వాయుపురాణమ్

నక్షత్రాణాం చరాదీనాం పితౄనథ పితామహాన్। ద్యావాపృథివ్యోశ్చ తథా నమస్యామి కృతాఞ్జలిః ॥ ౧౨.

నక్షత్రాలకీ, చరాచరజాతులకు, పితామహులకు, అలాగే ఆకాశానికి, భూమికి కూడా నేను చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్నాను.

దేవర్షీణాఞ్జనయితౄంశ్చ సర్వలోకనమస్కృతాన్। అభయస్య సదా దాతౄన్నమస్యేఽహం కృతాఞ్జలిః ॥ ౧౨.

దేవర్షులకు జనకులైన, అన్ని లోకాలు పూజించే, ఎప్పుడూ అభయం ఇచ్చే వారికి నేను చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్నాను.

ప్రజా పతేః కశ్యపాయ సోమాయ వరుణాయ చ। యోగయోగేశ్వరేభ్యశ్చ నమస్యామి కృతాఞ్జలిః ॥ ౧౨.

ప్రజాపతి, కశ్యపుడు, సోముడు, వరుణుడు, యోగయోగేశ్వరులకు నేను చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తున్నాను.

పితృగణేభ్యః సప్తభ్యో నమో లోకేషు సప్తసు। స్వయమ్భువే నమశ్చైవ బ్రహ్మణే యోగచక్షుషే ॥ ౧౨.

ఏడు లోకాలలోని ఏడు పితృగణాలకు నమస్కారం. స్వయంభువుడు అయిన బ్రహ్మకు, యోగదృష్టి కలవారికి కూడా నమస్కారం.

ఏతదుక్తం ససప్తర్షిబ్రహ్మర్షిగణపూజితమ్ । పవిత్రం పరమం హ్యేతచ్ఛ్రీమద్రక్షోవినాశనమ్ ॥ ౧౨.

ఇది సప్తర్షులు, బ్రహ్మర్షులు పూజించినది. ఇది అత్యంత పవిత్రమైనది, గొప్ప పాపాలను నశింపజేస్తుంది.

అనేన విధినా యుక్తస్త్రీన్వరాన్ లభతే నరః। అన్నమాయుః సుతాంశ్చైవ దదతే పితరో భువి ॥ ౧౨.

ఈ విధంగా ఆచరించే వ్యక్తికి మూడు వరాలు లభిస్తాయి. భూమిపై పితృదేవతలు అతనికి అన్నం, దీర్ఘాయువు, సంతానాన్ని ప్రసాదిస్తారు.

భక్త్యా పరమయా యుక్తః శ్రద్దధానో జితేన్ద్రియః। సప్తార్చ్చిషం జపేద్యస్తు నిత్యమేవ సమాహితః। సప్తద్వీపసముద్రాయాం పృథివ్యామేకరాడ్భవేత్ ॥ ౧౨.

ఎవరు పరమభక్తితో, విశ్వాసంతో, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో, సప్తార్చిష మంత్రాన్ని ఎప్పుడూ ఏకాగ్రతతో జపిస్తారో, వారు ఏడుద్వీప సముద్రాలున్న భూమికి ఏకరాజుగా అవుతారు.

యత్కించిత్పచ్యతే గేహే భక్ష్యం వా భోజ్యమేవ చ। అనివేద్య న భోక్తవ్యం తస్మిన్నాయతనే సదా ॥ ౧౨.

ఇంట్లో ఏదైనా వండినా, తినదగినదైనా, భోజ్యమైనదైనా, ముందుగా సమర్పించకుండా ఆ ఇంట్లో ఎప్పుడూ తినకూడదు.

క్రమశః కీర్త్తయిష్యామి బలిపాత్రాణ్యతః పరమ్। యేషు యచ్చ ఫలం ప్రోక్తం తన్మే నిగదతః శ్రృణు ॥ ౧౨.

ఇప్పుడు నేను బలి పాత్రలను, వాటికి చెప్పిన ఫలితాలను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను. వాటిని నా మాటల్లో విను.

బృహస్పతిరువాచ।। పాలాశం బ్రహ్మవర్చస్యమశ్వత్థే రాజ్యభావనా। సర్వభూతాధిపత్యం చ ప్లక్షే నిత్యముదాహృతమ్ ।। ౧౩.

బృహస్పతి చెప్పాడు: బ్రహ్మవర్చస్సు కోసం పాలాశం, రాజ్యాన్ని పొందేందుకు అశ్వత్థ వృక్షం, అన్ని జీవులపై అధికారం కోసం ప్లక్ష వృక్షాన్ని ఎప్పుడూ సూచిస్తారు.

