వాయుపురాణమ్

శాకల్యే చాపి నిర్వాదే యాజ్ఞవల్క్యస్తమబ్రవీత్ । ప్రశ్రమేకం మమాపి త్వం వద శాకల్య కామికమ్। శాపః పణోఽస్య వాదస్య అబ్రువన్ మృత్యుమావ్రజేత్ ।। ౬౦.

శాకల్యుడు వాదంలో ఓడినప్పుడు, యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు: శాకల్యా, ఇప్పుడు నీవు నా ఒక కామప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాలి. ఈ వాదానికి పణం శాపమే; ఓడితే మరణం వస్తుంది అని అంటారు.

అథ సన్నోదితం ప్రశ్రం యాజ్ఞవల్క్యేన ధీమతా । శాకల్యస్తమవిజ్ఞాయ సద్యో మృత్యుమవాప్నుయాత్ ।। ౬౦.

అప్పుడు, ధీరుడైన యాజ్ఞవల్క్యుడు అడిగిన ప్రశ్నకు శాకల్యుడు సమాధానం చెప్పలేక, వెంటనే మరణించాడు.

ఏవం మృతః స శాకల్యః ప్రశ్రవ్యాఖ్యానపీడితః। ఏవం వాదశ్చ సుమహానాసీత్తేషాం ధనార్థిభిః। ఋషీణాం మునిభిః సార్ద్ధం యాజ్ఞవల్క్యస్య చైవ హి ।। ౬౦.

అలా ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పలేక బాధపడి శాకల్యుడు మరణించాడు. ధనాన్ని కోరిన వారితో పాటు మునులు, యాజ్ఞవల్క్యునితో కలిసి, అక్కడ గొప్ప వాదం జరిగింది.

సర్వైః పృష్టాంస్తు సమ్ప్రశ్రాన్ శతశోఽథ సహస్రశః। వ్యాఖ్యాయ వై మునే తేషాం ప్రశ్రసారం మహాగతిః ।। ౬౦.

అందరూ వందలు, వేల ప్రశ్నలు అడిగితే, ఆ ముని వాటన్నింటికీ సమాధానం చెప్పి, ప్రశ్నల సారాన్ని తెలుసుకున్నాడు.

యాజ్ఞవల్క్యో ధనం గృహ్య యశో విఖ్యాప్య చాత్మనః। జగామ వై గృహం స్వస్థః శిష్యైః పరివృతో వశీ ।। ౬౦.

యాజ్ఞవల్క్యుడు ధనాన్ని తీసుకుని, తన కీర్తిని ప్రఖ్యాతం చేసి, శిష్యులతో కూడి, మనస్సు నిశ్చలంగా ఇంటికి వెళ్ళాడు.

దేవమిత్రస్తు శాకల్యో మహాత్మా ద్విజసత్తమః। చకార సంహితాః పఞ్చబుద్ధిమాన్ పదవిత్తమః ।। ౬౦.

దేవమిత్రుడు శాకల్యుడు, మహాత్ముడైన ఉత్తమ ద్విజుడు, ఐదు సంహితలను రచించాడు. అతడు పదాల్లో నిపుణుడు, జ్ఞానవంతుడు.

తచ్ఛిష్యా అభవన్ పఞ్చ ముద్ఘలో గోలకస్తథా। ఖాలీయశ్చ తథా మత్స్వః శైశిరేయస్తు పఞ్చమః ।। ౬౦.

అతని ఐదు శిష్యులు: ముద్గలుడు, గోలకుడు, ఖాలీయుడు, మత్స్వుడు, ఐదవవాడు శైశిరేయుడు.

ప్రోవాచ సంహితాస్తిస్రః శాకపూర్ణరథీతరః। నిరుక్తఞ్చ పునశ్చక్రే చతుర్థం ద్విజసత్తమః ।। ౬౦.

శాకపూర్ణరథితరుడు మూడు సంహితలను రచించాడు. మళ్లీ, నాల్గవదిగా నిరుక్తాన్ని కూడా చేశాడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా.

తస్య శిష్యాస్తు చత్వారః కేతవో దాలకిస్తథా। ధర్మశర్మా దేవశర్మా సర్వే వ్రతధరా ద్విజాః ।। ౬౦.

అతని నలుగురు శిష్యులు: కేతవుడు, దాలకుడు, ధర్మశర్మ, దేవశర్మ. వీరందరూ వ్రతాన్ని పాటించే ద్విజులు.

శాకల్యే తు మృతే సర్వే బ్రహ్మఘ్నాస్తే బభూవిరే। తదా చిన్తాం పరాం ప్రాప్య గతాస్తే బ్రహ్మణోఽన్తికమ్ ।। ౬౦.

శాకల్యుడు మరణించిన తర్వాత, అందరూ బ్రాహ్మణహంతకులయ్యారు. అప్పుడు వారు గొప్ప ఆందోళనతో బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్లారు.

