వాయుపురాణమ్

అత ఊర్ద్ధ్వం నిబోధధ్వమిన్ద్రప్రతిమసమ్భవమ్। వసిష్ఠస్య కపిఞ్జల్యాం ఘృతాచ్యాం సమపద్యత। కుశీతియః సమాఖ్యాత ఇన్ద్రప్రతిమ ఉచ్యతే ।। ౯.

ఇప్పుడు ఇంద్రునితో సమానమైన జననాన్ని వినండి. వశిష్ఠునికి కపింజల, ఘృతాచిల నుంచి కుశితీయుడు జన్మించాడు. అతడిని ఇంద్రసముడని అంటారు.

పృథోః సుతాయాః సమ్భూతః పుత్రస్తస్యా భవద్వసుః। ఉపమన్యుః సుతస్తస్య యస్యేమే ఉపమన్యవః ।। ౯.

పృథువు కుమార్తెకు ఒక కుమారుడు జన్మించాడు, అతడే వసువు. వసువుకు ఉపమన్యుడు కుమారుడు. వీరి వంశస్తులే ఉపమన్యువులు.

మిత్రావరుణయోశ్చైవ కుణ్డినో యే పరిశ్రుతాః। ఏకార్షేయాస్తథైవాన్యే వసిష్ఠా నామ విశ్రుతాః। ఏతే పక్షా వసిష్ఠానాం స్మృతా ఏకాదశేవ తు ।। ౯.

మిత్రుడు, వరుణుడు వంశాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన కుండినులు, అలాగే ఏకర్షేయులు, వశిష్ఠులు—ఇవన్నీ కలిపి వశిష్ఠుల పదకొండు వంశాలు అని గుర్తించబడ్డాయి.

ఇత్యేతే బ్రహ్మణః పుత్రా మానసా హ్యష్ట విశ్రుతాః। భ్రాతరః సుమహాభాగా తేషాం వంశాః ప్రతిష్ఠితాః ।। ౯.

ఇలా బ్రహ్మకు మానసపుత్రులుగా ఎనిమిది మంది ప్రసిద్ధి చెందినారు. వీరు అన్నదమ్ములు, మహాభాగులు, వీరి వంశాలు స్థిరంగా నిలిచాయి.

త్రీంల్లోకాన్ధారయన్తీమాన్దేవర్షిగణసఙ్కులాన్ । తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ శతశోఽథ సహస్రశః। యైర్వ్యాప్తా పృథివీ సర్వా సూర్య్యస్యేవ గభస్తిభిః ।। ౯.

ఈ మహానుభావులు మూడు లోకాలను, దేవర్షుల సమూహాలతో కూడినవిగా నిలిపారు. వీరి కుమారులు, మనవులు వందలాది, వేలాది మంది. వీరి వలన భూమంతా సూర్యుని కిరణాల్లా వ్యాపించింది.

ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య సుతస్య విదితాత్మనః। ఉత్తరం పరిపప్రచ్ఛుః సూతపుత్రం ద్విజాతయః ।। ౧౦.

అతని జ్ఞానవంతుడైన కుమారుని మాటలు విని, ద్విజులు సూతపుత్రుని మరింత అడిగారు.

కథం ద్వితీయముత్పన్నా భవానీ ప్రాక్సతీ తు యా। ఆసీద్దాక్షాయణీ పూర్వముమా కథమ జాయత ।। ౧౦.

భవానీ రెండవసారి ఎలా జన్మించింది? ఆమె ముందు ఎవరు? ఆమె మొదట దాక్షాయణిగా ఉండేది. ఉమా ఎలా పుట్టింది?

మేనాయాం పితృకన్యాయాం జనయామాస శైలరుట్। కేచైతే పితరశ్చైవ యేషాం మేనా తు మానసీ ।। ౧౦.

పితృదేవతల కుమార్తె అయిన మేనాలో శైలరాజు సంతానం పొందాడు. ఆ పితృదేవతలు ఎవరు? మేనా ఎవరి మానసపుత్రిక?

మైనాకశ్చైవ దౌహిత్రో దౌహిత్రీ చ తథా హ్యుమా। ఏకపర్ణా తథా చైవ తథా యా చైకపాటలా ।। ౧౦.

మైనాకుడు మేనాలో మనవడు, ఉమా కూడా మనవరాలు. అలాగే ఏకపర్ణ, ఏకపాటల కూడా ఉన్నారు.

గఙ్గా చైవ సరిచ్ఛ్రేష్ఠా సర్వాసాం పూర్వజా తథా। పూర్వమేవ మయోద్దిష్టం శ్రృణుధ్వం మమ సర్వశః ।। ౧౦.

గంగాదేవి నదులలో శ్రేష్ఠురాలు, అందరిలో పెద్దది. ఇది నేను ముందే వివరించాను. మీరు నా మాటలు పూర్తిగా వినండి.

