వాయుపురాణమ్

వైవస్వతం పితౄణాఞ్చ యమం రాజ్యేఽభ్యషేచయత్। సర్వభూతపిశాచానాం గిరిశం శూలపాణినమ్ ।। ౯.

పితృదేవతలకు వైవస్వతుడు యముని రాజుగా అభిషేకించాడు. అన్ని భూతాలకు, పిశాచులకు త్రిశూలధారి గిరీశుని అధిపతిగా చేసాడు.

శైలానాం హిమవన్తఞ్చ నదీనామథ సాగరమ్। గన్ధర్వాణామధిపతిం చక్రే చిత్రరథం తదా ।। ౯.

పర్వతాలకు హిమవంతుని, నదులకు సముద్రాన్ని రాజుగా చేసాడు. గంధర్వులకు చిత్రరథుని అధిపతిగా నియమించాడు.

ఉచ్చైఃశ్రవసమశ్వానాం రాజానఞ్చాభ్యషేచయత్। మృగాణామథ శార్దూలం గోవృషఞ్చ చతుష్పదామ్ ।। ౯.

అశ్వాలలో ఉచ్చైశ్రవసును, మృగాలలో పులిని, నాలుగు కాళ్ల జంతువుల్లో ఎద్దును రాజుగా అభిషేకించాడు.

పక్షిణామథ సర్వేషాం గరుడం పతతాం వరమ్। గన్ధానాం మాతులఞ్చైవ భూతానామశరీరిణామ్ ।। ౯.

పక్షులందరికీ గరుడుని, గంధాలకు మాతులుని, దేహం లేని భూతాలకు కూడా అధిపతిగా చేసాడు.

శబ్దాకాశబలానాఞ్చ వాయుం బలవతాం వరమ్। సర్వేషాం దంష్ట్రిణాం శేషం నాగానామథ వాసుకిమ్ ।। ౯.

శబ్దం, ఆకాశం వంటి బలవంతులకు వాయువును అధిపతిగా చేసాడు. అన్ని దంతాలున్న జంతువులకు శేషుని, నాగులకు వాసుకిని రాజుగా నియమించాడు.

సరీసృపాణాం సర్పాణాం నాగానాఞ్చైవ తక్షకమ్। సాగరాణాం నదీనాఞ్చ మేఘానాం వర్షితస్య చ। ఆదిత్యానామన్యతమం పర్జన్యమభిషిక్తవాన్ ।। ౯.

సరీసృపాలలో, పాములలో, నాగులలో తక్షకుడు ముఖ్యుడు. సముద్రాలు, నదులు, మేఘాలు, వర్షం — వీటిలో పర్జన్యుడు ప్రధానుడు. సూర్యులలో పర్జన్యుడే ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు.

సర్వాప్సరోగణానాఞ్చ కామదేవం తథైవ చ। ఋతూనామథ మాసానామార్త్తవానాం తథైవ చ ।। ౯.

అప్సరసలందరిలో, మన్మథుడిలో కూడా, ఋతువులు, నెలలు, కాలములలో కూడా ఆయనను ప్రధానునిగా స్థాపించారు.

పక్షాణాఞ్చ విపక్షాణాం ముహూర్త్తానాఞ్చ పర్వణామ్। కలాకాష్ఠాప్రమాణానాం గతే రయనయోస్తథా। గణితస్యాథ యోగస్య చక్రే సంవత్సరం ప్రభుమ్ ।। ౯.

పక్షాలు, అపక్షాలు, ముహూర్తాలు, పర్వదినాలు, కాలపరిమాణాలు, కిరణాలు, గణన, యోగాలలో సంవత్సరాన్ని అధిపతిగా చేసాడు.

ప్రజాపతిర్వై రజసః పూర్వస్యాన్దిశి విశ్రుతమ్। పుత్రం నామ్నా సుధామానం రాజానం సోఽభ్యషేచయత్ ।। ౯.

ప్రజాపతి తూర్పు దిక్కులో రాజసలో ప్రసిద్ధుడైన తన కుమారుడు సుధామాను రాజుగా అభిషేకించాడు.

పశ్చిమాయాం దిశి తథా రజసః పుత్రమచ్యుతమ్। కేతుమన్తం మహాత్మానం రాజానం సోఽభ్యషేచయత్ ।। ౯.

అలాగే పడమర దిక్కులో రాజసలో తన కుమారుడు మహాత్ముడు అయిన కేతుమంతుని రాజుగా అభిషేకించాడు.

