వాయుపురాణమ్

పుష్పాణాం చఫలానాం చ భక్ష్యాణామన్నతస్తథా। అగ్రముద్ధృత్య సర్వేషాం జుహుయాజ్జాతవేదసి ।। ౧౪.

పువ్వులు, పండ్లు, తినదగిన అన్నపదార్థాలు—వాటిలో ఉత్తమమైన వాటిని ముందుగా తీసుకుని, అన్నింటినీ జాతవేదస్వరూపుడైన అగ్నిలో సమర్పించాలి.

భక్ష్యమన్నం తథా పేయమనుత్తమఫలాని చ। హుత్వా చాగ్నౌ తతః పిణ్డాన్నిర్వపేద్దక్షిణాముఖః ।। ౧౪.

తినదగిన పదార్థాలు, అన్నం, పానీయాలు, ఉత్తమమైన పండ్లు—వీటిని అగ్నిలో సమర్పించిన తర్వాత, పిండాలను దక్షిణదిశవైపు ఉంచాలి.

స్నిగ్ధైర్భక్ష్యైః సుగన్ధైశ్చ తర్పయేత రసైస్తథా। ఏకాగ్రః పర్యుపాసీత ప్రయతః ప్రాఞ్జలిః స్థితః। తత్పరః శ్రద్దధానశ్చ కామానాప్నోతి మానవః ।। ౧౪.

నూనెతో చేసిన, సువాసనలతో కూడిన తినుబండ్లతో, రుచికరమైన పానీయాలతో పితృదేవతలను తృప్తిపర్చాలి. ఏకాగ్రతతో, శ్రద్ధతో, చేతులు జోడించి, భక్తితో కూర్చుని ఆచరించినవాడు తన కోరికలను పొందుతాడు.

అక్షుద్రత్వం కృతజ్ఞత్వం దాక్షిణ్యం సత్కృతఞ్చ యత్। తతో యజ్ఞఞ్చ దానఞ్చ ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౧౪.

లోబం లేకపోవడం, కృతజ్ఞత, దానశీలత, గౌరవం—ఇవి ఉన్నవారికి పితామహులు యజ్ఞాన్నీ, దానాన్నీ ప్రసాదిస్తారు.

అతః పరం విధిం సౌమ్యం భుక్తవత్సు ద్విజాతిషు। ఆనుపూర్వ్యేణ విధినా తన్మే నిగదతః శ్రృణు ।। ౧౪.

ఇప్పుడు, బ్రాహ్మణులు భోజనం చేసిన తరువాత చేయవలసిన మృదువైన విధిని నేను క్రమంగా చెబుతాను; దాన్ని శ్రద్ధగా విను.

ప్రోక్ష్య భూమిమథోద్ధృత్య పూర్వం పితృపరాయణః। తతోఽత్ర వికిరం కుర్యాత్ విధిదృష్టేన కర్మణా ।। ౧౪.

భూమిని ప్రోక్షణ చేసి, ముందుగా లేపి, పితృదేవతలకు అంకితభావంతో, ఆచారానుసారం నైవేద్యాన్ని చల్లాలి.

స్వధాం వాచ్య తతో విప్రా విధివద్భూరి దక్షిణాన్। అన్నశేషమనుజ్ఞాప్య సత్కృత్య ద్విజసత్తమాన్ । ప్రాఞ్జలిః ప్రయతశ్చైవ అనుగమ్య విసర్జయేత్ ।। ౧౪.

తర్వాత, బ్రాహ్మణులు ఆచారప్రకారం 'స్వధా' అని పలికి, విరివిగా దక్షిణా ఇవ్వాలి. అక్కణ్ణుంచి మిగిలిన అన్నానికి అనుమతి తీసుకుని, బ్రాహ్మణులను గౌరవించి, చేతులు జోడించి, భక్తితో వారిని సాగనంపాలి.

సకృదభ్యర్చితాః ప్రీతా భవన్తి పితరోఽన్యయాః। యోగాత్మానో మహాత్మానో విపాప్మానో మహౌజసః ।। ౧౫.

ఒక్కసారి భక్తితో ఆరాధించినప్పుడు, పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు. వారు యోగశక్తితో, మహాత్ములుగా, పాపరహితులుగా, గొప్ప తేజస్సుతో ఉంటారు.

ప్రేత్య చ స్వర్గలాభాయ కామైశ్వర్యం సువిస్తరమ్ । యేషాం చాప్యనుగృహ్ణన్తి మోక్షప్రాప్తిక్రమేణ తు ।। ౧౫.

ఇహలోకాన్ని విడిచిన తర్వాత, స్వర్గప్రాప్తికోసం, కోరికలు, విస్తారమైన ఐశ్వర్యం కోసం, పితృదేవతలు దయచేసినవారికి, క్రమంగా మోక్షప్రాప్తి కూడా కలుగుతుంది.