తాన్ జ్ఞాత్వా చేతసా బ్రహ్మా ప్రేషితః పవనఃపురే। తత్ర గచ్ఛత యూయం వఃసద్యః పాపం ప్రణశ్యతి ।। ౬౦.

వారిని మనసులో తెలుసుకున్న బ్రహ్మదేవుడు, "మీరు వాయుపురానికి వెళ్లండి, అక్కడికి వెళ్ళగానే మీ పాపం వెంటనే పోతుంది" అని పంపించాడు.

ద్వాదశార్కం నమస్కృత్యా తథా వై వాలుకేశ్వరమ్ । ఏకాదశ తథా రుద్రాన్ వాయుపుత్రం విశేషతః। కుణ్డే చతుష్టయే స్నాత్వా బ్రహ్మహత్యాం తరిష్యథ ।। ౬౦.

పన్నెండు సూర్యులను, అలాగే వాలుకేశ్వరుని, పదకొండు రుద్రులను, ముఖ్యంగా వాయుపుత్రుడిని పూజించి, నాలుగు కుండాలలో స్నానం చేస్తే బ్రాహ్మణహత్య పాపం తీరిపోతుంది.

సర్వే శీఘ్రతరా భూత్వా తత్పురం సముపాగతాః। స్నానం కృతం విధానేన దేవానాం దర్శనం కృతమ్ ।। ౬౦.

అందరూ త్వరగా ఆ నగరానికి చేరుకుని, విధిగా స్నానం చేసి, దేవతలను దర్శించారు.

ఉత్తరేశ్వరం నమస్కృత్య వాడవానాం ప్రసాదతః। సర్వే పాపవినిర్ముక్తా గతాస్తే సూర్యమణ్డలమ్ ।। ౬౦.

ఉత్తరేశ్వరుని పూజించి, వాడవల దయవల్ల అందరూ పాపాల నుంచి విముక్తులై, సూర్య మండలానికి వెళ్లారు.

తదా ప్రభృతి తత్తీర్థం జాతం పాతకనాశనమ్। వాయోః పురం పవిత్రఞ్చ వాయునా నిర్మితం పురా ।। ౬౦.

ఆ సమయం నుంచి ఆ తీర్థం పాపాలను నాశనం చేసే పవిత్ర స్థలంగా మారింది. వాయుపురం పవిత్రంగా, పవిత్రతతో వాయుదేవుడు పురాతన కాలంలో నిర్మించాడు.

అఞ్జనాగర్భసమ్భూతహనుమాన్పవనాత్మజః। యదా జాతో మహాదేవోహనుమాన్సత్యవిక్రమః। తదేవం నిర్మితం తీర్థం వాయునా బ్రహ్మయోనినా ।। ౬౦.

అంజనాదేవి గర్భంలో జన్మించిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు జన్మించినప్పుడు, మహావీరుడైన హనుమంతుడు పుట్టిన సందర్భంలో, అదే తీర్థాన్ని బ్రహ్మయోని అయిన వాయుదేవుడు నిర్మించాడు.

ఊర్వ్యాం జాతాస్తు యే శూద్రా బ్రాహ్మణానాం నివేదితాః। వృత్త్యర్థం బ్రహ్మయజ్ఞార్థం కరస్తేషు కృతో మహాన్ ।। ౬౦.

భూమిపై జన్మించిన శూద్రులు బ్రాహ్మణులకు జీవనోపాధి కోసం, బ్రహ్మయజ్ఞానికి సమర్పించబడ్డారు. వారిలో ఒక గొప్ప సహాయం ఏర్పడింది.

అనేన విధినా జాతం విప్రాణాం శాసనం మహత్ । గోఘ్నో వాపి కృతఘ్నో వా సురాపీ గురూతల్పగః। వాడాదిత్యం నమస్కృత్య సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే ।। ౬౦.

ఈ విధంగా బ్రాహ్మణులకు గొప్ప నియమం ఏర్పడింది. ఎవరైనా గోవును హత్య చేసినా, మనుష్యుని హత్య చేసినా, మద్యం సేవించినా, గురువు భార్యను ఆశించినా, వాడాదిత్యుని పూజిస్తే అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది.

భారద్వాజో యాజ్ఞవల్క్యో గాలకిః సాలకిస్తథా। ధీమాన్ శతబలాకశ్చ నైగమశ్చ ద్విజోత్తమః ।। ౬౧.

భారద్వాజుడు, యాజ్ఞవల్క్యుడు, గాలకి, సాలకి, ధీమంతుడు శతబలాకుడు, ద్విజశ్రేష్ఠుడు నైగముడు.

బాష్కలిశ్చ భరద్వాజస్తిస్రః ప్రోవాచ సంహితాః। రథీతరో నిరుక్తఞ్చ పునశ్చక్రే చతుర్థకమ్ ।। ౬౧.

బాష్కలి, భారద్వాజుడు ముగ్గురు సంహితలను చెప్పారు. రథీతరుడు నిరుక్తాన్ని రచించి, మళ్లీ నాలుగోది తయారు చేశాడు.