అనేకే పితరశ్చైవ వర్త్తన్తే వ్క చ వా పునః। శ్రోతుమిచ్ఛామి భద్రన్తే శ్రాద్ధస్య చ పరం విధిమ్ ।। ౧౦.

చాలా పితృదేవతలు ఉన్నారు, మరికొంతమంది కూడా ఉన్నారు. ఓ మంగళకరుడా, నేను నీ నుండి శ్రాద్ధ విధానం గురించి తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.

పుత్రాశ్చ తే స్మృతాః కేషాం కథఞ్చ పితరస్తు తే । పితరః కథముత్పన్నాః కస్య పుత్రాః కిమాత్మకాః ।। ౧౦.

ఎవరి కుమారులు ఎవరు, వారి పితృదేవతలు ఎలా ఉన్నారు? పితృదేవతలు ఎలా పుట్టారు? ఎవరి కుమారులు? వారి స్వభావం ఏమిటి?

స్వర్గే తు పితరోఽన్యే యే దేవానామపి దేవతాః। ఏవం వై శ్రోతుమిచ్ఛామి పితౄణాం సర్గముత్తమమ్। యథావద్దత్తమస్మాభిః శ్రాద్ధం ప్రీణాతి వై పితౄన్ ।। ౧౦.

స్వర్గంలో కొంతమంది పితృదేవతలు దేవతలకు కూడా దేవతలు. అటువంటి పితృదేవతల ఉత్తమ జననాన్ని, మనం చేసే శ్రాద్ధం వారికి ఎలా సంతృప్తిని ఇస్తుందో వినాలని కోరుకుంటున్నాను.

యదర్థం తేన దృశ్యన్తే తత్ర కిం కారణం స్మృతమ్। స్వర్గే హి కే తు వర్త్తన్తే పితరో నరకే తు కే ।। ౧౦.

వారు అక్కడ ఎందుకు కనిపిస్తారు? దానికి కారణం ఏమిటి? స్వర్గంలో ఎవరెవరు పితృదేవతలు, నరకంలో ఎవరున్నారు?

అభిసన్ధాయ పితరం పితుశ్చ పితరం తథా। పితుః పితామహఞ్చైవ త్రిషు పిణ్డేషు నామతః ।। ౧౦.

తండ్రి, తండ్రి తండ్రి, తాత అనే మూడు తరాల వారికి పేరుపేరునా మూడు పిండాలు సమర్పిస్తారు.

కాని శ్రాద్ధాని దేయాని కథం గచ్ఛన్తి వై పితౄన్ । కథఞ్చ శక్తాస్తే దాతుం నరకస్థాః ఫలం పునః ।। ౧౦.

ఏ శ్రాద్ధాలు చేయాలి? అవి పితృదేవతలకు ఎలా చేరుతాయి? నరకంలో ఉన్నవారు మళ్లీ ఆ ఫలితాన్ని ఎలా పొందగలరు?

కే చేహ పితరో నామ కాన్ యజామో వయం పునః । దేవా అపి పుతౄన్ స్వర్గే యజన్తీతి హి నః శ్రుతమ్ ।। ౧౦.

ఇక్కడ ఎవరు పితృదేవతలు అని పిలవబడతారు? మేము ఎవరిని పునః పూజించాలి? దేవతలు కూడా స్వర్గంలో తమ కుమారులను పూజిస్తారని మేము విన్నాము.

ఏతదిచ్ఛామి వై శ్రోతుం విస్తరేణ బహుశ్రుత। స్పష్టాభిధానమర్థం వై తద్భవాన్వక్తుమర్హతి ।। ౧౦.

ఈ విషయాన్ని నేను పూర్తిగా వినాలని కోరుకుంటున్నాను. మీరు స్పష్టంగా చెప్పగలరని మాకు తెలుసు.

ఋషీణాన్తు వచః శ్రుత్వా సూతస్తత్త్వార్థదర్శివాన్। ఆచచక్షే యథాప్రశ్రం ఋషీణాం మానసం తతః ।। ౧౦.

మహర్షుల మాటలు విని, సూతుడు ఆ సత్యాన్ని గ్రహించి, మహర్షుల మనసులో ఉన్నదాన్ని వారు అడిగిన విధంగా వివరంగా చెప్పాడు.

అత్ర వో వర్ణయిష్యామి యథాప్రజ్ఞం యథాశ్రుతమ్। మన్వన్తరేషు జాయన్తే పితరో దేవసూనవః ।। ౧౦.

ఇక్కడ నేను నా జ్ఞానం మేరకు, విన్నదాన్ని మీకు వివరంగా చెబుతాను. మన్వంతరాలలో పితృదేవతలు దేవతల కుమారులుగా పుట్టుతారు.

