అపి జాతిశతం గత్వా న స ముచ్యేత కిల్బిషాత్। విషమం భోజయేద్విప్రానేకపంక్త్యా చ యో నరః ।। ౧౭.
బ్రాహ్మణులను తప్పుగా, కలిసిపోతూ, సరైన వరుసలో కాకుండా భోజనం పెట్టినవాడు వంద జన్మలు గడిపినా పాపం నుండి విముక్తి పొందడు.
నియుక్తో వాఽనియుక్తో వా పంక్త్యా హరతి దుష్కృతమ్। పాపేన గృహ్యతే క్షిప్రమిష్టాపూర్త్తం చ నశ్యతి ।। ౧౭.
ఎవరైనా నియమించబడినా, లేకపోయినా, భోజనానికి వరుసను ఏర్పాటు చేసినవాడు పాపాన్ని పొందతడు. అతడు త్వరగా దుష్కర్మలకు లోనవుతాడు, యజ్ఞాలు, దానం ద్వారా సంపాదించిన పుణ్యం నశిస్తుంది.
యతిస్తు సర్వ్వవిప్రాణాం సర్వ్వేషామగ్ర్య ఉత్సవే। ఇతిహాసపఞ్చమాన్ వేదాన్ యః పఠేత్తు ద్విజోత్తమః ।। ౧౭.
అందరు బ్రాహ్మణులలో, ఉత్సవ సమయంలో ఇతిహాసాలు, ఐదవ వేదంతో పాటు వేదాలను పారాయణం చేసే బ్రాహ్మణుడే ముఖ్యుడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా!
అనన్తరం యథాయోగ్యం నియోక్తవ్యో విజానతా। త్రివేదోఽనన్తరస్తస్య ద్వివేదస్తదనన్తరః ।। ౧౭.
ఆయన తర్వాత, అనుగుణంగా, జ్ఞానమున్నవాడు మూడు వేదాలు తెలిసినవాడిని నియమించాలి. అతని తరువాత రెండు వేదాలు తెలిసినవాడు ఉండాలి.
ఏకవేదస్తథా పశ్చాన్న్యాయాధ్యాయీ తతః పరమ్। పావనాయైవ పంక్త్యా వై తాన్ ప్రవక్ష్యే నిబోధత ।। ౧౭.
తరువాత ఒక వేదాన్ని తెలిసినవాడు, ఆ తర్వాత న్యాయశాస్త్రాన్ని అభ్యసిస్తున్నవాడు, తరువాత ఇతరులు క్రమంగా ఉండాలి. భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారెవరో ఇప్పుడు చెబుతాను, వినండి.
య ఏతే పూర్వ్వనిర్ద్దిష్టాః సర్వ్వే తే హ్యనుపూర్వ్వశః। షడఙ్గీ వినయీ యోగీ సర్వ్వతన్త్రస్తథైవ చ ।। ౧౭.
ఇంతకు ముందు చెప్పినవారు, క్రమంగా—షడంగాలు తెలిసినవాడు, వినయంతో ఉన్నవాడు, యోగి, అన్ని కర్మల్లో నిపుణుడు—ఇవాళ్లంతా వరుసగా ఉండాలి.
యాయావరశ్చ పఞ్చైతే విజ్ఞేయాః పఙ్క్తిపావనాః । అష్టాదశానాం విద్యానామేకస్మిన్ పారగోఽపి యః ।। ౧౭.
మరియు యాత్రికుడు—ఈ ఐదుగురు భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారిగా గుర్తించాలి. పదహారుకు పైగా విద్యల్లో కనీసం ఒకదానిలో నిపుణుడైనవాడు కూడా ఇలాగే.
యథావద్వర్త్తమానశ్చ సర్వే తే పఙ్క్తిపావనాః। త్రిణాచికేతాస్త్రైవిద్యో యశ్చ ధర్మ్మాన్ పఠేద్ద్విజః ।। ౧౭.
సరైన విధంగా ప్రవర్తించే వారందరూ భోజన వరుసను పవిత్రం చేస్తారు. మూడు నచికేత అగ్నులు తెలిసినవాడు, మూడు వేదాలు తెలిసినవాడు, ధర్మాలను పారాయణం చేసే ద్విజుడు—ఇవాళ్లందరూ పవిత్రులు.
బార్హస్పత్యే తథా శాస్త్రే పారం యశ్చ ద్విజో గతః। సర్వ తే పావనా విప్రాః పఙ్క్తీనాం సముదాహృతాః ।। ౧౭.
బృహస్పతి శాస్త్రాన్ని సంపూర్ణంగా నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు కూడా—ఈ బ్రాహ్మణులందరూ భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారిగా చెప్పబడ్డారు.
ఆమన్త్రితస్తు యః శ్రాద్ధే యోషితం సేవతే ద్విజః। పితరస్తస్య తం మాసం తస్య రేతసి శేరతే ।। ౧౭.
