అక్షయం సార్వకామీయం శ్రాద్ధం ప్రీణాతి వై పితౄన్। జాతవేదః శిలా తత్ర సాక్షాదగ్నేః సనాతనీ ।। ౧౫.
అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ నశించదు, అన్ని కోరికలు తీరుస్తుంది, పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు. జాతవేద అనే రాయి అక్కడ అగ్నికి శాశ్వత సాక్షిగా ఉంది.
యస్త్వాగ్నిం ప్రవిశేత్తత్ర నాకపృష్ఠే స మోదతే। అగ్నిః శాన్తః పునర్జాతస్తస్మిన్దత్తం తదక్షయమ్ ।। ౧౫.
అక్కడ అగ్నిలో ప్రవేశించినవారు స్వర్గంలో ఆనందించరు. ఆ అగ్ని శాంతమై, మళ్లీ జన్మిస్తుంది. అక్కడ ఇచ్చిన దానం నశించదు.
దశాశ్వమదికే తీర్థే తీర్థే పఞ్చాశ్వమేధికే। యథోద్దిష్టం ఫలం తేషాం క్రతూనాం నాత్ర సంశయః ।। ౧౫.
పది అశ్వమేధ తీరంలో, యాభై అశ్వమేధ తీరంలో, అక్కడ చేసిన యజ్ఞాలకు వ్రుత్తాంతంలో చెప్పిన ఫలితం తప్పకుండా లభిస్తుంది.
ఖ్యాతం హయశిరో నామ తీర్థం సద్యో వరప్రదమ్। శ్రాద్ధం తత్ర తదాక్షయ్యం దత్త్వా స్వర్గే చ మోదతే ।। ౧౫.
హయశిర అనే తీర్థం ప్రసిద్ధి చెందినది, వెంటనే వరాలు ఇస్తుంది. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం నశించదు, స్వర్గంలో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
శ్రాద్ధం కుమ్భే విముచ్యన్తి జ్ఞేయం పాపనిషూదనమ్। శ్రాద్ధం తత్రాక్షయం ప్రోక్తం జప్యహోమతపాంసి చ ।। ౧౫.
కుంభంలో చేసిన శ్రాద్ధం పాపాలను తొలగించేదిగా తెలుసుకోవాలి. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం, జపం, హోమం, తపస్సు ఎప్పటికీ నశించవు.
అఝతుఙ్గే శుభే తీర్థే తర్పయేత్సతతం పితౄన్। దృశ్యతే పర్వసు చ్ఛాయా యత్ర నిత్యం దివౌకసామ్। పృథివ్యామక్షయం దత్తం నిరుజా యత్ర పాణ్డవాః ।। ౧౫.
ఎత్తైన పవిత్రతీర్థంలో ఎప్పుడూ పితృదేవతలను తృప్తిపర్చాలి. అక్కడ పర్వదినాల్లో దేవతల నీడ కనిపిస్తుంది. అక్కడ భూమిపై ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ నశించదు. అక్కడ పాండవులు రోగరహితులయ్యారు.
యోగేశ్వరైః సదా జుష్టం సర్వపాపబహిష్కృతైః। దద్యాచ్ఛ్రాద్ధన్తు యస్తస్మిస్తస్య వక్ష్యామి యత్ఫలమ్ ।। ౧౫.
ఆ ప్రదేశంలో యోగేశ్వరులు, పాపరహితులు ఎప్పుడూ ఉంటారు. అక్కడ ఎవరు శ్రాద్ధం చేస్తారో, వారికి వచ్చే ఫలితాన్ని నేను చెబుతాను.
అర్చితాస్తేన వై సాక్షాద్భవన్తి పితరః సదా। అస్మిఁల్లోకే వశీ యః స్యాత్ప్రేత్య స్వర్గే స మోదతే ।। ౧౫.
అతని ద్వారా పితృదేవతలు నిజంగా పూజింపబడతారు. ఈ లోకంలో అతడు శక్తివంతుడవుతాడు, మరణించిన తర్వాత స్వర్గంలో ఆనందిస్తాడు.
ప్రాయశః ప్రవరః పుణ్యః శివో నామ హ్రదస్తథా। తత్ర వ్యాససరః పుణ్యం దివ్యం బ్రహ్మసరస్తథా ।। ౧౫.
శివ అనే సరస్సు అత్యంత పవిత్రమైనది, ఉత్తమమైనది. అక్కడ వ్యాససరస్సు, బ్రహ్మసరస్సు కూడా ఉన్నవి, అవి దివ్యమైనవి.
ఉజ్జన్తః పర్వతః పుణ్యో వసిష్ఠస్య మహాత్మనః। ఋగ్యజుఃసామశిరసః కాపోతః పుష్పసాహ్వయః। ఆఖ్యాతః పఞ్చమో వేదః సృష్ట్వా హ్యేతేషు బ్రహ్మణా ।। ౧౫.