మనుష్యాణామధిపతిం చక్రే చైవ సుతం మనుమ్। తైరియం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపత్తనా । యథాప్రదేశమద్యాపి ధర్మేణ పరిపాల్యతే ।। ౯.

మనుష్యుల అధిపతిగా తన కుమారుడు మనువును నియమించాడు. వారిచేత సప్తద్వీపాలతో కూడిన భూమి నగరాలతో సహా, ప్రతి ప్రాంతంలో నేటికీ ధర్మంతో పాలించబడుతోంది.

స్వాయమ్భువేఽన్తరే పూర్వం బ్రహ్మణా తేఽభిషేచితాః। నృపా హ్యేతేఽభిషిచ్యన్తే మనవో యే భవన్తి వై ।। ౯.

స్వాయంభువమంతరంలో ముందు బ్రహ్మద్వారా వీరు అభిషేకించబడ్డారు. మనువులు ఎవరు అయితే వారు రాజులుగా అభిషేకించబడతారు.

మన్వన్తరేష్వతీతేషు గతా హ్యేతేషు పార్థివాః। ఏవమన్యేఽభిషిచ్యన్తే ప్రాప్తే మన్వన్తరే పునః। అతీతానాగతాః సర్వే స్మృతా మన్వన్తరేశ్వరాః ।। ౯.

గత మన్వంతరాలలో ఈ రాజులు గతించారు. కొత్త మన్వంతరం వచ్చినప్పుడు ఇతరులు కూడా అభిషేకించబడతారు. గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాధిపతులు అందరూ గుర్తించబడతారు.

రాజసూయేఽభిషిక్తశ్చ పృథురేభిర్నరోత్తమైః। వేదదృష్టేన విధినా కృతో రాజా ప్రతాపవాన్ ।। ౯.

రాజసూయయాగంలో వీరు చేసిన అభిషేకంతో పృథువు వీరులందరిచేత వేదవిధానంతో ప్రతాపవంతుడైన రాజుగా స్థాపించబడ్డాడు.

ఏతానుత్పాద్య పుత్రాంస్తు ప్రజాసన్తానకారణాత్ । పునరేవ మహాభాగః ప్రజానాం పతిరీశ్వరః ।। ౯.

ప్రజల సంతానాన్ని కొనసాగించేందుకు ఈ కుమారులను కలిగి, ఆ మహాభాగుడు మళ్లీ ప్రజల అధిపతిగా అయ్యాడు.

కశ్యపో గోత్రకామస్తు చచార పరమం తపః । పుత్రౌ గోత్రకరౌ మహ్యం భవేతామిత్యచిన్తయత్ ।। ౯.

గోత్రాన్ని కోరుకున్న కశ్యపుడు పరమతపస్సు ఆచరించాడు. నాకు ఇద్దరు కుమారులు పుట్టి వంశాన్ని స్థాపించాలి అని ఆలోచించాడు.

తస్య ప్రధ్యాయమానస్య కశ్యపస్య మహాత్మనః। బ్రహ్మణోంఽశౌ సుతౌ పశ్చాత్ ప్రాదుర్భూతౌ మహౌజసౌ ।। ౯.

ఆ మహాత్ముడు కశ్యపుడు ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు, బ్రహ్మ భాగాలుగా, మహాశక్తులు కలిగిన ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.

వత్సారశ్చాసితశ్చైవ తావుభౌ బ్రహ్మవాదినౌ। వత్సారాన్నిధ్రువో జజ్ఞే రైభ్యశ్చ స మహాయశాః ।। ౯.

వత్సారుడు, అసితుడు ఇద్దరూ బ్రహ్మవేత్తలు. వాట్సారుడి నుంచి నిధ్రువుడు, రైభ్యుడి నుంచి మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన వంశం పుట్టింది.

రైభ్యస్య రైభ్యా విజ్ఞేయా నిధ్రువస్య నిబోధత। చ్యవనస్య సుకన్యాయాం సుమేధాః సమపద్యత ।। ౯.

రైభ్యుడి నుంచి రైభ్య వంశం ఏర్పడింది. నిధ్రువుని గురించి వినండి: చ్యవనుడు, సుకన్యకు సుమేధుడు పుట్టాడు.

నిధ్రువస్య తు యా పత్నీ మాతా వై కుణ్డపాయినామ్। అసితస్యైకపర్ణాయాం బ్రహ్మిష్ఠః సమపద్యత ।। ౯.

నిధ్రువుని భార్య కుండపాయినుల తల్లి. అసితుడు, ఏకపర్ణ నుంచి బ్రహ్మవేత్త పుట్టాడు.

