వాయుపురాణమ్

సురసాథ విజజ్ఞే తు శతమేకం శిరో మతమ్। సర్పాణాం తక్షకో రాజా నాగానాఞ్చాపి వాసుకిః । ద్ర. గరుడపురాణే ౧.౧౯౭.౧౨ మధ్యే వాసుకేః పార్థివమణ్డలే ఏవం తక్షకస్య వాయుమణ్డలే స్థితిః తమోబహుల ఇత్యేష గణః క్రోధవశాత్మకః ॥ ౮.

సురసా ఒక వంద తలలవాడిని పుట్టించింది. పాముల్లో తక్షకుడు రాజు, నాగుల్లో వాసుకి. ఈ గుంపు చీకటితో నిండినది, కోపంతో నడిచే వారు.

పులహస్యాత్మజా సర్గస్తామ్రాయాస్తన్నిబోధత। బహ్వన్యాస్త్వభివిఖ్యాతాస్తామ్రాయాశ్చ విజజ్ఞిరే ॥ ౮.

ఇప్పుడు పులహుని కుమారుడు తామ్రా సంతానం గురించి విను. తామ్రా నుండి ఇంకా అనేక ప్రసిద్ధ జాతులు పుట్టాయి.

శ్యేనీ భాసీ తథా క్రౌఞ్చీ ధృతరాష్ట్రీ శుకీ తథా। అరుణస్య భార్యా శ్యేనీ తు వీర్యవన్తౌ మహాబలౌ। సమ్పాతిఞ్చ జటాయుఞ్చ ప్రసూతా పక్షిసత్తమౌ ॥ ౮.

శ్యేనీ, భాసీ, క్రౌంచీ, ధృతరాష్ట్రీ, శుకీ; అరుణుని భార్య అయిన శ్యేనీ, శక్తివంతులైన సంపాతి, జటాయువులను పుట్టించింది.

సమ్పాతిరజనత్ పుత్రం కన్యామేకాం తథైవ చ। జటాయుషశ్చ యే పుత్రాః కాక గృధ్రాశ్చకర్ణినః ॥ ౮.

సంపాతి ఒక కుమారుడిని, ఒక కుమార్తెను పుట్టించాడు. జటాయువు కుమారులు కాకులు, పెద్ద చెవులు ఉన్న గద్దలు.

భార్యా గరుత్మతశ్చాపి భాసీ క్రౌఞ్చీ తథా శుకీ। ధృతరాష్ట్రీ చ భద్రా చ తాస్వపత్యాని వక్ష్యతే ॥ ౮.

గరుత్మంతుని భార్యలు భాసీ, క్రౌంచీ, శుకీ, ధృతరాష్ట్రీ, భద్రా; వీరి సంతానం గురించి చెప్పబడుతుంది.

శుకీ గరుత్మతః పుత్రాన్ సుషువే షట్ పరిశ్రుతాన్ । త్రిశిరం సుముఖఞ్చైవ బలం పృష్ఠం మహాబలమ్ ॥ ౮.

శుకీ గరుత్మంతునికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఆరు కుమారులను పుట్టించింది: త్రిశిర, సుముఖ, బల, పృష్ట, మహాబల.

త్రిశఙ్ఖనేత్రం సుముఖం సురూపం సురసం బలమ్। ఏషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ గరుడానాం మహాత్మనామ్ ॥ ౮.

త్రిశంఖనేత్ర, సుముఖ, సురూప, సురస, బల; వీరే గరుడులైన మహాత్ముల కుమారులు, మనవలు.

చతుర్దశ సహస్రాణి క్రూరాణాం పన్నగాశినామ్। పుత్రపౌత్రవిసర్గాచ్చ తేషాం వై వంశవిస్తరః ॥ ౮.

పద్నాలుగు వేల క్రూరమైన పాములను తినే గరుడులు ఉన్నారు. వారి కుమారులు, మనవల ద్వారా వారి వంశం విస్తరించింది.

వ్యాప్తాని యాని దేశాని తాని వక్ష్యే యథాక్రమమ్। శాల్మలిద్వీపమఖిలం దేవకూటఞ్చ పర్వతమ్ ॥ ౮.

వారు వ్యాపించిన ప్రాంతాలు ఇప్పుడు వరుసగా చెబుతాను: మొత్తం శాల్మలి ద్వీపం, దేవకూట పర్వతం.

మణిమన్తఞ్చ శైలేన్ద్రం సహస్రశిఖరం తథా। పర్ణమాలం సుకేశఞ్చ శతశ్రృఙ్గం తథాచలమ్ ॥ ౮.

