వాయుపురాణమ్

ప్రజాపుష్టిర్ద్యుతిః కీర్త్తిః ప్రజాకాన్తిసమన్వితా। భవన్తి రుచిరా నిత్యం విపాప్మానోఽఘవర్జితాః ।। ౧౩.

పిల్లల సంపద, కాంతి, కీర్తి, సంతానానికి ఆకర్షణ కలిగిన అందం — ఇవన్నీ పాపరహితులు, దుష్టతలేని వారికి ఎప్పుడూ ప్రకాశంగా కలుగుతాయి.

సకృదేవాస్తరేద్దర్భాన్ పిణ్డార్థం దక్షిణాముఖః। ప్రాగ్దక్షిణాగ్రనియతో విధిఞ్చాప్యనువక్ష్యతి ।। ౧౩.

పిండప్రదానార్థంగా దర్భలను ఒక్కసారి, దక్షిణదిశను ఎదుర్కొని పరచాలి. వాటి అగ్రభాగాలు తూర్పు-దక్షిణం వైపు ఉండేలా నియమంతో పరచాలి. ఈ విధానాన్ని తరువాత వివరించబడుతుంది.

న దీనో వాపి వా క్రుద్ధో న చైవాన్యమనా నరః। ఏకాగ్రమాధాయ మనః శ్రాద్ధం కుర్య్యాత్సదా బుధః ।। ౧౩.

బుద్ధిమంతుడు ఎప్పుడూ మనస్సును ఏకాగ్రంగా చేసి, నిరుత్సాహంగా లేకుండా, కోపంగా లేకుండా, ఇతర ఆలోచనలతో కాకుండా శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి.

నిహన్మి సర్వ్వం యదమేధ్యవద్భవేద్ హతాశ్చ సర్వ్వే సురదానవా మయా। రక్షాంసి యక్షాశ్చ పిశాచసఙ్ఘా హతా మయా యాతుధానాశ్చ సర్వ్వే ।। ౧౩.

ఏది అపవిత్రమైతే అది నేను పూర్తిగా నాశనం చేస్తాను. యజ్ఞానికి విఘ్నంగా ఉండే దేవతలు, దానవులు, రాక్షసులు, యక్షులు, పిశాచ గణాలు, యాతుధానులు — వీరందరినీ నేను సంహరిస్తాను.

ఏవం పిత్రే దృష్టమన్నం హి యస్య తస్యాసురా వర్జయన్తీహ సర్వ్వే। యస్మిన్దేశే పఠ్యతే ఏష మన్త్రస్తం వై దేశం రాక్షసా వర్జయన్తి ।। ౧౩.

ఈ విధంగా తండ్రి ఆహారాన్ని చూచినవాడికి అన్ని అసురులు దూరంగా ఉంటారు. ఈ మంత్రాన్ని ఎక్కడ చదువుతారో, ఆ ప్రదేశాన్ని రాక్షసులు తప్పుకుంటారు.

అనేన విధినా నిత్యం శ్రాద్ధం కుర్య్యాద్ద్విజః సదా। మనసా కాఙ్క్షితం యద్యత్తత్తద్దద్యుః పితామహాః ।। ౧౩.

ద్విజుడు ఎప్పుడూ ఈ విధానాన్ని అనుసరించి శ్రాద్ధాన్ని చేయాలి. మనసులో ఏదైనా కోరుకుంటే, పితృదేవతలు అది అనుగ్రహిస్తారు.

పితరో హృష్టమనసో రక్షాంసి విమనాంసి చ। భవన్త్యేవ కృతే శ్రాద్ధే నిత్యమేవ ప్రయత్నతః ।। ౧౩.

శ్రాద్ధాన్ని ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో చేసినప్పుడు పితృదేవతలు హర్షంతో ఉంటారు, రాక్షసులు, దుష్టాత్మలు నిరుత్సాహంగా మారిపోతారు.

శూద్రాః శ్రాద్ధే క్షీరవాశు బల్వజాస్తరవస్తథా। వారణాశ్చ లవాశ్చైవ లవవర్షాశ్చ నిత్యశః। ఏవమాదీన్యథాన్యాని తృణాని పరివర్జయేత్ ।। ౧౩.

శ్రాద్ధ సమయంలో శూద్ర, క్షీరవ, బల్వజ, తరవ, వారణ, లవ, లవవర్ష అనే దర్భలు మరియు వాటి వంటి ఇతర గడ్డి రకాలన్నింటినీ ఎప్పుడూ నివారించాలి.

అఞ్జనాభ్యఞ్జనాగన్ధామానుప్రలయనం తథా । కాశైః పునర్భవైః కార్య్యం సర్వ్వమేవ ఫలం భవేత్ ।। ౧౩.

