వాయుపురాణమ్

దేవకార్య్యాదపి సదా పితృకార్య్యం విశిష్యతే। దేవతాభ్యః పితౄణాం హి పూర్వ్వమాప్యాయనం స్మృతమ్ ।। ౧౧.

దేవతలకు చేసే కర్మలకన్నా ఎప్పుడూ పితృకర్మలు గొప్పవి. ఎందుకంటే, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడం దేవతలకు చేసే పూజకన్నా ముందుగా గుర్తించబడింది.

న హి యోగగతిః సూక్ష్మా పితౄణామపి తృప్తయః। తపసా హి ప్రసిద్ధేన దృశ్యన్తే మాంసచక్షుషా ।। ౧౧.

యోగమార్గం ఎంత సూత్రమైనదైనా, అది పితృదేవతలకు కాదు; అలాగే వారి తృప్తి కూడా. ప్రసిద్ధమైన తపస్సుతో, మామూలు కన్నులతోనే వారు దర్శించబడతారు.

ఇత్యేతే పితరశ్చైవ లోకా దుహితరశ్చ వై। దౌహిత్రా యజమానాశ్చ ప్రోక్తా యే భావయన్తి తాన్ ।। ౧౧.

ఇలా పితృలోకాలు, వారి కుమార్తెలు, మనవళ్లు, యజమానులు — వీరందరూ పితృదేవతలను పోషించే వారిగా చెప్పబడ్డారు.

చత్వారో మూర్త్తిమన్తశ్చ త్రయస్తేషామమూర్త్తయః। తేభ్యః శ్రాద్ధాని సత్కృత్య దేవాః కుర్వ్వన్తి యత్నతః ।। ౧౧.

నాలుగురు రూపంతో ఉన్నవారు, వారిలో ముగ్గురు రూపరహితులు. దేవతలు వీరిని ఎంతో గౌరవంతో, శ్రద్ధతో పూజిస్తారు.

భక్తాః ప్రాఞ్జలయః సర్వే సేన్ద్రాస్తద్ఘతమానసాః। విశ్వే చ సికతాశ్చైవ పృశ్నిజాః శ్రృఙ్గిణస్తథా ।। ౧౧.

ఇంద్రుడు సహా అందరూ భక్తితో, చేతులు జోడించి, మనస్సు ఒక్కటిగా చేసుకుని ఉంటారు. విశ్వదేవతలు, రేణుదేవతలు, పృశ్నిజులు, శృంగివంతులూ కూడా అలాగే ఉంటారు.

కృష్ణాః శ్వేతాస్త్వజాశ్చైవ విధివత్పూజయన్త్యుత। ప్రజాస్తా వాతరశనా దివాకీర్త్త్యాస్తథైవ చ ।। ౧౧.

కృష్ణవర్ణులు, శ్వేతవర్ణులు, అజన్ములైనవారు కూడా విధిగా పూజిస్తారు. వాయురాశులు, పగటిపేరు పొందిన సంతానమూ అలాగే పూజిస్తారు.

లేఖాశ్చ మరుతశ్చైవ బ్రహ్మాద్యాశ్చ దివౌకసః। అత్రిభృగ్వఙ్గిరాద్యాశ్చ ఋషయః సర్వ్వ ఏవ చ ।। ౧౧.

లేఖాదేవతలు, మరుత్‌గణాలు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, అత్రి, భృగు, అంగిరసు మొదలైన ఋషులందరూ కూడా ఉన్నారు.

యక్షా నాగాః సుపర్ణాశ్చ కిన్నరా రాక్షసైః సహ। పితౄంస్త్వపూజయన్సర్వే నిత్యమేవ ఫలార్థినః ।। ౧౧.

యక్షులు, నాగులు, సుపర్ణులు, కిన్నరులు, రాక్షసులతో పాటు అందరూ ఫలాన్ని కోరుతూ ఎప్పుడూ పితృదేవతలను పూజిస్తారు.

ఏవమేతే మహాత్మానః శ్రాద్ధే సత్కృత్య పూజితాః। సర్వాన్కామాన్ప్రయచ్ఛన్తి శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౧౧.

ఇలా మహాత్ములు శ్రద్ధతో గౌరవించి పూజించబడితే, వారు వందలాది, వేలాది కోరికలను అనుగ్రహిస్తారు.

హిత్వా త్రైలోక్యసంసారం జరామృత్యుభయం తథా। మోక్షం యోగమయైశ్వర్య్యం ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౧౧.

మూడు లోకాల సంచారం, వృద్ధాప్యం, మరణ భయాన్ని విడిచిపెట్టి, పితృదేవతలు ముక్తిని, యోగసిద్ధిని ప్రసాదిస్తారు.

