తాని వక్ష్యామ్యహం సౌమ్యాః సరాంసి సరితస్తథా। తీర్థాని చైవ పుణ్యాని దేశాఞ్జైలాంస్తథాశ్రమాన్ ।। ౧౫.
సౌమ్యుడా! ఇప్పుడు నేను సరస్సులు, నదులు, పవిత్రతీర్థాలు, ప్రాంతాలు, ఆశ్రమాల గురించి చెబుతాను.
పుణ్యో యస్త్రిషు లోకేష్వమరకణ్టకపర్వతః। పర్వతః ప్రవరః పుణ్యః సిద్ధచారణసేవితః ।। ౧౫.
మూడు లోకాలలో అమరకంటకపర్వతం పవిత్రమైనది. అది శ్రేష్ఠమైన, పవిత్రమైన పర్వతం; సిద్ధులు, చరణులు అక్కడ సంచరిస్తారు.
యత్ర వర్షసహస్రాణి ప్రయుతాన్యర్బుదాని చ। తపః సుదుశ్చరం తేపే భగవానఙ్గిరాః పురా ।। ౧౫.
అక్కడే, వేల సంవత్సరాలు, కోట్ల సంవత్సరాలు, భగవంతుడు అంగిరసుడు అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేసాడు.
యత్ర మృత్యోర్గతిర్నాస్తి తథైవాసురరక్షసామ్। న భయం చైవ వాఽలక్ష్మీర్యావద్భూమిర్ధరిష్యతి ।। ౧౫.
అక్కడ మరణానికి మార్గం లేదు; రాక్షసులకు, అసురులకు కూడా అక్కడ ప్రవేశం లేదు. భూమి ఉన్నంతవరకు, అక్కడ భయం లేదా దౌర్భాగ్యం ఉండదు.
తేజసా యశసా చైవ భ్రాజతే స నగోత్తమః। శ్రృఙ్గమాల్యవతో నిత్యం వహ్నిః సంవర్తకో యథా ।। ౧౫.
ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతం తేజస్సుతో, కీర్తితో ప్రకాశిస్తుంది; దాని శిఖరాలు ఎప్పుడూ అలంకరించబడి ఉంటాయి, ప్రళయాగ్ని వలె మెరిసిపోతుంది.
మృదవశ్చ సుగన్ధాశ్చ హేమాభాః ప్రియదర్శనాః । శాన్తాః కుశా ఇతి ఖ్యాతాః పిబన్దక్షిణనర్మదామ్ ।। ౧౫.
అక్కడి దర్భలు మృదువుగా, సువాసనతో, బంగారు వర్ణంతో, చూడటానికి అందంగా, శాంతంగా ఉంటాయి. అవి దక్షిణ నర్మదానదిని పానం చేస్తాయని ప్రసిద్ధి.
దృష్టవాన్ స్వర్గసోపానం భగవానఙ్గిరాః పురా। అగ్నిహోత్రే మహాతేజాః ప్రస్తరార్థకుశోత్తమాన్ ।। ౧౫.
పూర్వం భగవంతుడు అంగిరసుడు స్వర్గానికి మెట్లను చూశాడు; అతడు అగ్నిహోత్రంలో మహాతేజస్సుతో, ప్రస్తరానికి ఉత్తమ దర్భలను పొందాడు.
తేషు దర్భేషు యః పిణ్డానమరకణ్టకపర్వతే। దద్యాత్సకృదపి ప్రాజ్ఞస్తస్య వక్ష్యామి యత్ఫలమ్ ।। ౧౫.
ఆ దర్భల్లో, అమరకంటకపర్వతంపై ఎవరు ఒక్కసారైనా జ్ఞానంతో పిండాలను సమర్పిస్తారో, వారికి కలిగే ఫలితాన్ని నేను చెబుతాను.
తద్భవత్యక్షయం శ్రాద్ధం పితౄణాం ప్రీతివర్ద్ధనమ్ । అన్తర్ద్ధానం చ గచ్ఛన్తి క్షేత్రమాసాద్య తత్సదా ।। ౧౫.
అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ తరుగదు, పితృదేవతలకు ఆనందాన్ని పెంచుతుంది. ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని చేరినవారు ఎప్పుడూ అజ్ఞాతంగా కలిసిపోతారు.
తత్ర జ్వాలారసః పుణ్యో దృశ్యతేఽద్యాపి సర్వశః। సశల్యానాం చ సత్త్వానాం విశల్యకరణీ నదీ ।। ౧౫.
అక్కడ ఇప్పటికీ ప్రతిచోటా పవిత్రమైన అగ్ని సారము కనిపిస్తుంది. బాణాలతో గాయపడిన ప్రాణులకు, గాయాలను పోగొట్టే ఒక నది కూడా ఉంది.
