వాయుపురాణమ్

రక్షః సుమాలీ బలవాన్క్షీరం రుధిరమేవ చ । కపాలపాత్రే నిర్దుగ్ధా అన్తర్ద్ధానఞ్చ రాక్షసైః । తేన క్షీరేణ రక్షాంసి వర్త్తయన్తీహ సర్వశః

బలవంతుడు అయిన రాక్షసుడు సుమాలి, పాలను రక్తంగా తీసుకొని, కపాలంలో పోసి, రాక్షసులు దాన్ని కనిపించకుండా చేశారు. ఆ రక్తంతో రాక్షసులు ఇక్కడ అన్ని విధాలా జీవించేవారు.

పద్మపాత్రే పునర్దుగ్ధా గన్ధర్వైరప్సరోగణైః । వత్సం చిత్రరథం కృత్వా శుచీన్ గన్ధాస్తథైవ చ

గంధర్వులు, అప్సరసులు మళ్ళీ భూమిని పాలు పిండారు. పద్మాన్ని పాత్రంగా తీసుకొని, చిత్రరథుడిని దూడగా చేసి, పవిత్రమైన సుగంధాలను పొందారు.

తేషాం విశ్వావసుస్త్వాసీద్దోగ్ధా పుత్రో మునేః శుచిః । గన్ధర్వరాజోఽతిబలో మహాత్మా సూర్యసన్నిభః

వాళ్లలో విశ్వావసు అనే మునిపుత్రుడు, పవిత్రుడైన గంధర్వరాజు, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే మహాత్ముడు పాలిచ్చేవాడు.

శైలైశ్చ స్తూయతే దుగ్ధా పునర్దేవీ వసున్ధరా । తత్రౌషధీర్మూర్త్తిమతీ రత్నాని వివిధాని చ

పర్వతాలు భూమిని స్తుతిస్తూ మళ్ళీ పాలు పిండాయి. అక్కడ ఔషధాలు, వివిధ రత్నాలు బయటపడ్డాయి.

వత్సస్తు హిమవాంస్తేషాం మేరుర్దోగ్ధా మహాగిరిః । పాత్రన్తు శైలమేవాసీత్తేన శైలః ప్రతిష్ఠితః

వాళ్లకు హిమవంతు దూడ, మేరు మహాగిరి పాలిచ్చేవాడు. పాత్ర కూడా పర్వతమే. అందువల్ల ఆ పర్వతం స్థిరంగా నిలిచింది.

స్తూయతే వృక్షవీరుద్భిః పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా । పలాశపాత్రమాదాయ దుగ్ధం ఛిన్నప్రరోహణమ్

వృక్షాలు, మొక్కలు భూమిని స్తుతిస్తూ మళ్ళీ పాలు పిండాయి. పలాశపత్రాన్ని పాత్రంగా తీసుకొని, కత్తిరించిన కొత్త మొగ్గలే పాలయ్యాయి.

కామధుక్ పుష్పితః శైలః ప్లక్షో వత్సో యశస్వినీ । సర్వకామదుఘా దోగ్ధ్రీ పృథివీ భూతభావినీ

పుష్పించిన పర్వతమే కామధేను, ప్రసిద్ధి గల ప్లక్షవృక్షం దూడ, భూత భవిష్యత్తులకు అన్ని కోరికలు తీరుస్తూ భూమి పాలిచ్చింది.

సైషా ధాత్రీ విధాత్రీ చ ధారణీ చ వసున్ధరా । దుగ్ధా హితార్థం లోకానాం పృథునా ఇతి నః శ్రుతమ్ । చరాచరస్య లోకస్య ప్రతిష్ఠా యోనిరేవ చ ॥౨.౧.

ఈమె పోషకురాలు, సృష్టికర్త, ధారకురాలు అయిన vasundharā. లోకాలకు మేలు కోసం పృథువు పాలిపించాడని మేము విన్నాము. చరాచర జగత్తుకు ఆధారం, గర్భస్థానమూ ఈమెనే.

ఉత్తరార్ద్ధమ్ -

ఉత్తరార్థం —

సూత ఉవాచ ।। ఆసీదియం సముద్రాన్తా మేదినీతి పరిశ్రుతా। వసు ధారయతే యస్మాద్వసుధా తేన చోచ్యతే ।। ౨.