మణిమంతుడు అనే పర్వతాధిపతి, వెయ్యి శిఖరాలతో ఉన్నాడు. అలాగే పర్ణమాల, సుకేశ, శతశృంగ అనే పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

కౌరజం పఞ్చశిఖరం హేమకూటఞ్చ పర్వతమ్। ప్రచణ్డవాయుప్రభవైర్దీపితైః పఝరాగిభిః ॥ ౮.

కౌరజం అనే ఐదు శిఖరాల పర్వతం, హేమకూటం అనే పర్వతం, వీటిలో ఉగ్రమైన గాలులతో మెరిసిపోతూ, పజరాగులు నివసిస్తూ ఉంటారు.

శైలజాలాని వ్యాప్తాని గారుడైస్తైర్మహాత్మభిః । భాసీపుత్రాః స్మృతా భాసా ఉలూకా కాకకుక్కుటాః ॥ ౮.

ఆ మహాత్ములైన గరుడులు ఆ పర్వత శ్రేణులను నిండా వ్యాపించారు. వారి కుమారులు భాసులు, ఉలూకులు, కాకకుక్కుటులు అని ప్రసిద్ధి.

మయూరాః కలవిఙ్కాశ్చ కపోతా లావతిత్తిరాః। క్రౌఞ్చీ వార్ద్ధీణసాన్ శ్యేనీ కురరాన్సారసాన్బకాన్ ॥ ౮.

మయూరాలు, కలవింకలు, పావురాలు, లావా, తిత్తిరి పక్షులు, క్రౌంచి, వార్ధీన, శ్యేని, కురర, సారస, బక పక్షులు — ఇవన్నీ అక్కడ ఉన్నాయి.

ఇత్యేవమాదయోన్యేఽపి క్రవ్యాదా యే చ పక్షిణః। ధృతరాష్ట్రీ చ హంసాంశ్చ కలహంసాంశ్చ భామినీ ॥ ౮.

ఇలా ఇంకా ఇతర మాంసాహారి పక్షులు, ధృతరాష్ట్రి, హంసలు, కలహంసలు కూడా ఉన్నారు, ఓ సుందరి!

చక్రవాకాంశ్చ విహగాన్సర్వాంశ్చైవాదకాన్ ద్విజాన్। ఏతానేవ విజజ్ఞేఽథ పుత్రపౌత్రమనన్తకమ్ ॥ ౮.

చక్రవాక పక్షులు, ఇతర అన్ని పక్షులు, అన్ని జలచర ద్విజులు — వీరందరినీ కలిపి, వారి కుమారులు, మనవులతో కూడి, లెక్కలేనంత సంతానం కలిగారు.

గరుడస్యాత్మజాః ప్రోక్తా ఇరాయాః శ్రృణుత ప్రజాః। ఇరా ప్రజజ్ఞే కన్యా వైతిస్రః కమలలోచనాః ॥ ౮.

ఇవన్నీ గరుడుని కుమారులుగా చెప్పబడ్డారు. ఇప్పుడు ఇరా సంతానాన్ని విను. ఇరా మూడు కమలాలాంటి కళ్ళు గల కుమార్తెలకు జన్మనిచ్చింది.

వన స్పతీనాం వృక్షాణాం వీరుధాఞ్చైవ మాతరః। లతా చైవాథ వల్లీ చ వీరుధా చేతి తాస్తు వై ॥ ౮.

ఆమెలు అడవి చెట్లు, వృక్షాలు, ఔషధాలు, అలాగే లతలు, వల్లి, వేరు వేరు ఔషధాలకు తల్లులయ్యారు.

లతా వనస్పతీఞ్జజ్ఞే హ్యపుష్పాన్ పులినస్థితాన్ । యుక్తాన్పుష్పఫలైర్వృక్షాన్ లతా వై సమ్ప్రసూయతే ॥ ౮.

లత అడవి చెట్లను, పుష్పాలు లేని, నదీ తీరంలో పెరిగే చెట్లను ప్రసవించింది. అలాగే పుష్పఫలాలతో ఉన్న చెట్లను కూడా లత ప్రసవించింది.

అథ వల్లీ తు గుల్మాంశ్చ త్వక్సారాస్తృణజాతయః। వీరుధా తదపత్యాని వంశశ్చాత్ర సమాప్యతే ॥ ౮.

తర్వాత వల్లి, గుళ్మాలు, త్వక్సారాలు, తృణజాతులను ప్రసవించింది. వీరే ఔషధాల సంతానం. ఇందులో బాంబూ కూడా వస్తుంది.