పుష్టికామం చ న్యగ్రోధం బుద్ధిం ప్రజ్ఞాం ధృతిం స్మృతిమ్। రక్షోఘ్నం చ యశస్యం చ కాశ్మర్య్యం పాత్రముచ్యతే ।। ౧౩.

పుష్టి కోసం న్యగ్రోధ వృక్షాన్ని, బుద్ధి, జ్ఞానం, ధైర్యం, స్మృతి కోసం కాశ్మర్య పాత్రను, అది రక్షణకరమైనది, కీర్తిని ఇస్తుంది, రాక్షసులను నశింపజేస్తుంది అని చెబుతారు.

సౌభాగ్యముత్తమం లోకే మధుకే సముదాహృతమ్। ఫల్గుపాత్రే చ కుర్వాణః సర్వాన్కామానవాప్నుయాత్ ।। ౧౩.

ఈ లోకంలో తేనెతో చేసిన దానం అత్యుత్తమమైన శుభఫలాన్ని ఇస్తుందని చెప్పారు. ఫల్గు పాత్రలో తేనెను సమర్పించినవాడు తన కోరికలన్నీ నెరవేర్చుకుంటాడు.

పరా ద్యుతిరథో కర్త్తుః ప్రాకాశ్యం చ విశేషతః । బిల్వే లక్ష్మీస్తథా మేధా నిత్యమాయుష్యమేవ చ ।। ౧౩.

బిల్వ పాత్రలో తేనె సమర్పించినవాడికి గొప్ప తేజస్సు, ప్రత్యేకమైన ప్రకాశం కలుగుతాయి. అలాగే, లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం, మంచి జ్ఞానం, దీర్ఘాయువు ఎల్లప్పుడూ లభిస్తాయి.

క్షేత్రారామతడాగేషు సర్వసస్యేషు చైవ హి। వర్షేదజస్రం పర్జన్యో వేణుపాత్రేషు కుర్వ్వతః ।। ౧౩.

బాంబూ పాత్రలో తేనె సమర్పించినవారికి పొలాలు, తోటలు, చెరువులు, అన్నిరకాల పంటలకు ఎప్పటికప్పుడు వాన కురుస్తూ ఉంటుంది.

ఏతేష్వేవ సుపాత్రేషు యే చైవాగ్రయణం దదుః। సకృదప్యత్ర యజ్ఞానాం సర్వేషాం ఫలముచ్యతే ।। ౧౩.

ఈ మంచి పాత్రల్లో ఎవరు మొదటి భాగాన్ని సమర్పిస్తారో, వారు ఒక్కసారి చేసినా అన్ని యజ్ఞాల ఫలితాన్ని పొందుతారు.

పితృభ్యో యస్తు మాల్యాని సుగన్ధీని చ సర్వశః । సదా దద్యాచ్ఛ్రియా యుక్తః స విభాతి దివాకరః ।। ౧౩.

ఎవరైనా పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు సమర్పిస్తే, వారు ఐశ్వర్యంతో కూడి, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తారు.

గుగ్గులాదీంస్తథా ధూపాన్ పితృభ్యో యః ప్రయచ్ఛతి। సంయుక్తాన్మధుసర్పిర్భ్యాం సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్ ।। ౧౩.

గుగ్గిలు వంటి ధూపాలను తేనె, నెయ్యితో కలిపి పితృదేవతలకు సమర్పించినవాడు అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.

ధూపం గన్ధగుణోపేతం కాన్తం పితృపరాయణమ్। లభతే స్త్రీష్వపత్యాని ఇహ చాముత్ర చోభయోః। దద్యాదేవ పితృభ్యస్తు నిత్యమేవ హ్యతన్ద్రితః ।। ౧౩.

సువాసనతో, ఆకర్షణతో కూడిన ధూపాన్ని భక్తితో పితృదేవతలకు సమర్పించినవాడు, ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను సంతానాన్ని పొందుతాడు. ఎప్పుడూ శ్రద్ధతో పితృదేవతలకు సమర్పించాలి.

దీపం పితృభ్యః ప్రయతః సదా యస్తు ప్రయచ్ఛతి। స లోకేఽప్రతిమం చక్షుః సదా చ లభతే శూభమ్ ।। ౧౩.

ఎవరైనా భక్తితో పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ దీపం సమర్పిస్తే, వారు ఈ లోకంలో అపూర్వమైన చూపును పొందుతారు, ఎల్లప్పుడూ శుభం కలుగుతుంది.

తేజసా యశమా చైవ కాన్త్యా చైవ బలేన చ। భువి ప్రకాశో భవతి భ్రాజతే చ త్రివిష్టపే। అప్సరోభిః పరివృతో విమానాగ్రే స మోదతే ।। ౧౩.

