వాయుపురాణమ్

గోభ్యో హి మహిషేభ్యశ్చ జాయన్తే జన్తవః ప్రభో। మత్స్యాదయశ్చ వివిధా అణ్డకుక్షౌ విశేషతః ॥ ౮.

ఆ ప్రభూ, ఆవులు, మేషాలు నుండి జీవులు పుడతాయి. ముఖ్యంగా చేపలు మొదలైన ఎన్నో రకాల జీవులు గుడ్లలో పుడతాయి.

చైవీరికాశ్చ జాయన్తే తథా గోజాకులాని చ। తథాన్యాని చ సూక్ష్మాణి జలౌకాదీని జాతయః ॥ ౮.

అలాగే చైవీరికాలు, గోమందలూ, ఇంకా జలౌకలు వంటి చిన్నజాతులు కూడా పుట్టుతాయి.

మక్షికాణాం వికారాణి జాయన్తే జాత యోఽపరే । ప్రాయేణ తు వసన్త్యస్మిన్నుచ్ఛిష్టోదకకర్ద్దమే ॥ ౮.

మొక్కజొన్న పిట్టలు, ఈగలు, ఇంకా మిగతా జాతులు ఎక్కువగా మిగిలిన నీళ్ళలో, మట్టిలో కనిపిస్తాయి.

మశకానాం వికారాణి భ్రమరాణాం తథైవ చ। తృణేభ్యశ్చైవ జాయన్తే పుత్రికా పుత్రభాసకాః ॥ ౮.

వివిధ రకాల దోమలు, తేనెటీగలు కూడా పుడతాయి; అలాగే గడ్డి నుండి పుత్రికా, పుత్రభాసక అనే జీవులు పుడతాయి.

మణిచ్ఛేదాస్తథా వ్యాలాః పోతజాః పరికీర్త్తితాః। శతవేరివికారాణి కరీషేభ్యో భవన్తిహ ॥ ౮.

రత్నాల తుక్కులు, పాములు, నౌకల్లో పుట్టే జీవులు, ఇంకా శతవేరి అనే రకాలు పేడ నుండి పుడతాయి.

ఏవమాదిరసఙ్ఖ్యాతో గణః సంస్వేదజో మయా। సమాసాభిహితో హ్యేష ప్రాక్కర్మవశజః స్మృతః ॥ ౮.

ఇలా లెక్కలేనన్ని చెమట నుండి పుట్టే జాతులను నేను సంక్షిప్తంగా వివరించాను; ఇవన్నీ పూర్వజన్మ ఫలితంగా పుట్టినవే.

తథాఽన్యే నైఋతాః సత్త్వాస్తే స్మృతా ఉపసర్గజాః। పూతాస్తు యోనిజాః కేచిత్కేచిదౌత్పత్తికాః స్మృతాః ॥ ౮.

అలాగే నైరుతులు అనే ఇతర జీవులు కూడా ఉన్నారు, వీరు వ్యాధి వల్ల పుట్టినవారు. కొందరు గర్భంలో పుట్టినవారు, మరికొందరు సహజంగా పుట్టినవారు.

ప్రాయేణ దేవాః సర్వే వై విజ్ఞేయా హ్యుపపత్తిజాః । కేచిత్తు యోనిజా దేవాః కేచిదేవానిమిత్తతః ॥ ౮.

సాధారణంగా అందరు దేవతలు ప్రత్యక్షంగా పుట్టినవారిగా గుర్తించాలి; అయితే కొందరు దేవతలు గర్భంలో పుడతారు, మరికొందరు కారణం లేకుండానే పుడతారు.

తూలాలాఘశ్చ కోలశ్చ శివా కన్యా తథైవ చ। అపత్యం సరమాయాస్తు గణా వై సరమాదయః ॥ ౮.

తూలాలాఘ, కోల, శివా, కన్యా, ఇంకా సరమా సంతానం అయిన సరమాదయులు అనే గుంపులు కూడా ఉన్నారు.

శ్యామశ్చ శబలశ్చైవ అర్జునో హరితస్తథా। కృష్ణో ధూమ్రారూణశ్చైవ తూలాలాఘశ్చ కద్రుకాః ॥ ౮.

శ్యామ, శబల, అర్జున, హరిత, కృష్ణ, ధూమ్రారుణ, తూలాలాఘ, కద్రుకులు కూడా ఉన్నారు.