అంజనం, అభ్యంజనం, సుగంధ ద్రవ్యాల పరిమళం, అలాగే కాశ, పునర్భవ అనే దర్భలను ఉపయోగించాలి. అప్పుడు అన్ని ఫలితాలు లభిస్తాయి.

కాశాః పునర్భవా యే చ బర్హణా ఉపబర్హణాః। అథ తే పితరో దేవా దేవాశ్చ పితరః పునః ।। ౧౩.

కాశ, పునర్భవ, బర్హణ, ఉపబర్హణ అనే దర్భలు — ఇవే పితృదేవతలు, దేవతలు కూడా పితృదేవతలుగా మారుతారు.

పుష్పగన్ధాదిధూపానామేష మన్త్ర ఉదాహృతః। ఆహృత్య దక్షిణాయాన్తు హోమార్థే విప్రయత్నతః ।। ౧౩.

పుష్పాలు, ధూపాలు మొదలైనవి సమర్పించేందుకు ఈ మంత్రాన్ని చెప్పాలి. వాటిని సేకరించి, దక్షిణదిశలో హోమార్ధంగా శ్రద్ధతో సమర్పించాలి.

సోమాయ వై పితృమతే స్వధా అఙ్గిరసే నమః। అస్వర్గ్యం లౌకికం వాపి జుహుయాత్కర్మ్మసిద్ధయే ।। ౧౩.

పితృదేవతలైన సోమునికి స్వధా, అంగిరసునికి నమస్సు. స్వర్గప్రాప్తి కలగకపోయినా, లోకసంబంధమైనదైనా, కర్మసిద్ధి కోసం సమర్పణ చేయాలి.

అన్తరాధాయ సమిధం తథా హోమో విధీయతే ౧౩.

మధ్యలో సమిధలను పెట్టి, అప్పుడు హోమం చేయాలని నియమించబడింది.

అగ్నయే కవ్యవాహాయ స్వధా అఙ్గిరసే నమః। యమాయ చైవాఙ్గిరసే స్వధా నమ ఇతి బ్రువన్ ।। ౧౩.

అగ్నికి, కవ్యవాహనుడైన అంగిరసునికి స్వధా, నమస్సు. యమునికి, అంగిరసునికీ స్వధా, నమస్సు అని పలకాలి.

ఇత్యేతే వై హోమమన్త్రా మన్త్రాణామను పూర్వ్వశః। దక్షిణాతోఽగ్నయే నిత్యం సోమాయాన్తరతస్తథా ।। ౧౩.

ఇవి హోమమంత్రాలు, మంత్రాల క్రమానుసారం. ఎప్పుడూ దక్షిణదిశలో అగ్నికి, మధ్యలో సోమునికి సమర్పించాలి.

ఏతయోరన్తరం నిత్యం జుహుయాద్వై వివస్వతే। ఉపచారం స్వధాకారం తథైవోల్లేఖనఞ్చ యత్ ।। ౧౩.

ఈ రెండింటి మధ్యలో ఎప్పుడూ వివస్వాన్‌కు యాజ్ఞిక విధులను, స్వధా రూపంలో ఉపచారాలను, అలాగే అవసరమైన గుర్తింపులను సమర్పించాలి.

హోమజప్యే నమస్కారః ప్రోక్షణఞ్చ విశేషతః। అఞ్జనాభ్యఞ్జనే చైవ పిణ్డసంవపనం తథా ।। ౧౩.

హోమం చేయడంలో, జపంలో, ప్రత్యేకంగా నమస్కారం, చల్లని నీళ్లు చల్లి శుద్ధి చేయడం, కజ్జలం, అభ్యంగం చేయడం, అలాగే పిండాలను సమర్పించడం చేయాలి.

అశ్వమేధఫలేనైవ తత్స్మృతం మన్త్రపూర్వ్వకమ్। క్రియాః సర్వ్వా యథో ద్దిష్టాః ప్రయత్నేన సమాచరేత్ ।। ౧౩.

అశ్వమేధయాగ ఫలంతో, మంత్రాలతో కూడిన విధంగా, చెప్పిన విధులను అన్ని శ్రద్ధతో, నిబంధనల ప్రకారం నిర్వహించాలి.

బహుహవ్యత్వమేవాగ్నౌ సుసమిద్ధే విశేషతః। విధూమే లేలిహానే చ హోతవ్యం కర్మసిద్ధయే ।। ౧౩.

బాగా మండుతున్న అగ్నిలో, ఎక్కువ హవిస్సులతో, పొగ లేకుండా జ్వాలలు మెరుస్తున్నప్పుడు, కర్మ ఫలితం కోసం హవనం చేయాలి.

అప్రబుద్ధే సధూమే చ జుహుయాద్యో హుతాశనే। యజమానో భవేదన్ధః సోఽపుత్ర ఇతి నః శ్రుతమ్ ।। ౧౩.

