వాయుపురాణమ్

త్రైవర్ణ్యే విహితే స్థానే ధర్మ్మవర్ణాశ్రమే తథా। కోపస్థానస్య సంత్యాగాత్ప్రాప్యతే పితృపూజనమ్ ।। ౧౫.

మూడు వర్ణాలకు కట్టుబడిన స్థలాల్లో, వర్ణాశ్రమ ధర్మంలో, కోపాన్ని విడిచిపెట్టి, పితృదేవతల ఆరాధనను పొందుతారు.

తీర్థాన్యనుసరన్ ధీరః శ్రద్దధానో జితేన్ద్రియః। కృతపాపశ్చ శుద్ధ్యేత కిం పునః శుభకర్మ్మకృత్ ।। ౧౫.

ధైర్యంగా, విశ్వాసంతో, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు తీర్థయాత్ర చేస్తే, పాపి అయినా పవిత్రుడవుతాడు; మంచిపనులు చేసే వారు అయితే ఇంకా ఎక్కువగా పవిత్రతను పొందుతారు.

తిర్యగ్యోనిం న గచ్ఛేచ్చ కుదేశే న చ జాయతే। స్వర్గీ భవతి వై విప్రో మోక్షోపాయం చ విన్దతి ।। ౧౫.

అతడు జంతు జన్మను పొందడు, చెడు ప్రదేశంలో పుట్టడు; బ్రాహ్మణుడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు, మోక్ష మార్గాన్ని కూడా తెలుసుకుంటాడు.

అశ్రద్దధానాః పాప్మానో నాస్తికాః స్థితసంశయాః। హేతుద్రష్టా చ పఞ్చైతే న తీర్థఫలమశ్ర్నుతే ।। ౧౫.

విశ్వాసం లేని వారు, పాపులు, నాస్తికులు, సందేహంలో ఉండేవారు, కారణాలను మాత్రమే వెతకేవారు – ఈ ఐదుగురికి తీర్థఫలం దక్కదు.

గురుతీర్థే పరా సిద్ధిస్తీర్థానాం పరమం పదమ్ । ధ్యానం తీర్థపరం తస్మాద్బ్రహ్మతీర్థం సనాతనమ్ ।। ౧౫.

గురువు తీర్థంలో పరమ సిద్ధి, తీర్థాలకు పరమ స్థానం; తీర్థ ధ్యానం వల్ల బ్రహ్మ తీర్థం, శాశ్వతమైనది.

ఉపవాసాత్పరం ధ్యానమిన్ద్రియాణాం నివర్త్తనమ్। ఉపవాసనిబద్ధా హి ప్రాణైరిహ పునః పునః ।। ౧౫.

ఉపవాసం కన్నా ధ్యానం గొప్పది, ఇంద్రియ నియమం ముఖ్యమైనది; ఉపవాసం వల్ల ప్రాణాలు మళ్లీ మళ్లీ బంధించబడతాయి.

ప్రాణాపానౌ సమౌ కృత్వా విషయాణీన్ద్రియాణి చ । బుద్ధిం మనసి సంయమ్య సర్వ్వేషాం తు నివర్త్తనమ్ ।। ౧౫.

ప్రాణాయామం చేసి, ఇంద్రియాలను విషయాల నుంచి ఉపసంహరించి, బుద్ధిని మనస్సులో నియంత్రించి, అన్నిటినీ ఉపసంహరించాలి.

ప్రత్యాహారం పునర్విద్ధి మోక్షోపాయమసంశయమ్। ఇన్ద్రియాణాం మనో ఘోరం బుద్ధ్యాదీనాం ప్రవర్త్తనమ్ ।। ౧౫.

ప్రత్యాహారం మోక్ష మార్గమని నిస్సందేహంగా తెలుసుకో; ఇంద్రియాల మనస్సు బలంగా ఉంటుంది, బుద్ధి మొదలైనవి క్రియాశీలంగా ఉంటాయి.

అనాహారాత్క్షయం యాతి విద్యాదనశనం తపః। నిగ్రహాద్బుద్ధిమనసో రమ్యా బుద్ధిస్తు జాయతే ।। ౧౫.

ఆహారం తినకపోతే శరీరం క్షీణిస్తుంది; ఉపవాసమే తపస్సు అని తెలుసుకో; బుద్ధి, మనస్సును నియంత్రిస్తే మధురమైన బుద్ధి కలుగుతుంది.

క్షీణేషు సర్వ్వపాపేషు క్షీణేష్వేవేన్ద్రియేషు చ। పరినిర్వాతి శుద్ధాత్మా యథా వహ్నిర్నిరిన్ధనః ।। ౧౫.

పాపాలు తగ్గినప్పుడు, ఇంద్రియాలు శాంతించినప్పుడు, పవిత్రాత్మ సంపూర్ణంగా నిశ్చలతను పొందుతుంది, ఇంధనం లేని అగ్నిలా.

