వాయుపురాణమ్

కారణేభ్యో గుణేభ్యోఽథ వ్యక్తావ్యక్తస్య కృత్స్నశః। వియోజయతి క్షేత్రజ్ఞం తేభ్యో యోగేన యోగవిత్ ।। ౧౫.

కారణాలు, గుణాలు, వ్యక్తమైనవి, అవ్యక్తమైనవి అన్నిటి నుంచి, యోగాన్ని తెలిసినవాడు క్షేత్రజ్ఞుడిని వాటి నుంచి వేరు చేస్తాడు.

తస్య నాస్తి గతిస్థానం వ్యక్తావ్యక్తం న సంశయః। ఆసన్నః సదసన్నైవ నైవ కిఞ్చిత్ స్థిత ఇతి ।। ౧౫.

అతనికి ఎలాంటి చలనం, స్థానం ఉండదు; వ్యక్తం, అవ్యక్తం అన్నీ అతనికి సమానమే; అతడు సమీపంలో ఉన్నవాడు, ఉన్నవాడూ కానివాడూ, ఏదీ స్థిరంగా ఉండదు.

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దానాని చ ఫలాని చ। శ్రాద్ధకర్మ్మాణి మేధ్యాని వర్జనీయాని యాని చ ।। ౧౬.

ఇప్పటి నుంచి నేను దానాలు, వాటి ఫలితాలు, పవిత్రమైన శ్రాద్ధకర్మలు, వర్జించవలసిన వాటిని వివరిస్తాను.

హిమప్రపతనే కుర్య్యాదాహరేద్వా హిమన్తతః। అగ్నిహోత్రమతః పుణ్యం పరమం హి తతః స్మృతమ్ ।। ౧౬.

హిమపాతం జరిగే సమయంలో లేదా చలికాలంలో అగ్నిహోత్రం చేయాలి. అలా చేయడం వల్ల లభించే పుణ్యం అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది.

నక్తన్తు వర్జయేచ్ఛ్రాద్ధం రాహోరన్యత్ర దర్శనాత్। సర్వ్వస్వేనాపి కర్త్తవ్యం క్షిప్రం వై రాహుదర్శనే ।। ౧౬.

రాత్రిపూట శ్రాద్ధం చేయకూడదు, రాహు దర్శనం సమయంలో తప్ప. రాహు కనబడినప్పుడు ఎంత ధనం ఖర్చయినా వెంటనే ఆ శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి.

ఉపరాగే న కుర్య్యాద్యః పఙ్కే గౌరివ సీదతి। కుర్వాణస్తూద్ధరేత్పాపాన్మగ్నాన్నౌరివ సాగరే ।। ౧౬.

గ్రహణ సమయంలో కర్మలు చేయకూడదు; అలా చేస్తే, పాలు లో మునిగిపోయిన ఆవు లా మనిషి కష్టపడతాడు. కానీ ఆ సమయంలో కర్మలు చేస్తే, సముద్రంలో పడిపోయినవారిని పడవ ఎలా రక్షిస్తుందో, పాపాల నుంచి బయటపడతారు.

విశ్వదేవఞ్చ సౌమ్యఞ్చ బహుమాంసపరం హవిః । విషాణం వర్జయేత్ఖాడ్గమసూయానాశనాయ వై ।। ౧౬.

విశ్వదేవులకు, సోమునికి ఇచ్చే నైవేద్యంలో మాంసం ఎక్కువగా ఉండాలి. కానీ కొమ్ములు ఉన్న జంతువులు, ఖడ్గాన్ని ధరించే జంతువులు అసూయగలవారికీ, హానికరమైనవారికీ మాత్రమే, వాటిని నివేదించకూడదు.

త్వష్టా వై వార్య్యమాణస్తు దేవేశేన మహాత్మనా। పిబఞ్ఛచీపతేః సోమం పృథివ్యామపతత్పురా ।। ౧౬.

దేవతల అధిపతి మహాత్ముడు త్వష్టాను ఆపినా, త్వష్టా శచీదేవి భర్త సోమాన్ని తాగి, భూమిపై పడిపోయాడు.

శ్యామాకాస్తు తథోత్పన్నాః పిత్రర్థమపి పూజితాః। విప్రుషస్తస్య నాసాభ్యామసక్తాభ్యాం తథైవ చ ।। ౧౬.

అలాగే శ్యామాక ధాన్యాలు పితృదేవతల కోసం పుట్టి, పూజించబడ్డాయి. త్వష్టా ముక్కు నుంచి వచ్చిన నీటి బిందువులు కూడా అలాగే పితృదేవతలకు అర్పించబడ్డాయి.

