యుద్ధాని ద్వాపరే నిత్యం పాషణ్డాశ్చ కలౌ యుగే। అపమానాపవిత్రశ్చ కుక్కుటో గ్రామసూకరః ।। ౧౬.
ద్వాపరయుగంలో యుద్ధాలు ఎప్పుడూ జరుగుతూనే ఉంటాయి. కలియుగంలో మతభ్రష్టులు ఎక్కువవుతారు. గ్రామంలో పెంపుడు కోడి, గ్రామంలో పంది — వీటిని అపవిత్రమైనవిగా, అవమానకరమైనవిగా పరిగణిస్తారు.
శ్వా చైవ దర్శనాదేవ హన్తి శ్రాద్ధం న సంశయః। శావసూతకసంస్పృష్టో దీర్ఘరోగిభిరేవ చ ।। ౧౬.
శ్రాద్ధ సమయంలో కుక్కను కేవలం చూడడమే ఆ శ్రాద్ధ ఫలితాన్ని నశింపజేస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అలాగే, కుక్క, ప్రసూతి అయిన స్త్రీ, లేదా దీర్ఘకాలిక వ్యాధితో బాధపడే వారు తాకినా శ్రాద్ధం ఫలించదు.
మలినైః పతితైశ్చైవ న ద్రష్టవ్యం కథఞ్చన। అన్నం పశ్యేయురేతే వై నైతత్స్యాద్ధవ్యకవ్యయోః ।। ౧౬.
చెదిరిపోయినవారు, పతితులు వంటి అపవిత్రులెవరైనా అన్నాన్ని చూడకుండా జాగ్రత్తపడాలి. వారు ఆ అన్నాన్ని చూస్తే, అది దేవతలకు లేదా పితృదేవతలకు సమర్పణకు పనికిరాదు.
తత్సంస్పృష్టం ప్రధానార్థం సంస్కారశ్వాపదో భవేత్। హవిషాం సంహతానాం తు పూర్వ్వమేవ వివర్జితమ్। మృత్సంయుక్తాభిరద్భిశ్చ ప్రోక్షణం చ విధీయతే ।। ౧౬.
అటువంటి అపవిత్రులు ప్రధాన పదార్థాన్ని తాకితే, అది శవసంస్కారంలో మిగిలినదానివలె అవుతుంది. హవిస్సు కోసం కలిపిన అన్నాన్ని ముందుగానే దూరంగా పెట్టాలి. మట్టి కలిపిన నీటితో శుద్ధి చేయడం నియమం.
సిద్ధార్థకైః కృష్ణతిలైః కార్య్యం వాప్యవకీరణమ్। గురుసూర్య్యాగ్నివస్తూనాం దర్శనం వాపి యత్నతః ।। ౧౬.
సిద్ధార్థక విత్తులతో లేదా నల్ల నువ్వులతో నీటిలో చల్లాలి లేదా చల్లిపోవాలి. గురువు, సూర్యుడు, అగ్ని లేదా పవిత్ర వస్తువులను జాగ్రత్తగా దర్శించాలి.
ఆసనారూఢమానేషు పాదోపహతమేవ చ। అమేధ్యైర్జఙ్గమైర్దృష్టం శుష్కం పర్యుషితం చ యత్ ।। ౧౬.
ఏదైనా అన్నాన్ని ఎవరో కూర్చున్నా, కాలితో తాకినా, అపవిత్ర జంతువులు చూశా, లేదా అది పొడి అయి పోయినా, పాతదైతే — అలాంటి అన్నాన్ని వదిలేయాలి.
అసితం పరిదుష్టం చ తథైవాగ్రావలేహితమ్। శర్కరాకేశపాషాణైః కీటైర్యచ్చాప్యుపద్రుతమ్ ।। ౧౬.
