జిఙ్వయా చైవ సంస్పృశ్య దన్తాసక్తం తథైవ చ। సశబ్దమఙ్గులీభిశ్చ ప్రణతశ్చావలో కయన్ ।। ౧౭.
నాలుకతో పళ్లను తాకినప్పుడు, పళ్లకు ఏదైనా అంటుకున్నప్పుడు, వేళ్లతో శబ్దం చేసినప్పుడు, వంగి పైకి చూచినప్పుడు కూడా అలాగే చేయాలి.
యశ్చాధర్మే స్థితో మోహాదాయాన్తోఽప్యశుచిర్భవేత్। ఉపవిశ్య శుచౌ దేశే ప్రణతః ప్రాగుదఙ్ముఖః ।। ౧౭.
ఎవరైనా అపవిత్రతలో ఉండి తెలియకపోతే, వారు శుభ్రమైన చోట కూర్చొని, తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశను చూస్తూ నమస్కరించాలి.
పాదౌ ప్రక్షాల్య హస్తౌ తు అన్తర్జానురుప స్పృశేత్। ప్రసన్నాస్త్రిః పిబేచ్చాపః ప్రయతః సుసమాహితః ।। ౧౭.
పాదాలు, చేతులు కడిగి, చేతులతో మోకాళ్లను తాకి, మనసు ప్రశాంతంగా ఉంచి, మూడు సార్లు నీళ్లు ముక్కున పెట్టాలి.
ద్విరేవ మార్జనం కుర్యాత్సకృదభ్యుక్షణం తతః। ఖాని మూర్ద్ధానమాత్మానం హస్తౌ పాదౌ తథైవ చ ।। ౧౭.
రెండు సార్లు శుద్ధి చేసి, ఒకసారి నీళ్లు చల్లాలి. ఆ తర్వాత నాసిక, తల, శరీరం, చేతులు, పాదాలు కూడా శుభ్రంగా చేయాలి.
అభ్యుక్షణం తథా తస్య యద్యమీమాంసితం భవేత్। ఏవమాచమనం తస్య వేదా యజ్ఞాస్తపాంసి చ ।। ౧౭.
నీళ్లు చల్లడంలో సందేహం ఉంటే, మళ్లీ చల్లాలి. అలా చేస్తే, అతని ఆచమనము, వేదపఠనం, యజ్ఞాలు, తపస్సులు ఫలిస్తాయి.
దానాని బ్రహ్మచర్యఞ్చ భవన్తి సఫలాస్తథా। క్రియాం యః కురుతే మోహాదనాచమ్యైవ నాస్తికః ।। ౧౭.
దానం, బ్రహ్మచర్యం కూడా ఫలిస్తాయి. కానీ ఎవరు తెలియక లేదా నమ్మక లేకుండా ఆచమనము చేయకుండా కర్మలు చేస్తే, అవి వ్యర్థమవుతాయి.
భవన్తి చ వృథా తస్య క్రియా హ్యేతా న సంశయః। వాగ్భావశుద్ధనిర్ణిక్తమదుష్టం వాప్యనిన్దితమ్ ।। ౧౭.
అటువంటి వారి కర్మలు ఫలించవు — ఇందులో సందేహం లేదు. మాట, మనస్సు శుద్ధిగా, తప్పులేకుండా, అపవాదం లేకుండా చేసినవి మాత్రమే ఫలిస్తాయి.
మేధ్యాన్యేతాని జ్ఞేయాని దుష్టమేభ్యో విపర్యయః। న వక్తవ్యః సదా విప్రః క్షుధితో నాస్తి కిఞ్చన ।। ౧౭.
ఈ కార్యాలు పవిత్రమైనవిగా తెలుసుకోవాలి. వీటి వ్యతిరేకమైనవి అపవిత్రం. బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ 'నాకు ఆకలి, నాకు ఏమీ లేదు' అని చెప్పకూడదు.
తస్మై సత్కృత్య యో దద్యాదయూపో యజ్ఞ ఉచ్యతే। అప్లుష్టాన్నం శ్రృతాన్నన్తు కృశవృత్తిమయాచకమ్ ।। ౧౭.
ఆయనకు గౌరవంగా ఇచ్చినది యజ్ఞంగా పరిగణించబడుతుంది. కానీ నీళ్లు చల్లని అన్నం లేదా చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగినవాడు అడిగి తెచ్చిన అన్నం యజ్ఞంగా పరిగణించబడదు.
ఏకాన్తశీలం హ్రీమన్తం సదా శ్రాద్ధేషు భోజయేత్ । యో దదాత్యాన్తిమభ్యేశ్చ స బ్రహ్మఘ్నో దురాత్మవాన్ ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో ఎప్పుడూ మంచి స్వభావం, లజ్జ కలిగినవారిని భోజనం పెట్టాలి. కానీ చివర్లో అర్హత లేని వారికి ఇచ్చేవాడు బ్రహ్మహత్యాపాతకుడు, దురాత్ముడు అవుతాడు.
