వాయుపురాణమ్

శాణ్డిల్యానాం వచః శ్రుత్వా దేవలః సుమహాయశాః। నిధ్రువాః శాణ్డిల్యా రైభ్యాస్త్రయః పశ్చాత్తు కశ్యపాః ।। ౯.

శాండిల్యుల మాట విని, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవళుడు, నిధ్రువులు, శాండిల్యులు, రైభ్యులు, తరువాత కశ్యపులు పుట్టారు.

వరప్రభృతయో దేవా దేవలస్య ప్రజాస్త్విమాః। చతుర్యుగే త్వతిక్రాన్తే మనోర్హ్యేకాదశే ప్రజాః। అథావశిష్టే తస్మిస్తు ద్వాపరే సమ్ప్రవర్తతే ।। ౯.

వరుడు మొదలైన దేవతలు దేవళుని సంతానము. నలుగురు యుగాలు గడిచిన తరువాత, పదకొండవ మనువులో సంతానం మిగిలి, ద్వాపరయుగంలో కొనసాగుతుంది.

మానసస్య చరిష్యన్తస్తస్య పుత్రో దమః కిల। మానసస్తస్య దాయాదస్తృణబిన్దురితి శ్రుతః ।। ౯.

మానసుడు బ్రతికుండగా అతని కుమారుడు దముడు పుట్టాడు. మానసుని వారసుడు తృణబిందువు అని ప్రసిద్ధి.

త్రేతాయుగముఖే రాజా తృతీయే సమ్బభూవ హ। తస్య కన్యా త్విడవిడా రూపేణాప్రతిమాభవత్। పులస్త్యాయ స రాజర్షిస్తాం కన్యాం ప్రత్యపాదయత్ ।। ౯.

తృతీయ యుగం ప్రారంభంలో ఒక రాజు జన్మించాడు. అతని కుమార్తె త్విడవిడా అందంలో ఎవరికీ తక్కువ కాకుండా ఉండేది. ఆ రాజర్షి తన కుమార్తెను పులస్త్యునికి ఇచ్చాడు.

ఋషిరిడవిడాయాన్తు విశ్రవాః సమపద్యత। తస్య పత్న్యశ్చతస్రస్తు పౌలస్త్యకులవర్ద్ధనాః ।। ౯.

తపస్వి త్విడవిడా భర్తగా విశ్రవుడు అయ్యాడు. అతనికి నలుగురు భార్యలు ఉండి, వారు పౌలస్త్య వంశాన్ని పెంచారు.

బృహస్పతేర్బృహత్కీర్త్తిర్దేవాచార్యస్య కీర్త్తితః । కన్యాం తస్యోపయేమే స నామ్నా వై దేవవర్ణినీమ్ ।। ౯.

దేవతల గురువు అయిన బృహస్పతి మహాకీర్తి కలవాడు. అతను దేవవర్ణిని అనే యువతిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు.

పుష్పోత్కకటాఞ్చ వాకాఞ్చ సుతే మాల్యవతః స్థితౌ। కైకసీం మాలినః కన్యాం తాసాన్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౯.

మాల్యవంతునికి పుష్పోత్తకటా, వాకా అనే ఇద్దరు కుమారులు. మాలినికి కైకసీ అనే కుమార్తె. ఇప్పుడు వీరి సంతానాన్ని వినండి.

జ్యేష్ఠం వైశ్రవణం తస్య సుషువే దేవవర్ణినీ। దివ్యేన విధినా యుక్తమార్షేణైవ శ్రుతేన చ। రాక్షసేన చ రూపేణ ఆసురేణ బలేన చ ।। ౯.

దేవవర్ణిని తన పెద్ద కుమారుడిగా వైశ్రవణుడిని ప్రసవించింది. అతడు దివ్యమైన లక్షణాలతో, ఋషుల ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, రాక్షస రూపంతో, అసురుల బలంతో జన్మించాడు.

త్రిపాదం సుమహాకాయం స్థూలశీర్షం మహాతనుమ్। అష్టదంష్ట్రం హరిచ్ఛ్మశ్రుం శఙ్కుకర్ణం విలోహితమ్ ।। ౯.

అతనికి మూడు కాళ్లు, విపరీతమైన శరీరం, పెద్ద తల, ఎనిమిది పన్నులు, పసుపు రంగు గడ్డం, శంఖాకారమైన చెవులు, ఎర్రటి రూపం ఉండేవి.

హ్రస్వ బాహుం ప్రబాహుఞ్చ పిఙ్గలం సువిభీషణమ్। వైవర్తజ్ఞానసమ్పన్నం సమ్బుద్ధం జ్ఞానసమ్పదా ।। ౯.

