వాయుపురాణమ్

శుద్ధేన మనసా ప్రీతాః పితరస్తానథాబ్రువన్। వరం వృణీధ్వం ప్రీతాఃస్మ కం కామం కరవామహే ।। ౧౪.

శుద్ధమైన మనసుతో సంతోషించిన పితృదేవతలు వారికి ఇలా చెప్పారు: 'మీరు కావలసిన వరాన్ని కోరుకోండి; మేము సంతోషించాము. ఏ కోరికను తీరుస్తామో చెప్పండి.'

ఏవముక్తే తు పితృభిస్తదా త్రైలోక్యభావనః। ప్రజానామధిపో బ్రహ్మా విశవానితీదమబ్రవీత్ ।। ౧౪.

అలా పితృదేవతలు చెప్పిన తరువాత, మూడు లోకాల సృష్టికర్త, ప్రజల అధిపతి అయిన బ్రహ్మా, విశ్వదేవులను ఇలా ఉద్దేశించి పలికాడు.

మహాతేజా మహాదేవస్తపసా తైస్తు తాపితః। తపసా తేన సుప్రీతః కం కామం విదధామి వః ।। ౧౪.

విశాల తేజస్సుతో ఉన్న మహాదేవుడు వారి తపస్సు వల్ల సంతోషించి, 'మీరు ఏ కోరిక కోరుకుంటే అది నేను ఇస్తాను' అని అన్నాడు.

ఏవముక్తాస్తదా విశ్వే బ్రహ్మణా లోకకర్తృణా। ఊచుస్తే సహితాః సర్వ్వే బ్రహ్మాణం లోకభావినమ్ ।। ౧౪.

అప్పుడు లోకాల సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మా ఇలా అడిగినప్పుడు, విశ్వదేవులందరూ కలసి లోకాలను పోషించే బ్రహ్మాను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.

శ్రాద్ధేఽస్మాకం భవేదంశో హ్యేష నః కాంక్షితో వరః । ప్రత్యువాచ తతో బ్రహ్మా తాన్వై త్రిదివపూజితాన్ ।। ౧౪.

'శ్రాద్ధంలో మాకు భాగం కలగాలి; ఇదే మేము కోరుకున్న వరం' అని వారు కోరారు. అప్పుడు స్వర్గంలో పూజింపబడే వారైన వారికి బ్రహ్మా సమాధానం ఇచ్చాడు.

భవిష్యత్యేవమేవేతి కాంక్షితో వో వరస్తు యః। పితృభిస్తు తథేత్యుక్త్వా ఏవమేతన్న సంశయః ।। ౧౪.

'అలా జరుగుతుంది; మీరు కోరుకున్న వరం తప్పకుండా నెరవేరుతుంది' అని బ్రహ్మా అన్నాడు. పితృదేవతలు కూడా 'ఇదే జరుగుతుంది, ఇందులో సందేహం లేదు' అని సమ్మతించారు.

సహాస్మాభిస్తు వో భావ్యం యత్కిఞ్చిత్ క్రియతే త్విహ। అస్మాకం కల్పితే శ్రాద్ధే యుష్మానగ్రాసనం హ వై ।। ౧౪.

'ఇక్కడ జరిగే ఏ కార్యంలోనైనా మీరు మాతో కలిసి ఉంటారు; మాకు అంకితమైన శ్రాద్ధంలో మొదటి భాగం మీకే ఇస్తారు.'

భవిష్యతి మనుష్యేషు సత్యమేతద్బ్రవీమి తే। మాల్యైర్గన్ధైస్తథాన్నేన యుష్మానగ్రేర్జయిష్యతి ।। ౧౪.

'ఇది మనుషులలో తప్పకుండా జరుగుతుంది; నేను మీకు నిజం చెబుతున్నాను. పుష్పమాలలు, పరిమళాలు, అన్నంతో మీరు ముందుగా పూజింపబడతారు.'

ప్రదాతా చేతి యుష్మాకమస్మాకం దాస్యతే తతః। విసర్జనమథాస్మాకం పూర్వ్వం పశ్చాత్తు దేవతాః ।। ౧౪.

'దాత మొదట మీకే సమర్పిస్తాడు, తరువాత మాకు. ముందుగా మాకు విడిపోతారు, తరువాత దేవతలకు.'

రక్షణఞ్చైవ శ్రాద్ధస్య ఆతిథ్యఞ్చ విధిద్వయమ్। భూతానాం దేవతానాఞ్చ పితౄణాం శ్రాద్ధ కర్మణి। ఏవం విధికృతః సమ్యక్ సర్వ్వమేతద్భవిష్యతి ।। ౧౪.

శ్రాద్ధంలో భూతాలు, దేవతలు, పితృదేవతలకు రక్షణ, అతిథి సత్కారం వంటి రెండు విధులు పాటించాలి. ఇలా విధి ప్రకారం అన్నీ సరిగ్గా నెరవేరతాయి.

