేవాడు — వీర తినే అన్నాన్ని పితృదేవతలు స్వీకరించరు.
స్త్రీశూద్రాయానుపేతాయ శ్రాద్ధోచ్ఛిష్టం న దాపయేత్। యో దద్యా ద్రాగమోహాత్తు న తద్గచ్ఛేత్పితౄన్సదా ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో మిగిలిన అన్నాన్ని స్త్రీకి, శూద్రుడికి, ఉపనయనం లేనివారికి ఇవ్వకూడదు. తొందరలో లేదా మోహంతో ఇచ్చినా, అది ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు చేరదు.
తస్మాన్న దేయముచ్ఛిష్టమన్నాద్యం శ్రాద్ధకర్మ్మణి। అన్యత్ర దధిసర్పిర్భ్యాం శిష్యే పుత్రాయ నాన్యథా ।। ౧౭.
కాబట్టి, శ్రాద్ధంలో మిగిలిన అన్నాన్ని ఇవ్వకూడదు. పెరుగు, నెయ్యి తప్ప, అవి కూడా శిష్యునికి లేదా కుమారునికి మాత్రమే ఇవ్వాలి, వేరెవరికీ కాదు.
అనుచ్ఛిష్టన్తు దాతవ్యమన్నాద్యం వై విశేషతః। పుష్పమూలఫలైర్వాపి తుష్టిం గచ్ఛన్తి చాన్నతః ।। ౧౭.
మిగిలిపోయినదాన్ని కాకుండా, శుద్ధమైన అన్నపానీయాలను ముఖ్యంగా దానం చేయాలి. పుష్పాలు, మూలికలు, పండ్లను ఇచ్చినా తృప్తి కలుగుతుంది కానీ అన్నం వల్లే ఎక్కువ ఆనందం కలుగుతుంది.
యావన్త్యన్నాని పూతాని యావదుష్ణం న ముఞ్చతి। తావదశ్నన్తి పితరో యావదశ్నన్తి వాగ్యతాః ।। ౧౭.
అన్నం శుద్ధంగా ఉండగా, వేడిగా ఉండగా, మన పితృదేవతలు దాన్ని ఆస్వాదిస్తారు. అలాగే, మాటలో నియమంగా ఉండేవారు తినేంతవరకు వారు కూడా తింటారు.
దానం ప్రతిగ్రహో హోమో భోజనం బలిరేవ చ। సాఙ్గుష్ఠేన తథా కార్య్యం నాసురేభ్యో యథా భవేత్ ।। ౧౭.
దానం, స్వీకారం, హోమం, భోజనం, బలి ఇవన్నీ అంగుళితో చేయాలి. అలా చేస్తే అసురులకు చేసే విధంగా కాకుండా శుద్ధంగా జరుగుతుంది.
ఏతాన్యేవ చ సర్వ్వాణి దానాదీని విశేషతః। అన్తర్జాన్వవిశేషేణ తద్వదాచమనం భవేత్ ।। ౧౭.
దానం మొదలైన అన్ని పనులు, ముఖ్యంగా వేళ్లను కలిపి చేయాలి. అలాగే ఆచమనం కూడా అలాగే చేయాలి.
ముణ్డాఞ్జటిలకాషాయాన్ శ్రాద్ధకాలేఽపి వర్జ్జయేత్। శిఖిభ్యో వా త్రిదణిడభ్యః శ్రాద్ధం యత్నాత్ ప్రదాపయేత్ ।। ౧౭.
ముండలు, జటాధారులు, కాషాయ వస్త్రధారులను శ్రాద్ధ సమయంలో కూడా నివారించాలి. శిఖావంతులు లేదా త్రిదండధారులకు శ్రాద్ధాన్ని శ్రద్ధతో ఇవ్వాలి.
యే తు వ్రతే స్థితా నిత్యం జ్ఞానినో ధ్యానినస్తథా। దేవభక్తా మహాత్మానః పునీయుర్దర్శనాదపి ।। ౧౭.
ఎప్పుడూ వ్రతంలో నిలిచినవారు, జ్ఞానంతో ఉన్నవారు, ధ్యానం చేసే వారు, దేవతాభక్తులు, మహాత్ములు — వీరి దర్శనం వల్లే పవిత్రత కలుగుతుంది.
