వాయుపురాణమ్

తత్ర సర్వాణి భూతాని దగ్ధాన్యాదిత్యరశ్మిభిః। బ్రహ్మాణమగ్రతః కృత్వా సహ దేవర్షిదానవైః। ప్రవిశన్తి సురశ్రేష్ఠం దేవదేవం మహేశ్వరమ్ ।। ౬౧.

ఆ సమయంలో సూర్యకిరణాల వల్ల అన్ని ప్రాణులు దహించబడతాయి. బ్రహ్మను ముందుగా ఉంచుకొని, దేవతలు, ఋషులు, దానవులతో కలిసి, అందరూ పరమేశ్వరుడైన మహేశ్వరునిలో లీనమవుతారు.

స స్రష్టా సర్వభూతాని కల్పాదిషు పునః పునః। ఇత్యేష స్థితికాలో వై మనోర్దేవర్షిభిః సహ ।। ౬౧.

ఆ సృష్టికర్త ప్రతి కల్ప ప్రారంభంలో మళ్లీ మళ్లీ అన్ని ప్రాణులను సృష్టిస్తాడు. ఇదే మనువు, దేవతలు, ఋషులతో కూడిన వారి స్థితికాలం.

సర్వమన్వన్తరాణాం వై ప్రతిసన్ధిం నిబోధత। యుగాఖ్యా యా సముద్దిష్టా ప్రాగేవాస్మిన్ మయా తవ ।। ౬౧.

ప్రతి మన్వంతరాల అనుసంధానాన్ని తెలుసుకో. నేను నీకు ముందుగా వివరించిన యుగాల లెక్కన ఇదంతా జరుగుతుంది.

కృతత్రేతాది సంయుక్తం చతుర్యుగమితి స్మృతమ్। తదేకసప్తతిగుణం పరివృత్తం తు సాధికమ్। మనోరేకమధీకారం ప్రోవాచ భగవాన్ ప్రభుః ।। ౬౧.

కృత, త్రేత మొదలైన నాలుగు యుగాలు కలిపి ఒక చతుర్యుగం అంటారు. దానికి డబ్బై ఒకటి సార్లు, కొద్దిగా ఎక్కువగా, కలిపి ఒక మనువు కాలంగా భగవంతుడు ప్రకటించాడు.

ఏవం మన్వన్తరాణాం తు సర్వేషామేవ లక్షణమ్। అతీతానాగతానాం వై వర్త్తమానేన కీర్త్తితమ్ ।। ౬౧.

ఇలా గత, భవిష్యత్, ప్రస్తుత మన్వంతరాల లక్షణం వివరించబడింది.

ఇత్యేష కీర్త్తితః సర్గా మనోః స్వాయమ్భువస్య హ। ప్రతి సన్ధిన్తు వక్ష్యామి తస్య వై చాపరస్య తు ।। ౬౧.

ఇలా స్వాయంభువ మనువు సృష్టి వివరించబడింది. ఇప్పుడు దాని అనుసంధానం, తదుపరి మన్వంతరాన్ని కూడా చెబుతాను.

మన్వన్తరం యథా పూర్వమృషిభిర్దైవతైః సహ। అవశ్యమ్భావినార్థేన యథా తద్వై నివర్త్తతే ।। ౬౧.

మునుపటి మన్వంతరంలో ఋషులు, దేవతలతో కలసి జరిగినట్లే, నిర్ణీత కాలం వచ్చినప్పుడు అది ముగుస్తుంది.

అస్మిన్ మన్వన్తరే పూర్వం త్రైలోక్యస్యేశ్వరాస్తు యే। సప్తర్షయశ్చ దేవాస్తే పితరో మనవస్తథా। మన్వన్తరస్య కాలే తు సమ్పూర్ణే సాధకాస్తథా ।। ౬౧.

ఈ మన్వంతరంలో ముందుగా ఉన్న త్రిలೋಕాధిపతులు, సప్తర్షులు, దేవతలు, పితృదేవతలు, మనువులు, మన్వంతర కాలం పూర్తయ్యే సరికి తమ తమ పాత్రలను నెరవేర్చుతారు.

క్షీణాధికారాః సంవృత్తా బుద్ధ్వా పర్యాయమాత్మనః। మహర్లోకాయ తే సర్వే ఉన్ముఖా దధిరే గతిమ్ ।। ౬౧.

వారు తమ అధికారాన్ని ముగించుకుని, తమ కాలం పూర్తయినదని తెలుసుకొని, అందరూ మహర్లోకాన్ని ఆశిస్తూ అక్కడికి ప్రయాణిస్తారు.

తతో మన్వన్తరే తస్మిన్ ప్రక్షీణా దేవతాస్తు తాః। సమ్పూర్ణే స్థితికాలే తు తిష్ఠన్త్యేకం కృతం యుగమ్ ।। ౬౧.