మోక్షోపాయమథైశ్వర్య్యం సూక్ష్మదేహాశ్చ దేవతాః। కృత్స్నం వైరాగ్యమానన్త్యం ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౧౧.

ముక్తికి మార్గాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని, దేవతలకు సూక్ష్మదేహాన్ని, సంపూర్ణ వైరాగ్యాన్ని, అనంతత్వాన్ని పితృదేవతలు అనుగ్రహిస్తారు.

ఐశ్వర్య్యం విహితం యోగమైశ్వర్య్యం విత్తముత్తమమ్। యోగైశ్వర్య్యదృతే మోక్షః కథఞ్చిన్నోపపద్యతే ।। ౧౧.

ఇక్కడ ఇచ్చే ఐశ్వర్యం యోగసిద్ధి, అత్యుత్తమమైన ధనం. యోగసిద్ధి లేకుండా ముక్తి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ లభించదు.

అపక్షస్యైవ గమనం గగనే పక్షిణో యథా । వరిష్ఠః సర్వధర్మ్మాణాం మోక్షో ధర్మ్మః సనాతనః ।। ౧౧.

ఎలా పక్షులు మాత్రమే ఆకాశంలో ఎగరగలరో, అలాగే అన్ని ధర్మాలలో ముక్తి ధర్మమే అత్యుత్తమం, శాశ్వతమైనది.

విమానానాం సహస్రాణి యుక్తాన్యప్సరసాంగణైః। సర్వకామప్రసిద్ధాని ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౧౧.

వెయ్యో, వేలో విమానాలు, అప్సరసల సమూహాలతో అలంకరించబడి, అన్ని కోరికలు తీరేలా పితృదేవతలు అనుగ్రహిస్తారు.

ప్రజ్ఞా పుష్టిః స్మృతిర్మేధా రాజ్యమారోగ్యమేవ చ। పితౄణాం హి ప్రసాదేన ప్రాప్యతే సుమహాత్మనా ।। ౧౧.

జ్ఞానం, బలము, స్మృతి, మేధ, రాజ్యం, ఆరోగ్యం — ఇవన్నీ మహాత్ములైన పితృదేవతల అనుగ్రహంతో లభిస్తాయి.

ముక్తావైఢూర్య్యవాసాంసి వాజినాగాయుతాని చ। కోటిశశ్చాపి రత్నాని ప్రయచ్ఛన్తి పితామహాః ।। ౧౧.

తాతమహులు ముత్యాలూ, వైడూర్య రత్నాల దుస్తులు, అశ్వాలు, ఏనుగులు, ఇంకా కోటివేలు రత్నాలను ప్రసాదిస్తారు.

హంసబర్హిణయుక్తాని ముక్తావైఢూర్య్యవన్తి చ। కిఙ్కిణీజాలనద్ధాని సదా పుష్పఫలాని చ। ప్రీత్యా నిత్యం ప్రయచ్ఛన్తి మనుష్యాణాం పితామహాః ।। ౧౧.

తాతమహులు మనుష్యులకు ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో, ముత్యాలు, వైడూర్యాలు అలంకరించిన, హంసలు, నెమళ్ళు జోడించిన రథాలు, గంటల గొలుసులతో అలంకరించబడినవి, ఎప్పుడూ పువ్వులు, పండ్లు కలిగినవీ ఇస్తారు.

సౌవర్ణం రాజతం తామ్రం పితౄణాం పాత్రముచ్యతే। రజతం రజతాక్తం వా పితౄణాం పాత్రముచ్యతే ॥ ౧౨.

బంగారం, వెండి, రాగి పాత్రలు పితృదేవతలకు యోగ్యమైనవిగా చెప్పబడతాయి. వెండి పాత్ర లేదా వెండితో పూతపెట్టిన పాత్ర కూడా పితృదేవతలకు సరైనదిగా భావించబడుతుంది.

రజతస్య తథా చాపి దర్శనం దానమేవ చ। అనన్తమక్షయం స్వర్గ్యం పితౄణాం దానముచ్యతే। పితౄనేతేన దానేన సత్పుత్రాస్తారయన్త్యుత ॥ ౧౨.

వెండి దర్శనం, దానంగా ఇవ్వడమూ అనంతమైనది, నశించని పరలోక ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. మంచి కుమారులు ఈ దానంతో తమ తాతమహులను రక్షిస్తారు.

రాజతే హి స్వధా దుగ్ధా పాత్రేఽస్మిన్పితృభిః పురా। స్వధాదాయార్థిభిస్తాత తస్మిన్దత్తే తదక్షయమ్ ॥ ౧౨.

పూర్వకాలంలో పితృదేవతలు వెండి పాత్రలో పాలు పోసిన స్వధా పానాన్ని సేవించేవారు. స్వధా కోరేవారికి ఈ పాత్రలో ఇచ్చినప్పుడు అది ఎప్పటికీ నశించదు.