ఉజ్జంత అనే పవిత్రపర్వతం మహాత్ముడు వశిష్ఠునికి చెందింది. కాపోతకుడు, పుష్పసాహ్వయుడు ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాలకు తలగా ప్రసిద్ధి. బ్రహ్మదేవుడు అక్కడ ఐదవ వేదాన్ని సృష్టించాడని చెబుతారు.
గత్వైతాన్ ముచ్యతే పాపాద్ద్విజో వహ్నిః సనాతనః ౧౫.
బ్రాహ్మణుడు ఈ ప్రదేశాలకు వెళ్ళితే, నిత్యమైన అగ్నిలా పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.
పుణ్డరీకే మహాతీర్థే పుణ్డరీకసమం ఫలమ్। బ్రహ్మతీర్థే మహాతీర్థే అశ్వమేధఫలం లభేత్ ।। ౧౫.
పుండరీక మహాతీర్థంలో పుండరీకానికి సమానమైన ఫలం లభిస్తుంది. బ్రహ్మతీర్థంలో అశ్వమేధ యాగఫలం లభిస్తుంది.
సిన్ధుసాగరసమ్భేదే తదా పఞ్చనదేఽక్షయమ్ । కీరకాత్మా తతః పుణ్యో మణ్డవాయాం చ పర్వతే ।। ౧౫.
సింధు నది సముద్రసంగమంలో, పంచనదిలో చేసిన పుణ్యం ఎప్పటికీ తరుగదు. ఆ తరువాత మండవా పర్వతంలో మనస్సు పవిత్రమవుతుంది.
దేయం సప్తహ్రదే శ్రాద్ధం మానసే చ విశేషతః। మహాకూటే చ వన్దే చ గిరౌ త్రిరౌ త్రికకుదే తథా ।। ౧౫.
సప్తహ్రదాల్లో, ముఖ్యంగా మానస సరస్సులో శ్రాద్ధం చేయాలి. మహాకూట, వంద, గిరి, త్రిర, త్రికకుడ పర్వతాల్లో కూడా చేయాలి.
సన్ధ్యాయాం చ మహావేద్యాం దృశ్యతే మహదద్భుతమ్। అశ్రద్దధానాన్నాభ్యేతి సాభ్యేతి చ ధృతవ్రతాన్ ।। ౧౫.
సంధ్యాసమయంలో మహావేదికపై గొప్ప అద్భుతం కనిపిస్తుంది. విశ్వాసం లేని వారు దగ్గరికి రారు, వ్రతంలో స్థిరంగా ఉన్నవారు మాత్రం చేరతారు.
జాతవేదః శిలా తత్ర సాక్షాదగ్నేః సనాతనీ। శ్రాద్ధాని చాగ్నికార్యం చ తత్ర కుర్యాత్ సదాక్షయమ్ ।। ౧౫.
అక్కడ జాతవేద అనే శిల ఉంది, అది నిత్యాగ్నికి స్వరూపం. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం, అగ్నికార్యాలు ఎప్పటికీ తరుగవు.
సంశ్రయిత్వైకమేకేన సాయాహ్నం ప్రతి నిత్యశః। తస్మిన్దేయం సదా శ్రాద్ధం పితౄణామక్షయార్థినా ।। ౧౫.
ప్రతి సాయంత్రం అక్కడ ఒంటరిగా ఉండి, పితృదేవతలకు శాశ్వత ఫలం కోరి ఎప్పుడూ శ్రాద్ధం చేయాలి.
కృతాత్మా వాఽకృతాత్మా వా యత్ర విజ్ఞాయతే నరః। స్వర్గ్యమార్గప్రదం నామ తీర్థం సద్యో వరప్రదమ్। వైరాణ్యుత్సృజ్య తస్మిస్తు దివం సప్తర్షయో గతాః ।। ౧౫.
పరిపూర్ణుడైనా, కాని అయినా, అక్కడ మనిషిగా గుర్తింపు పొందినవారికి ఆ తీర్థం స్వర్గమార్గాన్ని ఇచ్చేది, వెంటనే వరాలిచ్చేది. అక్కడ శత్రుత్వాన్ని వదిలి సప్తర్షులు స్వర్గానికి చేరారు.
అద్యాపి తాని దృశ్యన్తే వైరాణ్యేవ గతాని తు। స్నాత్వా స్వర్గమవాప్నోతి తస్మిస్తీర్థోత్తమే నరః ।। ౧౫.
ఇప్పటికీ అక్కడ శత్రుత్వాన్ని వదిలి వారు వెళ్లిన ప్రదేశాలు కనిపిస్తాయి. ఆ ఉత్తమతీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
ఖ్యాతమాయతనం తత్ర నన్దిసిద్ధ నిషేవితమ్। నన్దీశ్వరస్య యా మూర్త్తిర్దురాజారైర్న దృశ్యతే ।। ౧౫.
అక్కడ ప్రసిద్ధమైన ఆలయం ఉంది, నంది, సిద్ధులు సేవించే ప్రదేశం. నందీశ్వరుని రూపం దుష్టులకు కనిపించదు.