అపి జాతిశతం గత్వా న స ముచ్యేత కిల్బిషాత్। విషమం భోజయేద్విప్రానేకపంక్త్యా చ యో నరః ।। ౧౭.
బ్రాహ్మణులను తప్పుగా, కలిసిపోతూ, సరైన వరుసలో కాకుండా భోజనం పెట్టినవాడు వంద జన్మలు గడిపినా పాపం నుండి విముక్తి పొందడు.
నియుక్తో వాఽనియుక్తో వా పంక్త్యా హరతి దుష్కృతమ్। పాపేన గృహ్యతే క్షిప్రమిష్టాపూర్త్తం చ నశ్యతి ।। ౧౭.
ఎవరైనా నియమించబడినా, లేకపోయినా, భోజనానికి వరుసను ఏర్పాటు చేసినవాడు పాపాన్ని పొందతడు. అతడు త్వరగా దుష్కర్మలకు లోనవుతాడు, యజ్ఞాలు, దానం ద్వారా సంపాదించిన పుణ్యం నశిస్తుంది.
యతిస్తు సర్వ్వవిప్రాణాం సర్వ్వేషామగ్ర్య ఉత్సవే। ఇతిహాసపఞ్చమాన్ వేదాన్ యః పఠేత్తు ద్విజోత్తమః ।। ౧౭.
అందరు బ్రాహ్మణులలో, ఉత్సవ సమయంలో ఇతిహాసాలు, ఐదవ వేదంతో పాటు వేదాలను పారాయణం చేసే బ్రాహ్మణుడే ముఖ్యుడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా!
అనన్తరం యథాయోగ్యం నియోక్తవ్యో విజానతా। త్రివేదోఽనన్తరస్తస్య ద్వివేదస్తదనన్తరః ।। ౧౭.
ఆయన తర్వాత, అనుగుణంగా, జ్ఞానమున్నవాడు మూడు వేదాలు తెలిసినవాడిని నియమించాలి. అతని తరువాత రెండు వేదాలు తెలిసినవాడు ఉండాలి.
ఏకవేదస్తథా పశ్చాన్న్యాయాధ్యాయీ తతః పరమ్। పావనాయైవ పంక్త్యా వై తాన్ ప్రవక్ష్యే నిబోధత ।। ౧౭.
తరువాత ఒక వేదాన్ని తెలిసినవాడు, ఆ తర్వాత న్యాయశాస్త్రాన్ని అభ్యసిస్తున్నవాడు, తరువాత ఇతరులు క్రమంగా ఉండాలి. భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారెవరో ఇప్పుడు చెబుతాను, వినండి.
య ఏతే పూర్వ్వనిర్ద్దిష్టాః సర్వ్వే తే హ్యనుపూర్వ్వశః। షడఙ్గీ వినయీ యోగీ సర్వ్వతన్త్రస్తథైవ చ ।। ౧౭.
ఇంతకు ముందు చెప్పినవారు, క్రమంగా—షడంగాలు తెలిసినవాడు, వినయంతో ఉన్నవాడు, యోగి, అన్ని కర్మల్లో నిపుణుడు—ఇవాళ్లంతా వరుసగా ఉండాలి.
యాయావరశ్చ పఞ్చైతే విజ్ఞేయాః పఙ్క్తిపావనాః । అష్టాదశానాం విద్యానామేకస్మిన్ పారగోఽపి యః ।। ౧౭.
మరియు యాత్రికుడు—ఈ ఐదుగురు భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారిగా గుర్తించాలి. పదహారుకు పైగా విద్యల్లో కనీసం ఒకదానిలో నిపుణుడైనవాడు కూడా ఇలాగే.
యథావద్వర్త్తమానశ్చ సర్వే తే పఙ్క్తిపావనాః। త్రిణాచికేతాస్త్రైవిద్యో యశ్చ ధర్మ్మాన్ పఠేద్ద్విజః ।। ౧౭.
సరైన విధంగా ప్రవర్తించే వారందరూ భోజన వరుసను పవిత్రం చేస్తారు. మూడు నచికేత అగ్నులు తెలిసినవాడు, మూడు వేదాలు తెలిసినవాడు, ధర్మాలను పారాయణం చేసే ద్విజుడు—ఇవాళ్లందరూ పవిత్రులు.
బార్హస్పత్యే తథా శాస్త్రే పారం యశ్చ ద్విజో గతః। సర్వ తే పావనా విప్రాః పఙ్క్తీనాం సముదాహృతాః ।। ౧౭.
బృహస్పతి శాస్త్రాన్ని సంపూర్ణంగా నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణుడు కూడా—ఈ బ్రాహ్మణులందరూ భోజన వరుసను పవిత్రం చేసే వారిగా చెప్పబడ్డారు.
ఆమన్త్రితస్తు యః శ్రాద్ధే యోషితం సేవతే ద్విజః। పితరస్తస్య తం మాసం తస్య రేతసి శేరతే ।। ౧౭.
శ్రాద్ధానికి ఆహ్వానించబడిన ద్విజుడు, ఆ నెలలో స్త్రీతో సంయోగం కలిగి ఉంటే, అతని రేతస్సులో ఆ నెలంతా పితృదేవతలు ఉంటారు.