కారణేభ్యో గుణేభ్యోఽథ వ్యక్తావ్యక్తస్య కృత్స్నశః। వియోజయతి క్షేత్రజ్ఞం తేభ్యో యోగేన యోగవిత్ ।। ౧౫.

కారణాలు, గుణాలు, వ్యక్తమైనవి, అవ్యక్తమైనవి అన్నిటి నుంచి, యోగాన్ని తెలిసినవాడు క్షేత్రజ్ఞుడిని వాటి నుంచి వేరు చేస్తాడు.

తస్య నాస్తి గతిస్థానం వ్యక్తావ్యక్తం న సంశయః। ఆసన్నః సదసన్నైవ నైవ కిఞ్చిత్ స్థిత ఇతి ।। ౧౫.

అతనికి ఎలాంటి చలనం, స్థానం ఉండదు; వ్యక్తం, అవ్యక్తం అన్నీ అతనికి సమానమే; అతడు సమీపంలో ఉన్నవాడు, ఉన్నవాడూ కానివాడూ, ఏదీ స్థిరంగా ఉండదు.

అతః పరం ప్రవక్ష్యామి దానాని చ ఫలాని చ। శ్రాద్ధకర్మ్మాణి మేధ్యాని వర్జనీయాని యాని చ ।। ౧౬.

ఇప్పటి నుంచి నేను దానాలు, వాటి ఫలితాలు, పవిత్రమైన శ్రాద్ధకర్మలు, వర్జించవలసిన వాటిని వివరిస్తాను.

హిమప్రపతనే కుర్య్యాదాహరేద్వా హిమన్తతః। అగ్నిహోత్రమతః పుణ్యం పరమం హి తతః స్మృతమ్ ।। ౧౬.

హిమపాతం జరిగే సమయంలో లేదా చలికాలంలో అగ్నిహోత్రం చేయాలి. అలా చేయడం వల్ల లభించే పుణ్యం అత్యంత శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది.

నక్తన్తు వర్జయేచ్ఛ్రాద్ధం రాహోరన్యత్ర దర్శనాత్। సర్వ్వస్వేనాపి కర్త్తవ్యం క్షిప్రం వై రాహుదర్శనే ।। ౧౬.

రాత్రిపూట శ్రాద్ధం చేయకూడదు, రాహు దర్శనం సమయంలో తప్ప. రాహు కనబడినప్పుడు ఎంత ధనం ఖర్చయినా వెంటనే ఆ శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి.

ఉపరాగే న కుర్య్యాద్యః పఙ్కే గౌరివ సీదతి। కుర్వాణస్తూద్ధరేత్పాపాన్మగ్నాన్నౌరివ సాగరే ।। ౧౬.

గ్రహణ సమయంలో కర్మలు చేయకూడదు; అలా చేస్తే, పాలు లో మునిగిపోయిన ఆవు లా మనిషి కష్టపడతాడు. కానీ ఆ సమయంలో కర్మలు చేస్తే, సముద్రంలో పడిపోయినవారిని పడవ ఎలా రక్షిస్తుందో, పాపాల నుంచి బయటపడతారు.

విశ్వదేవఞ్చ సౌమ్యఞ్చ బహుమాంసపరం హవిః । విషాణం వర్జయేత్ఖాడ్గమసూయానాశనాయ వై ।। ౧౬.

విశ్వదేవులకు, సోమునికి ఇచ్చే నైవేద్యంలో మాంసం ఎక్కువగా ఉండాలి. కానీ కొమ్ములు ఉన్న జంతువులు, ఖడ్గాన్ని ధరించే జంతువులు అసూయగలవారికీ, హానికరమైనవారికీ మాత్రమే, వాటిని నివేదించకూడదు.

త్వష్టా వై వార్య్యమాణస్తు దేవేశేన మహాత్మనా। పిబఞ్ఛచీపతేః సోమం పృథివ్యామపతత్పురా ।। ౧౬.

దేవతల అధిపతి మహాత్ముడు త్వష్టాను ఆపినా, త్వష్టా శచీదేవి భర్త సోమాన్ని తాగి, భూమిపై పడిపోయాడు.

శ్యామాకాస్తు తథోత్పన్నాః పిత్రర్థమపి పూజితాః। విప్రుషస్తస్య నాసాభ్యామసక్తాభ్యాం తథైవ చ ।। ౧౬.

అలాగే శ్యామాక ధాన్యాలు పితృదేవతల కోసం పుట్టి, పూజించబడ్డాయి. త్వష్టా ముక్కు నుంచి వచ్చిన నీటి బిందువులు కూడా అలాగే పితృదేవతలకు అర్పించబడ్డాయి.