దృశ్యన్తే కాఞ్చనా యూపాః సఞ్చిష్యే భాస్కరోదయే। కృత్వా ప్రదక్షిణం తే తు గచ్ఛన్త్యన్తర్హితా దివమ్ ।। ౧౫.
అక్కడ బంగారు యూపాలు, భాస్కరోదయ సమయంలో మెరిసిపోతుంటాయి. వాటిని ప్రదక్షిణగా చేసి, వారు కనబడకుండా స్వర్గానికి చేరుతారు.
సర్వతశ్చ కురుక్షేత్రం సుతీర్థఞ్చ విశేషతః। పుణ్యం సనత్కుమారస్య యోగేశస్య మహాత్మనః। కీర్త్త్యతే చ తిలాన్దత్త్వా పితౄణాం వై సదాఽక్షయమ్ ।। ౧౫.
అన్నీ వైపులా కురుక్షేత్రం ఉంది, ముఖ్యంగా ఒక పవిత్రతీర్థం. అది మహాయోగి సనత్కుమారునికి అంకితమైంది. అక్కడ నువ్వులు సమర్పిస్తే, పితృదేవతలకు ఎప్పటికీ తరుగని పుణ్యం లభిస్తుంది.
ఓజసే చాక్షయం శ్రాద్ధం ధర్మరాజనివేశనే। శ్రాద్ధం దత్తమమావస్యాం విధినా చ యథాక్రమమ్ ।। ౧౫.
బలాన్ని పొందేందుకు, ధర్మరాజు గృహంలో చేసిన శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ నశించదు. అలాగే, అమావాస్య రోజున నియమానుసారం చేసిన శ్రాద్ధం కూడా అంతే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
పునః సన్నిహితానాం వై కురుక్షేత్రే విశేషతః। అర్చయేద్వా పితౄంస్తత్ర సత్పుత్రస్త్వనృణో భవేత్ ।। ౧౫.
మళ్లీ, ముఖ్యంగా కురుక్షేత్రంలో, అక్కడ ఉన్న పితృదేవతలను ఆరాధించాలి. అలా చేసిన వాడే నిజమైన కుమారుడిగా, పితృ ఋణం నుండి విముక్తుడవుతాడు.
వినశనే సరస్వత్యాం ప్లక్షప్రశ్రవణే తథా। వ్యాసతీర్థే సరస్వత్యాం బ్రహ్మక్షేత్రే విశేషతః ।। ౧౫.
సరస్వతి నదిలో లయమయ్యే చోట, ప్లక్షప్రస్రవణ వద్ద, సరస్వతీ నదిలో వ్యాస తీర్థం వద్ద, ముఖ్యంగా బ్రహ్మక్షేత్రంలో—
దేయమోఙ్కారపఠనైః శ్రాద్ధమక్షయమిచ్ఛతా। సర్వతశ్చైవ గఙ్గ్యాం మైనాకే చ నగోత్తమే ।। ౧౫.
శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ నిలిచిపోవాలని కోరేవాడు, ఓంకారాన్ని జపిస్తూ అక్కడ శ్రాద్ధం చేయాలి. అలాగే, గంగా నదిలో ఎక్కడైనా, మైనాక అనే గొప్ప పర్వతంపై కూడా చేయవచ్చు.
యమునాప్రభవే చైవ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే । అత్యుష్ణాశ్చాతిశీతాశ్చ ఆపస్తత్ర నిదర్శనమ్ ।। ౧౫.
యమునా నదికి జన్మస్థలంలో స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి. అక్కడ ఉన్న చాలా వేడిగా, చాలా చల్లగా ఉండే నీళ్లు దీనికి గుర్తు.
యమస్య భగినీ పుణ్యా మార్త్తణ్డదుహితా తథా। తత్రాక్షయం తదా శ్రాద్ధం పితృభిః పూర్వకీర్త్తితమ్ ।। ౧౫.
ఆమె యమునికి సోదరి, మర్తండుని కుమార్తె. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధాన్ని పితృదేవతలు ఎప్పుడో ప్రశంసించారు; అది ఎప్పటికీ నిలిచిపోతుంది.
బ్రహ్మానుగహ్రదే స్నాత్వా సద్యో భవతి బ్రాహ్మణః। తస్మిన్ హి శ్రాద్ధమానన్త్యం జపహోమతపాంసి చ ।। ౧౫.
బ్రహ్మదేవుడు ఇష్టపడ్డ సరస్సులో స్నానం చేస్తే వెంటనే బ్రాహ్మణుడవుతాడు. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం, జపం, హోమం, తపస్సు—all అవి అంతం లేని ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.
స్థాణుభూతశ్చరంస్తత్ర వసిష్ఠో వై మహాతపాః। అద్యాపి యత్ర దృశ్యన్తే పాదపా మణిచర్చ్చితాః ।। ౧౫.
అక్కడ మహాతపస్వి వశిష్ఠుడు స్థంభంలా నిలబడి తపస్సు చేశాడు. ఇప్పటికీ అక్కడ రత్నాలతో అలంకరించిన చెట్లు కనిపిస్తాయి.