వాయుపురాణమ్

కృతే పునః క్రియా నాస్తి కుత ఏవాకృతక్రియా। సకృదేవ కృతం సర్వం యద్వై లోకే కృతాకృతమ్ ।। ౬౧.

కృతయుగంలో క్రియ ఉండదు, మరి చేయని క్రియ ఎలా ఉంటుంది? లోకంలో ఏది జరిగినా, జరగనిదైనా, ఒక్కసారే పూర్తవుతుంది.

శ్రోతవ్యం వై శ్రుతం వాపి తథైవాసాధుసాధుతా। జ్ఞాతవ్యఞ్చాథ మన్తవ్యం స్ప్రష్టవ్యం భోజ్యమేవ చ। ద్రష్టవ్యఞ్చాథ శ్రోతవ్యం జ్ఞాతవ్యం వాథ కిఞ్చన ।। ౬౧.

వినవలసినది, వినినది, మంచిదైనా చెడైనా, తెలుసుకోవలసినది, ఆలోచించవలసినది, తాకవలసినది, తినవలసినది, చూడవలసినది, వినవలసినది, తెలుసుకోవలసినది —

దర్శితం యదనేనైవ జ్ఞానం తద్వై సురర్షిణామ్ । యద్వై దర్శితవానేష కస్తదన్వేష్టుమర్హతి । సర్వాణి సర్వాన్సర్వాంశ్చ భగవానేవ సోఽబ్రవీత్ ।। ౬౧.

ఈయన చూపిన జ్ఞానం దేవ ఋషులదే; ఆయన ఏమి చూపాడో, దానిని మరెవరు వెతకగలరు? భగవంతుడే అన్నీ, అన్ని జీవులను, అన్ని రూపాలను చెప్పాడు.

యదా యత్క్రియతే యేన తదా తత్సోఽభిమన్యతే। యేనేదం క్రియతే పూర్వం తదన్యేన విభావితమ్ ।। ౬౧.

ఎప్పుడైనా ఎవరు ఏదైనా చేస్తే, అప్పుడది తనదే అని భావిస్తారు; కానీ ముందుగా జరిగినది మరొకరితో ఏర్పడింది.

యదా తు క్రియతే కిఞ్చిత్కేనచిద్వాఙ్మయం క్వచిత్। తేనైవ తత్కృతం పూర్వం కర్త్తౄణాం ప్రతిభాతి వై ।। ౬౧.

ఎవరైనా ఎక్కడైనా ఏదైనా మాట్లాడినా, చేసినా, అది తామే ముందే చేసినట్టు ఆ కర్తలకు అనిపిస్తుంది.

విరక్తఞ్చాతిరిక్తఞ్చ జ్ఞానాజ్ఞానే ప్రియాప్రియే। ధర్మాధర్మౌ సుఖం దుఃఖం మృత్యుశ్చామృతమేవ చ। ఊర్ద్ధ్వన్తిర్యగధోభాగస్తస్యైవాదృష్టకారణమ్ ।। ౬౧.

విరక్తత, అధికత, జ్ఞానం, అజ్ఞానం, ఇష్టమైనది, ఇష్టంకాని, ధర్మం, అధర్మం, సుఖం, దుఃఖం, మరణం, అమృతం, పైభాగం, అడ్డుగా, కింద భాగం—ఇవి అన్నీ అతనికి కనిపించని కారణాల వల్ల కలుగుతాయి.

స్వాయమ్భువోఽథ జ్యేష్ఠస్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః। ప్రత్యేకవిద్యమ్భవతి త్రేతాస్విహ పునః పునః ।। ౬౧.

స్వాయంభువుడి కాలంలో, పెద్దవాడైన పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ కాలంలో, త్రేతాయుగంలో ప్రతి ఒక్కరికీ జ్ఞానం మళ్లీ మళ్లీ ఉద్భవిస్తుంది.

వ్యస్యతే హ్యేకవిద్యన్తద్ద్వాపరేషు పునః పునః । బ్రహ్మా చైతదువాచాదౌ తస్మిన్ వైవస్వతేఽన్తరే ।। ౬౧.

ఒకే జ్ఞానం ద్వాపరయుగాల్లో మళ్లీ మళ్లీ విస్తరించబడుతుంది. వైవస్వత మానవంతర ప్రారంభంలో బ్రహ్మ ఇదే విషయాన్ని చెప్పారు.

ఆవర్త్తమానా ఋషయో యుగాఖ్యాసు పునః పునః। కుర్వన్తి సంహితా హ్యేతే జాయమానాః పరస్పరమ్ ।। ౬౧.

యుగమనే చక్రంలో మళ్లీ మళ్లీ తిరుగుతూ, ఋషులు పరస్పరం పుట్టుకొంటూ ఈ సంహితలను రచిస్తారు.