సురసాథ విజజ్ఞే తు శతమేకం శిరో మతమ్। సర్పాణాం తక్షకో రాజా నాగానాఞ్చాపి వాసుకిః । ద్ర. గరుడపురాణే ౧.౧౯౭.౧౨ మధ్యే వాసుకేః పార్థివమణ్డలే ఏవం తక్షకస్య వాయుమణ్డలే స్థితిః తమోబహుల ఇత్యేష గణః క్రోధవశాత్మకః ॥ ౮.

సురసా ఒక వంద తలలవాడిని పుట్టించింది. పాముల్లో తక్షకుడు రాజు, నాగుల్లో వాసుకి. ఈ గుంపు చీకటితో నిండినది, కోపంతో నడిచే వారు.

పులహస్యాత్మజా సర్గస్తామ్రాయాస్తన్నిబోధత। బహ్వన్యాస్త్వభివిఖ్యాతాస్తామ్రాయాశ్చ విజజ్ఞిరే ॥ ౮.

ఇప్పుడు పులహుని కుమారుడు తామ్రా సంతానం గురించి విను. తామ్రా నుండి ఇంకా అనేక ప్రసిద్ధ జాతులు పుట్టాయి.

శ్యేనీ భాసీ తథా క్రౌఞ్చీ ధృతరాష్ట్రీ శుకీ తథా। అరుణస్య భార్యా శ్యేనీ తు వీర్యవన్తౌ మహాబలౌ। సమ్పాతిఞ్చ జటాయుఞ్చ ప్రసూతా పక్షిసత్తమౌ ॥ ౮.

శ్యేనీ, భాసీ, క్రౌంచీ, ధృతరాష్ట్రీ, శుకీ; అరుణుని భార్య అయిన శ్యేనీ, శక్తివంతులైన సంపాతి, జటాయువులను పుట్టించింది.

సమ్పాతిరజనత్ పుత్రం కన్యామేకాం తథైవ చ। జటాయుషశ్చ యే పుత్రాః కాక గృధ్రాశ్చకర్ణినః ॥ ౮.

సంపాతి ఒక కుమారుడిని, ఒక కుమార్తెను పుట్టించాడు. జటాయువు కుమారులు కాకులు, పెద్ద చెవులు ఉన్న గద్దలు.

భార్యా గరుత్మతశ్చాపి భాసీ క్రౌఞ్చీ తథా శుకీ। ధృతరాష్ట్రీ చ భద్రా చ తాస్వపత్యాని వక్ష్యతే ॥ ౮.

గరుత్మంతుని భార్యలు భాసీ, క్రౌంచీ, శుకీ, ధృతరాష్ట్రీ, భద్రా; వీరి సంతానం గురించి చెప్పబడుతుంది.

శుకీ గరుత్మతః పుత్రాన్ సుషువే షట్ పరిశ్రుతాన్ । త్రిశిరం సుముఖఞ్చైవ బలం పృష్ఠం మహాబలమ్ ॥ ౮.

శుకీ గరుత్మంతునికి ప్రసిద్ధి చెందిన ఆరు కుమారులను పుట్టించింది: త్రిశిర, సుముఖ, బల, పృష్ట, మహాబల.

త్రిశఙ్ఖనేత్రం సుముఖం సురూపం సురసం బలమ్। ఏషాం పుత్రాశ్చ పౌత్రాశ్చ గరుడానాం మహాత్మనామ్ ॥ ౮.

త్రిశంఖనేత్ర, సుముఖ, సురూప, సురస, బల; వీరే గరుడులైన మహాత్ముల కుమారులు, మనవలు.

చతుర్దశ సహస్రాణి క్రూరాణాం పన్నగాశినామ్। పుత్రపౌత్రవిసర్గాచ్చ తేషాం వై వంశవిస్తరః ॥ ౮.

పద్నాలుగు వేల క్రూరమైన పాములను తినే గరుడులు ఉన్నారు. వారి కుమారులు, మనవల ద్వారా వారి వంశం విస్తరించింది.

వ్యాప్తాని యాని దేశాని తాని వక్ష్యే యథాక్రమమ్। శాల్మలిద్వీపమఖిలం దేవకూటఞ్చ పర్వతమ్ ॥ ౮.

వారు వ్యాపించిన ప్రాంతాలు ఇప్పుడు వరుసగా చెబుతాను: మొత్తం శాల్మలి ద్వీపం, దేవకూట పర్వతం.

మణిమన్తఞ్చ శైలేన్ద్రం సహస్రశిఖరం తథా। పర్ణమాలం సుకేశఞ్చ శతశ్రృఙ్గం తథాచలమ్ ॥ ౮.

