వాయుపురాణమ్

తస్మాచ్ఛ్రాద్ధాని దేయాని యోగిభ్యో యత్నతః సదా। పితౄణాం హి బలం యోగో యోగాత్సోమః ప్రవర్త్తతే ।। ౧౦.

కాబట్టి శ్రాద్ధాన్ని యోగులకు శ్రద్ధగా ఎప్పుడూ ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే పితృదేవతలకు బలమే యోగం, ఆ యోగం వల్లే సోమం ఉత్పన్నమవుతుంది.

సహస్రశస్తు విప్రాన్వై భోజయేద్యావదాగతాన్ ౧౦.

ఎంతమంది బ్రాహ్మణులు వచ్చినా, వేలాది మంది అయినా వారందరినీ భోజనం పెట్టాలి.

కల్పితానాం సహస్రేణ స్నాతకానాం శతేన చ। యోగాచార్యేణ యద్భుక్తం త్రాయతే మహతో భయాత్ ।। ౧౦.

వెయ్యి మంది ఆహ్వానితులకు, వంద మంది స్నాతకులకు మధ్య యోగాచార్యుడు తినిన ఆహారం, పెద్ద ప్రమాదం నుంచి రక్షిస్తుంది.

గృహస్థానాం సహస్రేణ వానప్రస్థశతేన చ। బ్రహ్మచారిసహస్రేణ యోగీ హ్యేకో విశిష్యతే ।। ౧౦.

వెయ్యి గృహస్థులు, వంద మంది వానప్రస్థులు, వెయ్యి బ్రహ్మచారులు ఉన్నా, ఒక్క యోగి వారందరినీ మించిపోతాడు.

నాస్తికో వా వికర్మా వా సఙ్కీర్ణస్తస్కరోఽపి వా। నాన్యత్ర కారణం దానం యోగేష్వాహ ప్రజాపతిః ।। ౧౦.

నాస్తికుడు అయినా, పాపకారుడు అయినా, మిశ్రమవర్ణుడు అయినా, దొంగ అయినా, యోగులకు తప్ప మరెవరికీ దానం చేయాల్సిన అవసరం లేదని ప్రజాపతి చెప్పారు.

పితరస్తస్య తుష్యన్తి సువృష్టేనేవ కర్షకాః। పుత్రో వాప్యథ వా పౌత్రో ధ్యానినం భోజయిష్యతి ।। ౧౦.

యోగంలో ధ్యానించేవారికి కుమారుడు లేదా మనవడు భోజనం పెడితే, రైతుకు మంచి వాన పడినప్పుడు కలిగే ఆనందంలా పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు.

అలాభే ధ్యానిభిక్షూణాం భోజయేద్బ్రహ్మచారిణౌ । తదలాభేప్యుదాసీనం గృహస్థమపి భోజయేత్ ।। ౧౦.

ధ్యానించేవారు లేదా భిక్షువులు దొరకకపోతే, బ్రహ్మచారులకు భోజనం పెట్టాలి. వారు కూడా లేనప్పుడు, సాధారణ వ్యక్తి లేదా గృహస్థుడికైనా భోజనం పెట్టవచ్చు.

యస్తిష్ఠేదేకపాదేన వాయుభక్షః శతం సమాః । ధ్యానయోగీ పరస్తస్మాదితి బ్రహ్మానుశాసనమ్ ।। ౧౦.

ఒకవాడు వంద సంవత్సరాలు ఒక కాలిపై నిలబడి, గాలి మాత్రమే తిని బ్రతికినా, యోగంలో ధ్యానించేవాడు అతడిని మించిపోతాడు — ఇదే బ్రహ్మదేవుని ఆజ్ఞ.

సిద్ధా హి విప్రరూపేణ చరన్తి పృథివీమిమామ్। తస్మాదతిథిమాయాన్తమభిగచ్ఛేత్కృతాఞ్జలిః ।। ౧౦.

సిద్ధులు ఈ భూమిపై బ్రాహ్మణుల రూపంలో సంచరిస్తారు. అందుకే అతిథిగా వచ్చినవారిని చేతులు జోడించి గౌరవంగా ఆహ్వానించాలి.

పూజయేచ్చార్ఘ్యపాత్రేణ వేశ్మనా భోజనేన చ। ఊర్వోః సాగరపర్యన్తాం దేవా యోగేశ్వరాః సదా। నానారూపైశ్చరన్త్యేతే ప్రజా ధర్మేణ పాలయన్ ।। ౧౦.

వెళ్లిన అతిథిని నీళ్ళతో, ఇంటి ఆతిథ్యంతో, భోజనంతో గౌరవించాలి. సముద్ర తీరాల నుంచి ఉత్తర దాకా యోగేశ్వరులు దేవతలు వివిధ రూపాల్లో ప్రజలను ధర్మబద్ధంగా రక్షిస్తూ ఎల్లప్పుడూ సంచరిస్తారు.