తాని వక్ష్యామ్యహం సౌమ్యాః సరాంసి సరితస్తథా। తీర్థాని చైవ పుణ్యాని దేశాఞ్జైలాంస్తథాశ్రమాన్ ।। ౧౫.

సౌమ్యుడా! ఇప్పుడు నేను సరస్సులు, నదులు, పవిత్రతీర్థాలు, ప్రాంతాలు, ఆశ్రమాల గురించి చెబుతాను.

పుణ్యో యస్త్రిషు లోకేష్వమరకణ్టకపర్వతః। పర్వతః ప్రవరః పుణ్యః సిద్ధచారణసేవితః ।। ౧౫.

మూడు లోకాలలో అమరకంటకపర్వతం పవిత్రమైనది. అది శ్రేష్ఠమైన, పవిత్రమైన పర్వతం; సిద్ధులు, చరణులు అక్కడ సంచరిస్తారు.

యత్ర వర్షసహస్రాణి ప్రయుతాన్యర్బుదాని చ। తపః సుదుశ్చరం తేపే భగవానఙ్గిరాః పురా ।। ౧౫.

అక్కడే, వేల సంవత్సరాలు, కోట్ల సంవత్సరాలు, భగవంతుడు అంగిరసుడు అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేసాడు.

యత్ర మృత్యోర్గతిర్నాస్తి తథైవాసురరక్షసామ్। న భయం చైవ వాఽలక్ష్మీర్యావద్భూమిర్ధరిష్యతి ।। ౧౫.

అక్కడ మరణానికి మార్గం లేదు; రాక్షసులకు, అసురులకు కూడా అక్కడ ప్రవేశం లేదు. భూమి ఉన్నంతవరకు, అక్కడ భయం లేదా దౌర్భాగ్యం ఉండదు.

తేజసా యశసా చైవ భ్రాజతే స నగోత్తమః। శ్రృఙ్గమాల్యవతో నిత్యం వహ్నిః సంవర్తకో యథా ।। ౧౫.

ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతం తేజస్సుతో, కీర్తితో ప్రకాశిస్తుంది; దాని శిఖరాలు ఎప్పుడూ అలంకరించబడి ఉంటాయి, ప్రళయాగ్ని వలె మెరిసిపోతుంది.

మృదవశ్చ సుగన్ధాశ్చ హేమాభాః ప్రియదర్శనాః । శాన్తాః కుశా ఇతి ఖ్యాతాః పిబన్దక్షిణనర్మదామ్ ।। ౧౫.

అక్కడి దర్భలు మృదువుగా, సువాసనతో, బంగారు వర్ణంతో, చూడటానికి అందంగా, శాంతంగా ఉంటాయి. అవి దక్షిణ నర్మదానదిని పానం చేస్తాయని ప్రసిద్ధి.

దృష్టవాన్ స్వర్గసోపానం భగవానఙ్గిరాః పురా। అగ్నిహోత్రే మహాతేజాః ప్రస్తరార్థకుశోత్తమాన్ ।। ౧౫.

పూర్వం భగవంతుడు అంగిరసుడు స్వర్గానికి మెట్లను చూశాడు; అతడు అగ్నిహోత్రంలో మహాతేజస్సుతో, ప్రస్తరానికి ఉత్తమ దర్భలను పొందాడు.

తేషు దర్భేషు యః పిణ్డానమరకణ్టకపర్వతే। దద్యాత్సకృదపి ప్రాజ్ఞస్తస్య వక్ష్యామి యత్ఫలమ్ ।। ౧౫.

ఆ దర్భల్లో, అమరకంటకపర్వతంపై ఎవరు ఒక్కసారైనా జ్ఞానంతో పిండాలను సమర్పిస్తారో, వారికి కలిగే ఫలితాన్ని నేను చెబుతాను.

తద్భవత్యక్షయం శ్రాద్ధం పితౄణాం ప్రీతివర్ద్ధనమ్ । అన్తర్ద్ధానం చ గచ్ఛన్తి క్షేత్రమాసాద్య తత్సదా ।। ౧౫.

అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ తరుగదు, పితృదేవతలకు ఆనందాన్ని పెంచుతుంది. ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని చేరినవారు ఎప్పుడూ అజ్ఞాతంగా కలిసిపోతారు.

తత్ర జ్వాలారసః పుణ్యో దృశ్యతేఽద్యాపి సర్వశః। సశల్యానాం చ సత్త్వానాం విశల్యకరణీ నదీ ।। ౧౫.

అక్కడ ఇప్పటికీ ప్రతిచోటా పవిత్రమైన అగ్ని సారము కనిపిస్తుంది. బాణాలతో గాయపడిన ప్రాణులకు, గాయాలను పోగొట్టే ఒక నది కూడా ఉంది.