శ్లేష్మాణః శీతలా హృద్యా మధురాశ్చ తథేక్షవః। శ్యామాకైరిక్షుభిశ్చైవ పితౄణాం సార్వ్వకామికమ్। కుర్య్యాదాగ్రయణం యస్తు స శీఘ్రం సిద్ధిమాప్నుయాత్ ।। ౧౬.

శ్లేష్మాణం, శీతల, హృద్యం, అలాగే తీపిగా ఉండే చెరకు కూడా పితృదేవతలకు ఇష్టమైనవి. శ్యామాక ధాన్యాలు, చెరకు ఉపయోగించి ఆగ్రయణం చేసినవారు తమ కోరికలు త్వరగా నెరవేర్చుకుంటారు.

శ్యామాకా హస్తినామా చ పటోలం బృహతీఫలమ్। అగస్త్యస్య శిఖా తీవ్రా కషాయాః సర్వ్వ ఏవ చ ।। ౧౬.

శ్యామాక, హస్తినామా, పట్టోలా, బృహతీఫలం, అగస్త్య మొక్క తల భాగం — ఇవన్నీ బలమైన తిక్కగా ఉంటాయి.

ఏవమాతీని చాన్యాని స్వాదూని మధురాణి చ । నాగరం చాత్ర వై దేయం దీర్ఘమూలకమేవ చ ।। ౧౬.

ఇంకా ఇతర తీపి, రుచికరమైన పదార్థాలూ ఉన్నాయి. కానీ అల్లం, పొడవైన వేర్లు కలిగిన మొక్కలు ఇక్కడ నివేదించకూడదు.

వంశీకరీరాః సురసాః సర్జ్జకం భూస్తృణాని చ। వర్జనీయాని వక్ష్యామి శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౬.

వంశీ కరిర, సురస, సర్జక, భూమిలో పెరిగే గడ్డి — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో ఎప్పుడూ నివారించాలి అని నేను చెబుతున్నాను.

లశునం గృఞ్జనఞ్చైవ పలాణ్డుః పిణ్డమూలకమ్। కరమ్భాద్యాని చాన్యాని హీనాని రసగన్ధతః ।। ౧౬.

వెల్లులి, ధనియాలు, ఉల్లిపాయ, ముల్లంగి, అలాగే కరంభ వంటి ఇతర పదార్థాలు రుచి, వాసనల వల్ల తక్కువగా పరిగణించబడతాయి.

శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జ్యాని కారణఞ్చాత్ర వక్ష్యతే। పురా దేవాసురే యుద్ధే నిర్జితస్య బలేః సురైః ।। ౧౬.

శ్రాద్ధంలో ఇవన్నీ వాడకూడదు. ఎందుకు అంటే, ఇక్కడ కారణాన్ని చెబుతాను: ఒకప్పుడు దేవతలు, దానవులు యుద్ధం చేసినప్పుడు, బలి దేవతల చేతిలో ఓడిపోయాడు.

వ్రణేభ్యో విస్ఫురన్తో వై పతితా రక్తబిన్దవః। తత ఏతాని వర్జ్యాని శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౬.

బలికి గాయాల నుంచి రక్తబిందువులు పడిపోయాయి. అందుకే, ఆ పదార్థాలు శ్రాద్ధంలో ఎప్పుడూ నివారించాలి.

అథ వేదోక్తనిర్యాసాన్ లవణాన్యూషరణాని చ। శ్రాద్ధ కర్మ్మణి వర్జ్యాని యాశ్చ నార్యో రజస్వలాః ।। ౧౬.

వేదాల్లో చెప్పిన నిష్కాషణ పదార్థాలు, ఉప్పులు, అల్కలీ పదార్థాలు, అలాగే రజస్వల స్త్రీలు — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో వాడకూడదు.

దుర్గన్ధం ఫేనిలం చైవ తథా వై పల్వలోదకమ్। న లభేద్యత్ర గౌస్తృప్తిం నక్తం యచ్చైవ గృహ్యతే ।। ౧౬.

దుర్వాసన వచ్చే నీరు, నురుగు ఉండే నీరు, చెరువుల నీరు, ఆవు తాగి తృప్తి చెందని నీరు, రాత్రిపూట తీసిన నీరు — ఇవన్నీ వాడకూడదు.

ఆవికం మార్గమౌష్ట్రం చ సర్వ్వమేకశఫం చ యత్। మాహిషఞ్చామరఞ్చైవ పయో వర్జ్యం విజానతా ।। ౧౬.

గొర్రె, అడవి జంతువులు, ఒంటె, ఒక్క గర్రం ఉన్న జంతువులు, మేషం, యాక్, వాటి పాలును తెలివిగలవారు నివారించాలి.