శ్రాద్ధం దత్త్వా చ భుక్త్వా చ మైథునం యో నిషేవతే। పితరస్తస్య తం మాసం రేతఃస్థా నాత్ర సంశయః ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో దానం చేసి, తినిపించి, తరువాత స్త్రీతో సంయోగం కలిగినవాడి రేతస్సులో ఆ నెలంతా పితృదేవతలు ఉంటారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తస్మాదతిథయే దేయం భోజయేద్బ్రహ్మచారిణమ్। ధ్యాననిష్ఠాయ దాతవ్యం సానుక్రోశాయ ధార్మికమ్ ।। ౧౭.
కాబట్టి, అతిథికి దానం చేయాలి, బ్రహ్మచారిని భోజనం పెట్టాలి, ధ్యానంలో స్థిరంగా ఉన్నవారికి, దయగల ధార్మికులకు కూడా దానం చేయాలి.
యతిం వా వాలఖిల్యాన్ వా భోజయేచ్ఛ్రాద్ధకర్మ్మణి। వానప్రస్థోపకుర్వ్వాణః పూజామాత్రేణ తోషితః ।। ౧౭.
శ్రాద్ధంలో యతిని లేదా వాలఖిల్యులను భోజనం పెట్టవచ్చు. వానప్రస్థుడు ఉంటే, అతడికి కేవలం గౌరవం చూపినా తృప్తి చెందుతాడు.
గృహస్థం భోజయేద్యస్తు విశ్వేదేవాస్తు పూజితాః। వానప్రస్థేన ఋషయో వాలఖిల్యైః పురన్దరః ।। ౧౭.
గృహస్థుడిని భోజనం పెట్టినవాడి ద్వారా విశ్వదేవతలు పూజించబడతారు. వానప్రస్థుడు భోజనం చేసినప్పుడు ఋషులు తృప్తి చెందుతారు, వాలఖిల్యులు తినినప్పుడు ఇంద్రుడు సంతోషిస్తాడు.
యతీనాం పూజనే చాపి సాక్షాద్బ్రహ్మా తు పూజితః। ఆశ్రమాః పావనాః పఞ్చ ఉపధాభిరనాశ్రమాః ।। ౧౭.
యతుల పూజలో బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పూజించబడతాడు. ఐదు ఆశ్రమాలు పవిత్రం చేస్తాయి, కానీ ఆశ్రమాలకు బయట, తప్పుడు గుర్తులు ధరించినవారు పవిత్రం చేయరు.
చత్వార ఆశ్రమాః పూజ్యాః శ్రాద్ధే దైవే తథైవ చ। చతురాశ్రమబాహ్యేభ్యః శ్రాద్ధం నైవ ప్రదాపయేత్ ।। ౧౭.
నాలుగు ఆశ్రమాలవారు శ్రాద్ధంలో, అలాగే దైవకార్యాలలో కూడా గౌరవించబడాలి. ఈ నాలుగు ఆశ్రమాలకు బయటవారితో శ్రాద్ధాన్ని చేయించకూడదు.
స తిష్ఠేద్వా బుభుక్షుస్తు చతురాశ్రమబాహ్యతః। అయతి ర్మోక్షవాదీ చ ఉభౌ తౌ పఙ్క్తిదూషకౌ ।। ౧౭.
ఎవరైనా ఆకలితో ఉన్నా, నాలుగు ఆశ్రమాలకు బయట ఉంటే, లేదా నియమాలు పాటించని తపస్వి అయితే, ఇద్దరూ భోజన వరుసను అపవిత్రం చేస్తారు.
వృథాముణ్డాశ్చ జటిలాః సర్వే కార్ప్పటికాస్తథా। నిర్ఘృణాన్ భిన్నవృత్తాంశ్చ సర్వభక్షాన్ వివర్జయేత్ ।। ౧౭.
వృథాగా ముండలు, జటాధారులు, చిందీచీరలు ధరించినవారు, క్రూరులు, తప్పు ప్రవర్తన కలవారు, అన్నివిధాలా తినేవారు—ఇవాళ్లందరినీ దూరంగా ఉంచాలి.
కారుకాదీననాచారాన్ సర్వవేదబహిష్కృతాన్। గాయనాన్ దేవవృత్తాంశ్చ హవ్యకవ్యేషు వర్జయేత్ ।। ౧౭.
పాటలు పాడేవాళ్లు, నాట్యకారులు, నటులు, వేదాలకు బహిష్కృతులైనవారు, దేవతల కథలు చెప్పేవారు — వీరిని దేవతలకు లేదా పితృదేవతలకు నైవేద్యాలు సమర్పించే వేళ దూరంగా ఉంచాలి.
ద్విజేష్వపి కృతం నిత్యం శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జయేత్ ।। ౧౭.
వారు ద్విజులు అయినా సరే, ఇలాంటి పనులు చేసే వారిని ఎప్పుడూ శ్రాద్ధకార్యానికి పిలవకూడదు.