వాయుపురాణమ్

ఇతి సర్గైకదేశస్య కీర్తితోఽవయవో మయా। మారీచోఽయం ప్రజా సర్గః సమాసేన ప్రకీర్తితః। న శక్యం వ్యాసతో వక్తుమపి వర్షశతైర్ద్విజాః ॥ ౮.

ఇలా సృష్టి కథలో ఒక భాగాన్ని నేను వివరించాను. ఇది మరీచి సంతానం, సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది. దీన్ని వంద సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు, ఓ ద్విజులారా!

అదితిర్ధర్మశీలా తు బలశీలా దితిః స్మృతా। తపఃశీలా తు సురభి ర్మాయాశీలా దనుః స్మృతా ॥ ౮.

అదితి ధర్మశీలురాలు, దితి బలవంతురాలు, సురభి తపస్సులో నిష్ణాతురాలు, దను మాయాశీలురాలు అని ప్రసిద్ధి.

క్రూరశీలా తథా కద్రుః క్రౌఞ్చ్యథ శ్రుతిశాలినీ । ఇరా గ్రహణశీలా తు దనాయుర్భక్షణే రతా ॥ ౮.

కద్రువు క్రూర స్వభావం గలది, క్రౌంచి వేదజ్ఞానంలో ప్రావీణ్యం కలది, ఇరా పట్టుదలతో ఉంటుంది, దనాయు భోజనంలో ఆనందిస్తుంది.

వాహశీలా తు వినతా తామ్రా వై పాశశాలినీ। స్వభావా లోకమాతౄణాం శీలాన్యేతాని సర్వశః ॥ ౮.

వినతా భారాన్ని మోయడంలో నిష్ణాతురాలు, తామ్రా బంధించడంలో నైపుణ్యం కలది. ఇవే లోకమాతల సహజ స్వభావాలు.

ధర్మతః శీలతో బుద్ధ్యా క్షమయా బలరూపతః। రజః సత్త్వతమో వృత్తా ధార్మికాధార్మికాస్తు వై ॥ ౮.

ధర్మం, ప్రవర్తన, బుద్ధి, సహనం, బలము, రూపం ద్వారా వారి స్వభావాలు రాజసం, సాత్వికం, తామసం; ధార్మికులు, అధార్మికులు కూడా ఉన్నారు.

మాతృతుల్యాశ్చాబిజాతాః కశ్యపస్యాత్మజాః ప్రజాః। దేవతాసురగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। పిశాచాః పశవశ్చైవ మృగాః పతఙ్గవీరుధః ॥ ౮.

కశ్యపుని సంతానం, తల్లుల స్వభావాన్ని అనుసరించి పుట్టింది. దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు, పిశాచులు, పశువులు, మృగాలు, పక్షులు, వృక్షాలు — ఇవన్నీ కశ్యపుని సంతానం.

యస్మాద్దాక్షాయణీష్వేతే జజ్ఞిరే మానుషీష్విహ। మన్వన్తరేషు సర్వేషు తస్మాచ్ఛ్రేష్ఠాస్తు మానుషాః ॥ ౮.

ఓ దాక్షాయణీ! ఇవన్నీ ప్రతి మన్వంతరంలో మానవులలో పుట్టాయి కనుక, మానవులు అత్యుత్తములు.

ధర్మార్థకామమోక్షాణాం మానుషాః సాధకాస్తు వై। తతోఽధః స్రోతసస్తే వై ఉత్పద్యన్తే సురాసురాః ॥ ౮.

ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం అనే నాలుగు పురుషార్థాలకు మనుష్యులే సాధకులు. వీళ్ల కన్నా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న దేవతలు, దానవులు వంటి ఇతర జాతులు పుట్టుతారు.

జాయన్తే కార్యసిద్ధయర్థం మానుషేషు పునః పునః। ఇత్యేవం వంశప్రభవః ప్రసఙ్ఖ్యాతస్తపస్వినామ్ ॥ ౮.

ఈ జాతులు, తమ కార్యసిద్ధి కోసం, మళ్లీ మళ్లీ మనుష్యులలో పుడుతుంటారు. ఇలా తపస్సు చేసే వంశాల ఉద్భవాన్ని వివరించారు.

సురాణామసురాణాఞ్చ గన్ధర్వాప్సరసాం తథా। యక్షరక్షఃపిశాచానాం సుపర్ణోరగపక్షిణామ్ ॥ ౮.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, రాక్షసులు, పిశాచులు, సుపర్ణులు, నాగులు, పక్షులు — వీరి గురించి చెప్పబడింది.