ఏతే కశ్యపదాయాదా వ్యాఖ్యాతాః స్థాణుజఙ్గమాః । తేషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ యైరిదం పూరితం జగత్ ॥ ౮.

ఇలా కశ్యపుని సంతానంగా నిలిచిన స్థావర జంగమజాతులు వివరించబడ్డాయి. వారి కుమారులు, మనవులు ఈ లోకాన్ని నింపారు.

ఇతి సర్గైకదేశస్య కీర్తితోఽవయవో మయా। మారీచోఽయం ప్రజా సర్గః సమాసేన ప్రకీర్తితః। న శక్యం వ్యాసతో వక్తుమపి వర్షశతైర్ద్విజాః ॥ ౮.

ఇలా సృష్టి కథలో ఒక భాగాన్ని నేను వివరించాను. ఇది మరీచి సంతానం, సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది. దీన్ని వంద సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు, ఓ ద్విజులారా!

అదితిర్ధర్మశీలా తు బలశీలా దితిః స్మృతా। తపఃశీలా తు సురభి ర్మాయాశీలా దనుః స్మృతా ॥ ౮.

అదితి ధర్మశీలురాలు, దితి బలవంతురాలు, సురభి తపస్సులో నిష్ణాతురాలు, దను మాయాశీలురాలు అని ప్రసిద్ధి.

క్రూరశీలా తథా కద్రుః క్రౌఞ్చ్యథ శ్రుతిశాలినీ । ఇరా గ్రహణశీలా తు దనాయుర్భక్షణే రతా ॥ ౮.

కద్రువు క్రూర స్వభావం గలది, క్రౌంచి వేదజ్ఞానంలో ప్రావీణ్యం కలది, ఇరా పట్టుదలతో ఉంటుంది, దనాయు భోజనంలో ఆనందిస్తుంది.

వాహశీలా తు వినతా తామ్రా వై పాశశాలినీ। స్వభావా లోకమాతౄణాం శీలాన్యేతాని సర్వశః ॥ ౮.

వినతా భారాన్ని మోయడంలో నిష్ణాతురాలు, తామ్రా బంధించడంలో నైపుణ్యం కలది. ఇవే లోకమాతల సహజ స్వభావాలు.

ధర్మతః శీలతో బుద్ధ్యా క్షమయా బలరూపతః। రజః సత్త్వతమో వృత్తా ధార్మికాధార్మికాస్తు వై ॥ ౮.

ధర్మం, ప్రవర్తన, బుద్ధి, సహనం, బలము, రూపం ద్వారా వారి స్వభావాలు రాజసం, సాత్వికం, తామసం; ధార్మికులు, అధార్మికులు కూడా ఉన్నారు.

మాతృతుల్యాశ్చాబిజాతాః కశ్యపస్యాత్మజాః ప్రజాః। దేవతాసురగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। పిశాచాః పశవశ్చైవ మృగాః పతఙ్గవీరుధః ॥ ౮.

కశ్యపుని సంతానం, తల్లుల స్వభావాన్ని అనుసరించి పుట్టింది. దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు, పిశాచులు, పశువులు, మృగాలు, పక్షులు, వృక్షాలు — ఇవన్నీ కశ్యపుని సంతానం.

యస్మాద్దాక్షాయణీష్వేతే జజ్ఞిరే మానుషీష్విహ। మన్వన్తరేషు సర్వేషు తస్మాచ్ఛ్రేష్ఠాస్తు మానుషాః ॥ ౮.

ఓ దాక్షాయణీ! ఇవన్నీ ప్రతి మన్వంతరంలో మానవులలో పుట్టాయి కనుక, మానవులు అత్యుత్తములు.

ధర్మార్థకామమోక్షాణాం మానుషాః సాధకాస్తు వై। తతోఽధః స్రోతసస్తే వై ఉత్పద్యన్తే సురాసురాః ॥ ౮.

ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం అనే నాలుగు పురుషార్థాలకు మనుష్యులే సాధకులు. వీళ్ల కన్నా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న దేవతలు, దానవులు వంటి ఇతర జాతులు పుట్టుతారు.

జాయన్తే కార్యసిద్ధయర్థం మానుషేషు పునః పునః। ఇత్యేవం వంశప్రభవః ప్రసఙ్ఖ్యాతస్తపస్వినామ్ ॥ ౮.

ఈ జాతులు, తమ కార్యసిద్ధి కోసం, మళ్లీ మళ్లీ మనుష్యులలో పుడుతుంటారు. ఇలా తపస్సు చేసే వంశాల ఉద్భవాన్ని వివరించారు.