మణిమంతుడు అనే పర్వతాధిపతి, వెయ్యి శిఖరాలతో ఉన్నాడు. అలాగే పర్ణమాల, సుకేశ, శతశృంగ అనే పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

కౌరజం పఞ్చశిఖరం హేమకూటఞ్చ పర్వతమ్। ప్రచణ్డవాయుప్రభవైర్దీపితైః పఝరాగిభిః ॥ ౮.

కౌరజం అనే ఐదు శిఖరాల పర్వతం, హేమకూటం అనే పర్వతం, వీటిలో ఉగ్రమైన గాలులతో మెరిసిపోతూ, పజరాగులు నివసిస్తూ ఉంటారు.

శైలజాలాని వ్యాప్తాని గారుడైస్తైర్మహాత్మభిః । భాసీపుత్రాః స్మృతా భాసా ఉలూకా కాకకుక్కుటాః ॥ ౮.

ఆ మహాత్ములైన గరుడులు ఆ పర్వత శ్రేణులను నిండా వ్యాపించారు. వారి కుమారులు భాసులు, ఉలూకులు, కాకకుక్కుటులు అని ప్రసిద్ధి.

మయూరాః కలవిఙ్కాశ్చ కపోతా లావతిత్తిరాః। క్రౌఞ్చీ వార్ద్ధీణసాన్ శ్యేనీ కురరాన్సారసాన్బకాన్ ॥ ౮.

మయూరాలు, కలవింకలు, పావురాలు, లావా, తిత్తిరి పక్షులు, క్రౌంచి, వార్ధీన, శ్యేని, కురర, సారస, బక పక్షులు — ఇవన్నీ అక్కడ ఉన్నాయి.

ఇత్యేవమాదయోన్యేఽపి క్రవ్యాదా యే చ పక్షిణః। ధృతరాష్ట్రీ చ హంసాంశ్చ కలహంసాంశ్చ భామినీ ॥ ౮.

ఇలా ఇంకా ఇతర మాంసాహారి పక్షులు, ధృతరాష్ట్రి, హంసలు, కలహంసలు కూడా ఉన్నారు, ఓ సుందరి!

చక్రవాకాంశ్చ విహగాన్సర్వాంశ్చైవాదకాన్ ద్విజాన్। ఏతానేవ విజజ్ఞేఽథ పుత్రపౌత్రమనన్తకమ్ ॥ ౮.

చక్రవాక పక్షులు, ఇతర అన్ని పక్షులు, అన్ని జలచర ద్విజులు — వీరందరినీ కలిపి, వారి కుమారులు, మనవులతో కూడి, లెక్కలేనంత సంతానం కలిగారు.

గరుడస్యాత్మజాః ప్రోక్తా ఇరాయాః శ్రృణుత ప్రజాః। ఇరా ప్రజజ్ఞే కన్యా వైతిస్రః కమలలోచనాః ॥ ౮.

ఇవన్నీ గరుడుని కుమారులుగా చెప్పబడ్డారు. ఇప్పుడు ఇరా సంతానాన్ని విను. ఇరా మూడు కమలాలాంటి కళ్ళు గల కుమార్తెలకు జన్మనిచ్చింది.

వన స్పతీనాం వృక్షాణాం వీరుధాఞ్చైవ మాతరః। లతా చైవాథ వల్లీ చ వీరుధా చేతి తాస్తు వై ॥ ౮.

ఆమెలు అడవి చెట్లు, వృక్షాలు, ఔషధాలు, అలాగే లతలు, వల్లి, వేరు వేరు ఔషధాలకు తల్లులయ్యారు.

లతా వనస్పతీఞ్జజ్ఞే హ్యపుష్పాన్ పులినస్థితాన్ । యుక్తాన్పుష్పఫలైర్వృక్షాన్ లతా వై సమ్ప్రసూయతే ॥ ౮.

లత అడవి చెట్లను, పుష్పాలు లేని, నదీ తీరంలో పెరిగే చెట్లను ప్రసవించింది. అలాగే పుష్పఫలాలతో ఉన్న చెట్లను కూడా లత ప్రసవించింది.

అథ వల్లీ తు గుల్మాంశ్చ త్వక్సారాస్తృణజాతయః। వీరుధా తదపత్యాని వంశశ్చాత్ర సమాప్యతే ॥ ౮.

తర్వాత వల్లి, గుళ్మాలు, త్వక్సారాలు, తృణజాతులను ప్రసవించింది. వీరే ఔషధాల సంతానం. ఇందులో బాంబూ కూడా వస్తుంది.