త్రయస్తస్యాభవఞ్ఛిష్యా మహాత్మానో గుణాన్వితాః। ధీమాన్నన్దాయనీయశ్చ పన్నగారిశ్చ బుద్ధిమాన్। తృతీయశ్చార్యవస్తే చ తపసా శంసితవ్రతాః ।। ౬౧.

ఆయనకు ముగ్గురు శిష్యులు పుట్టారు. వారు మహాత్ములు, మంచి లక్షణాలతో ఉన్నవారు. ధీమంతుడు నందాయనీయం, బుద్ధిమంతుడు పన్నగారి, మూడవవాడు ఆర్యవస్తుడు, వీరంతా తపస్సుతో వ్రతంలో స్థిరులయ్యారు.

వీతరాగా మహాతేజాః సంహితాజ్ఞానపారగాః। ఇత్యేతే బహ్వృచాః ప్రోక్తాః సంహితా యైః ప్రవర్త్తితాః ।। ౬౧.

వారు రాగరహితులు, మహాతేజస్సుతో, సంహితా జ్ఞానంలో నిపుణులు. ఈ బహ్వృచులు సంహితలను స్థాపించారు.

వైశమ్పాయనగోత్రోఽసౌ యజుర్వేదం వ్యకల్పయత్। షడశీతిశ్చ తస్యాపి సంహితానాం వికల్పకాః ।। ౬౧.

వైశంపాయన గోత్రానికి చెందినవాడు యజుర్వేదాన్ని ఏర్పరిచాడు. అతనికి ఎనభై ఆరు మంది సంహితా కర్తలు ఉన్నారు.

శిష్యేభ్యః ప్రదదౌ తాశ్చ జగృహుస్తే విధానతః। ఏకస్తత్ర పరిత్యక్తో యాజ్ఞవల్క్యో మహాతపాః। షడశీతిశ్చ తస్యాపి సంహితానాం వికల్పకాః ।। ౬౧.

ఆ సంహితలను శిష్యులకు ఇచ్చాడు. వారు నియమంగా స్వీకరించారు. ఒకరు మిగిలిపోయాడు, అతడే మహాతపస్వి యాజ్ఞవల్క్యుడు. అతనికీ ఎనభై ఆరు మంది సంహితా కర్తలు ఉన్నారు.

సర్వేషామేవ తేషాం వై త్రిధా భేదాః ప్రకీర్త్తితాః। త్రిధా భేదాస్తు తే ప్రోక్తా భేదేఽస్మిన్నవమే శుభే ।। ౬౧.

వారందరికీ మూడు విధాలుగా భేదాలు చెప్పబడ్డాయి. ఈ తొమ్మిదవ పవిత్ర విభాగంలో మూడు రకాలుగా విభజన ఉంది.

ఉదీచ్యా మధ్యదేశాశ్చ ప్రాచ్యాశ్చైవ పృథగ్విధాః। శ్యామాయనిరుదీచ్యానాం ప్రధానః సమ్బభూవ హ ।। ౬౧.

ఉత్తర, మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాలకు వేర్వేరు లక్షణాలు ఉన్నాయి. ఉత్తర ప్రాంతీయులలో శ్యామాయని ప్రధానుడు అయ్యాడు.

మధ్య దేశప్రతిష్ఠానామారుణిః ప్రథమః స్తుతః। ఆలమ్బిరాదిః ప్రాచ్యానాన్త్రయోదశ్యాదయస్తు తే ।। ౬౧.

మధ్యదేశంలో స్థాపితులలో ఆరుణి ప్రముఖునిగా ప్రశంసించబడ్డాడు. తూర్పువారిలో ఆలంబిరుడు మొదలైన పదమూడు మంది నాయకులుగా ఉన్నారు.

ఇత్యేతే చరకాః ప్రోక్తాః సంహితావాదినో ద్విజాః। ఋషయ స్తద్వచః శ్రుత్వా సూతం జిజ్ఞాసవోఽబ్రువన్ ।। ౬౧.

ఇలా సంహితను వివరించే చరకులు ఎవరో చెప్పాను, ద్విజులారా. ఆ మహర్షులు ఈ మాటలు విని, సూతుడిని ఆసక్తిగా అడిగారు.

చరకాధ్వర్యవః కేన కారణం బ్రూహి తత్త్వతః। కిఞ్చీర్ణం కస్య హేతోశ్చ వాచకత్వఞ్చ భేజిరే। ఇత్యుక్తః ప్రాహ తేషాం స చరకత్వమభూద్యథా ।। ౬౧.

చరకులు ఎలా అధ్వర్యువులు అయ్యారు, నిజంగా ఏ కారణమో చెప్పు. ఎవరు ఏమి చేసారు, ఏ కారణంతో ఆ పేరు వచ్చిందో వివరించు అని అడిగినప్పుడు, ఆయన వారికి చరకులుగా ఎందుకు పిలవబడతారో వివరించాడు.