శ్రాద్ధానికి ఆహ్వానించబడిన ద్విజుడు, ఆ నెలలో స్త్రీతో సంయోగం కలిగి ఉంటే, అతని రేతస్సులో ఆ నెలంతా పితృదేవతలు ఉంటారు.
శ్రాద్ధం దత్త్వా చ భుక్త్వా చ మైథునం యో నిషేవతే। పితరస్తస్య తం మాసం రేతఃస్థా నాత్ర సంశయః ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో దానం చేసి, తినిపించి, తరువాత స్త్రీతో సంయోగం కలిగినవాడి రేతస్సులో ఆ నెలంతా పితృదేవతలు ఉంటారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తస్మాదతిథయే దేయం భోజయేద్బ్రహ్మచారిణమ్। ధ్యాననిష్ఠాయ దాతవ్యం సానుక్రోశాయ ధార్మికమ్ ।। ౧౭.
కాబట్టి, అతిథికి దానం చేయాలి, బ్రహ్మచారిని భోజనం పెట్టాలి, ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉన్నవారికి, దయగల ధార్మికులకు కూడా దానం చేయాలి.
యతిం వా వాలఖిల్యాన్ వా భోజయేచ్ఛ్రాద్ధకర్మ్మణి। వానప్రస్థోపకుర్వ్వాణః పూజామాత్రేణ తోషితః ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో యతిని లేదా వాలఖిల్యులను భోజనం పెట్టవచ్చు. వానప్రస్థుడు ఉంటే, అతడికి కేవలం గౌరవం చూపినా తృప్తి చెందుతాడు.
గృహస్థం భోజయేద్యస్తు విశ్వేదేవాస్తు పూజితాః। వానప్రస్థేన ఋషయో వాలఖిల్యైః పురన్దరః ।। ౧౭.
గృహస్థుడిని భోజనం పెట్టినవాడి ద్వారా విశ్వదేవతలు పూజించబడతారు. వానప్రస్థుడు భోజనం చేసినప్పుడు ఋషులు తృప్తి చెందుతారు, వాలఖిల్యులు తినినప్పుడు ఇంద్రుడు సంతోషిస్తాడు.
యతీనాం పూజనే చాపి సాక్షాద్బ్రహ్మా తు పూజితః। ఆశ్రమాః పావనాః పఞ్చ ఉపధాభిరనాశ్రమాః ।। ౧౭.
యతుల పూజలో బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పూజించబడతాడు. ఐదు ఆశ్రమాలు పవిత్రం చేస్తాయి, కానీ ఆశ్రమాలకు బయట, తప్పుడు గుర్తులు ధరించినవారు పవిత్రం చేయరు.
చత్వార ఆశ్రమాః పూజ్యాః శ్రాద్ధే దైవే తథైవ చ। చతురాశ్రమబాహ్యేభ్యః శ్రాద్ధం నైవ ప్రదాపయేత్ ।। ౧౭.
నాలుగు ఆశ్రమాలవారు శ్రాద్ధంలో, అలాగే దైవకార్యాలలో కూడా గౌరవించబడాలి. ఈ నాలుగు ఆశ్రమాలకు బయటవారితో శ్రాద్ధాన్ని చేయించకూడదు.
స తిష్ఠేద్వా బుభుక్షుస్తు చతురాశ్రమబాహ్యతః। అయతి ర్మోక్షవాదీ చ ఉభౌ తౌ పఙ్క్తిదూషకౌ ।। ౧౭.
ఎవరైనా ఆకలితో ఉన్నా, నాలుగు ఆశ్రమాలకు బయట ఉంటే, లేదా నియమాలు పాటించని తపస్వి అయితే, ఇద్దరూ భోజన వరుసను అపవిత్రం చేస్తారు.
వృథాముణ్డాశ్చ జటిలాః సర్వే కార్ప్పటికాస్తథా। నిర్ఘృణాన్ భిన్నవృత్తాంశ్చ సర్వభక్షాన్ వివర్జయేత్ ।। ౧౭.
వృథాగా ముండలు, జటాధారులు, చిందీచీరలు ధరించినవారు, క్రూరులు, తప్పు ప్రవర్తన కలవారు, అన్నివిధాలా తినేవారు—ఇవాళ్లందరినీ దూరంగా ఉంచాలి.
కారుకాదీననాచారాన్ సర్వవేదబహిష్కృతాన్। గాయనాన్ దేవవృత్తాంశ్చ హవ్యకవ్యేషు వర్జయేత్ ।। ౧౭.
పాటలు పాడేవాళ్లు, నాట్యకారులు, నటులు, వేదాలకు బహిష్కృతులైనవారు, దేవతల కథలు చెప్పేవారు — వీరిని దేవతలకు లేదా పితృదేవతలకు నైవేద్యాలు సమర్పించే వేళ దూరంగా ఉంచాలి.
ద్విజేష్వపి కృతం నిత్యం శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జయేత్ ।। ౧౭.
వారు ద్విజులు అయినా సరే, ఇలాంటి పనులు చేసే వారిని ఎప్పుడూ శ్రాద్ధకార్యానికి పిలవకూడదు.