అతనికి కొంత చిన్న చేతులు, కొంత పొడవైన చేతులు, పసుపు రంగు, భయంకరమైన రూపం ఉండేది. మార్పుల జ్ఞానం కలిగి, జ్ఞాన సంపదతో మేల్కొన్నవాడు.

ఏవంవిధం సుతం దృష్ట్వా విశ్వరూపధరం తథా। పితా దృష్ట్వాబ్రవీత్తత్ర కుబేరోఽయమితి స్వయమ్ ।। ౯.

ఇలాంటి విశ్వరూపాన్ని ధరించిన కుమారుడిని చూసి, తండ్రి అక్కడే, 'ఇతడు కుబేరుడు' అని ప్రకటించాడు.

కుత్సాయాం క్వితిశబ్దోఽయం శరీరం బేరముచ్యతే । కుబేరః కుశరీరత్వాన్నామ్నా తేన చ సోఽఙ్కితః ।। ౯.

'కుటి' అంటే నింద, 'బేర' అంటే శరీరం. అతని శరీరం వక్రంగా ఉండటం వల్ల అతడికి కుబేరుడు అనే పేరు వచ్చింది.

యస్మాద్విశ్రవసోఽపత్యం సాదృశ్యాద్విశ్రవా ఇవ। తస్మాద్వైశ్రవణో నామ నామ్నా లోకే భవిష్యతి ।। ౯.

అతడు విశ్రవుని కుమారుడు, విశ్రవునిలా కనిపించినందువల్ల, అతడిని లోకంలో వైశ్రవణుడు అని పిలుస్తారు.

ఋద్ధ్యాం కుబేరోఽజనయద్విశ్రుతం నలకూబరమ్। రావణం కుమ్భకర్ణఞ్చ కన్యాం శూర్పణఖాన్తథా। విభీషణం చతుర్థాంస్తాన్కైకస్యజనయేత్సుతాన్ ।। ౯.

కుబేరుడు తన ఐశ్వర్యంతో ప్రసిద్ధుడైన నలకుబేరుడిని కనాడు. కైకసీ రావణుడు, కుంభకర్ణుడు, కుమార్తె శూర్పణఖ, నాలుగవవాడైన విభీషణుడిని కనింది.

శఙ్కుకర్ణో దశగ్రీవః పిఙ్గలో రక్తమూర్ద్ధజః। చతుష్పాద్వింశతిబుజో మహాకాయో మహా బలః ।। ౯.

పది తలలు, శంఖాకార చెవులు, పసుపు రంగు, ఎర్రటి జుట్టు, నాలుగు కాళ్లు, ఇరవై చేతులు, గొప్ప శరీరం, అపారమైన బలం కలవాడు.

జాత్యాఞ్జననిభో దంష్ట్రో లోహితగ్రీవ ఏవ చ। రాజసేనో జయయుక్తో రూపేణ చ బలేన చ ।। ౯.

జన్మతహా ముసిరపు రంగు, పెద్ద పన్నులు, ఎర్రటి మెడ, రాజసిక శక్తి, విజయంతో, రూపంలోను బలంలోను ప్రబలుడు.

సత్యబుద్ధిర్దృఢతనూ రాక్షసైరేవ రావణః । నిసర్గాద్దారుణః క్రూరో రావణాద్రావణస్తు సః ।। ౯.

రావణుడు నిజమైన బుద్ధి, దృఢమైన శరీరం కలవాడు. అతడు సహజంగా రాక్షసుడు—భయంకరుడు, క్రూరుడు, అందుకే రావణుడు అనే పేరు వచ్చింది.

హిరణ్యకశిపుస్త్వాసీత్స రాజా పూర్వజన్మని। చతుర్యుగాని రాజాత్ర త్రయోదశ స రాక్షసః ।। ౯.

మునుపటి జన్మలో అతడు హిరణ్యకశిపు అనే రాజు. రాక్షసుడిగా నాలుగు యుగాలు పదమూడు సార్లు పాలించాడు.

తాః పఞ్చకోట్యో వర్షాణామాఖ్యాతాః సఙ్ఖ్యయా ద్విజైః। నియుతాన్యేకషష్టిశ్చ సఙ్ఖ్యావిద్భిరుదాహృతా ।। ౯.

ఆయిదు కోట్ల సంవత్సరాలు అని ద్విజులు లెక్కపెట్టారు. లెక్కలో నిపుణులు అరవై ఒకటి నియుతలు అని చెప్పారు.