ఆ మన్వంతరంలో దేవతలు తగ్గిపోతారు. స్థితికాలం పూర్తయ్యాక వారు ఒక కృతయుగం పాటు మిగిలి ఉంటారు.

ఉత్పద్యన్తే భవిష్యాశ్చ యావన్మన్వన్తరేశ్వరాః। దేవతాః పితరశ్చైవ ఋషయో మనురేవ చ ।। ౬౧.

తరువాత కొత్త మన్వంతరాధిపతులు, దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, మనువు కూడా, మన్వంతర కాలం ఉన్నంతవరకు పుట్టుకొస్తారు.

మన్వన్తరే తు సమ్పూర్ణే యద్యన్యద్వై కలౌ యుగే। సమ్పద్యతే కృతం తేషు కలిశిష్టేషు వై తదా ।। ౬౧.

ఒక మన్వంతరం పూర్తయిన తర్వాత, కలియుగంలో మిగిలినవి, అవన్నీ గత యుగాల్లో చేయబడిన వాటి అవశేషాలుగా భావించబడతాయి.

యథా కృతస్య సన్తానః కలిపూర్వః స్మృతో బుధైః। తథా మన్వన్తరాన్తేషు ఆదిర్మన్వన్తరస్య చ ।। ౬౧.

కృతయుగంలో చేసినవారి సంతానం కలియుగానికి ముందు ఉన్నదిగా జ్ఞానులు గుర్తిస్తారు. అలాగే, ప్రతి మన్వంతరం చివరలో కొత్త మన్వంతరం మొదలు కూడా అలాగే భావించబడుతుంది.

క్షీణే మన్వన్తరే పూర్వే ప్రవృత్తే చాపరే పునః। ముఖే కృతయుగస్యాథ తేషాం శిష్టాస్తు యే తదా ।। ౬౧.

మునుపటి మన్వంతరం ముగిసి, కొత్తది ప్రారంభమైనప్పుడు, కృతయుగం ఆరంభంలో మునుపటి వారు మిగిలి ఉంటే, వారిని ఆ యుగానికి మిగిలినవారిగా పరిగణిస్తారు.

స్ప్తర్షయో మనుశ్చైవ కాలావేక్షాస్తు యే స్థితాః। మన్వన్తరం ప్రతీక్షన్తే క్షీయన్తే తపసి స్థితాః ।। ౬౧.

సప్తర్షులు, మనువు మరియు కాలాన్ని గమనిస్తూ నిలిచినవారు, తదుపరి మన్వంతరాన్ని ఎదురుచూస్తూ, తపస్సులో నిలిచి ఉంటారు.

మన్వన్తరవ్యవస్థార్థం సన్తత్యర్థఞ్చ సర్వశః। పూర్వవత్ సమ్ప్రవర్త్తన్తే ప్రవృత్తే వృష్టిసర్జ్జనే ।। ౬౧.

మన్వంతరం స్థాపన కోసం, సంతానం కొనసాగించేందుకు, వర్షాలు మొదలైన వెంటనే, మునుపటిలాగే అన్నీ తిరిగి ప్రారంభమవుతాయి.

ద్వన్ద్వేషు సమ్ప్రవృత్తేషు ఉత్పన్నాస్వౌషధీషు చ। ప్రజాసు చ నికేతాసు సంస్థితాసు క్వచిత్ క్వచిత్ ।। ౬౧.

ద్వంద్వాలు ఏర్పడినప్పుడు, ఔషధాలు పుట్టినప్పుడు, జీవులు తమ తమ నివాసాల్లో స్థిరపడినప్పుడు, ప్రతి చోట జీవనం తిరిగి ప్రారంభమవుతుంది.

వార్త్తాయాన్తు ప్రవృత్తాయాం సద్ధర్మే ఋషిభావితే । నిరానన్దే గతే లోకే నష్టే స్థావరజఙ్గమే ।। ౬౧.

జీవికా మార్గాలు తిరిగి ప్రారంభమైనప్పుడు, ఋషులు సద్ధర్మాన్ని పెంపొందించినప్పుడు, లోకం ఆనందం లేకుండా, స్థావరజంగమాలు నశించినప్పుడు,

అగ్రామనగరే చైవ వర్ణాశ్రమవివర్జితే। పూర్వమన్వన్తరే శిష్టే యే భవన్తీహ ధార్మికాః । సప్తర్షయో మనుశ్చైవ సన్తానార్థం వ్యవస్తితాః ।। ౬౧.

గ్రామాలు, నగరాల్లో వర్ణాశ్రమాలు లేకుండా, మునుపటి మన్వంతరంలో మిగిలిన ధార్మికులు, సప్తర్షులు, మనువు, సంతానం కోసం అక్కడ ఉంటారు.

ప్రజార్థం తపతాం తేషాం తపః పరమదుశ్చరమ్। ఉత్పద్యన్తీహ సర్వేషాం నిధనేష్విహ సర్వశః ।। ౬౧.