వ్యాలానాం శిఖినాఞ్చైవ ఓషధీనాఞ్చ సర్వశః। కృమికీటపతఙ్గానాం క్షుద్రాణాం జలజాశ్చ యే। పశూనాం బ్రాహ్ణానాఞ్చ శ్రీమతాం పుణ్యలక్షణమ్ ॥ ౮.

వెదురు జాతులు, నెమళ్లు, అన్ని రకాల మొక్కలు, పురుగులు, కీటకాలు, చిన్న జంతువులు, నీటిలో పుట్టే జంతువులు, పశువులు, బ్రాహ్మణులు, శుభ లక్షణాలు కలిగినవారు — వీరందరి గురించి కూడా చెప్పబడింది.

ఆయుష్యశ్చైవ ధన్యశ్చ శ్రీమాన్ హితసుఖావహః। శ్రోతవ్యశ్చైవ సతతం గ్రాహ్యశ్చైవానుసూయతా ॥ ౮.

ఇది ఆయుష్షు పెంచే, ధన్యమైన, శ్రీతో నిండిన, మేలుకలిగించే, సుఖాన్ని ఇచ్చేది. ఎప్పుడూ వినాలి, అసూయ లేకుండా స్వీకరించాలి.

ఇమన్తు వంశం నియమేన యః పఠేన్మహాత్మనాం బ్రాహ్ణవైద్యసంసది । అపత్యలాభం హి లబేత్సుపుష్కలం శ్రియం ధనం ప్రేత్య చ శోభనాం గతిమ్ ॥ ౮.

ఎవరైనా ఈ మహాత్ముల వంశాన్ని బ్రాహ్మణులు, వైద్యులు ఉన్న సభలో నియమంగా పఠిస్తే, వారికి మంచి సంతానం, సంపద, ఐశ్వర్యం లభిస్తుంది. మరణానంతరం శుభమైన గతి కూడా కలుగుతుంది.

ఏవం ప్రజాసు సృష్టాసు కశ్యపే న మహాత్మనా। ప్రతిష్ఠితాసు సర్వాసు స్థావరాసు చరాసు చ ।। ౯.

ఇలా మహాత్ముడు కశ్యపుడు స్థావర, జంగమ ప్రాణులను సృష్టించి, వాటిని అన్ని చోట్ల స్థాపించాడు.

అభిషిచ్యాధిపత్యేషు తేషాం ముఖ్యః ప్రజాపతిః। తతః క్రమేణ రాజ్యాని వ్యాదేష్టుముపచక్రమే ।। ౯.

వాటిలో ముఖ్యులను పాలకులుగా అభిషేకించి, ఆ ప్రజాపతి వారికొకొక్క రాజ్యాన్ని క్రమంగా అప్పగించసాగాడు.

ద్విజాతీనాం వీరుధాఞ్చ నక్షత్రాణాం గ్రహైః సహ। యజ్ఞానాం తపసాఞ్చైవ సోమం రాజ్యేఽభ్యషేచయత ।। ౯.

ద్విజాతులు, వృక్షాలు, నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, యజ్ఞాలు, తపస్సు — వీటికి సోముని రాజుగా అభిషేకించాడు.

బృహస్పతిం తు విశ్వేషాం దదావఙ్గిరసాం పతిమ్। భృగూణామధిపఞ్చైవ కావ్యం రాజ్యేఽభ్యషేచయత్ ।। ౯.

అంగిరసులందరికీ బృహస్పతిని అధిపతిగా ఇచ్చాడు. భృగువంశానికి కావ్యుని రాజుగా అభిషేకించాడు.

ఆదిత్యానాం పునర్విష్ణుం వసూనామథ పావకమ్ । ప్రజాపతీనాం దక్షఞ్చ మరుతామథ వాసవమ్ ।। ౯.

ఆదిత్యులకు విష్ణువును, వసువులకు పవకుని, ప్రజాపతులకు దక్షుని, మరుతులకు వాసవుని రాజుగా చేసాడు.

దైత్యానామథ రాజానం ప్రహ్లాదం దితినన్దనమ్। నారాయణం తు సాధ్యానాం రుద్రాణాం వృషభధ్వజమ్ ।। ౯.

దైత్యులకు దితి కుమారుడు ప్రహ్లాదుని, సాధ్యులకు నారాయణుని, రుద్రులకు వృషభధ్వజుడైన రుద్రుని రాజుగా చేసాడు.