ఏవం దత్త్వా వరం తేషాం బ్రహ్మా పితృగణైః సహ ౧౪.

ఇలా వారికి వరం ఇచ్చిన తరువాత, బ్రహ్మా పితృదేవతలతో కలిసి...

వేదే పఞ్చ మహాయజ్ఞా నరాణాం సముదాహృతాః । ఏతాన్పఞ్చ మహాయజ్ఞాన్నిర్వపేత్సతతం నరః ।। ౧౪.

వేదాల్లో మనుషులకు ఐదు గొప్ప యజ్ఞాలు చెప్పబడ్డాయి. ఈ ఐదు మహాయజ్ఞాలను ప్రతి మనిషి ఎప్పుడూ చేయాలి.

యత్ర యాస్యన్తి దాతారః సంస్థానం వై నిభోధత। నిర్భయం నిరహఙ్కారం నిఃశోకం నిర్వ్యథక్లమమ్। బ్రహ్మస్థానమవాప్నోతి సర్వకామపురస్కృతమ్ ।। ౧౪.

దానం చేసే వారు మరణించిన తర్వాత ఎక్కడికి వెళ్తారో వినండి. వారు భయమూ లేకుండా, అహంకారమూ లేకుండా, శోకమూ లేకుండా, శ్రమ లేకుండా బ్రహ్మ స్థానం చేరుకుంటారు. అక్కడ అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి.

శూద్రేణాపి ప్రకర్త్తవ్యాః పఞ్చైతే మన్త్రవర్జితాః। అతోఽన్యథా తు యో భుఙ్క్తే స ఋణం నిత్యమశ్నుతే ।। ౧౪.

శూద్రుడు కూడా ఈ ఐదు యజ్ఞాలను మంత్రాలు లేకుండా చేయాలి. ఇలా చేయకుండా తినేవాడు ఎప్పుడూ ఋణంలో పడతాడు.

ఋణఞ్చ భుఙ్క్తే పాపాత్మా యః పచేదాత్మకారణాత్। తస్మాన్నిర్వర్త్తయేత్పఞ్చ మహాయజ్ఞాన్సదా బుధః ।। ౧౪.

తన కోసం తానే వండుకుని తినే పాపాత్ముడు కూడా ఋణాన్ని అనుభవిస్తాడు. అందుకే జ్ఞానులు ఎప్పుడూ ఐదు మహాయజ్ఞాలను చేయాలి.

నైవేద్యం కేచిదిచ్ఛన్తి జీవత్యపి ప్రయత్నతః। ఉదక్పూర్వ్వం బలిం కుర్యాదుదకుమ్భం తథైవ చ ।। ౧౪.

కొంతమంది ఎంతో ప్రయత్నించినా బ్రతికుండగానే నైవేద్యం కోరరు. మొదట నీటితో బలి ఇవ్వాలి, అలాగే నీటి కుంభాన్ని కూడా సమర్పించాలి.

బలిం సువిదితం కుర్యాదుచ్చాదుచ్చతరం క్షిపేత్ । పరశ్రృఙ్గగవాం పూర్వ్వ బలిం సూక్ష్మం సముత్క్షిపేత్ ।। ౧౪.

బలిని సరిగ్గా చేసి, ఎక్కడో పైకీ లేదా దిగువకీ ఉంచాలి. ఇతరుల కొమ్ములు ఉన్న ఆవులకు ముందు భాగంలో సున్నితంగా బలిని ఉంచాలి.

న వినేద్యో భవేత్ పిణ్డః పితౄణాం యస్తు జీవతి। ఇష్టేనాన్నేన భక్ష్యైశ్చ భోజయేత యథావిధి। విధానం వేదవిహితమేతద్వక్ష్యామి యత్నతః ।। ౧౪.

పితృదేవతలు బ్రతికుండగా వారికి పిండం సమర్పించకూడదు. బదులుగా, నియమానుసారం మంచి అన్నం, రుచికరమైన పదార్థాలతో పోషించాలి. ఈ విధానాన్ని వేదంలో చెప్పినట్టు నేను వివరంగా చెప్పుతాను.

దేవదేవా మహాత్మానో హ్యేతేపి పితరో హ్యుత। ఇచ్ఛన్తి కిఞ్చిదాచార్య్యాః పశ్చాత్ పిణ్డనివేదనమ్ ।। ౧౪.

ఈ పితృదేవతలు దేవతలకు కూడా దేవతలు, మహాత్ములు. గురువులు కూడా పిండం సమర్పించిన తర్వాత ఇంకొంతదాన్ని ఆశిస్తారు.

పూజనఞ్చైవ విప్రాణాం సర్వ్వమేవ హి నిత్యశః। తద్ధి ధర్మార్థకుశలానిత్యువాచ బృహస్పతిః ।। ౧౪.