ప్రాగ్దక్షిణా తు సావర్త్తా వాపీ సా పర్వతోత్తమే। కలిఙ్గదేశపార్శ్వార్ద్ధే పితౄణాం ప్రీతివర్ద్ధనమ్ ।। ౧౫.

తూర్పు, దక్షిణ దిశల్లో, కలింగ దేశ సరిహద్దులో ఉన్న ఎత్తైన కొండపై ఒక వృత్తాకారపు చెరువు ఉంది. అది పితృదేవతలకు సంతోషాన్ని పెంచుతుంది.

సిద్ధక్షేత్రమృషిశ్రేష్టా యదుక్తం పరమం భువి। సమ్మతో దేవదైత్యానాం శ్లోకమప్యుశనా జగౌ ।। ౧౫.

భూమిపై మహర్షులు ప్రశంసించిన ఆ సిద్ధక్షేత్రం, దేవతలు మరియు దానవులు గౌరవించే పవిత్ర స్థలం. ఉశనుడు కూడా దాని మహిమను శ్లోకంగా పాడాడు.

ధన్యాస్తే పురుషా లోకే యే ప్రాప్యామరకణ్టకమ్। పితౄన్సన్తర్పయిష్యన్తి శ్రాద్ధే పితృపరాయణాః ।। ౧౫.

ఈ లోకంలో అమరకంటకాన్ని చేరి, పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసి, వారికి అంకితభావంతో తృప్తి పరచే వారు ధన్యులు.

అల్పేన తపసా సిద్ధిం గమిష్యన్తి న సంశయః। సకృదేవార్చితాస్తత్ర స్వర్గమమరకణ్టకే ।। ౧౫.

అక్కడ కొద్దిపాటి తపస్సుతోనే సిద్ధి పొందవచ్చు, దీనిలో సందేహం లేదు. ఒక్కసారి పూజ చేసినా, అమరకంటకంలో స్వర్గాన్ని పొందుతారు.

మహేన్ద్రపర్వతే రమ్యే పుణ్యం శక్రనిషేవితమ్। తత్రారుహ్య భవేత్ ప్రీతిః శ్రాద్ధం చైవ మహత్ఫలమ్ ।। ౧౫.

ఇంద్రుడు పూజించిన మహేంద్రపర్వతం ఎంతో అందమైనది. అక్కడకి ఎక్కితే ఆనందం కలుగుతుంది, అక్కడ చేసిన శ్రాద్ధం గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.

బిల్వాధఃశిఖరే యుక్తా దివ్యం చక్షుః ప్రవర్త్తతే। అదృశ్యం చైవ భూతానాం దేవవచ్చరతే మహీమ్ ।। ౧౫.

బిల్వవృక్షం క్రింద ఉన్న శిఖరంపై, దివ్య దృష్టి కలిగి, మనిషి ఇతరులకు కనబడకుండా భూతాల మధ్య తిరుగుతూ, దేవతలవలె భూమిపై సంచరిస్తాడు.

సప్తగోదావరే చైవ గోకర్ణే చ తపోవనే। అశ్వమేధఫలం తత్ర స్నాత్వా చ లభతేనరః ।। ౧౫.

సప్తగోదావరి, గోకర్ణ sacred అరణ్యంలో స్నానం చేస్తే, అక్కడ మనిషి అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

ధూతపాపస్థలం ప్రాప్య పూతః స్నాత్వా భవేన్నరః। రుద్రస్తత్ర తపస్తేపే దేవదేవో మహేశ్వరః ।। ౧౫.

పాపాలు తొలగే స్థలాన్ని చేరి, అక్కడ స్నానం చేస్తే శుద్ధి కలుగుతుంది. అక్కడే దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు తపస్సు చేశాడు.

గోకర్ణే వర్ణితం విప్రైర్నస్తికానాం నిదర్శనమ్। అబ్రాహ్మణస్య సావిత్రీ పఠతః సమ్ప్రణశ్యతి ।। ౧౫.

గోకర్ణంలో, మునులు వివరించినట్టు, నాస్తికులకు ఇది ఒక ఉదాహరణ: బ్రాహ్మణేతరుడు సావిత్రి మంత్రాన్ని చదివితే అది ఫలించదు.

దేవర్షిభవనే శ్రృఙ్గే సిద్ధచారణసేవితే। ఆరుహ్య తం తు నియమాత్తతో యాన్తి త్రివిష్టపమ్ ।। ౧౫.

దేవర్షుల నివాసంలో, సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవించే శిఖరాన్ని నియమంతో ఎక్కితే, వారు స్వర్గాన్ని చేరుకుంటారు.