వాయుపురాణమ్

కియన్తో వై పితృగణాః కస్మిన్కాలే చ తే గణాః । వర్త్తన్తే దేవప్రవరా దేవానాం సోమవర్ద్ధనాః ।। ౧౦.

ఎన్ని పితృగణాలు ఉన్నాయి? ఆ గణాలు ఎప్పుడు ఉంటాయి? దేవతల్లో సోముని పోషించే వారు ఎవరూ, ఎప్పుడు ఉంటారు?

ఏతద్వోఽహం ప్రవక్ష్యామి పితృసర్గమనుత్తమమ్। శంయుః పప్రచ్ఛ యత్పూర్వం పితరం వై బృహస్పతిమ్ ।। ౧౦.

మీకు పితృదేవతల ఉద్భవాన్ని వివరంగా చెబుతాను. ఇది శంయు బ్రహస్పతిని అడిగిన ప్రశ్న.

బృహస్పతిముపాసీనం సర్వజ్ఞానార్థకోవిదమ్। పుత్రః శంయురిమం ప్రశ్నం పప్రచ్ఛ వినయాన్వితః ।। ౧౦.

సర్వజ్ఞుడైన బ్రహస్పతిని శంయు వినయపూర్వకంగా సమీపించి, ఈ ప్రశ్నను అడిగాడు.

క ఏతే పితరో నామ కియన్తః కే చ నామతః। సముద్భూతాః కథఞ్చైతే పితృత్వం సముపాగతాః ।। ౧౦.

ఈ పితృదేవతలు ఎవరూ? ఎంతమంది? వారి పేర్లు ఏమిటి? వారు ఎలా పుట్టారు? ఎలా పితృదేవతలుగా మారారు?

కస్మాచ్చ పితరం పూర్వం యజ్ఞే యుజ్యన్తి నిత్యశః। క్రియాశ్చ సర్వా వర్త్తన్తే శ్రాద్ధపూర్వా మహాత్మనామ్ ।। ౧౦.

పితృదేవతలు ఎప్పటినుంచి యజ్ఞాల్లో భాగమవుతున్నారు? మహాత్ముల అన్ని కర్మలు ఎందుకు శ్రాద్ధంతో ప్రారంభమవుతాయి?

కస్మై శ్రాద్ధాని దేయాని కిఞ్చ దత్తం మహాఫలమ్। కేషు వాప్యక్షయం శ్రాద్ధం తీర్థేషు చ నదీషు చ ।। ౧౦.

ఎవరికి శ్రాద్ధాలు చేయాలి? ఏమి సమర్పిస్తే గొప్ప ఫలం లభిస్తుంది? ఏ తీర్థాలలో, నదుల్లో శ్రాద్ధం చేయడం అక్షయంగా ఉంటుంది?

కేషు వై సర్వమాప్నోతి శ్రాద్ధం కృత్వా ద్విజోత్తమః। కశ్చ కాలో భవేచ్చ్రాద్ధే విధిః కశ్చానువర్త్తతే ।। ౧౦.

ఎక్కడ శ్రాద్ధం చేస్తే ద్విజశ్రేష్ఠుడు అన్నీ పొందగలుగుతాడు? శ్రాద్ధానికి ఏ సమయం శ్రేయస్కరం? ఏ విధానం అనుసరించాలి?

ఏతదిచ్ఛామి భగవన్ విస్తరేణ యథాతథమ్। వ్యాఖ్యాతుమానుపూర్వ్యేణ యత్ర చోదాహృతం మయా ।। ౧౦.

భగవంతుడా! నేను అడిగిన ప్రశ్నలకు, నువ్వు క్రమంగా, వివరంగా సమాధానం చెప్పాలని కోరుకుంటున్నాను.

బృహస్పతిరిదం సమ్యగేవం పృష్టో మహామతిః। వ్యాజహారానుపూర్వ్యేణ ప్రశ్నం ప్రశ్నవిదాం వరః ।। ౧౦.

బ్రహస్పతి మహామతి, ఇలా ప్రశ్నించబడినప్పుడు, ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పడంలో నిపుణుడిగా క్రమంగా వివరంగా చెప్పాడు.

కథయిష్యామి తే తాత యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి। వినయేన యథాన్యాయం గమ్భీరం ప్రశ్నముత్తమమ్ ।। ౧౦.

తాత! నువ్వు నన్ను గౌరవంతో అడిగిన ఈ గొప్ప, లోతైన ప్రశ్నకు క్రమంగా సమాధానం చెబుతాను.