నల్లగా మారిన, పాడైన, అంచు వద్ద నాకిన, లేదా రాళ్లు, జుట్టు, రాళ్ల తుకలు, పురుగులు తగిలిన అన్నాన్ని కూడా తినకూడదు.
పిణ్యాకమథితం చైవ తథా తిలయవాదిషు। సిద్ధాక్షతాశ్చ యే భక్ష్యాః ప్రత్యక్షలవణీకృతాః ।। ౧౬.
నువ్వుల పొడి, వేపుడు నూనె ముద్ద, బార్లీతో చేసిన పదార్థాలు, ఉప్పు నేరుగా కలిపిన అన్నం — ఇవన్నీ శ్రాద్ధానికి పనికిరావు.
వాససా చావధూతాని వర్జ్యాని శ్రాద్ధకర్మణి। సన్తి వేదవిరోధేన కేచిద్విజ్ఞానమానినః ।। ౧౬.
బట్టతో తుడిచిన అన్నాన్ని శ్రాద్ధంలో ఉపయోగించరాదు. వేదానికి వ్యతిరేకంగా, కొందరు తమకు జ్ఞానం ఉందని చెప్పుకుంటారు కానీ వారు తప్పుడు మార్గంలో నడుస్తారు.
అజజ్ఞపతయో నామ తే శ్రాద్ధస్య యథా రజః। దధి శాకం తథాఽభక్ష్యాః శుక్తం చైవ వివర్జితమ్ ।। ౧౬.
‘మేకల వంశస్థులు’ అని పిలవబడే వారు శ్రాద్ధానికి ధూళిలాంటివారు. పెరుగు, ఆకుకూరలు, పులిసిన పదార్థాలు కూడా తినరాదు.
వార్తాకుం వర్జయేద్దద్యాత్సర్వానభిషవానపి। సైన్ధవం లవణం యచ్చ తథా మానససమ్భవమ్ ।। ౧౬.
వంకాయను తినకూడదు. అలాగే, ఏదైనా రసమో, సారం వదిలే పదార్థాలన్నీ వదిలేయాలి. సైంధవ ఉప్పు, సాధారణ ఉప్పు, మనస్సులో ఉత్పన్నమైన ఉప్పు — ఇవన్నీ కూడా వదిలేయాలి.
పవిత్రం పరమం హ్యేతత్ ప్రత్యక్షమపి వర్త్తతే। అగ్నౌ నిక్షిప్య బధ్నీయాద్ధస్తౌ ప్రక్షిప్య యత్నతః ।। ౧౬.
ఇది అత్యంత పవిత్రమైనది, అందరికీ కనబడే విధంగా ఉంటుంది. దానిని అగ్నిలో పెట్టి, బంధించి, చేతులను జాగ్రత్తగా ముంచాలి.
గమయేన్మస్తకం చైవ బ్రహ్మతీర్థం హి తత్స్మృతమ్। ద్రవ్యాణాం ప్రోక్షణం కార్య్యం తథైవావపనం పునః ।। ౧౬.
తలపై తాకాలి, ఎందుకంటే అది బ్రహ్మతీర్థం అని పిలుస్తారు. పదార్థాలను శుద్ధి చేయాలి, మళ్లీ వాటిని నీటిలో ముంచాలి.
నిధాయ చాద్భిః సిఞ్చేత తథైవాప్సు నివేశనమ్। అరిష్టతుములే బిల్వం త్విఙ్గుదశ్వదనాన్యపి ।। ౧౬.
వస్తువులను ఉంచిన తర్వాత వాటిపై నీళ్లు చల్లాలి, అలాగే వాటిని నీటిలో ముంచాలి. అరిష్ట చెట్టు వేరుపై, బిల్వ చెట్టు వద్ద, ఇంకుడ చెట్టు తొక్క వద్ద కూడా అలాగే చేయాలి.
విదలానాఞ్చ సర్వ్వేషాం ధర్మవచ్ఛౌచమిష్యతే। తథా దన్తాస్థిదారూణాం శ్రృఙ్గాణాఞ్చావలేఖనమ్ ।। ౧౬.