అష్టాశీతిసహస్రాణి శ్రుతర్షీణాం స్మృతాని వై। తా ఏవ సంహితా హ్యేతే ఆవర్త్తన్తే పునః పునః ।। ౬౧.

ఎనభై ఎనిమిది వేల మంది శ్రుతర్షులు గుర్తించబడ్డారు. వీరి సంహితలు మళ్లీ మళ్లీ పునరావృతమవుతుంటాయి.

శ్రితా దక్షిణపన్థానం యే శ్మశానాని భేజిరే। యుగే యుగే తు తాః శాఖా వ్యస్యన్తే తైః పునః పునః ।। ౬౧.

దక్షిణ మార్గాన్ని అనుసరించి శ్మశానాల్లోకి వెళ్లినవారు, ప్రతి యుగంలో వారి శాఖలు మళ్లీ మళ్లీ విస్తరించబడతాయి.

ద్వాపరేష్వివ సర్వేషు సంహితాశ్చ శ్రుతర్షిభిః। తేషాం గోత్రేష్విమాః శాఖా భవన్తీహ పునః పునః। తాః శాఖాస్తత్ర కర్త్తారో భవన్తీహ యుగక్షయాత్ ।। ౬౧.

ప్రతి ద్వాపరయుగంలో శ్రుతర్షుల సంహితలు, వారి వంశాల్లో ఈ శాఖలు మళ్లీ మళ్లీ పుట్టుకొస్తాయి. ఆ శాఖలకు కర్తలు కూడా ప్రతి యుగాంతంలో ఇక్కడ జన్మిస్తారు.

ఏవమేవ తు విజ్ఞేయం వ్యతీతానాగతేష్విహ। మన్వన్తరేషు సర్వేషు శాఖాప్రణయనాని వై ।। ౬౧.

ఇలానే, గత, భవిష్యత్ మానవంతరాల్లో కూడా శాఖలు సృష్టించబడతాయని తెలుసుకోవాలి.

అతీతేషు అతీతాని వర్త్తన్తే సామ్ప్రతేషు చ। భవిష్యాణి చ యాని స్యుర్వర్ణ్యన్తేఽనాగతేష్వపి ।। ౬౧.

గతంలో ఉన్నవి గతంలోనే ఉంటాయి, ప్రస్తుతంలో కూడా ఉంటాయి. భవిష్యత్తులో ఉండేవి కూడా ముందే వివరించబడతాయి.

పూర్వేణ పశ్చిమం జ్ఞేయం వర్త్తమానేన చోభయమ్। ఏతేన క్రమయోగేన మన్వన్తరవినిశ్చయః ।। ౬౧.

ముందున్నదాని ద్వారా తరువాతదాన్ని, ప్రస్తుతదాని ద్వారా రెండింటినీ తెలుసుకోవచ్చు. ఈ క్రమ పద్ధతిలో మానవంతరాల నిర్ణయం జరుగుతుంది.

ఏవం దేవాశ్చ పితర ఋషయో మనవశ్చ యే। మన్త్రైః సహోర్ద్ధ్వం గచ్ఛన్తి హ్యావర్త్తన్తే చ తైః సహ ।। ౬౧.

ఇలానే దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, మనువులు, మంత్రాలతో కలిసి పైకి వెళ్ళి, మళ్లీ తిరిగి వస్తారు.

జనలోకాత్సురాః సర్వే పశుకల్పాత్పునః పునః। పర్యాప్తకాలే సమ్ప్రాప్తే సమ్భూతా నైవ నస్య (?) తు ।। ౬౧.

జనలోకంలో ఉన్న దేవతలు, పశుకల్పంలో మళ్లీ మళ్లీ, సమయానికి వచ్చినప్పుడు జన్మిస్తారు, కానీ నశించరు.

అవశ్యమ్భావినార్థేన సమ్బధ్యన్తే తదా తు తే। తతస్తే దోషవజ్జన్మ పశ్యన్తే రాగపూర్వకమ్ ।। ౬౧.

అప్పుడు తప్పనిసరిగా జరగాల్సింది వారిని బంధిస్తుంది. అప్పుడప్పుడు జన్మలో దోషాన్ని చూసి, మోహంతో దాన్ని అనుభవిస్తారు.

నివర్త్తతే తదా వృత్తిస్తేషామాదోషదర్శనాత్ । ఏవం దేవ యుగానీహ దశకృత్వా నివర్త్తతే ।। ౬౧.

అప్పుడు వారికి లోపం కనిపించకపోవడం వల్ల వారి ప్రవర్తన ఆగిపోతుంది. ఇలానే ఇక్కడ దేవతల యుగం పది సార్లు ముగుస్తుంది.