విప్రచిత్తిఞ్చ రాజానం దానవానామథాదిశత్। అపాం తు వరుణం రాజ్యే రాజ్ఞాం వైశ్రవణం పతిమ్। యక్షాణాం రాక్షసానాఞ్చ పార్థివానాం ధనస్య చ ।। ౯.

దానవులకు విప్రచిత్తిని రాజుగా నియమించాడు. జలాలకు వరుణుని, రాజులకు, యక్షులకు, రాక్షసులకు, భూలోక పాలకులకు, ధనానికి వైశ్రవణుని అధిపతిగా చేసాడు.

వైవస్వతం పితౄణాఞ్చ యమం రాజ్యేఽభ్యషేచయత్। సర్వభూతపిశాచానాం గిరిశం శూలపాణినమ్ ।। ౯.

పితృదేవతలకు వైవస్వతుడు యముని రాజుగా అభిషేకించాడు. అన్ని భూతాలకు, పిశాచులకు త్రిశూలధారి గిరీశుని అధిపతిగా చేసాడు.

శైలానాం హిమవన్తఞ్చ నదీనామథ సాగరమ్। గన్ధర్వాణామధిపతిం చక్రే చిత్రరథం తదా ।। ౯.

పర్వతాలకు హిమవంతుని, నదులకు సముద్రాన్ని రాజుగా చేసాడు. గంధర్వులకు చిత్రరథుని అధిపతిగా నియమించాడు.

ఉచ్చైఃశ్రవసమశ్వానాం రాజానఞ్చాభ్యషేచయత్। మృగాణామథ శార్దూలం గోవృషఞ్చ చతుష్పదామ్ ।। ౯.

అశ్వాలలో ఉచ్చైశ్రవసును, మృగాలలో పులిని, నాలుగు కాళ్ల జంతువుల్లో ఎద్దును రాజుగా అభిషేకించాడు.

పక్షిణామథ సర్వేషాం గరుడం పతతాం వరమ్। గన్ధానాం మాతులఞ్చైవ భూతానామశరీరిణామ్ ।। ౯.

పక్షులందరికీ గరుడుని, గంధాలకు మాతులుని, దేహం లేని భూతాలకు కూడా అధిపతిగా చేసాడు.

శబ్దాకాశబలానాఞ్చ వాయుం బలవతాం వరమ్। సర్వేషాం దంష్ట్రిణాం శేషం నాగానామథ వాసుకిమ్ ।। ౯.

శబ్దం, ఆకాశం వంటి బలవంతులకు వాయువును అధిపతిగా చేసాడు. అన్ని దంతాలున్న జంతువులకు శేషుని, నాగులకు వాసుకిని రాజుగా నియమించాడు.

సరీసృపాణాం సర్పాణాం నాగానాఞ్చైవ తక్షకమ్। సాగరాణాం నదీనాఞ్చ మేఘానాం వర్షితస్య చ। ఆదిత్యానామన్యతమం పర్జన్యమభిషిక్తవాన్ ।। ౯.

సరీసృపాలలో, పాములలో, నాగులలో తక్షకుడు ముఖ్యుడు. సముద్రాలు, నదులు, మేఘాలు, వర్షం — వీటిలో పర్జన్యుడు ప్రధానుడు. సూర్యులలో పర్జన్యుడే ప్రతిష్ఠించబడ్డాడు.

సర్వాప్సరోగణానాఞ్చ కామదేవం తథైవ చ। ఋతూనామథ మాసానామార్త్తవానాం తథైవ చ ।। ౯.

అప్సరసలందరిలో, మన్మథుడిలో కూడా, ఋతువులు, నెలలు, కాలములలో కూడా ఆయనను ప్రధానునిగా స్థాపించారు.

పక్షాణాఞ్చ విపక్షాణాం ముహూర్త్తానాఞ్చ పర్వణామ్। కలాకాష్ఠాప్రమాణానాం గతే రయనయోస్తథా। గణితస్యాథ యోగస్య చక్రే సంవత్సరం ప్రభుమ్ ।। ౯.

పక్షాలు, అపక్షాలు, ముహూర్తాలు, పర్వదినాలు, కాలపరిమాణాలు, కిరణాలు, గణన, యోగాలలో సంవత్సరాన్ని అధిపతిగా చేసాడు.

ప్రజాపతిర్వై రజసః పూర్వస్యాన్దిశి విశ్రుతమ్। పుత్రం నామ్నా సుధామానం రాజానం సోఽభ్యషేచయత్ ।। ౯.

ప్రజాపతి తూర్పు దిక్కులో రాజసలో ప్రసిద్ధుడైన తన కుమారుడు సుధామాను రాజుగా అభిషేకించాడు.