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి వర్జ్యాన్ దేశాన్ ప్రయత్నతః। న ద్రష్టవ్యం చ యైః శ్రాద్ధం శౌచాశౌచం చ కృత్స్నశః ।। ౧౬.

ఇప్పుడు నివారించాల్సిన ప్రాంతాలను నేను చెప్పబోతున్నాను. ఆ ప్రాంతాల్లో శ్రాద్ధం చేయకూడదు, చూడకూడదు, పవిత్రత, అపవిత్రత సంబంధమైన పనులు చేయకూడదు.

వన్యమూలఫలాహారైః శ్రాద్ధం కుర్య్యాత్తు శ్రద్ధయా। రాష్ట్రమిష్టమవాప్నోతి స్వర్గం మోక్షం యశస్కరమ్ ।। ౧౬.

అడవి మూలికలు, పండ్లు ఉపయోగించి భక్తితో శ్రాద్ధం చేసినవారు కోరుకున్న దేశాన్ని, స్వర్గాన్ని, మోక్షాన్ని, కీర్తిని పొందుతారు.

అనిష్ట శబ్దసఙ్కీర్ణం జన్తువ్యాప్తమథాపి వా। పూతిగన్ధాం తథా భూమిం శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జయేత్ ।। ౧౬.

శ్రాద్ధానికి అనువైన భూమి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఇష్టంకాని, శబ్దాలతో కలుషితమైన, జంతువులు అధికంగా ఉండే, లేదా దుర్వాసన వచ్చే ప్రదేశాన్ని ఎంచుకోకూడదు.

నద్యః సాగరపర్య్యన్తా ద్వారం దక్షిణపూర్వ్వతః । త్రిశఙ్కుం వర్జయేద్ దేశం సర్వ్వం ద్వాదశయోజనమ్ ।। ౧౬.

నది నుంచి సముద్రం వరకు, ద్వారం దక్షిణాపూర్వ దిశలో ఉండేలా, త్రిశంకు అనే ప్రాంతాన్ని పన్నెండు యోజనాల మేరకు పూర్తిగా నివారించాలి.

ఉత్తరేణ మహానద్యా దక్షిణేన చ కైకటాత్। దేశస్త్రైశఙ్కవో నామ వర్జితః శ్రాద్ధకర్మ్మణి ।। ౧౬.

మహానది ఉత్తరంగా, కైకట దేశం దక్షిణంగా ఉన్న త్రైశంకవ ప్రాంతాన్ని శ్రాద్ధానికి తప్పక దూరంగా ఉంచాలి.

కారఙ్కరాః కలిఙ్గాశ్చ సిన్ధోరుత్తరమేవ చ। ప్రనష్టాశ్రమధర్మ్మాశ్చ వర్జ్యా దేశాః ప్రయత్నతః ।। ౧౬.

కారంకర, కలింగ, సింధు నది ఉత్తర భాగం, ఆశ్రమధర్మం నశించిన ప్రాంతాలు—ఇవి అన్నీ శ్రాద్ధంలో జాగ్రత్తగా నివారించాల్సినవే.

నగ్నాదయో న పశ్యేయుః శ్రాద్ధమేవ వ్యయస్థితమ్। గచ్ఛన్తి తైస్తైర్దృష్టాని న పితౄన్న పితామహాన్ ।। ౧౬.

నగ్నులు మొదలైనవారు శ్రాద్ధాన్ని చూడకూడదు; అలాంటి వారు చూస్తే పితృదేవతలు, పితామహులు ఆ శ్రాద్ధాన్ని స్వీకరించరు.

నగ్నాదీన్ భగవన్ సమ్యఙ్మమాద్య పరిపృచ్ఛతః। కథయ ద్విజముఖ్యాగ్ర విస్తరేణ యథాతథమ్ ।। ౧౬.

భగవంతుడా, నగ్నులు మొదలైనవారి గురించి నేను అడుగుతున్నప్పుడు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులను నిజంగా, వివరంగా చెప్పు.

ఏవముక్తో మహాతేజా బృహస్పతిరువాచ తమ్। సర్వేషామేవ భూతానాం త్రయీసంవరణం స్మృతమ్ ।। ౧౬.

అప్పుడు మహాతేజస్సు కలిగిన బృహస్పతి ఇలా చెప్పాడు: అన్ని జీవులకు వేదమార్గంలో మూడు నియమాలు గుర్తించబడ్డాయి.

పరిత్యజతి యో మోహాత్తే వై నగ్నా ద్విజోత్తమాః। ప్రలీయతే నరో యః స్యాన్నిరాలమ్బశ్చ యో వృషః ।। ౧౬.

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఈ నియమాలను మోహంతో వదిలేసినవారే నగ్నులు. దారి తప్పిన మనిషి, ఆధారంలేని ఎద్దు లాంటివారు నశించిపోతారు.