ప్రాగ్దక్షిణా తు సావర్త్తా వాపీ సా పర్వతోత్తమే। కలిఙ్గదేశపార్శ్వార్ద్ధే పితౄణాం ప్రీతివర్ద్ధనమ్ ।। ౧౫.
తూర్పు, దక్షిణ దిశల్లో, కలింగ దేశ సరిహద్దులో ఉన్న ఎత్తైన కొండపై ఒక వృత్తాకారపు చెరువు ఉంది. అది పితృదేవతలకు సంతోషాన్ని పెంచుతుంది.
సిద్ధక్షేత్రమృషిశ్రేష్టా యదుక్తం పరమం భువి। సమ్మతో దేవదైత్యానాం శ్లోకమప్యుశనా జగౌ ।। ౧౫.
భూమిపై మహర్షులు ప్రశంసించిన ఆ సిద్ధక్షేత్రం, దేవతలు మరియు దానవులు గౌరవించే పవిత్ర స్థలం. ఉశనుడు కూడా దాని మహిమను శ్లోకంగా పాడాడు.
ధన్యాస్తే పురుషా లోకే యే ప్రాప్యామరకణ్టకమ్। పితౄన్సన్తర్పయిష్యన్తి శ్రాద్ధే పితృపరాయణాః ।। ౧౫.
ఈ లోకంలో అమరకంటకాన్ని చేరి, పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసి, వారికి అంకితభావంతో తృప్తి పరచే వారు ధన్యులు.
అల్పేన తపసా సిద్ధిం గమిష్యన్తి న సంశయః। సకృదేవార్చితాస్తత్ర స్వర్గమమరకణ్టకే ।। ౧౫.
అక్కడ కొద్దిపాటి తపస్సుతోనే సిద్ధి పొందవచ్చు, దీనిలో సందేహం లేదు. ఒక్కసారి పూజ చేసినా, అమరకంటకంలో స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
మహేన్ద్రపర్వతే రమ్యే పుణ్యం శక్రనిషేవితమ్। తత్రారుహ్య భవేత్ ప్రీతిః శ్రాద్ధం చైవ మహత్ఫలమ్ ।। ౧౫.
ఇంద్రుడు పూజించిన మహేంద్రపర్వతం ఎంతో అందమైనది. అక్కడకి ఎక్కితే ఆనందం కలుగుతుంది, అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
బిల్వాధఃశిఖరే యుక్తా దివ్యం చక్షుః ప్రవర్త్తతే। అదృశ్యం చైవ భూతానాం దేవవచ్చరతే మహీమ్ ।। ౧౫.
బిల్వవృక్షం క్రింద ఉన్న శిఖరంపై, దివ్య దృష్టి కలిగి, మనిషి ఇతరులకు కనబడకుండా భూతాల మధ్య తిరుగుతూ, దేవతలవలె భూమిపై సంచరిస్తాడు.
సప్తగోదావరే చైవ గోకర్ణే చ తపోవనే। అశ్వమేధఫలం తత్ర స్నాత్వా చ లభతేనరః ।। ౧౫.
సప్తగోదావరి, గోకర్ణ sacred అరణ్యంలో స్నానం చేస్తే, అక్కడ మనిషి అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ధూతపాపస్థలం ప్రాప్య పూతః స్నాత్వా భవేన్నరః। రుద్రస్తత్ర తపస్తేపే దేవదేవో మహేశ్వరః ।। ౧౫.
పాపాలు తొలగే స్థలాన్ని చేరి, అక్కడ స్నానం చేస్తే శుద్ధి కలుగుతుంది. అక్కడే దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు తపస్సు చేశాడు.
గోకర్ణే వర్ణితం విప్రైర్నస్తికానాం నిదర్శనమ్। అబ్రాహ్మణస్య సావిత్రీ పఠతః సమ్ప్రణశ్యతి ।। ౧౫.
గోకర్ణంలో, మునులు వివరించినట్టు, నాస్తికులకు ఇది ఒక ఉదాహరణ: బ్రాహ్మణేతరుడు సావిత్రి మంత్రాన్ని చదివితే అది ఫలించదు.
దేవర్షిభవనే శ్రృఙ్గే సిద్ధచారణసేవితే। ఆరుహ్య తం తు నియమాత్తతో యాన్తి త్రివిష్టపమ్ ।। ౧౫.
దేవర్షుల నివాసంలో, సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవించే శిఖరాన్ని నియమంతో ఎక్కితే, వారు స్వర్గాన్ని చేరుకుంటారు.