అన్ని రకాల పప్పులకు ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం శుద్ధి విధానం ఉంది. అలాగే, పళ్ళు, ఎముకలు, చెక్క, కొమ్ములు — వీటిని కూడా శుద్ధి చేయాలి.
సర్వేషాం మృన్మయానాన్తు పునర్దాహ ఉదాహృతః। మణివజ్రప్రవాలానాం ముక్తాశఙ్ఖమణేస్తథా ।। ౧౬.
అన్ని మట్టి పాత్రలకు మళ్లీ కాల్చడం ద్వారా శుద్ధి చేయాలి. రత్నాలు, వజ్రాలు, పగడాలు, ముత్యాలు, శంఖం, స్ఫటికం — వీటికీ అలాగే చేయాలి.
సిద్ధార్థకానాం కల్కేన తిలకల్కేన వా పునః । స్యాచ్ఛౌచం సర్వవాలానామావికానాఞ్చ సర్వశః ।। ౧౬.
సిద్ధార్థక విత్తులతో చేసిన లేపం లేదా నువ్వుల లేపంతో శుద్ధి చేయాలి. ఇది అన్ని రకాల గొర్రె మేకల మేకలకు కూడా వర్తిస్తుంది.
ఆవి కానాఞ్చ సర్వ్వేషాం మృద్భిరద్భిర్విధీయతే। ఆద్యన్తయోస్తు శౌచానామద్భిః ప్రక్షాలనం పునః ।। ౧౬.
అన్ని గొర్రెలను మట్టి, నీటితో శుద్ధి చేయాలి. శుద్ధి ప్రారంభంలో, చివర్లో కూడా నీటితో కడగడం తప్పనిసరి.
తథా కార్ప్పాసికానాఞ్చ భస్మనా సముదాహృతమ్। ఫలపుష్ప శలాకానాం ప్లావనఞ్చాద్భిరిష్యతే ।। ౧౬.
అలాగే, పత్తి పనులు చేసే వారికి బూడిదతో శుద్ధి చేయాలని చెప్పబడింది. పండ్లు, పువ్వులు, కఱ్ఱలు తాకినవారు నీటితో కడగాలి.
సంమార్జనం ప్రోక్షణఞ్చ భూమేశ్చైవోపలేపనమ్। నిష్క్రమ్య బాహ్యతో గ్రామాద్వాయుపూతా వసున్ధరా ।। ౧౬.
భూమిని జాడ扫డం, నీళ్లు చల్లి శుభ్రం చేయడం, మట్టితో పూత వేయడం చేయాలి. ఊరునుంచి బయటకు వెళ్లిన తర్వాత, గాలి తాకిన భూమిని ఉపయోగించాలి.
ధనుష్మత్పక్షిణాఞ్చైవ మృద్భిః శౌచం విధీయతే। ఏవమేష సముద్దిష్టః శౌచానాం విధిరుత్తమః। అతః పరం ప్రవక్ష్యామి తన్మే నిగదతః శ్రృణు ।। ౧౬.
బాణాలు వాడేవారు లేదా పక్షులను తాకేవారు మట్టితో శుద్ధి చేసుకోవాలి. ఇలా శౌచానికి ఉత్తమమైన విధానం చెప్పబడింది. ఇకపై నేను మరింత వివరంగా చెబుతాను, శ్రద్ధగా విను.
ప్రాతర్గృహాత్పశ్చిమదక్షిణేన ఇషుక్షేపఞ్చాక్షమాత్రం పదఞ్చ। కుర్య్యాత్పురీషం శిరోవగుణ్ఠ్య న చ స్పృశేత్తత్ర శిరః కరేణ ।। ౧౬.