తేజస్సు, కీర్తి, అందం, బలంతో భూమిపై ప్రకాశిస్తారు, స్వర్గంలో మెరిసిపోతారు. అప్సరసలు చుట్టూ ఉండగా, విమానాల ముందు ఆనందిస్తారు.

గన్ధాన్పుష్పాణి ధూపాంశ్చ దద్యాదాజ్యాదుతీశ్చ వై। ఫలమూలనమస్కారైః పిదౄణాం ప్రయతః శుచిః। పూర్వ కృత్వా ద్విజాన్పశ్వాత్పూజయేదన్నసమ్పదా ।। ౧౩.

సుగంధాలు, పువ్వులు, ధూపాలు, నెయ్యి, ధాన్యాలు, పండ్లు, కందులు, నమస్కారాలతో పవిత్రంగా, భక్తితో పితృదేవతలకు సమర్పించాలి. ముందు బ్రాహ్మణులను, పశువులను గౌరవించి, ఆహారంతో పితృదేవతలను పూజించాలి.

శ్రాద్ధకాలే తు సతతం వాయుభూతాః పితామహాః। ఆవిశన్తి ద్విజాన్దృష్ట్వా తస్మాదేతద్బ్రవీమి తే ।। ౧౩.

శ్రాద్ధ సమయంలో పితామహులు వాయువులా మారి, బ్రాహ్మణులను చూసి ఎప్పుడూ అక్కడికి వస్తారు. అందుకే నేను నీకు ఇది చెబుతున్నాను.

వస్త్రైరన్నైః ప్రదానైస్తైర్భక్ష్యపేయైస్తథైవ చ। గోభిరశ్వైస్తథా గ్రామైః పూజయిత్వా ద్విజోత్తమాన్ ।। ౧౩.

బ్రాహ్మణులను వస్త్రాలు, అన్నం, దానం, తినుబండారాలు, పానీయాలు, గోవులు, గుర్రాలు, గ్రామాలతో గౌరవించాలి.

భవన్తి పితరః ప్రీతాః పూజితేషు ద్విజాతిషు। తస్మాదన్నేన విధివత్ పూజయేద్ద్విజసత్తమాన్ ।। ౧౩.

బ్రాహ్మణులను గౌరవించినప్పుడు పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు. అందుకే మంచి విధిగా బ్రాహ్మణులను అన్నంతో పూజించాలి.

సవ్యోత్తరాభ్యాం పాణిభ్యాం కుర్య్యాదుల్లేఖనం ద్విజః। ప్రోక్షణఞ్చ తథా కుర్యాచ్ఛ్రాద్ధకర్మ్మణ్యతన్ద్రితః ।। ౧౩.

బ్రాహ్మణుడు రెండు చేతులతో గుర్తు వేయాలి, అలాగే శ్రాద్ధకర్మలో జాగ్రత్తగా ప్రోక్షణ చేయాలి.

దర్భాన్పిణ్డాంస్తథా భక్ష్యాన్పుష్పాణి వివిధాని చ। గన్ధదానమలఙ్కారమేకైకం నిర్వపేద్వుధః ।। ౧౩.

దర్భ, పిండాలు, వివిధ భక్ష్యాలు, పువ్వులు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, అలంకారాలు ఒక్కొక్కటి విడిగా సమర్పించాలి.

పోషయిత్వా జనం సమ్యగ్వైశ్వః స్యాదుత్తరో ద్విజః। అభ్యఙ్గ దర్భపిఞ్జాలైస్త్రిభిః కుర్యాద్యథావిధి ।। ౧౩.

ప్రజలను బాగా పోషించిన తర్వాత బ్రాహ్మణుడు ఉత్తముడవుతాడు. మూడు దర్భ పింజాలతో అభ్యంగనం విధిగా చేయాలి.

అపసవ్యం పితృభ్యశ్చ దద్యాదన్నమనుత్తమమ్। తముచ్చార్య్యాథ సర్వేషాం వస్త్రార్థం సూత్రమేవ చ ।। ౧౩.

పితృదేవతలకు ఎడమ చేతితో ఉత్తమమైన అన్నం సమర్పించాలి. వారి పేర్లు పలికిన తర్వాత అందరికీ వస్త్రం, దారం ఇవ్వాలి.

ఖణ్డనం పోషణం చైవ తథైవోల్లేఖనం తథా। సకృదేవ హి దేవానాం పితౄణాం త్రిభిరుచ్యతే ।। ౧౩.

కత్తిరించడం, పోషించడం, గుర్తు వేయడం, ఇవన్నీ దేవతలకు ఒక్కసారి, పితృదేవతలకు మూడు సార్లు చేయాలని చెప్పారు.