సూతుడు ఇలా అన్నాడు — సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న ఈ భూమి మేదినీగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ధనం మోయడంవల్ల ఆమెను వసుధా అని కూడా అంటారు.

ఇయఞ్చాసీత్ సముద్రాన్తా మేదినీతి పరిశ్రుతా। దుహితృత్వమనుప్రాప్తా పృథివీత్యుచ్యతే తతః ।। ౨.

ఈ భూమి సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడి మేదినీగా ప్రసిద్ధి చెందింది. కుమార్తెగా స్థానం పొందిన తర్వాత ఆమెను పృథివీ అని పిలుస్తారు.

ప్రథితా ప్రవిభక్తా చ శోభితా చ వసున్ధరా। సస్యాకరవతీ రాజ్ఞా పత్తనాకరమాలినీ। చాతుర్వర్ణ్యసమాకీర్ణా రక్షితా తేన ధీమతా ।। ౨.

వసుధా విశాలంగా విభజించబడి, అందంగా వెలిగింది. పంట పొలాలు, పట్టణాలతో అలంకరించబడి, నాలుగు వర్ణాలతో నిండిపోయి, ఆ ధీమంతుడు అయిన రాజు ఆమెను రక్షించాడు.

ఏవంప్రభావో రాజాసీద్వైన్యః స నృపసత్తమః। నమస్యశ్చైవ పూజ్యశ్చ భూతగ్రామేణ సర్వశః ।। ౨.

అలాంటి మహాశక్తి కలిగిన వైన్యుడు రాజులలో శ్రేష్ఠుడు. భూతగణాలందరూ ఆయనను గౌరవించి పూజించాలి.

బ్రాహ్మణైశ్చ మహాభాగైర్వేదవేదాఙ్గపారగైః। పృథురేవ నమస్కార్యో బ్రహ్మయోనిః సనాతనః ।। ౨.

వేదాలు, వేదాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న మహాభాగ్యులు అయిన బ్రాహ్మణులు, బ్రహ్మసంతానమైన శాశ్వతుడు అయిన పృథువునే నమస్కరించాలి.

పార్థివైశ్చ మహాభాగైః ప్రార్థయద్భిర్మహద్యశః। ఆదిరాజా న మస్కార్యః పృథుర్వైన్యః ప్రతాపవాన్ ।। ౨.

మహాభాగ్యులు, మహాప్రతిష్ట కోరే రాజులు కూడా, ఆదిరాజు అయిన ప్రతాపవంతుడు వైన్యుడు పృథువును నిర్లక్ష్యం చేయరాదు.

యోధైరపి చ సంగ్రామే ప్రార్థయానైర్జయం యుధి। ఆదికర్త్తా నరాణాం వై నమస్యః పృథురేవ హి ।। ౨.

పోరులో విజయాన్ని కోరే యోధులు కూడా, మానవులలో మొదటిగా కార్యసాధన చేసిన పృథువునే నమస్కరించాలి.

యో హి యోద్ధా రణం యాతి కీర్త్తయిత్వా పృథుం నృపమ్। స ఘోరరూపే సంగ్రామే క్షేమీ తరతి కీర్తిమాన్ ।। ౨.

ఎవడైనా యోధుడు, యుద్ధానికి ముందు పృథు మహారాజును స్తుతించి పోరులోకి వెళితే, భయంకరమైన యుద్ధాన్ని సురక్షితంగా దాటి, కీర్తిని పొందుతాడు.

వైశ్యైరపి చ రాజర్షిర్వైశ్యవృత్తిసమాస్థితైః। పృథురేవ నమస్కార్యో వృత్తిదాతా మహాయశాః ।। ౨.

వైశ్యులలో కూడా, వైశ్యుల వృత్తిని పాటించిన రాజర్షి పృథువు, జీవనోపాధి ఇచ్చినవాడు, గొప్ప పేరుగలవాడు కనుక, ఆయనకు నమస్కరించాలి.

ఏతే వత్సవిశేషాశ్చ దోగ్ధారః క్షీరమేవ చ। పాత్రాణి చ మయోక్తాని సర్వాణ్యేవ యథాక్రమమ్ ।। ౨.

ఈ ప్రత్యేకమైన దూడలు, పాలు దోయగలవారు, పాలు, పాత్రలు — ఇవన్నీ నేను క్రమంగా వివరించాను.

