వాయుపురాణమ్

న చాస్య కర్మ వై విద్వో న తథా లక్షణం యశః । స్తోత్రం యేనాస్య కుర్యావో రాజ్ఞస్తేజస్వినో ద్విజాః

మేము ఈ రాజు చేసిన పనులు, లక్షణాలు, యశస్సు గురించి తెలియదు; అందువల్ల మేము ఇతడిని స్తుతించే పద్యాన్ని రాయలేము, ద్విజులారా.

ఋషిభిస్తౌ నియుక్తౌ తు భవిష్యైః స్తూయతామితి । దానధర్మరతో నిత్యం సత్యవాన్ స జితేన్ద్రియః । జ్ఞానశీలో వదాన్యస్తు సంగ్రామేష్వపరాజితః

మునులు వారిని, 'భవిష్యత్తులో ఇతడిని స్తుతించండి' అని నియమించారు. అతడు ఎప్పుడూ దానం, ధర్మంలో నిమగ్నంగా ఉంటాడు, సత్యవంతుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, జ్ఞానశీలి, ఉదారుడు, యుద్ధంలో ఓడిపోని వాడు.

యాని కర్మాణి కృతవాన్ పృథుశ్చాపి మహాబలః । తాని శీలేన బద్ధాని స్తువద్భిః సూతమాగధైః

పృథు మహాబలుడు చేసిన కార్యాలు, అతని సద్గుణాలతో కూడినవి, సూతుడు, మాగధుడు వాటిని స్తుతించారు.

తతః స్తవాన్తే సుప్రీతః పృథుః ప్రాదాత్ ప్రజేశ్వరః । అనూపదేశం సూతాయ మగధం మాగధాయ చ

అప్పుడా స్తుతి ముగిసిన తర్వాత, సృష్టికర్త అయిన పృథు పరమానందంతో సూతుడికి అనూప దేశాన్ని, మగధుడికి మగధ దేశాన్ని ఇచ్చాడు.

తదా వై పృథివీపాలాః స్తూయన్తే సూతమాగధైః । ఆశీర్వాదైః ప్రబోధ్యన్తే సూతమాగధబన్దిభిః

ఆ సమయంలో భూలోక పాలకులను సూతులు, మగధులు స్తుతిస్తూ, ఆశీర్వచనాలతో, బందులు కూడా కలసి, రాజులను మేల్కొలిపేవారు.

తం దృష్ట్వా పరమప్రీతాః ప్రజా ఊచుర్మహర్షయః । ఏష వో వృత్తిదో వైన్యో భవన్త్వితి నరాధిపః

అతడిని చూసి ప్రజలు, మహర్షులు ఎంతో ఆనందంతో ఇలా అన్నారు: 'వేణునందనుడు మీకు జీవనాధారం అవుతాడు — ఇతనే మీ రాజు కావాలి.'

తతో వైన్యం మహాభాగం ప్రజాః సమభిదుద్రువుః । త్వన్నో వృత్తిం విధత్స్వేతి మహర్షేర్వచనాత్తదా । సోఽభిద్రుతః ప్రజాభిస్తు ప్రజాహితచికీర్షయా

అప్పుడా మహర్షుల మాట విని, ప్రజలు మహాభాగుడైన వైన్యుని దగ్గరకు వచ్చి, 'మీ వల్ల మాకు జీవనోపాధి కల్పించు' అని కోరారు. ప్రజల హితాన్ని కోరుతూ, ప్రజలు అతన్ని వెంబడించారు.

ధనుర్గృహీత్వా బాణాంశ్చ వసుధామార్ద్దయద్బలీ । అస్యార్ద్దనభయ త్రస్తా గౌర్భూత్వా ప్రాద్రవన్మహీ

బలవంతుడైన వైన్యుడు విల్లు, బాణాలు తీసుకుని భూమిని ఒత్తాడు. ఆ ఒత్తడికి భయపడి, భూమి ఆవుగా మారి పారిపోయింది.

తాం పృథుర్ధనురాదాయ ద్రవన్తీమన్వధావత । సా లోకాన్ బ్రహ్మలోకాదీన్ గత్వా వైన్యభయాత్తదా । దదర్శ చాగ్రతో వైన్యం కార్ముకోద్యతధారిణమ్ ॥౨.౧.

పృథు తన విల్లు పట్టుకుని పరుగెత్తుతున్న ఆవును వెంబడించాడు. భయంతో ఆవు బ్రహ్మలోకాది లోకాలకూ వెళ్లి, అక్కడ విల్లు ఎత్తి నిలబడ్డ వైన్యుని ఎదురుగా చూసింది.