శాణ్డిల్యానాం వచః శ్రుత్వా దేవలః సుమహాయశాః। నిధ్రువాః శాణ్డిల్యా రైభ్యాస్త్రయః పశ్చాత్తు కశ్యపాః ।। ౯.

శాండిల్యుల మాట విని, మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన దేవళుడు, నిధ్రువులు, శాండిల్యులు, రైభ్యులు, తరువాత కశ్యపులు పుట్టారు.

వరప్రభృతయో దేవా దేవలస్య ప్రజాస్త్విమాః। చతుర్యుగే త్వతిక్రాన్తే మనోర్హ్యేకాదశే ప్రజాః। అథావశిష్టే తస్మిస్తు ద్వాపరే సమ్ప్రవర్తతే ।। ౯.

వరుడు మొదలైన దేవతలు దేవళుని సంతానము. నలుగురు యుగాలు గడిచిన తరువాత, పదకొండవ మనువులో సంతానం మిగిలి, ద్వాపరయుగంలో కొనసాగుతుంది.

మానసస్య చరిష్యన్తస్తస్య పుత్రో దమః కిల। మానసస్తస్య దాయాదస్తృణబిన్దురితి శ్రుతః ।। ౯.

మానసుడు బ్రతికుండగా అతని కుమారుడు దముడు పుట్టాడు. మానసుని వారసుడు తృణబిందువు అని ప్రసిద్ధి.

త్రేతాయుగముఖే రాజా తృతీయే సమ్బభూవ హ। తస్య కన్యా త్విడవిడా రూపేణాప్రతిమాభవత్। పులస్త్యాయ స రాజర్షిస్తాం కన్యాం ప్రత్యపాదయత్ ।। ౯.

తృతీయ యుగం ప్రారంభంలో ఒక రాజు జన్మించాడు. అతని కుమార్తె త్విడవిడా అందంలో ఎవరికీ తక్కువ కాకుండా ఉండేది. ఆ రాజర్షి తన కుమార్తెను పులస్త్యునికి ఇచ్చాడు.

ఋషిరిడవిడాయాన్తు విశ్రవాః సమపద్యత। తస్య పత్న్యశ్చతస్రస్తు పౌలస్త్యకులవర్ద్ధనాః ।। ౯.

తపస్వి త్విడవిడా భర్తగా విశ్రవుడు అయ్యాడు. అతనికి నలుగురు భార్యలు ఉండి, వారు పౌలస్త్య వంశాన్ని పెంచారు.

బృహస్పతేర్బృహత్కీర్త్తిర్దేవాచార్యస్య కీర్త్తితః । కన్యాం తస్యోపయేమే స నామ్నా వై దేవవర్ణినీమ్ ।। ౯.

దేవతల గురువు అయిన బృహస్పతి మహాకీర్తి కలవాడు. అతను దేవవర్ణిని అనే యువతిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు.

పుష్పోత్కకటాఞ్చ వాకాఞ్చ సుతే మాల్యవతః స్థితౌ। కైకసీం మాలినః కన్యాం తాసాన్తు శ్రృణుత ప్రజాః ।। ౯.

మాల్యవంతునికి పుష్పోత్తకటా, వాకా అనే ఇద్దరు కుమారులు. మాలినికి కైకసీ అనే కుమార్తె. ఇప్పుడు వీరి సంతానాన్ని వినండి.

జ్యేష్ఠం వైశ్రవణం తస్య సుషువే దేవవర్ణినీ। దివ్యేన విధినా యుక్తమార్షేణైవ శ్రుతేన చ। రాక్షసేన చ రూపేణ ఆసురేణ బలేన చ ।। ౯.

దేవవర్ణిని తన పెద్ద కుమారుడిగా వైశ్రవణుడిని ప్రసవించింది. అతడు దివ్యమైన లక్షణాలతో, ఋషుల ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, రాక్షస రూపంతో, అసురుల బలంతో జన్మించాడు.

త్రిపాదం సుమహాకాయం స్థూలశీర్షం మహాతనుమ్। అష్టదంష్ట్రం హరిచ్ఛ్మశ్రుం శఙ్కుకర్ణం విలోహితమ్ ।। ౯.

అతనికి మూడు కాళ్లు, విపరీతమైన శరీరం, పెద్ద తల, ఎనిమిది పన్నులు, పసుపు రంగు గడ్డం, శంఖాకారమైన చెవులు, ఎర్రటి రూపం ఉండేవి.