బ్రహ్మణా ప్రథమం దుగ్ధా పురా పృథ్వీ మహాత్మనా। వాయుం కృత్వా తదా వత్సం బీజాని వసుధాతలే ।। ౨.

ప్రారంభంలో, మహాత్ముడైన బ్రహ్మా, వాయువును దూడగా చేసి, భూమిపై విత్తనాలను పాలుగా చేసుకుని, భూమిని పాలు దోయాడు.

తతః స్వాయమ్భువే పూర్వన్తదా మన్వన్తరే పునః। వత్సం స్వాయమ్భువం కృత్వా దుగ్ధా గ్రీష్మేణ వై మహీ ।। ౨.

ఆ తరువాత, ప్రాచీన స్వాయంభువ మను మన్వంతరంలో, స్వాయంభువ మను దూడగా, గ్రీష్ముడు పాలుదోయువాడిగా ఉండగా, భూమిని మళ్లీ పాలు దోయారు.

* మనౌ స్వారోచిషే దుగ్ధా మహీ చైత్రేణ ధీమతా। మనుం స్వారోచిషం కృత్వా వత్సం సస్యాని వై పురా ।। ౨.

స్వారోచిష మన్వంతరంలో, ధీరుడైన స్వారోచిష మను తానే దూడగా, పంటలను పాలుగా చేసుకుని, అప్పట్లో భూమిని పాలు దోయాడు.

ఉత్తమేఽనుత్తమేనాపి దుగ్ధా దేవభుజేన తు । మనుం కృత్వోత్తమం వత్సం సర్వసస్యాని ధీమతా ।। ౨.

ఉత్తమ మన్వంతరంలో, దేవభుజుడు, ఉత్తమ మను దూడగా, అనుత్తముడు పాలుదోయువాడిగా ఉండగా, ధీరతతో భూమిని అన్ని పంటల కోసం పాలు దోయాడు.

పునశ్చ పఞ్చమే పృథ్వీ తామసస్యాన్తరే మనోః। దుగ్ధేయం తామసం వత్సం కృత్వా తు బలబన్ధునా ।। ౨.

మళ్లీ ఐదవ తామస మన్వంతరంలో, బాలబంధువు తామసుడిని దూడగా చేసి, ఈ భూమిని పాలు దోయాడు.

చారిష్ణవస్య దేవస్య సంప్రాప్తే చాన్తరే మనోః। దుగ్ధా మహీ పురాణేన వత్సఞ్చారిష్ణవం ప్రతి ।। ౨..

చారిష్ణవ దేవుని మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు, పురాతనవాడు చారిష్ణవుడిని దూడగా చేసి, భూమిని పాలు దోయాడు.

చాక్షుషేఽపి చ సమ్ప్రాప్తే తదా మన్వన్తరే పునః। దుగ్ధా మహీ పురాణేన వత్సం కృత్వా తు చాక్షుషమ్ ।। ౨.

చాక్షుష మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు కూడా, పురాతనవాడు చాక్షుషుడిని దూడగా చేసి, భూమిని పాలు దోయాడు.

చాక్షుషస్యాన్తరేఽతీతే ప్రాప్తే వైవస్వతే పునః । వైన్యేనేయం మహీ దుగ్ధా యథా తే కీర్తితం మయా ।। ౨.

చాక్షుష మన్వంతరం ముగిసిన తరువాత, వైవస్వతుడు వచ్చినప్పుడు, వైన్యుడు ఈ భూమిని పాలు దోయాడు — నేను చెప్పిన విధంగా.

ఏతైర్దుగ్ధా పురా పృథ్వీ వ్యతీతేష్వన్తరేషు వై। దేవాదిభిర్మనుష్యైశ్చ తథా భూతాదిభిశ్చ యా ।। ౨.

ఇలా, గత మన్వంతరాలలో దేవతలు, ఇతరులు, మనుషులు, భూతాదులు ఇలా ఉన్నవారు భూమిని పాలు దోయారు.

ఏవం సర్వేషు విజ్ఞేయా హ్యతీతానాగతేష్విహ। దేవా మన్వన్తరేష్వస్య పృథోస్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౨.

ఇలా, గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాలలో దేవతలు ఉన్నారని తెలుసుకోవాలి. ఇప్పుడు పృథువు సంతానం గురించి వినండి.