దివ్యైశ్వన్దనవృక్షైశ్చ పాదపైరుపశోభితమ్। ఆపః స్వాదనసమ్పృక్తా వహన్తి సతతంయతః ।। ౧౫.
అక్కడ దివ్యమైన గంధపు చెట్లు, ఇతర వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. అక్కడి నీరు ఎప్పుడూ సువాసనలతో కలిసిపోయి, నిరంతరం ప్రవహిస్తుంది.
నదీ ప్రవర్త్తతే తాభ్యస్తామ్రపర్ణీతి నామతః। యోషేవ సమహాఖేదా దక్షిణం యాతి సాగరమ్ ।। ౧౫.
ఆ చెట్ల నుండి తామ్రపర్ణి అనే నది ప్రవహిస్తుంది. పెద్ద శ్రమతో ఉన్న యువతి వలె, ఆ నది దక్షిణ దిశగా సముద్రాన్ని చేరుతుంది.
నద్యాస్తస్యాస్తు యా ఆపో మూర్చ్ఛమానా మహోదధౌ। శఙ్ఖా భవన్తి ముక్తాశ్చ జాయన్తే శఙ్ఖముక్తికాః ।। ౧౫.
ఆ నదిలోని నీరు మహాసముద్రంలో కలిసినప్పుడు, అది శంఖాలు, ముత్యాలు అవుతుంది. అలాగే శంఖముత్యాలు కూడా పుడతాయి.
ఉదకానయనం కృత్వా శఙ్ఖమౌక్తికసంయుతమ్। ఆధిభిర్వ్యాధిభిశ్చైవ ముక్తా యాన్త్యమరావతీమ్ ।। ౧౫.
శంఖాలు, ముత్యాలు కలిసిన నీటిని తీసుకెళ్లినవారు, మానసిక, శారీరక బాధల నుండి విముక్తి పొంది, అమరావతిని చేరుతారు.
చన్దనేభ్యః ప్రయుక్తానాం శఙ్ఖానాం మౌక్తికస్య చ। పాప కర్తౄనపి పితౄంశ్తారయన్తి యథా శ్రుతిః ।। ౧౫.
గంధంతో అభిషేకించిన శంఖాలు, ముత్యాలు, పాపం చేసిన పితృదేవతలను కూడా ఉద్ధరించగలవని శాస్త్రం చెబుతుంది.
చన్ద్రతీర్థే కుమార్య్యాన్తు కావేర్య్యాం ప్రభవేఽక్షయే। శ్రీపర్వతస్య తీర్థేషు వైకృతే చ తథా గిరౌ ।। ౧౫.
చంద్రతీర్థంలో, కావేరి ప్రారంభంలో, అక్షయంగా, శ్రీపర్వత తీర్థాలలో, అలాగే వైకృతపర్వతంపై కూడా పవిత్రత ఉంది.
ఏకస్థా యత్ర దృశ్యన్తే వృక్షా హ్యోశిరపర్వతే। పాలాశాః ఖాదిరా బిల్వా ప్లక్షాశ్వత్థవికఙ్కతాః ।। ౧౫.
ఓశిరపర్వతంపై పలాస, ఖాదిర, బిల్వ, ప్లక్ష, అశ్వత్థ, వికంకట అనే చెట్లు ఒకేచోట కనిపిస్తాయి.
ఏతద్ధి మణ్డలం సిద్ధం యజ్ఞీయం ద్విజసత్తమాః। అస్మిన్ ముక్త్వా జనోఽఙ్గాని క్షిప్రం యాత్యమరావతీమ్ ।। ౧౫.
ఈ ప్రాంతం యజ్ఞాలకు పవిత్రంగా స్థాపించబడింది, ద్విజులారా. ఇక్కడ శరీరం విడిచినవారు వెంటనే అమరావతిని చేరుకుంటారు.
కర్మాణి స్వప్రయుక్తాని సిధ్యన్తి ప్రభవాత్యయే । దుష్ప్రసక్తాని పితృషు ప్రయుక్తాని భవన్త్యుత ।। ౧౫.
మనమే చేసిన కర్మలు వాటి ఫలితానికి చివరికి సిద్ధిస్తాయి. పితృదేవతలకు బలంగా అర్పించిన కర్మలు కూడా ఫలిస్తాయి.
పితౄణాం దుహితా పుణ్యా నర్మదా సరితాం వరా। తత్ర శ్రాద్ధాని దత్తాని అక్షయాణి భవన్త్యుత ।। ౧౫.
పితృదేవతలకు కుమార్తెగా పుణ్యవంతురాలు నర్మదా, నదుల్లో శ్రేష్ఠమైనది. అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధాలు ఎప్పటికీ నశించవు.