వాయుపురాణమ్

సా త్వం వచనమాసాద్య మమ ధర్మభృతాం వరే । సఞ్జీవయ ప్రజా నిత్యం శక్తా హ్యసి న సంశయః

'కాబట్టి, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో నీవు శ్రేష్ఠురాలు; నా మాట విను. నువ్వు ప్రజలను ఎప్పుడూ జీవింపజేయు; నీవు దీనికి తప్పకుండా సమర్థురాలివి.'

దుహితృత్వఞ్చ మే గచ్ఛ ఏవమేతం మహద్వరమ్ । నియచ్ఛే త్వాన్తు ధర్మార్థం ప్రయుక్తం ఘోరదర్శనే

నా కుమార్తెగా మారు. ఇదే గొప్ప మార్గం. నీకు భయంకరమైన రూపం ఉన్నా, నీను ధర్మం కోసం నియంత్రిస్తున్నాను.

ప్రత్యువాచ తతో వైన్యమేవముక్తా సతీ మహీ । ఏవమేతదహం రాజన్ విధాస్యామి న సంశయః

అప్పుడు సతీ అయిన భూమి, వైన్యుని మాటలు విని ఇలా చెప్పింది: 'అవును రాజా, నేను ఇదే చేస్తాను. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'

వత్సన్తు మమ తం యచ్ఛ క్షరేయం యేన వత్సలా । సమాఞ్చ కురు సర్వత్ర మాం త్వం ధర్మభృతాం వర । యథా విష్యన్దమానఞ్చ క్షీరం సర్వత్ర భావయే

నాకు ఒక దూడను ఇవ్వు, దానివల్ల నేను పాలు ఇవ్వగలను. ధర్మవంతులలో నీవు గొప్పవాడవు, నన్ను ఎక్కడైనా సమానంగా ఉండేలా చేయు. పాలు ఎక్కడైనా ప్రవహించునట్లు, నేనూ అంతటా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.

తత ఉత్సారయామాస శిలాజాలాని సర్వశః । ధనుష్కోట్యా తతో వైన్యస్తేన శైలా వివార్ద్ధితాః

ఆ తరువాత వైన్యుడు తన విల్లుతో అన్ని రాళ్ల పొరలను తొలగించాడు. అలా ఆ కొండలు తొలగిపోయాయి.

మన్వన్తరేష్వతీతేషు విషమాసీద్వసున్ధరా । స్వభావేనాభవంస్తస్యాః సమాని విషమాణి చ

గత మన్వంతరాల్లో భూమి సహజంగా ఒత్తొడతలుగా ఉండేది. ఆమె స్వభావం వల్లే సమానమైనవి, అసమానమైనవి ఏర్పడ్డాయి.

న హి పూర్వనిసర్గే వై విషమే పృథివీతలే । ప్రవిభాగః పురాణాం వా గ్రామాణాం వాపి విద్యతే

మునుపటి సృష్టిలో భూమి మీద ఒత్తొడతలుండగా, పట్టణాలు గానీ, గ్రామాలు గానీ విభజన ఉండేది కాదు.

న సస్యాని న గోరక్షా న కృషిర్న వణిక్పథః । చాక్షుషస్యాన్తరే పూర్వమేతదాసీత్పురా కిల । వైవస్వతేఽన్తరే తస్మిన్సర్వస్యైతస్య సమ్భవః ॥౨.౧.

అప్పుడు పంటలు లేవు, పశువులను కాపాడటం లేదు, వ్యవసాయం లేదు, వ్యాపార మార్గాలు కూడా లేవు. చాక్షుష మన్వంతరానికి ముందు ఇదే పరిస్థితి. వైవస్వత మన్వంతరంలో ఇవన్నీ ఏర్పడ్డాయి.

౬౨.౧౭౨ సమత్వం యత్ర యత్రాసీద్భూయస్తస్మింస్తదేవ హి । తత్ర తత్ర ప్రజాస్తా వై నివసన్తి స్మ సర్వదా

ఎక్కడ భూమి సమంగా ఉందో, అక్కడ ప్రజలు ఎప్పుడూ నివసించేవారు.

ఆహారః ఫలమూలన్తు ప్రజానామభత్కిల । వైన్యాత్ప్రభృతి లోకేఽస్మిన్సర్వస్యైతస్య సమ్భవః

అప్పుడు ప్రజలకు ఆహారం పండ్లు, మూలికలు మాత్రమే అని చెబుతారు. వైన్యుని తరువాత ఈ లోకంలో ఇవన్నీ ఏర్పడ్డాయి.