తస్మాద్దద్యాచ్చ వై దానం విప్రాయాతిథయే నరః। ప్రదానాని ప్రవక్ష్యామి ఫలఞ్చైషాం తథైవ చ ।। ౧౦.

అందుకే మనిషి బ్రాహ్మణులకు, అతిథులకు దానం చేయాలి. దానాల రకాలు, వాటి ఫలితాలు కూడా నేను చెప్పబోతున్నాను.

అశ్వమేధసహస్రేణ రాజసూయశతేన చ। పుణ్డరీకసహస్రేణ యోగిష్వావసథో వరమ్ ।। ౧౦.

వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, వంద రాజసూయ యాగాలు, వెయ్యి పుండరీక పుష్పాల సమర్పణకన్నా యోగులకు నివాసం కల్పించడం మిన్న.

ఆద్య ఏష గణః ప్రోక్తః పితౄణామమితౌజసామ్। భావయన్సప్తకాలాన్వై స్థిత ఏష గణస్తదా ।। ౧౦.

అపారమైన శక్తి కలిగిన పితృదేవతల మొదటి వర్గం ఇదే. ఏడుసార్లు కాలాన్ని పోషిస్తూ, ఈ వర్గం స్థిరంగా ఉంటుంది.

అత ఊరద్ధ్వం ప్రవక్ష్యామి సర్వాన్ పితృగణాన్పునః । సన్తతిం సంస్థితిఞ్చైవ భావనాఞ్చ యథాక్రమమ్ ।। ౧౦.

ఇప్పుడు నేను మిగిలిన అన్ని పితృవర్గాలను, వాటి పరంపరను, స్థితిని, ధ్యానాన్ని క్రమంగా వివరించబోతున్నాను.

సప్త మేధావతాం శ్రేష్ఠాః స్వర్గే పితృగణాః స్మృతాః। చత్వారో మూర్తిమన్తశ్చ త్రయస్తేషామమూర్త్తయః। తేషాం లోకవిసర్గన్తు కీర్త్తయిష్యే నిబోధత ।। ౧౧.

స్వర్గంలో ఉన్న మెధావులలో ఉత్తమమైన ఏడు పితృవర్గాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. వాటిలో నలుగురు రూపంతో, ముగ్గురు నిరాకారంగా ఉంటారు. వారి లోకసృష్టిని నేను వివరించబోతున్నాను, వినండి.

యా వై దుహితరస్తేషాం దోహిత్రాశ్చైవ యే స్మృతాః। ధర్మమూర్త్తిధరాస్తేషాం యే త్రయః పరమా గణాః ।। ౧౧.

వారి కుమార్తెలు, మనవరాళ్లు ప్రసిద్ధి చెందారు. ధర్మరూపాన్ని ధరించిన వారు, వారిలో అత్యున్నతమైన మూడు వర్గాలు.

నామాని లోకసర్గఞ్చ తేషాం వక్ష్యే సమాసతః। లోకా విరజసో నామ్నా యత్ర తిష్ఠన్తి భాస్వరాః ।। ౧౧.

వారి పేర్లు, వారి లోకసృష్టిని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను. విరజ అనే లోకాల్లో ప్రకాశవంతులు నివసిస్తారు.

అమూర్త్తయః పితృగణాః పుత్రాస్తే వై ప్రజాపతేః। విరజస్య ద్విజాః శ్రేష్ఠా వైరాజా ఇతి విశ్రుతాః । ఏష వై ప్రథమః కల్పో వైరాజానాం ప్రకీర్త్తితః ।। ౧౧.

పితృగణాలు రూపరహితంగా ఉంటారు. వీరు విరజస్వామి ప్రజాపతికి పుత్రులు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులు, 'వైరాజులు' అని ప్రసిద్ధి పొందారు. వీరి కాలమే వైరాజుల మొదటి యుగంగా చెప్పబడింది.

తేషాన్తు మానసీ కన్యా మేనా నామ మహాగిరేః। పత్నీ హిమవతః శుభ్ర యస్యాం మైనాక ఉచ్యతే ।। ౧౧.

వారిలో మేనా అనే మనసులో పుట్టిన కుమార్తె, మహా పర్వతానికి చెందినది, హిమవంతునికి భార్యగా అయింది. ఆమె నుంచి మైనాకుడు జన్మించాడు.

జాతః సర్వైషధిధరః సర్వరత్నాకరాత్మవాన్। పర్వతః ప్రవరః పుణ్యః క్రౌఞ్చస్తస్యాత్మజోఽభవత్ ।। ౧౧.