సర్వ్వం యోగేశ్వరైర్వ్యాప్తం త్రైలోక్యం వై నిరన్తరమ్ । తస్మాత్ పశ్యన్తి తే సర్వే యత్కిఞ్చిజ్జగతీగతమ్ ।। ౧౭.
మూడు లోకాలు యోగేశ్వరులతో ఎప్పుడూ నిండిపోయి ఉంటాయి. అందుకే వారు లోకంలో ఉన్న ప్రతిదాన్నీ చూస్తారు.
వ్యక్తావ్యక్తం వశీకృత్య సర్వ్వస్యాపి చ యత్పరమ్। సదసచ్చేతి యైర్దృష్టం సదసచ్చ మహాత్మనామ్ ।। ౧౭.
ప్రపంచంలో కనిపించేది, కనిపించనిది, అలాగే పరమమైనదాన్ని కూడా అధీనంలో పెట్టుకున్న మహాత్ములు, సత్-అసత్ రెండింటినీ చూస్తారు.
సర్వ్వజ్ఞానాని దృష్టాని మోక్షాదీని మహాత్మనామ్। తస్మాత్తేషు సదాసక్తః ప్రాప్నోత్యనుత్తమం శుభమ్ ।। ౧౭.
మహాత్ములు అన్ని జ్ఞానాలు, మోక్షాలను తెలుసుకుంటారు. అందుకే ఎవరైనా వారితో ఎప్పుడూ అనుసంధానంగా ఉంటే, అతడు అత్యుత్తమమైన మంగళాన్ని పొందుతాడు.
ఋచో హి యో వేద స వేద వేదాన్ యజూంషి యో వేద స వేద యజ్ఞమ్। సామాని యో వేద స వేద బ్రహ్మ యో మానసం వేద స వేద సర్వ్వమ్ ।। ౧౭.
ఋగ్వేదాన్ని తెలిసినవాడు వేదాలన్నింటినీ తెలుసుకున్నవాడే. యజుర్వేదాన్ని తెలిసినవాడు యజ్ఞాన్ని తెలుసుకున్నవాడే. సామవేదాన్ని తెలిసినవాడు బ్రహ్మను తెలుసుకున్నవాడే. మనస్సును తెలిసినవాడు అన్నిటినీ తెలుసుకున్నవాడే.
బృహస్పతిరువాచ।। అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దానాని చ ఫలాని చ। తారణం సర్వ్వభూతానాం స్వర్గమార్గం సుఖావహమ్ ।। ౧౮.
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నేను దానాలు మరియు వాటి ఫలితాలను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను. ఇవి అన్ని జీవులకు రక్షణను, స్వర్గమార్గాన్ని, సుఖాన్ని కలిగిస్తాయి.
లోకే శ్రేష్ఠతమం స్వర్గ్యమాత్మన్ శ్చాపి యత్ ప్రియమ్। సర్వ్వం పితౄణాం దాతవ్యం తేషామేవాక్షయార్థినా ।। ౧౮.
ఈ లోకంలో శ్రేష్ఠమైనది, స్వర్గప్రాప్తికరమైనది, మనకు ఇష్టమైనదంతా పితృదేవతలకు ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే వారు ఎప్పటికీ నశించని దానిని కోరుకుంటారు.
జామ్బూనదమయం దివ్యం విమానం సూర్య్యసన్నిభమ్। దివ్యాప్సరోభిః సఙ్కీర్ణమన్నదో లభతే ఫలమ్ ।। ౧౮.
అన్నదానం చేసినవాడు బంగారంతో తయారైన, సూర్యుని లాంటి ప్రకాశవంతమైన, దేవతా అప్సరసలతో నిండిన దివ్య విమానం పొందుతాడు.
ఆచ్ఛాదనన్తు యో దద్యాదాహతం శ్రాద్ధకర్మ్మణి। ఆయుః ప్రకామమైశ్వర్య్యం రూపఞ్చ లభతే సుతమ్ ।। ౧౮.
శ్రాద్ధ సమయంలో వాడిన వస్త్రాన్ని ఇచ్చినవాడు దీర్ఘాయువు, కావలసినంత ఐశ్వర్యం, అందం, కుమారుడు — ఇవన్నీ పొందుతాడు.