ఏతేషు వర్త్తతే యశ్చ కృత్స్వవర్ణం స గచ్ఛతి। యోఽశ్నాతి సహ శూద్రేణ సర్వే తే పఙ్క్తిదూషకాః ।। ౧౭.
ఇలాంటి పనుల్లో పాల్గొనేవాడు తన వర్ణాన్ని పూర్తిగా కోల్పోతాడు. అలాగే, శూద్రునితో కలిసి భోజనం చేసే వారందరూ శ్రాద్ధపంక్తిని అపవిత్రం చేస్తారు.
వ్యాపాదనం శక్తినిబర్హణం కృషిర్వాణిజ్యకార్య్యం పశుపాలనం చ। శుశ్రూషణం వాప్యగురో రహో వా కార్య్యం నైతద్విద్యతే బ్రాహ్మణస్య ।। ౧౭.
బ్రాహ్మణుడికి హత్య, బలవంతంగా నిర్బంధించడం, వ్యవసాయం, వ్యాపారం, పశుపోషణ, బ్రాహ్మణేతరులకు సేవ చేయడం, రహస్యంగా పనులు చేయడం — ఇవేవీ యోగ్యమైన వృత్తులు కావు.
యే తు విప్రాః స్థితా నిత్యం జ్ఞానినో ధ్యానినస్తథా। మిథ్యాసఙ్కల్పినః సర్వే దుర్వృత్తా వా ద్విజాతయః ।। ౧౭.
జ్ఞానంలో, ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉన్న బ్రాహ్మణులు అయినా, అబద్ధ సంకల్పంతో ఉండేవారు లేదా చెడు ప్రవర్తన కలిగిన ద్విజులు — వీరందరినీ పతితులుగా పరిగణించాలి.
మిథ్యాతత్త్వవిదో వర్జ్జ్యాస్తథా దమ్భవిషూచకాః। ఉపపాతకసంయుక్తాః పాతకైశ్చ విశేషతః ।। ౧౭.
తప్పు సిద్ధాంతాలను తెలిసినవారు, దంభికులు, మోసగాళ్లు, చిన్నపాపాలు లేదా పెద్దపాపాలతో కలిసినవారు — వీరిని దూరంగా ఉంచాలి.
వేదే నియోగదాతారో లోభమోహఫలార్థినః। బ్రహ్మవిక్రయిణశ్చైవ శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జితాః ।। ౧౭.
వేదపఠనం కోసం పారితోషికాన్ని ఆశించే వారు, లోభం లేదా మోహంతో లాభం కోసం చేసే వారు, వేదాన్ని అమ్మే వారు — వీరిని శ్రాద్ధకార్యానికి పిలవకూడదు.
న నియోగోఽస్తి వేదానాం యో నియుఙ్క్తే స పాపకృత్। భోక్తా వేదఫలాద్భ్రశ్యేద్దాతా దానఫలాత్తథా ।। ౧౭.
వేదాలకు పారితోషికం ఇవ్వడం లేదు; ఎవరు ఇలాచేస్తే వారు పాపం చేస్తారు. వేదఫలాన్ని ఆస్వాదించే వారు దాని ఫలాన్ని కోల్పోతారు; ఇచ్చేవారు కూడా దానఫలాన్ని కోల్పోతారు.
భృతోఽధ్యాపయతే యస్తు భృతకాధ్యాపితస్తు యః । నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం బ్రహ్మణః క్రియవిక్రయీ ।। ౧౭.
పారితోషికానికి బోధించేవాడు, పారితోషికానికి నేర్చుకునేవాడు ఇద్దరూ శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు; ఎందుకంటే వారు పవిత్రకార్యాలను వ్యాపారంగా మార్చారు.
క్రయవిక్రయిణౌ చైవ జీవితార్థం విగర్హితౌ। వృత్తిరేషా తు వైశ్యస్య బ్రాహ్మణస్య తు పాతకమ్ ।। ౧౭.
జీవిక కోసం కొనుగోలు, అమ్మకాలు చేసే వారు ఇద్దరూ నిందించబడతారు. ఇది వైశ్యుని వృత్తి; బ్రాహ్మణుడికి మాత్రం పాపం.
ప్రాహుర్వేదాన్ వేదవిదో వేదాన్ యశ్చోపజీవతి ౧౭.
వేదాలను తెలిసిన వారు చెబుతారు — వేదాలపై ఆధారపడి జీవించే వారిని కూడా తప్పు చేసినవారిగా పరిగణించాలి.
వృథా దారాంశ్చ యో గచ్ఛేద్యో యజేత వృథాధ్వరే। నార్హతస్తావపి శ్రాద్ధం ద్విజో యశ్చైవ నాస్తికః ।। ౧౭.
అర్థం లేకుండా పరస్త్రీని ఆశించే వారు, ప్రయోజనం లేకుండా యజ్ఞం చేసే వారు, నాస్తికుడైన ద్విజుడు — వీరంతా శ్రాద్ధానికి అర్హులు కారు.