ద్యౌరన్తరిక్షం పృథివీ నక్షత్రాణి దిశస్తథా। సూర్యాచన్ద్రమసౌ చైవ తథాహోరాత్రమేవ చ ।। ౧౦.

ఆకాశం, మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షం, భూమి, నక్షత్రాలు, దిక్కులు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, అలాగే పగలు, రాత్రి కూడా.

న బభూవుస్తదా తాత తమోభూతమిదం జగత్। బ్రహ్మైకో దుశ్చరం తత్ర చచార పరమం తపః ।। ౧౦.

ఆ సమయంలో, ప్రియమైనవాడా, ఏదీ లేదు. ఈ ప్రపంచం అంతా చీకటిలో మునిగిపోయింది. అప్పుడు బ్రహ్మ ఒక్కరే ఉన్నాడు. ఆయనే అక్కడ కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.

శంయుస్తమబ్రవీద్భూయః పితరం బ్రహ్మవిత్తమమ్। సర్వదైవ వ్రతస్నాతం సర్వజ్ఞానవిదాంవరమ్ ।। ౧౦.

అప్పుడు శంయు తన తండ్రిని, బ్రహ్మను బాగా తెలిసినవాడిని, ఎప్పుడూ వ్రతాలతో పవిత్రుడైనవాడిని, అన్నింటికీ జ్ఞానం కలిగిన గొప్పవాడిని, మళ్లీ అడిగాడు.

కీదృశం సర్వభూతే శస్తపస్తేపే ప్రజాపతిః। ఏవముక్తో బృహత్తేజా బృహస్పతిరువాచ తమ్ ।। ౧౦.

ప్రజాపతి అన్ని జీవుల కోసం ఎలా తపస్సు చేసాడు? అని అడిగినప్పుడు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న బృహస్పతి ఇలా చెప్పాడు.

సర్వేషాం తపసాం యుక్తిస్తపోయోగమనుత్తమమ్। ధ్యాయంస్తదా తద్భగవాంస్తేన లోకనవాసృజత్ ।। ౧౦.

అన్ని తపస్సులలో అత్యుత్తమమైనది తపస్సులో ఏకాగ్రత. అప్పుడు ఆ భగవంతుడు ధ్యానం చేసి, ఆ ధ్యానంతోనే ఈ లోకాలను తిరిగి సృష్టించాడు.

భూతభవ్యాని జ్ఞానాని లోకాన్వేదాంశ్చ కృత్స్నశః। యోగమావిశ్య తత్సృష్టం బ్రహ్మణా యోగచక్షుషా ।। ౧౦.

అందులోని గత, భవిష్యత్తు జ్ఞానమంతా, లోకాలు, వేదాలు అన్నీ — యోగంలో లీనమై బ్రహ్మ తన యోగదృష్టితో వాటిని సృష్టించాడు.

లోకాః సాన్తానికా నామ యత్ర తిష్ఠన్తి భాస్వరాః। తే వైరాజా ఇతి ఖ్యాతా దేవానాం దివి దేవతాః ।। ౧౦.

సంతానిక అనే లోకాల్లో ప్రకాశవంతమైన వారు నివసిస్తారు. వారిని వైరాజులు అంటారు. ఆకాశంలో ఉన్న దేవతల్లో వారే ముఖ్యులు.

యోగేన తపసా యుక్తః పూర్వమేవ తదా ప్రభుః। దేవానసృజత బ్రహ్మా యోగం యుక్త్వా సనాతనమ్ ।। ౧౦.

మునుపు, యోగం తపస్సుతో కూడిన ప్రభువు, బ్రహ్మ, శాశ్వత యోగంలో స్థిరంగా ఉండి, దేవతలను సృష్టించాడు.

ఆదిదేవా ఇతి ఖ్యాతా మహాసత్త్వా మహౌజసః। సర్వకామప్రదాః పూజ్యా దేవదానవమానవైః ।। ౧౦.

వారు ఆదిదేవులు అని ప్రసిద్ధి. వారు మహాశక్తి, మహాతేజస్సుతో ఉన్నవారు. అన్ని కోరికలను తీర్చేవారు. దేవతలు, దానవులు, మనుష్యులందరూ వారిని పూజిస్తారు.

తేషాం సప్త సమాఖ్యాతా గణాస్త్రైలోక్యపూజితాః । అమూర్త్తయస్త్రయస్తేషాం చత్వారస్తు సుమూర్త్తయః ।। ౧౦.

వారిలో ఏడు వర్గాలు ప్రసిద్ధి. అవి మూడు లోకాలందు పూజింపబడతాయి. అందులో మూడు రూపరహితాలు, నాలుగు అందమైన రూపాలు కలవు.