కృచ్ఛ్రేణ మహతా సోఽపి ప్రనష్టాస్వోషధీషు వై । స కల్పయిత్వా వత్సన్తు చాక్షుషం మనుమీశ్వరః । పృథుర్దుదోహ సస్యాని స్వతలే పృథివీం తతః

తనకు చాలా కష్టంగా ఉన్నా, వైన్యుడు మొక్కలను కోల్పోయాడు. తరువాత ప్రభువు చాక్షుష మనువును దూడగా చేసి, భూమి మీద పంటలను పాలు పీల్చినట్టు పొందాడు.

సస్యాని తేన దుగ్ధాని వైన్యేన తు వసున్ధరామ్ । మనుఞ్చ చాక్షుషం కృత్వా వత్సమ్పాత్రే చ భూమయే । తేనాన్నేన తదా తా వై వర్త్తయన్తే ప్రజాః సదా

వైన్యుడు భూమిని పంటలకు పాలు పీల్చాడు. చాక్షుష మనువును దూడగా చేసి, ఒక పాత్రను భూమికి ఉపయోగించి, ఆ ఆహారంతో ప్రజలు ఎప్పుడూ జీవించేవారు.

ఋషిభిః స్తూయతే వాపి పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా । వత్సః సోమస్త్వభూత్తేషాం దోగ్ధా చాపి బృహస్పతిః

మళ్ళీ ఋషులు భూమిని స్తుతించి, పాలు పీల్చారు. వారి దూడ సోముడు, పాలు పీల్చినవాడు బృహస్పతి.

పాత్రమాసీత్తు ఛన్దాంసి గాయత్ర్యాదీని సర్వశః । క్షీరమాసీత్తదా తేషాం తపో బ్రహ్మ చ శాశ్వతమ్

పాత్రగా గాయత్రి మొదలైన అన్ని వేద ఛందస్సులు ఉండేవి. వారి పాలు తపస్సు, శాశ్వతమైన బ్రహ్మం.

పునః స్తుత్వా దేవగణైః పురన్దరపురోగమైః । సౌవర్ణం పాత్రమాదాయ అమృతం దుదుహే తదా । తేనైవ వర్త్తయన్తే చ దేవా ఇన్ద్రపురోగమాః

మళ్ళీ పురందరుడు మొదలైన దేవతలు స్తుతించి, బంగారు పాత్రను తీసుకుని, అమృతాన్ని పాలు పీల్చారు. ఆ అమృతంతో ఇంద్రుని నేతృత్వంలో ఉన్న దేవతలు జీవిస్తున్నారు.

నాగైశ్చ స్తూయతే దుగ్ధా విషం క్షీరం తదా మహీ । తేషాఞ్చ వాసుకిర్దోగ్ధా కాద్రవేయా మహౌజసః

నాగులు స్తుతించగా, భూమి విషాన్ని పాలు లాగా ఇచ్చింది. వారిలో వాసుకి పాలు పీల్చినవాడు, కాద్రువు కుమారులు దూడలు.

నాగానాం వై ద్విజశ్రేష్ఠ సర్పాణాఞ్చైవ సర్వశః । తేనైవ వర్త్తయన్త్యుగ్రా మహాకాయా మహోల్బణాః । తదాహారాస్తదాచారాస్తద్వీర్యాస్తు సదాశ్రయాః

ఓ ఉత్తమ ద్విజుడు, నాగులు, అన్ని సర్పాలు ఆ విషంతోనే జీవిస్తారు. వారు భయంకరులు, పెద్ద శరీరాలు కలవారు, మహాశక్తివంతులు. వారి ఆహారం, ఆచారం, శక్తి అన్నీ దానిపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి.

శ్రామ(ఆమ)పాత్రే పునర్దుగ్ధా త్వన్తర్ద్ధానమియం మహీ । వత్సం వైశ్రవణం కృత్వా యక్షైః పుణ్యజనైస్తథా ॥౨.౧.

మళ్ళీ, లక్కపాత్రలో భూమి రహస్య ధనాలను పాలు లాగా ఇచ్చింది. వైశ్రవణుడిని దూడగా చేసి, యక్షులు, పుణ్యజనులతో కలిసి.

౬౨.౧౮౨ దోగ్ధా చ జతునాభస్తు పితా మణివరస్య సః । యక్షాత్మజో మహాతేజా వశీ స సుమహాబలః । తేన తే వర్త్తయన్తీతి పరమర్షిరువాచ హ

మణుల అధిపతి తండ్రి అయిన జటునాభుడు పాలు పీల్చినవాడు. అతడు యక్షుని కుమారుడు, మహాతేజస్సు, మహాబలుడు. ఆ ధనంతో వారు జీవిస్తారని పరమ ఋషి చెప్పారు.