జనలోకాత్తపోలోకం గచ్ఛన్తీహానివర్త్తనమ్। ఏవం దేవయుగానీహ వ్యతీతాని సహస్రశః। నిధనం బ్రహ్మలోకే వై గతాని మునిభిస్సహ ।। ౬౧.

జనలోకంనుంచి తపోలోకానికి వెళ్ళి, తిరిగి రాకుండా పోతారు. ఇక్కడ దేవతల యుగాలు వేల సంఖ్యలో గడిచిపోయి, మునులతో కలిసి బ్రహ్మలోకంలో అంతమవుతాయి.

న శక్యమానుపూర్వ్యేణ తేషాం వక్తుం సవిస్తరాన్ । అనాదిత్వాచ్చ కాలస్య అసఙ్ఖ్యానాచ్చ సర్వశః। మన్వన్తరాణ్యతీతాని యాని కల్పైః పురా సహ ।। ౬౧.

కాలానికి ఆది లేకపోవడం, అన్నీ లెక్కించలేనివి కావడం వల్ల వాటిని క్రమంగా, పూర్తిగా వివరించడం సాధ్యం కాదు. పూర్వ కాలపు మానవంతరాలు, కల్పాలు అన్నీ గడిచిపోయాయి.

పితృభిర్మునిభిర్దేవైః సార్ద్ధం సప్తార్షిభిశ్చ వై। కాలేన ప్రతిసృష్టానాం యుగానాఞ్చ నివర్తనమ్ ।। ౬౧.

పితృదేవతలు, మునులు, దేవతలు, సప్తర్షులతో కలిసి, కాలం సృష్టించిన యుగాలు తిరిగి వస్తుంటాయి.

ఏతేన క్రమయోగేన కల్పమన్వన్తరాణి తు। సప్రజాని వ్యతీతాని శతశోఽథ సహస్రశః ।। ౬౧.

ఈ క్రమ పద్ధతిలో కల్పాలు, మానవంతరాలు, వాటి సృష్టులతో కలిసి వందల, వేల సంఖ్యలో గడిచిపోయాయి.

మన్వన్తరాన్తే సంహారః సంహారాన్తే చ సమ్భవః। దేవతానామృషీణాఞ్చ మనోః పితృగణస్య చ ।। ౬౧.

ఒక మన్వంతరాంతంలో ప్రపంచం లయమవుతుంది. ఆ లయానంతరం మళ్లీ దేవతలు, ఋషులు, మనువు, పితృగణాలు పునఃసృష్టి అవుతారు.

న శక్యమానుపూర్వ్యేణ వక్తుం వర్షశతైరపి। విస్తరస్తు నిసర్గస్య సంహారస్య చ సర్వశః। మన్వన్తరస్య సంఖ్యాం తు మానుషేణ నిబోధత ।। ౬౧.

సృష్టి, లయాల వివరాన్ని వరుసగా వందల సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు. కానీ మనుషులకు తెలిసినట్లు మన్వంతర కాలాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను.

దేవతానామృషీణాఞ్చ సఙ్ఖ్యానార్థనిశారదైః। త్రింశత్కోట్యస్తు సంపూర్ణాః సఙ్ఖ్యాతాః సఙ్ఖ్యయా ద్విజైః ।। ౬౧.

పండితులు లెక్కలలో నిపుణులై, దేవతలు మరియు ఋషుల మొత్తం సంఖ్యను మూడు కోట్లుగా ఖచ్చితంగా నిర్ణయించారు.

సప్తషష్టిస్తథాన్యాని నియుతాని చ సఙ్ఖ్యయా। వింశతిశ్చ సహస్రాణి కాలోఽయం సోధికాన్ వినా ।। ౬౧.

ఇంకా అరవైఏడు నియుతాలు, ఇరవై వేల సంఖ్యలు కలిపి, భాగాలు తప్పించి, ఇదే ఆ కాల పరిమాణం.

మన్వన్తరస్య సఙ్ఖ్యైషా మానుషేణ ప్రకీర్తితా। వత్సరేణైవ దివ్యేన ప్రవక్ష్యామ్యన్తరమ్మనోః ।। ౬౧.

ఇది మనుషుల లెక్క ప్రకారం ఒక మన్వంతర కాలం. ఇప్పుడు దైవ సంవత్సరాల ప్రకారం మనువుల మధ్య అంతరాన్ని చెబుతాను.

అష్టౌ శతసహస్రాణి దివ్యయా సఙ్ఖ్యయా స్మృతమ్। ద్విపఞ్చాశత్తథాన్యాని సహస్రాణ్యధికాని తు ।। ౬౧.

దైవ లెక్కన ఎనిమిది లక్షలు, వాటికి యాభై రెండు వేల సంఖ్యలు కలిపి గుర్తించబడింది.