ఉదయాన్నే ఇంటి నుంచి పశ్చిమ దక్షిణ దిశగా, ఐదు బాణాల దూరంలోకి వెళ్లి, తల ముసుగుతో మలవిసర్జన చేయాలి. అక్కడ చేతితో తలను తాకకూడదు.
శుష్కైస్తృణైర్వా కాష్ఠైర్వా పత్రైర్వేణుదలేన వా। మృణ్మయైర్భాజనైర్వాపి తిరోధాయ వసున్ధరామ్ ।। ౧౬.
ఎండిన గడ్డి, కఱ్ఱలు, ఆకులు, వెదురు ముక్కలు లేదా మట్టి పాత్రలతో భూమిని కప్పాలి.
ఉద్ధృతోదకమాదాయ మృత్తికాఞ్చైవ వాగ్యతః। దివా ఉదఙ్ముఖః కుర్య్యాద్రాత్రౌ వై దక్షిణాముఖః ।। ౧౬.
తాగునీరు, మట్టి తీసుకుని, మాటలు మాట్లాడకుండా, పగలు ఉత్తర దిశగా, రాత్రి దక్షిణ దిశగా ముఖం పెట్టాలి.
దక్షిణేన చ హస్తేన గృహ్ణీయాద్వై కమణ్డలుమ్। శౌచఞ్చ వామహస్తేన గుదే తిస్రస్తు మృత్తికాః ।। ౧౬.
కుడి చేతితో కమండలాన్ని పట్టుకుని, ఎడమ చేతితో మూడుసార్లు మట్టితో గుదాన్ని శుభ్రం చేయాలి.
దశ చాపి పునర్దద్యాద్వామహస్తక్రమేణ తు । ద్వాభ్యాం వాపి పునర్దద్యాద్ధస్తానాం పఞ్చ మృత్తికాః ।। ౧౬.
తర్వాత ఎడమ చేతితో పది సార్లు మట్టిని వాడవచ్చు, లేదా రెండుసార్లు మళ్ళీ వేసి మొత్తం అయిదు సార్లు చేయవచ్చు.
మృదా ప్రక్షాల్య పాదౌ చ ఆచమ్య చ యథావిధి। ఆపస్త్యాజ్యాస్త్రయశ్చైవ సూర్య్యాగ్నిపవనామ్భసామ్ ।। ౧౬.
మట్టితో కాళ్లు కడిగి, నియమానుసారం ఆచమనం చేసి, మూడు సార్లు నీటిని జలాలకు, సూర్యునికి, అగ్నికి, గాలికి సమర్పించాలి.
కుర్య్యాత్ సన్నిహితం నిత్యం ప్రాజ్ఞస్తీర్థే కమణ్డలుమ్। అసత్కార్యం కార్యమేతైర్యథావత్పాదధావనమ్ ।। ౧౬.
తెలివైనవాడు ఎప్పుడూ పవిత్ర ప్రదేశంలో కమండలాన్ని సిద్ధంగా ఉంచాలి. ఏ పని అయినా, కాళ్లు బాగా కడగడం విధిగా చేయాలి.
ఆచమనం ద్వితీయేన దేవకార్యం తతః పరమ్। ఉపవాస స్త్రిరాత్రన్తు దుష్టహస్తే హ్యుదాహృతః ।। ౧౬.
రెండో సారి ఆచమనం చేసి, దైవ కార్యం చేయాలి. ఆ తర్వాత చేతి అపవిత్రత ఉంటే, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేయాలి.
విప్రకృష్టేన కృచ్ఛ్రేణ ప్రాయశ్చిత్తముదాహృతమ్। స్పృష్ట్వా శ్వానం శ్వపాకం వా తప్తకృచ్ఛ్రం సమాచరేత్ ।। ౧౬.
తీవ్రమైన అపవిత్రతకు ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పబడింది. కుక్కను లేదా చండాలుడిని తాకిన తర్వాత తప్తకృచ్ఛ్ర అనే ఉపవాస వ్రతం చేయాలి.