బ్రాహ్మణులను ప్రతిరోజూ అన్ని విధాలా పూజించాలి. ధర్మం, సంపద, నైపుణ్యం ఇవన్నీ అందుకు కారణమని బృహస్పతి చెప్పారు.

పూర్వ్వం నివేదయేత్పిణ్డం పశ్చాద్విప్రాంశ్చ భోజయేత్। యోగాత్మానో మహాత్మానః పితరో యోగ సమ్భవాః। సోమమాప్యాయయన్త్యేతే పితరో యోగమాస్థితాః ।। ౧౪.

ముందుగా పిండాన్ని సమర్పించి, తర్వాత బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. యోగంలో స్థిరమైన మహాత్ములు అయిన పితృదేవతలు సోమాన్ని పొందుతూ తృప్తి చెందుతారు.

తస్మాద్దద్యాచ్‌ఛుచిః పిణ్డాన్ యోగిభ్యస్తత్పరాయణః । పితౄణాం హి భవేదేతత్సాక్షాదివ హుతం హవిః ।। ౧౪.

కావున, శుద్ధిగా, భక్తితో యోగులకు పిండాలను సమర్పించాలి. ఇది పితృదేవతలకు నేరుగా హోమంలో హవిస్సు సమర్పించినట్లే అవుతుంది.

బ్రాహ్మణానాం సహస్రేభ్యో యోగీ చాగ్రాసనే యది। యజమానఞ్చ భోక్తౄంశ్చ నౌరివామ్భసి తారయేత్ ।। ౧౪.

వెయ్యి మంది బ్రాహ్మణుల్లో ఒకరు యోగి అయితే, అతను ముందుగా కూర్చుంటే, ఆ యజ్ఞదాతను, భోజనం చేసే వారిని నౌకలా దాటి తీసుకెళ్తాడు.

అసతాం ప్రగ్రహో యత్ర సతాఞ్చైవ విమాననా। దణ్డో దేవకృతస్తత్ర సద్యః పతతి తారుణః ।। ౧౪.

అర్హత లేనివారికి ఇస్తూ, అర్హుల్ని అవమానించే చోట దేవతల శిక్ష యువకుడి వేగంతో వెంటనే పడుతుంది.

హిత్వాగమం సధర్మాణం బాలిశం యత్ర భోజయేత్। ఆదికర్మ సముత్సృజ్య దాతా తత్ర వినశ్యతి ।। ౧౪.

సరైన సంప్రదాయాన్ని వదిలి, తెలియని వారిని భోజనం పెట్టి, మొదటి కర్మను విస్మరిస్తే, ఆ దాతుడు నశిస్తాడు.

పిణ్డమగ్నౌ సదా దద్యాద్భోగార్థీ తు ప్రయత్నతః । ప్రజార్థీ పత (త్న)యే దద్యాన్మధ్యమం తత్ర పూర్వకమ్ ।। ౧౪.

భోగాన్ని కోరేవాడు ఎప్పుడూ శ్రద్ధగా అగ్నిలో పిండాన్ని సమర్పించాలి. సంతానం కోరేవాడు మధ్య పిండాన్ని కుమారుని కోసం నియమప్రకారం ఇవ్వాలి.

ఉత్తమాం ద్యుతిమన్విచ్ఛన్ గోషు నిత్యం ప్రయచ్ఛతి। ప్రజ్ఞాం పూజాం యశః కీర్త్తిం గోషు నిత్యం ప్రయచ్ఛతి ।। ౧౪.

అత్యుత్తమ తేజస్సు కోరేవాడు ఎప్పుడూ ఉత్తమమైనదాన్ని ఆవులకు ఇవ్వాలి. జ్ఞానం, గౌరవం, కీర్తి, మహిమ ఇవన్నీ ఆవులకు ఎప్పుడూ ఇవ్వాలి.

ప్రార్థయన్దీర్ఘమాయుశ్చ వాయసేభ్యః ప్రయచ్ఛతి। సౌకుమార్యమథాన్విచ్ఛన్ కుక్కుటేభ్యః ప్రయచ్ఛతి ।। ౧౪.

దీర్ఘాయువు కోరేవాడు కాకులకు ఇవ్వాలి. సౌకుమార్యం కోరేవాడు కోడిపిట్లకు ఇవ్వాలి.

ఏవమేతత్సముద్దిష్టం పిణ్డనిర్వపణాత్ ఫలమ్। ఆకాశం శమయేద్వాపి స్థితౌ సుదక్షిణాముఖః। పితౄణాం స్థానమాకాశం దక్షిణా చైవ దిగ్భవేత్ ।। ౧౪.

ఇలా పిండ సమర్పణ వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని వివరించాను. నిలబడి దక్షిణ దిశగా లేదా సరిగ్గా దక్షిణదిశను చూసి చేయాలి. పితృదేవతల స్థానం ఆకాశం, వారి దిక్కు దక్షిణదే.