అతడు అన్ని పర్వతాలకు అధిపతిగా, అన్ని రత్నాలను తనలో కలిగి ఉన్న పవిత్రమైన శ్రేష్ఠ పర్వతంగా జన్మించాడు. అతనికి క్రౌంచుడు కుమారుడిగా పుట్టాడు.

తిస్రః కన్యాస్తు మేనాయాం జనయామాస శైలరాట్। అపర్ణామేకపర్ణాఞ్చ తృతీయామేకపాటలామ్ ।। ౧౧.

శైలరాజు మేనాలో మూడు కుమార్తెలను కనుగొన్నాడు. అవి అపర్ణ, ఏకపర్ణ, మూడవది ఏకపాటల.

ఆశ్రితే ద్వే హ్యపర్ణా తు అనికేతా తపోఽచరత్। న్యగ్రోధమేకపర్ణీ తు పాటలామేకపాటలా। శతం వర్షసహస్రాణి దుశ్చరం దేవదానవైః ష।। ౧౧.

వారిలో అపర్ణా ఇంటిలేకుండా తపస్సు చేస్తూ ఆశ్రయం పొందింది. ఏకపర్ణా న్యగ్రోధ వృక్షం కింద నివసించింది, ఏకపాటల పటాల వృక్షం కింద ఉండింది. వారు వంద వేల సంవత్సరాలు దేవతలు, దానవులకు కూడా కష్టమైన తపస్సు చేశారు.

ఆహారమేకపర్ణేన ఏకపర్ణీ సమాచరత్। పాటలేనైవ చైకేన విదధ్యాదేకపాటలా ।। ౧౧.

ఏకపర్ణా ఒక్క ఆకుతో ఆహారం తీసుకుంటూ జీవించింది. ఏకపాటల ఒక్క పటాల పువ్వుతో జీవనం సాగించింది.

పూర్ణే పూర్ణే సహస్రే ద్వే ఆహారం వై ప్రజక్రతుః । ఏకా తత్ర నిరాహారా తాం మాతా ప్రత్యభాషత ।। ౧౧.

ప్రతి రెండు వేల సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పుడు వారు ఆహారం తీసుకునేవారు. వారిలో ఒకరు మాత్రం ఆహారం తీసుకోకుండా ఉండేది. ఆమెను తల్లి పలికింది.

నిషేధయన్తీ హ్యుమేతి మాతా స్రేహేన దుఃఖితా। సా తథోక్తతయా దేవీ మాత్రా దుశ్చరచారిణీ ।। ౧౧.

తల్లి ప్రేమతో, బాధతో ఆమెను ఆపుతూ 'ఉ' అని పలికింది. తల్లి చెప్పినట్లే ఆ దేవి కఠిన తపస్సు చేయడంలో నిలిచింది.

ఉమేతి సా మహాభాగా త్రిషు లోకేషు విశ్రుతా । తథేతి నామ్నా తేనాసౌ నిరుక్తా కర్మణా శుభా ।। ౧౧.

ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు మూడు లోకాలలో 'ఉమా' అని ప్రసిద్ధి చెందింది. తల్లి పలికిన ఆ పేరుతో, ఆమె శుభకర్మల వల్ల కూడా ఆమెను ఉమా అని పిలుస్తారు.

ఏతత్తు త్రికుమారీకం జగత్స్యాస్యతి శాశ్వతమ్। ఏతాసాం తపసా దృప్తం యావద్భూమిద్ధరిష్యతి ।। ౧౧.

ఈ ముగ్గురు కుమార్తెలు ఎప్పటికీ లోకంలో నిలిచిపోతారు. వీరి తపస్సు వల్ల భూమి ఉండేంత వరకు నిలిచి ఉంటుంది.

తపఃశరీరాస్తాః సర్వాస్తిస్రో యోగబలాన్వితాః। దేవ్యస్తాః సుమహాభాగాః సర్వ్వాశ్చ స్థిరయౌవనాః ।। ౧౧.

వీరు తపస్సుతో శరీరాన్ని పొందినవారు, యోగబలం కలిగినవారు, మహాభాగ్యవంతులైన దేవతలు, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ఉంటారు.

సర్వాశ్చ బ్రహ్మవాదిన్యః సర్వా శ్చైవోర్ద్ధ్వరేతసః। ఉమా తాసాం వరిష్ఠా చ శ్రేష్ఠా చ వరవర్ణినీ ।। ౧౧.

వీరు అందరూ బ్రహ్మ జ్ఞానం మాట్లాడేవారు, అందరూ ఉర్ధ్వరేతసులు. వీరిలో ఉమా శ్రేష్ఠురాలు, అందంలో అగ్రగణ్యురాలు.