కృష్ణాజినస్య సాన్నిధ్యం దర్శనం దానమేవ వా। రక్షోఘ్నం బ్రహ్మవర్చ్చస్యం పితౄంస్తత్తద్వితారయేత్ ॥ ౧౨.

కృష్ణాజినం సమీపంలో ఉండడం, చూడడం లేదా దానం చేయడం దుష్టశక్తులను తొలగిస్తుంది, బ్రాహ్మణ తేజస్సు పెంచుతుంది, పితృదేవతలకు అనేక విధాలుగా మేలు చేస్తుంది.

కాఞ్చనం రాజతం తామ్రం దౌహిత్రం కుతపస్తిలాః। వస్త్రఞ్చ పావనీయాని త్రిదణ్డో యోగమేవ చ ॥ ౧౨.

బంగారం, వెండి, రాగి, మనవడు, కుతప పాత్ర, నువ్వులు, పవిత్ర వస్త్రాలు, త్రిదండం, యోగాభ్యాసం — ఇవన్నీ పవిత్రమైనవే.

శ్రాద్ధకర్మణ్యయం శ్రేష్ఠో విధిర్బ్రాహ్యః సనాతనః। ఆయుః కీర్త్తిః ప్రజాశ్చైవ ప్రజ్ఞాసన్తతివర్ద్ధనః ॥ ౧౨.

ఇది శ్రాద్ధకర్మకు ఉత్తమమైన, శాశ్వతమైన నియమం. దీని వల్ల ఆయుర్దాయం, కీర్తి, సంతానం, జ్ఞానం, వంశాభివృద్ధి కలుగుతాయి.

దిశి దక్షిణపూర్వస్యాం విదికూస్థానం విశేషతః। సర్వతోరత్నిమాత్రన్తు చతురస్రం సుసంహితమ్ ॥ ౧౨.

దక్షిణాపూర్వ దిశలో, ముఖ్యమైన స్థలంలో, అన్ని వైపులా ఒక రత్ని పొడవు, పూర్తిగా చదరంగా స్థలం సిద్ధం చేయాలి.

వక్ష్యామి విధివత్స్థానం పితౄణామనుశాసనాత్। ధన్యమారోగ్యమాయుష్యం బలవర్ణవివర్ద్ధనమ్ ॥ ౧౨.

పితృదేవతల కోసం నియమప్రకారం చెప్పబడిన స్థలాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఆ స్థలం ధనం, ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయువు, బలాన్ని, వర్ణాన్ని పెంచుతుంది.

తత్ర గర్త్తాస్త్రయః కార్య్యాస్త్రయో దణ్డాశ్చ ఖాదిరాః। రత్నిమాత్రాస్తు తే కార్య్యా రజతేన విభూషితాః। తేవితస్త్యాయతాః కార్య్యాః సర్వ్వతశ్చతురఙ్గులాః ॥ ౧౨.

ఆ స్థలంలో మూడు గుంతలు, మూడు ఖదిర కఱ్ఱలు, ఒక్కొక్కటి రత్ని పొడవు, వెండితో అలంకరించబడి ఉండాలి. అవి పొడవుగా, నాలుగు వేళ్ల వెడల్పుతో అన్ని వైపులా అమర్చాలి.

ప్రాగ్దక్షిణముఖాన్భూమౌ స్థితానసుషిరంస్తథా। అద్భిః పవిత్రపూతాభిః ప్లావయేత్సతతం శుచిః ॥ ౧౨.

ఆ కఱ్ఱలను భూమిపై తూర్పు, దక్షిణ దిశగా, రంధ్రాలు లేకుండా అమర్చాలి. శుద్ధుడైనవాడు వాటిని దర్భతో పవిత్రమైన నీటితో ఎప్పుడూ కడగాలి.

పయసా హ్యాజగవ్యేన శోధనం వాగ్భిరేవ తు। తర్పణాత్సతతం హ్యేవం తృప్తిర్భవతి శాశ్వతీ ॥ ౧౨.

పరిశుద్ధి కోసం ఆవుపాలు లేదా మేకపాలు, పవిత్రమైన మాటలతో చేయాలి. ఇలా తరచూ తర్పణం చేస్తే శాశ్వతమైన తృప్తి లభిస్తుంది.

ఇహ చాముత్ర చ శ్రీమాన్సర్వకర్మసమన్వితః। ఏవం త్రిషవణస్నాతో యోఽర్చయేత పితౄన్సదా । మన్త్రేణ విధివత్సమ్యగశ్వమేధఫలం లభేత్ ॥ ౧౨.

ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ, అన్ని కర్తవ్యాలతో కూడినవాడు, మూడు సార్లు స్నానం చేసి, నియమంగా మంత్రంతో పితృదేవతలను పూజిస్తే, అశ్వమేధ యాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.