ఉపరిష్టాత్రయస్తేషాం వర్త్తన్తే భావమూర్త్తయః। తేషామధస్తాద్వర్త్తన్తే చత్వారః సూక్షమమూర్త్తయః ।। ౧౦.

వాటిలో పైభాగంలో మూడు స్పష్టమైన రూపాలతో ఉంటాయి. క్రింద నాలుగు సూక్ష్మమైన రూపరహితంగా ఉంటాయి.

తతో దేవాస్తతో భూమిరేషా లోకపరమ్పరా। లోకే వర్త్తన్తి తే హ్యస్మింస్తేభ్యః పర్జన్యసమ్భవః । వృష్టిర్భవతి తైర్వృష్ట్యా లోకానాం సమ్భవః పునః ।। ౧౦.

ఆ దేవతల నుంచే భూమి ఉద్భవించింది. ఇదే లోకాల పరంపర. వారు ఈ లోకంలో నివసిస్తారు. వారివల్ల వర్షం కురుస్తుంది. ఆ వర్షంతో మళ్లీ లోకాలు పుట్టుకొస్తాయి.

ఆప్యాయయన్తి తే యస్మాత్సోమఞ్చాన్నఞ్చ యోగతః। ఊచుస్తాన్వై పితౄంస్తస్మాల్లోకానాం లోకసత్తమాః ।। ౧౦.

వారు యోగబలంతో సోమను, అన్నాన్ని పోషిస్తారు. అందుకే లోకాలలో శ్రేష్ఠులు పితృదేవతలకు ఉపదేశించారు.

మనోజవాః స్వధాభక్షాః సర్వకామపరిచ్ఛదాః। లోభమోహభయాపేతా నిశ్చితాః శోకవర్జితాః ।। ౧౦.

వారు మనస్సు వేగంతో కదిలేవారు, స్వధాను భక్షించేవారు, అన్ని కోరికలతో అలంకరించబడి, లోభం, మోహం, భయం లేని వారు, స్థిరంగా, శోకరహితంగా ఉంటారు.

ఏతే యోగం పరిత్యజ్య ప్రాప్తా లోకాన్సుదర్శనాన్। దివ్యాః పుణ్యా మహాత్మానో విపాప్మానో భవన్త్యుత ।। ౧౦.

వారు యోగాన్ని విడిచిపెట్టి, అందమైన లోకాలను పొందుతారు. వారు దివ్యులు, పుణ్యాత్ములు, మహాత్ములు, పాపరహితులు.

తతో యుగసహస్రాన్తే జాయన్తే బ్రహ్మవాదినః। ప్రతిలభ్య పునర్యోగం మోక్షం గచ్ఛన్త్యమూర్త్తయః ।। ౧౦.

అనంతరం, వెయ్యి యుగాల అనంతరం బ్రహ్మజ్ఞానులు జన్మిస్తారు. వారు మళ్లీ యోగాన్ని పొందిన తర్వాత, ఆ రూపరహితులు మోక్షాన్ని పొందుతారు.

వ్యక్తావ్యక్తం పరిత్యజ్య మహాయోగబలేన వా । నశ్యన్త్యుల్కేవ గగనే క్షీణవిద్యుత్ప్రభేవ చ ।। ౧౦.

వారు వ్యక్తమైనదీ, అవ్యక్తమైనదీ వదిలేసి, మహాయోగబలంతో, ఆకాశంలో పడి పోయే ఉల్కల్లా, వెలుగు తగ్గే మెరుపులా లయమవుతారు.

ఉత్సృజ్య దేహజాతాని మహాయోగబలేన చ। నిరాఖ్యోపాఖ్యతాం యాన్తి సరితః సాగరే యథా ।। ౧౦.

వారు రూపంతో పుట్టిన దేహాలను విడిచిపెట్టి, మహాయోగబలంతో, పేరులేని, గుర్తులేని స్థితికి చేరుతారు. అది నదులు సముద్రంలో కలిసిపోవడంలా ఉంటుంది.

క్రియయా గురుపూజాభిర్యే చ కుర్వన్తి నిత్యశః। తాభిరాప్యాయయన్త్యేతే పితరో యోగవర్ద్ధనాః ।। ౧౦.

ఎవరైనా నిత్యం కర్మలు, గురుపూజలు చేస్తే, ఆ కార్యాల వల్ల పితృదేవతలు పోషింపబడతారు. వారి యోగం పెరుగుతుంది.