అగ్ని పూర్తిగా మండకపోయినప్పుడు, పొగతో కూడినప్పుడు హవనం చేసినవాడు, మనం విన్న ప్రకారం, అంధుడవుతాడు, సంతానం కలుగదు.

అల్పేన్ధనో వా రూక్షో వా విస్ఫులిఙ్గశ్చ సర్వ్వశః । జ్వాలా ధూమోపసేవ్యశ్చ స తు వహ్నిర్న సిద్ధయే ।। ౧౩.

అగ్ని బలహీనంగా ఉండినా, పొడి కట్టుగా ఉండినా, పూర్తిగా మంటలు చిమ్మినా, జ్వాలలు పొగతో కలిసిపోయినా, అలాంటి అగ్ని కర్మ ఫలితానికి అనర్హం.

దుర్గన్ధశ్చైవ నీలశ్చ కృష్ణశ్చైవ విశేషతః। భూమిం విగాహతే యత్ర తత్ర విద్యాత్పరాభవమ్ ।। ౧౩.

అగ్ని దుర్గంధంగా ఉన్నా, నీలంగా లేదా ముఖ్యంగా నల్లగా ఉన్నా, భూమిలోకి లోతుగా పోతే, అక్కడ అపజయం జరుగుతుందని తెలుసుకోవాలి.

అర్చిష్మాన్ పిణ్డితశిఖః సర్పిఃకాఞ్చనసమ్భవః। స్నిగ్ధః ప్రదక్షిణశ్చైవ వహ్నిః స్యాత్కార్య్యసిద్ధయే ।। ౧౩.

అగ్ని మంటలు మెరుస్తూ, పై భాగం గుంపుగా ఉండి, నేయి, బంగారం వల్ల ఏర్పడినట్లుగా, మృదువుగా, కుడివైపు తిరుగుతూ ఉంటే, ఆ అగ్ని కర్మ సిద్ధికి అనుకూలం.

నరనారీగణేభ్యశ్చ పూజాం ప్రాప్నోతి శాశ్వతీమ్। అక్షయాః పూజితాస్తేన భవన్తి పితరోఽవ్యయాః ।। ౧౩.

పురుషులు, మహిళల సమూహాల ద్వారా శాశ్వతమైన పూజ లభిస్తుంది; అలా పూజించబడితే పితృదేవతలు నిత్యంగా నిలిచిపోతారు.

స్థాల్యుదుమ్బరపాత్రాణి ఫలాని సమిధస్తథా। శ్రాద్ధే చాతిపవిత్రాణి మేధ్యానీతి విశేషతః ।। ౧౩.

మట్టి పాత్రలు, ఉడుంబర వృక్షపు పాత్రలు, పండ్లు, సమిధలు — ఇవన్నీ శ్రాద్ధానికి అత్యంత పవిత్రమైనవిగా, శుద్ధమైనవిగా భావించాలి.

పవిత్రం వా ద్విజశ్రేష్ఠ శుద్ధయే జన్మకర్మ్మసు। పాత్రేషు ఫలముద్దిష్టం యన్మయా శ్రాద్ధకర్మణి ।। ౧౩.

ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, జన్మకర్మలకు పవిత్రత కోసం, నేను చెప్పిన ఫలాన్ని శ్రాద్ధకర్మలో పాత్రల్లో ఉంచాలి.

తదేవ కృత్స్నం విజ్ఞేయం సమిత్సు చ యథాక్రమమ్। కృత్వా సమాహితం చిత్తమగ్రయే వై కరోమ్యహమ్ ।। ౧౩.

అది పూర్తిగా, క్రమంగా జరిగే విధంగా తెలుసుకోవాలి; మనసు ఏకాగ్రతతో ముందుగా నేను ఆ కర్మను నిర్వహిస్తాను.

అనుజ్ఞాతః కురుష్వేతి తథైవ ద్విజసత్తమైః। పత్నీమాదాయ పుత్రాంశ్చ జుహుయాద్ధవ్యవాహనమ్ ।। ౧౩.

ఉత్తమ ద్విజుల అనుమతి తీసుకుని, భార్యను, కుమారులను తీసుకుని, హవిస్సులు అగ్నికి సమర్పించాలి.

సమానప్లక్షన్యగ్రోధప్లక్షాశ్వత్థవికఙ్కతాః। ఉదుమ్బరాస్తథా బిల్వచన్దనా యజ్ఞియాశ్చ తే ।। ౧౩.

ప్లక్ష, న్యగ్రోధ, అశ్వత్థ, వికంకట, ఉడుంబర, బిల్వ, గంధపు చెక్క — ఇవన్నీ యజ్ఞానికి అనుకూలమైనవి.