   ౬౨.౧౫౨ జ్వలద్భిర్విశిఖైర్బాణైర్దీప్తతేజసమచ్యుతమ్ । మహాయోగం మహాత్మానం దుర్ద్ధర్షమమరైరపి

విల్లు ఎత్తి, అగ్నిలా మండుతున్న బాణాలతో, అపార తేజస్సుతో, మహాయోగంతో, అమరులకైనా జయించలేని మహాత్ముడిగా వైన్యుడు నిలిచాడు.

అలభన్తీ తదా త్రాణం వైన్యమేవాన్వపద్యత । కృతాఞ్జలిపుటా దేవీ పూజ్యా లోకైస్త్రిభిః సదా

అప్పుడు ఎక్కడా రక్షణ దొరకక, భూమిదేవి వైన్యుని దగ్గరికి వచ్చి, మూడు లోకాల్లో ఎప్పుడూ పూజింపబడే ఆమె, చేతులు జోడించి నిలబడి ప్రార్థించింది.

ఉవాచ వైన్యం నాధర్మం స్త్రీవధే పరిపశ్యసి । కథం ధారయితా చాసి ప్రజా రాజన్ మయా వినా

ఆమె వైన్యునితో ఇలా చెప్పింది: 'రాజా! మహిళను హత్య చేయడం ధర్మానికి విరుద్ధమని నీవు ఎందుకు భావించటం లేదు? నన్ను లేకుండా ప్రజలను ఎలా పోషించగలవు?'

మయి లోకాః స్థితా రాజన్ మయేదన్ధార్యతే జగత్ । మదృతే చ వినశ్యేయుః ప్రజాః పార్థివసత్తమ

'రాజా! లోకాలు నాలోనే నిలిచాయి; నా వల్లే జగత్తు నిలబడుతుంది. నన్ను లేకుండా, ఓ భూపతే, ప్రజలు నశించిపోతారు.'

న మామర్హసి వై హన్తుం శ్రేయశ్చేత్త్వం చికీర్షసి । ప్రజానాం పృథివీపాల శ్రృణు చేదం వచో మమ ॥౧౫౫ . ఉపాయతః సమారబ్ధాః సర్వే సిద్ధన్త్యుపక్రమాః. హత్వాపి మాం న శక్తస్త్వం ప్రజానాం పాలనే నృప

'నన్ను హతముచేయడం నీకు తగదు; ప్రజల శ్రేయస్సు కోరితే నా మాట విను. ఏ కార్యమైనా సరైన మార్గంలో ప్రారంభిస్తేనే ఫలిస్తుంది. నన్ను చంపినా, రాజా, ప్రజలను రక్షించడంలో నీవు శక్తిమంతుడు కాను.'

అన్నభూతా భవిష్యామి జహి కోపం మహాద్యుతే । అవధ్యాశ్చ స్త్రియః ప్రాహుస్తిర్యగ్యోనిశతేష్వపి । మత్వైవం పృథివీపాల ధర్మం న త్యక్తుమర్హసి

'నేను అన్నదాతగా మారుతాను; మహాతేజస్వీ! నీ కోపాన్ని వదిలిపెట్టు. స్త్రీలను, ఏ జంతుజాతిలోనైనా, హతముచేయరాదని చెబుతారు. ఇది తెలుసుకుని, భూమిపాలకుడా, నీ ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు.'

ఏవం బహువిధం వాక్యం శ్రుత్వా రాజా మహామనాః । క్రోధం నిగృహ్య ధర్మాత్మా వసుధామిదమబ్రవీత్

ఈ విధంగా అనేక మాటలు విని, మహామతి, ధర్మాత్ముడైన రాజు తన కోపాన్ని అదుపు చేసుకుని భూమిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు.

ఏకస్యార్థాయ యో హన్యాదాత్మనో వా పరస్య వా । ఏకం ప్రాణం బహూన్ వాపి కామం తస్యాస్తి పాతకమ్

'ఒకరి కోసం, తనకైనా, వేరొకరికైనా, ఒక ప్రాణిని గానీ, అనేక ప్రాణులను గానీ హతముచేస్తే, అతనికి తప్పక పాపం కలుగుతుంది.'

యస్మింస్తు నిహతే భద్రే లభన్తే బహవః సుఖమ్ । తస్మిన్హతే శుభే నాస్తి పాతకఞ్చోప పాతకమ్ ॥౨.౧.

'ఒకరిని హతముచేసి, అనేక మందికి సుఖం కలిగితే, అలాంటి శుభకార్యంలో పాపమూ, పాపపు చాయ కూడా ఉండదు.'

౬౨.౧౬౨ సోఽహం ప్రజానిమిత్తం త్వాం వధిష్యామి వసున్ధరే । యది మే వచనం నాద్య కరిష్యసి జగద్ధితమ్

'కాబట్టి ప్రజల కోసం, నువ్వు నా మాట వినకుండా, జగత్తు శ్రేయస్సు కోసం నడుచుకోకపోతే, ఈ రోజు నిన్ను హతముచేస్తాను, ఓ vasundhara!'