శ్లేష్మాణః శీతలా హృద్యా మధురాశ్చ తథేక్షవః। శ్యామాకైరిక్షుభిశ్చైవ పితౄణాం సార్వ్వకామికమ్। కుర్య్యాదాగ్రయణం యస్తు స శీఘ్రం సిద్ధిమాప్నుయాత్ ।। ౧౬.

శ్లేష్మాణం, శీతల, హృద్యం, అలాగే తీపిగా ఉండే చెరకు కూడా పితృదేవతలకు ఇష్టమైనవి. శ్యామాక ధాన్యాలు, చెరకు ఉపయోగించి ఆగ్రయణం చేసినవారు తమ కోరికలు త్వరగా నెరవేర్చుకుంటారు.

శ్యామాకా హస్తినామా చ పటోలం బృహతీఫలమ్। అగస్త్యస్య శిఖా తీవ్రా కషాయాః సర్వ్వ ఏవ చ ।। ౧౬.

శ్యామాక, హస్తినామా, పట్టోలా, బృహతీఫలం, అగస్త్య మొక్క తల భాగం — ఇవన్నీ బలమైన తిక్కగా ఉంటాయి.

ఏవమాతీని చాన్యాని స్వాదూని మధురాణి చ । నాగరం చాత్ర వై దేయం దీర్ఘమూలకమేవ చ ।। ౧౬.

ఇంకా ఇతర తీపి, రుచికరమైన పదార్థాలూ ఉన్నాయి. కానీ అల్లం, పొడవైన వేర్లు కలిగిన మొక్కలు ఇక్కడ నివేదించకూడదు.

వంశీకరీరాః సురసాః సర్జ్జకం భూస్తృణాని చ। వర్జనీయాని వక్ష్యామి శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౬.

వంశీ కరిర, సురస, సర్జక, భూమిలో పెరిగే గడ్డి — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో ఎప్పుడూ నివారించాలి అని నేను చెబుతున్నాను.

లశునం గృఞ్జనఞ్చైవ పలాణ్డుః పిణ్డమూలకమ్। కరమ్భాద్యాని చాన్యాని హీనాని రసగన్ధతః ।। ౧౬.

వెల్లులి, ధనియాలు, ఉల్లిపాయ, ముల్లంగి, అలాగే కరంభ వంటి ఇతర పదార్థాలు రుచి, వాసనల వల్ల తక్కువగా పరిగణించబడతాయి.

శ్రాద్ధకర్మ్మణి వర్జ్యాని కారణఞ్చాత్ర వక్ష్యతే। పురా దేవాసురే యుద్ధే నిర్జితస్య బలేః సురైః ।। ౧౬.

శ్రాద్ధంలో ఇవన్నీ వాడకూడదు. ఎందుకు అంటే, ఇక్కడ కారణాన్ని చెబుతాను: ఒకప్పుడు దేవతలు, దానవులు యుద్ధం చేసినప్పుడు, బలి దేవతల చేతిలో ఓడిపోయాడు.

వ్రణేభ్యో విస్ఫురన్తో వై పతితా రక్తబిన్దవః। తత ఏతాని వర్జ్యాని శ్రాద్ధకర్మ్మణి నిత్యశః ।। ౧౬.

బలికి గాయాల నుంచి రక్తబిందువులు పడిపోయాయి. అందుకే, ఆ పదార్థాలు శ్రాద్ధంలో ఎప్పుడూ నివారించాలి.

అథ వేదోక్తనిర్యాసాన్ లవణాన్యూషరణాని చ। శ్రాద్ధ కర్మ్మణి వర్జ్యాని యాశ్చ నార్యో రజస్వలాః ।। ౧౬.

వేదాల్లో చెప్పిన నిష్కాషణ పదార్థాలు, ఉప్పులు, అల్కలీ పదార్థాలు, అలాగే రజస్వల స్త్రీలు — ఇవన్నీ శ్రాద్ధంలో వాడకూడదు.

దుర్గన్ధం ఫేనిలం చైవ తథా వై పల్వలోదకమ్। న లభేద్యత్ర గౌస్తృప్తిం నక్తం యచ్చైవ గృహ్యతే ।। ౧౬.

దుర్వాసన వచ్చే నీరు, నురుగు ఉండే నీరు, చెరువుల నీరు, ఆవు తాగి తృప్తి చెందని నీరు, రాత్రిపూట తీసిన నీరు — ఇవన్నీ వాడకూడదు.

ఆవికం మార్గమౌష్ట్రం చ సర్వ్వమేకశఫం చ యత్। మాహిషఞ్చామరఞ్చైవ పయో వర్జ్యం విజానతా ।। ౧౬.

గొర్రె, అడవి జంతువులు, ఒంటె, ఒక్క గర్రం ఉన్న జంతువులు, మేషం, యాక్, వాటి పాలును తెలివిగలవారు నివారించాలి.