షష్టిశతసహస్రాణి వర్షాణాన్తు స రావణః । దేవతానాం ఋషీణాఞ్చ ఘోరం కృత్వా ప్రజాగరమ్ ।। ౯.

అరవై వేల సంవత్సరాలు రావణుడు దేవతలు, ఋషులకు భయంకరమైన మేల్కొలుపు కలిగించాడు.

త్రేతాయుగే చతుర్వింశే రావణస్తపసః క్షయాత్। రామం దాశరథిం ప్రాప్య సగణః క్షయమీయివాన్ ।। ౯.

ఇరవై నాలుగవ త్రేతాయుగంలో, తపస్సు తగ్గినప్పుడు, రావణుడు తన అనుచరులతో కలిసి దశరథుని కుమారుడు రామచంద్రుని చేతిలో నాశనం పొందాడు.

మహోదయః ప్రహస్తశ్చ మహాపాంశుఖరస్తథా। పుష్పోత్కటాయాః పుత్రాస్తే కన్యా కుమ్భీనసీ తథా ।। ౯.

మహోదయుడు, ప్రహస్తుడు, మహాపాంశుఖరుడు, పుష్పోట్‌కటకు పుట్టిన కుమారులు, అలాగే ఆమె కుమార్తె కుంభీనసి.

త్రిశిరా దూషణశ్చైవ విద్యుజ్జిహ్వశ్చ రాక్షసః। కన్యా హ్యసలికా చైవ వాకాయాః ప్రసవాః స్మృతాః ।। ౯.

త్రిశిర, దూషణ, విద్యుజ్జిహ్వ అనే రాక్షసులు, వాకా కుమార్తె అసలికా — వీరే ఆమె సంతానం అని చెప్పబడింది.

ఇత్యేతే క్రూరకర్మాణః పౌలస్త్యా రాక్షసా దశ। దారుణాబిజనాః సర్వే దేవైరపి దురాసదాః ।। ౯.

ఇలా పౌలస్త్యునికి పుట్టిన పది మంది రాక్షసులు క్రూరకర్మలు చేసే వారు, భయంకరమైన వంశానికి చెందినవారు, దేవతలకైనా ఎదుర్కొనడం కష్టమే.

సర్వే లబ్ధవరాశ్చైవ పుత్రపౌత్రసమన్వితాః। యక్షాణాఞ్చైవ సర్వేషాం పౌలస్త్యా యే చ రాక్షసాః ।। ౯.

వీళ్లందరికీ వరప్రాప్తి ఉంది, కుమారులు, మనవళ్లు ఉన్నారు; పౌలస్త్యుని వంశానికి చెందిన రాక్షసులు యక్షులలో కూడా లెక్కించబడతారు.

ఆగస్త్యవైశ్వామిత్రాణాం క్రూరాణాం బ్రహ్మరక్షసామ్। వేదాధ్యయనశీలానాం తపోవ్రతనిషేవిణామ్ ।। ౯.

వీరిలో అగస్త్యుడు, విశ్వామిత్రుడు వంశానికి చెందిన క్రూరమైన బ్రహ్మరాక్షసులు, వేదపఠనంలో, తపస్సులో, వ్రతాలలో నిమగ్నమైనవారు.

తేషామైడవిడో రాజా పౌలస్త్యః సవ్యపిఙ్గలః। ఇతరే వై యజ్ఞముఖాస్తేన రక్షోగణాస్త్రయః ।। ౯.

వీరిలో ఇడవిడ అనే రాజు పౌలస్త్యునికి చెందినవాడు, సవ్యపింగలుడు; మిగతావారు యజ్ఞముఖులు. ఇలా మూడు రాక్షసుల వర్గాలు ఉన్నాయి.

యాతు ధానా బ్రహ్మధానా వార్త్తాశ్చైవ దివాచరాః । నిశాచరగణాస్తేషాం చత్వారః కవిభిః స్మృతాః ।। ౯.

యాతుధానులు, బ్రహ్మధానులు, వార్త్తలు, అలాగే పగలు సంచరించే వారు — వీరిలో నిశాచరులుగా నాలుగు వర్గాలు మునులు గుర్తించారు.

పౌలస్త్యా నైఋతాశ్చైవ ఆగత్స్యాః కౌశికాస్తథా। ఇత్యేతాః సప్త తేషాం వై జాతయో రాక్షసాః స్మృతాః ।। ౯.

పౌలస్త్యులు, నైరుతులు, అగస్త్యుని వంశస్థులు, కౌశికులు — వీరిలో ఏడు రాక్షస వంశాలు గుర్తించబడ్డాయి.