అతీతానాగతే జ్యేష్ఠాః కనిష్ఠాః క్రమశస్తు తే। దేవైః సార్ద్ధం పురాతీతాః పితరో యేఽన్తరేషు వై। వర్త్తన్తే సామ్ప్రతం యే తు తాన్వై వక్ష్యామి నిశ్చయాత్ ।। ౧౦.

గతంలోనూ, భవిష్యత్తులోనూ, పెద్దవారు, చిన్నవారు ఇలా క్రమంగా ఉంటారు. గత యుగాలలో దేవతలతో కలిసి ఉన్న పితృదేవతలు, ఇప్పుడున్న వారు ఎవరో నేను ఖచ్చితంగా చెబుతాను.

శ్రాద్ధఞ్చైషాం మనుష్యాణాం శ్రాద్ధమేవ ప్రవర్త్తతే। దేవానసృజన్ బ్రహ్మా నాయక్షన్నితి వై పునః । తముత్సృజ్య తదాత్మానమసృజంస్తే ఫలార్థినః ।। ౧౦.

ఈ పితృదేవతలకు మనుషులు శ్రాద్ధం చేస్తారు. బ్రహ్మదేవుడు దేవతలను సృష్టించాడు, కానీ వారు ఆహారం తీసుకోలేదు. ఫలితాన్ని కోరుతూ, తాము తామే సృష్టించుకున్నారు.

తే శప్తా బ్రహ్మణా మూఢా నష్టసంజ్ఞా భవిష్యథ। న స్మ కిఞ్చిద్విజానన్తి తతో లోకే హ్యముహ్యత ।। ౧౦.

బ్రహ్మదేవుడు శాపం ఇచ్చినందున వారు మూర్ఖులై, జ్ఞానం కోల్పోయారు. ఏమీ తెలియక, ఈ లోకం అయోమయంగా మారింది.

తే భూయః ప్రణతాః సర్వే యాచన్తి స్మ పితామహమ్। అనుగ్రహాయ లోకానాం పునస్తానబ్రవీత్ప్రభుః ।। ౧౦.

అప్పుడవారు అందరూ మళ్లీ నమస్కరించి, పితామహుడిని క్షమించమని వేడుకున్నారు. లోకాల కోసం ప్రభువు వారికి మళ్లీ ఉపదేశించాడు.

ప్రాయశ్చిత్తం చరధ్వం వై వ్యభిచారో హి యః కృతః । పుత్రాన్స్వాన్పరిపృచ్ఛధ్వం తతో జ్ఞానమవాప్స్యథ ।। ౧౦.

మీరు చేసిన తప్పుకు ప్రాయశ్చిత్తం చేయండి. మీ కుమారులను అడగండి, అప్పుడు జ్ఞానం లభిస్తుంది.

తతస్తే స్వాన్సుతాంశ్చైవ ప్రాయశ్చిత్తజిఘృక్షవః। అపృచ్ఛన్ సంయతాత్మానో విధివచ్చ మిథో మిథః ।। ౧౦.

ప్రాయశ్చిత్తాన్ని కోరుతూ, వారు నియమంగా తమ కుమారులను, ఒకరినొకరు విధిపూర్వకంగా ప్రశ్నించారు.

తేభ్యస్తే నియతాత్మానః పుత్రాః శంసురనేకధా। ప్రాయశ్చిత్తాని ధర్మజ్ఞా వాఙ్మనః కర్మ్మజాని తు ।। ౧౦.

ఆ కుమారులు నియమంగా ఉండి, ధర్మాన్ని తెలిసి, వాక్కు, మనస్సు, చర్యల ద్వారా జరిగే ప్రాయశ్చిత్తాలను అనేక విధాలుగా చెప్పారు.

తే పుత్రానబ్రువన్ప్రీతా లబ్ధసంజ్ఞా దివౌకసః। యూయం వై పితరోఽస్మాకం యే వయం ప్రతిబోధితాః। ధర్మజ్ఞానఞ్చ కామశ్చ కో వరో వః ప్రదీయతామ్ ।। ౧౦.

ఆ దేవతలు జ్ఞానం తిరిగి పొందిన తర్వాత, ఆనందంతో తమ కుమారులకు ఇలా చెప్పారు: "మీరు మా పితృదేవతలు. మమ్మల్ని మీరు జాగృతం చేసారు. ధర్మజ్ఞానం లేదా ఇతర కోరిక ఏదైనా కావాలంటే, దయచేసి కోరుకోండి."

పునస్తానబ్రవీద్బ్రహ్మా యూయం వై సత్యవాదినః। తస్మాద్యదుక్తం యుష్మాభిస్తత్తథా న తదన్యథా ।। ౧౦.

అప్పుడా బ్రహ్మదేవుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "మీరు సత్యాన్ని మాట్లాడేవారు. అందుకే మీరు చెప్పింది అలాగే జరుగుతుంది, వేరేలా కాదు."