సంతానం కోసం తపస్సు చేసే వారు అత్యంత కఠినమైన తపస్సు చేస్తారు. వారివల్ల, సమస్త జీవులు ప్రళయ సమయంలో పుడతారు.

దేవాసురాః పితృగణా మునయో మనవస్తథా। సర్పా భూతాః పిశాచాశ్చ గన్ధర్వా యక్షరాక్షసాః ।। ౬౧.

దేవతలు, అసురులు, పితృగణాలు, మునులు, మనువులు, పాములు, భూతాలు, పిశాచులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు — వీరందరూ ఇందులో ఉంటారు.

తతస్తేషాం తు యే శిష్టా శిష్టాచారాన్ ప్రచక్షతే । సప్తర్షయో మనుశ్చైవ ఆదౌ మన్వన్తరస్య హ। ప్రారమ్భన్తే చ కర్మాణి మనుష్యా దైవతైః సహ ।। ౬౧.

వారిలో మిగిలినవారు, మిగిలినవారి ఆచారాన్ని పాటిస్తూ, సప్తర్షులు, మనువు, మన్వంతరం ప్రారంభంలో, మానవులు, దేవతలతో కలిసి తమ కార్యాలను ప్రారంభిస్తారు.

మన్వన్తరాదౌ ప్రాగేవ త్రేతాయుగముఖే తతః । పూర్వం దేవాస్తతస్తే వై స్థితే ధర్మే తు సర్వశః ।। ౬౧.

మన్వంతరం ప్రారంభంలో, తర్వాత త్రేతాయుగం మొదట, పూర్వ దేవతలు, ధర్మాన్ని సంపూర్ణంగా నిలిపి ఉంచుతారు.

ఋషీణాం బ్రహ్మచర్యేణ గత్వాఽఽనృణ్యన్తు వై తతః। పితౄణాం ప్రజయా చైవ దేవానామిజ్యయా తథా ।। ౬౧.

ఋషులు బ్రహ్మచర్యంతో ఋణముక్తి పొందుతారు; పితృదేవతలు సంతానంతో; దేవతలు పూజతో ఋణం తీరుస్తారు.

శతం వర్షసహస్రాణి ధర్మే వర్ణాత్మకే స్థితాః। త్రయీం వార్త్తాం దణ్డనీతిం ధర్మాన్ వర్ణాశ్రమాంస్తథా। స్థాపయిత్వాశ్రమాంశ్చైవ స్వర్గాయ దధిరే మతీః ।। ౬౧.

వారు వంద వేల సంవత్సరాలు వర్ణధర్మంలో స్థిరంగా ఉంటారు. త్రయీ విద్య, జీవిక, శాసనం, ధర్మం, వర్ణాశ్రమాలను స్థాపించి, ఆశ్రమాలను ఏర్పాటుచేసి, స్వర్గాన్ని కోరుకుంటారు.

పూర్వం దేవేషు తేష్వేవ స్వర్గాయ ప్రముఖేషు చ। పూర్వం దేవాస్తతస్తే వై స్థితా ధర్మేణ కృత్స్నశః ।। ౬౧.

మునుపు దేవతల్లో, స్వర్గానికి వెళ్ళే వారిలో, పూర్వ దేవతలు ధర్మాన్ని పూర్తిగా పాటిస్తూ ఉండేవారు.

మన్వన్తరే పరావృత్తే స్థానాన్యుత్సృజ్య సర్వశః। మన్త్రైః సహోర్ధ్వఙ్గచ్ఛన్తి మహర్లోకమనామయమ్ ।। ౬౧.

మన్వంతరం ముగిసినప్పుడు, వారు తమ స్థానాలను వదిలి, మంత్రాలతో కలసి, మహర్లోకానికి ఎక్కిపోతారు.

వినివృత్తవికారాస్తే మానసీం సిద్ధిమాస్థితాః। అవేక్షమాణా వశినస్తిష్ఠన్త్యాభూతసంప్లవమ్ ।। ౬౧.

అన్ని మార్పులనుండి విముక్తులై, మానసిక సిద్ధిలో నిలిచి, ఆత్మనిగ్రహంతో, భూతాల లయాన్ని గమనిస్తూ ఉంటారు.

తతస్తేషు వ్యతీతేషు సర్వేష్వేతేషు సర్వదా। శూన్యేషు దేవస్థానేషు త్రైలోక్యే తేషు సర్వశః। ఉపస్థితా ఇహైవాన్యే దేవా యే స్వర్గవాసినః ।। ౬౧.

అవి అన్నీ గడిచిపోయిన తర్వాత, దేవతల స్థలాలు ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, మూడు లోకాలలో, ఇతర స్వర్గవాసి దేవతలు ఇక్కడికి వస్తారు.