రాక్షసైశ్చ పిశాచైశ్చ పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా । బ్రహ్మోపేతస్తు దోగ్ధా వై తేషామాసీత్కుబేరకః

రాక్షసులు, పిశాచులు మళ్ళీ భూమిని పాలు పిండారు. వాళ్లకు పాలిచ్చినవాడు బ్రహ్మశక్తితో కూడిన కుబేరుడు.

రక్షః సుమాలీ బలవాన్క్షీరం రుధిరమేవ చ । కపాలపాత్రే నిర్దుగ్ధా అన్తర్ద్ధానఞ్చ రాక్షసైః । తేన క్షీరేణ రక్షాంసి వర్త్తయన్తీహ సర్వశః

బలవంతుడు అయిన రాక్షసుడు సుమాలి, పాలను రక్తంగా తీసుకొని, కపాలంలో పోసి, రాక్షసులు దాన్ని కనిపించకుండా చేశారు. ఆ రక్తంతో రాక్షసులు ఇక్కడ అన్ని విధాలా జీవించేవారు.

పద్మపాత్రే పునర్దుగ్ధా గన్ధర్వైరప్సరోగణైః । వత్సం చిత్రరథం కృత్వా శుచీన్ గన్ధాస్తథైవ చ

గంధర్వులు, అప్సరసులు మళ్ళీ భూమిని పాలు పిండారు. పద్మాన్ని పాత్రంగా తీసుకొని, చిత్రరథుడిని దూడగా చేసి, పవిత్రమైన సుగంధాలను పొందారు.

తేషాం విశ్వావసుస్త్వాసీద్దోగ్ధా పుత్రో మునేః శుచిః । గన్ధర్వరాజోఽతిబలో మహాత్మా సూర్యసన్నిభః

వాళ్లలో విశ్వావసు అనే మునిపుత్రుడు, పవిత్రుడైన గంధర్వరాజు, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే మహాత్ముడు పాలిచ్చేవాడు.

శైలైశ్చ స్తూయతే దుగ్ధా పునర్దేవీ వసున్ధరా । తత్రౌషధీర్మూర్త్తిమతీ రత్నాని వివిధాని చ

పర్వతాలు భూమిని స్తుతిస్తూ మళ్ళీ పాలు పిండాయి. అక్కడ ఔషధాలు, వివిధ రత్నాలు బయటపడ్డాయి.

వత్సస్తు హిమవాంస్తేషాం మేరుర్దోగ్ధా మహాగిరిః । పాత్రన్తు శైలమేవాసీత్తేన శైలః ప్రతిష్ఠితః

వాళ్లకు హిమవంతు దూడ, మేరు మహాగిరి పాలిచ్చేవాడు. పాత్ర కూడా పర్వతమే. అందువల్ల ఆ పర్వతం స్థిరంగా నిలిచింది.

స్తూయతే వృక్షవీరుద్భిః పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా । పలాశపాత్రమాదాయ దుగ్ధం ఛిన్నప్రరోహణమ్

వృక్షాలు, మొక్కలు భూమిని స్తుతిస్తూ మళ్ళీ పాలు పిండాయి. పలాశపత్రాన్ని పాత్రంగా తీసుకొని, కత్తిరించిన కొత్త మొగ్గలే పాలయ్యాయి.

కామధుక్ పుష్పితః శైలః ప్లక్షో వత్సో యశస్వినీ । సర్వకామదుఘా దోగ్ధ్రీ పృథివీ భూతభావినీ

పుష్పించిన పర్వతమే కామధేను, ప్రసిద్ధి గల ప్లక్షవృక్షం దూడ, భూత భవిష్యత్తులకు అన్ని కోరికలు తీరుస్తూ భూమి పాలిచ్చింది.

సైషా ధాత్రీ విధాత్రీ చ ధారణీ చ వసున్ధరా । దుగ్ధా హితార్థం లోకానాం పృథునా ఇతి నః శ్రుతమ్ । చరాచరస్య లోకస్య ప్రతిష్ఠా యోనిరేవ చ ॥౨.౧.

ఈమె పోషకురాలు, సృష్టికర్త, ధారకురాలు అయిన vasundharā. లోకాలకు మేలు కోసం పృథువు పాలిపించాడని మేము విన్నాము. చరాచర జగత్తుకు ఆధారం, గర్భస్థానమూ ఈమెనే.

ఉత్తరార్ద్ధమ్ -

ఉత్తరార్థం —