త్వాం నిహత్యాద్య బాణేన మచ్ఛాసనపరాఙ్ముఖీమ్ । ఆత్మానం ప్రథయిత్వేహ ధారయిష్యామ్యహం ప్రజాః

'ఈ రోజు నా ఆజ్ఞను లెక్కచేయకుండా తిరస్కరించినందుకు, నిన్ను బాణంతో హతముచేసి, నేనే నా పేరును ప్రఖ్యాతి పరచుకుని, ప్రజలను పోషిస్తాను.'

సా త్వం వచనమాసాద్య మమ ధర్మభృతాం వరే । సఞ్జీవయ ప్రజా నిత్యం శక్తా హ్యసి న సంశయః

'కాబట్టి, ధర్మాన్ని పాటించేవారిలో నీవు శ్రేష్ఠురాలు; నా మాట విను. నువ్వు ప్రజలను ఎప్పుడూ జీవింపజేయు; నీవు దీనికి తప్పకుండా సమర్థురాలివి.'

దుహితృత్వఞ్చ మే గచ్ఛ ఏవమేతం మహద్వరమ్ । నియచ్ఛే త్వాన్తు ధర్మార్థం ప్రయుక్తం ఘోరదర్శనే

నా కుమార్తెగా మారు. ఇదే గొప్ప మార్గం. నీకు భయంకరమైన రూపం ఉన్నా, నీను ధర్మం కోసం నియంత్రిస్తున్నాను.

ప్రత్యువాచ తతో వైన్యమేవముక్తా సతీ మహీ । ఏవమేతదహం రాజన్ విధాస్యామి న సంశయః

అప్పుడు సతీ అయిన భూమి, వైన్యుని మాటలు విని ఇలా చెప్పింది: 'అవును రాజా, నేను ఇదే చేస్తాను. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'

వత్సన్తు మమ తం యచ్ఛ క్షరేయం యేన వత్సలా । సమాఞ్చ కురు సర్వత్ర మాం త్వం ధర్మభృతాం వర । యథా విష్యన్దమానఞ్చ క్షీరం సర్వత్ర భావయే

నాకు ఒక దూడను ఇవ్వు, దానివల్ల నేను పాలు ఇవ్వగలను. ధర్మవంతులలో నీవు గొప్పవాడవు, నన్ను ఎక్కడైనా సమానంగా ఉండేలా చేయు. పాలు ఎక్కడైనా ప్రవహించునట్లు, నేనూ అంతటా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.

తత ఉత్సారయామాస శిలాజాలాని సర్వశః । ధనుష్కోట్యా తతో వైన్యస్తేన శైలా వివార్ద్ధితాః

ఆ తరువాత వైన్యుడు తన విల్లుతో అన్ని రాళ్ల పొరలను తొలగించాడు. అలా ఆ కొండలు తొలగిపోయాయి.

మన్వన్తరేష్వతీతేషు విషమాసీద్వసున్ధరా । స్వభావేనాభవంస్తస్యాః సమాని విషమాణి చ

గత మన్వంతరాల్లో భూమి సహజంగా ఒత్తొడతలుగా ఉండేది. ఆమె స్వభావం వల్లే సమానమైనవి, అసమానమైనవి ఏర్పడ్డాయి.

న హి పూర్వనిసర్గే వై విషమే పృథివీతలే । ప్రవిభాగః పురాణాం వా గ్రామాణాం వాపి విద్యతే

మునుపటి సృష్టిలో భూమి మీద ఒత్తొడతలుండగా, పట్టణాలు గానీ, గ్రామాలు గానీ విభజన ఉండేది కాదు.

న సస్యాని న గోరక్షా న కృషిర్న వణిక్పథః । చాక్షుషస్యాన్తరే పూర్వమేతదాసీత్పురా కిల । వైవస్వతేఽన్తరే తస్మిన్సర్వస్యైతస్య సమ్భవః ॥౨.౧.

అప్పుడు పంటలు లేవు, పశువులను కాపాడటం లేదు, వ్యవసాయం లేదు, వ్యాపార మార్గాలు కూడా లేవు. చాక్షుష మన్వంతరానికి ముందు ఇదే పరిస్థితి. వైవస్వత మన్వంతరంలో ఇవన్నీ ఏర్పడ్డాయి.

౬౨.౧౭౨ సమత్వం యత్ర యత్రాసీద్భూయస్తస్మింస్తదేవ హి । తత్ర తత్ర ప్రజాస్తా వై నివసన్తి స్మ సర్వదా

ఎక్కడ భూమి సమంగా ఉందో, అక్కడ ప్రజలు ఎప్పుడూ నివసించేవారు.