వాయుపురాణమ్

అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్క్కః కార్యో విజానతా। మన్వన్తరేషు సర్వేషు అతీతానాగతేష్విహ ।। ౫౮.

ఇంకా రానున్న యుగాల్లో కూడా, తెలిసినవాడు ఇదే విధంగా తర్కించాలి. అన్ని మన్వంతరాల్లో, గత, భవిష్యత్ యుగాల్లో ఇదే వర్తిస్తుంది.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి వై। వ్యాఖ్యాతాని విజానీద్వం కల్పే కల్పేన చైవ హి ।। ౫౮.

ఒక మన్వంతరం ద్వారా అన్ని మధ్యకాలాలు కూడా వివరించబడ్డాయి. ప్రతి కల్పంలో, ప్రతి కల్పానికీ ఇదే అని మీరు గ్రహించాలి.

అస్యాభిమానినః సర్వే నామరూపైర్భవన్త్యుత। దేవా హ్యష్టవిధా యే చ ఇహ మన్వన్తరేశ్వరాః ।। ౫౮.

ఈ విషయంపై గర్వపడే వారు అందరూ పేర్లు, రూపాలతో కనిపిస్తారు. ఎనిమిది విధాల దేవతలు, అలాగే ఇక్కడ మన్వంతరాధిపతులు కూడా ఉంటారు.

ఋషయో మనవశ్చైవ సర్వే తుల్యాః ప్రయోజనైః। ఏవం వర్ణాశ్రమాణాన్తు ప్రవిభాగో యుగే యుగే ।। ౫౮.

ఋషులు, మనువులు అందరూ ఒకే లక్ష్యంతో ఉంటారు. అలాగే ప్రతి యుగంలో వర్ణాశ్రమాల విభజన జరుగుతుంది.

యుగస్వభావాచ్చ తథా విధత్తే వై సదా ప్రభుః । వర్ణాశ్రమవిభాగశ్చ యుగాని యుగసిద్ధయే ।। ౫౮.

యుగాల స్వభావాన్ని బట్టి, ప్రభువు ఎప్పుడూ వర్ణాశ్రమ విభాగాన్ని స్థాపిస్తాడు, యుగసిద్ధి కోసం.

అనుషఙ్గః సమాఖ్యాతః సృష్టిసర్గన్నిబోధత। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ స్థితిం వక్ష్యే యుగేష్విహ ।। ౫౮.

ఇప్పటివరకు అనుసంధానం వివరించబడింది. ఇప్పుడు సృష్టి, సృష్టిక్రమాన్ని తెలుసుకోండి. ప్రతి యుగంలో స్థితిని క్రమంగా విస్తారంగా వివరించబోతున్నాను.

యుగేషు యాస్తు జాయన్తే ప్రజాస్తా వై నిబోధత। ఆశురీ సర్పగోపక్షిపైశాచీ యక్షరాక్షసీ। యస్మిన్ యుగే చ సమ్భూతిస్తాసాం యావత్తు జీవితమ్ ।। ౫౯.

యుగాల్లో పుట్టే ప్రజలను ఇప్పుడు తెలుసుకోండి. అసురి, సర్ప, గోప, పిశాచీ, యక్ష, రాక్షసీ — వీరి జననం ఏ యుగంలో జరిగితే, ఆ యుగం ముగిసే వరకు వీరి జీవితం ఉంటుంది.

పిశాచాసురగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। యుగమాత్రన్తు జీవన్తి ఋతే మృత్యువధేన తే ।। ౫౯.

పిశాచులు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు — వీరంతా యుగం ముగిసేంత వరకు మాత్రమే బ్రతుకుతారు, మరణం వల్ల చనిపోతే తప్ప.

మానుషాణాం పశూనాఞ్చ పక్షిణాం స్థావరైఃసహ। తేషామాయుః పరిక్రాన్తం యుగధర్మేషు సర్వశః ।। ౫౯.

మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, మొక్కలు — వీరి ఆయుషు మొత్తం యుగధర్మాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది.

అస్థితిస్తు కలౌ దృష్టా భూతానామాయుషస్తు వై। పరమాయుః శతన్త్వేతన్మనుష్యాణాం కలౌ స్మృతమ్ ।। ౫౯.

కలియుగంలో ప్రాణుల ఆయుషు తగ్గిపోతుంది. ఈ యుగంలో మనుషులకు గరిష్ఠ ఆయుషు వంద సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది.

దేవాసురప్రమాణాత్తు సప్తసప్తాఙ్గులం హ్రసత్। అహ్గులానాం శతం పూర్ణమష్టపఞ్చాశదుత్తరమ్ ।। ౫౯.

దేవతలు, అసురులతో పోలిస్తే, కలియుగంలో మనుషుల పొడవు నలభై తొమ్మిది వేలి పరిమాణం తక్కువగా ఉంటుంది. మొత్తం పొడవు వంద వేలులు, దానికి యాభై ఎనిమిది వేలులు అదనంగా ఉంటాయి.

దేవాసురప్రమాణన్తదుచ్ఛ్రాయం కలిజైః స్మృతమ్। చత్వారశ్చాప్యశీతిశ్చ కలిజైరఙ్గులైః స్మృతమ్ ।। ౫౯.

దేవతలు, అసురుల పరిమాణమే కలియుగంలో జన్మించినవారి గరిష్ఠ పొడవుగా భావించబడుతుంది. కలియుగంలో అది ఎనభై నాలుగు వేలుల పొడవుగా చెప్పబడింది.

స్వేనాఙ్గులప్రమాణేన ఊర్ద్ధ్వమాపాదమస్తకమ్। ఇత్యేష మానుషోత్సేధో హ్రసతీహ యుగాన్తికే ।। ౫౯.

ప్రతి ఒక్కరి వేలి పరిమాణాన్ని తీసుకుని, పాదాల నుంచి తల వరకు కొలిచినదే మనుష్యుని పొడవు. యుగాంతంలో ఈ పొడవు మరింత తగ్గిపోతుంది.

సర్వేషు యుగకాలేషు అతీతానాగతేష్విహ। స్వేనాఙ్గులప్రమాణేన అష్టతాలః స్మృతో నరః ।। ౫౯.

అన్ని యుగాలలో, గతంలోనైనా, భవిష్యత్తులోనైనా, ప్రతి మనిషి తన వేలి పరిమాణంతో ఎనిమిది తాళాల పొడవుగా ఉంటాడని చెప్పబడింది.

ఆపాదతో మస్తకన్తు నవతాలో భవేత్తు యః। సంహతాజానుబాహుస్తు స సురైరపి పూజ్యతే ।। ౫౯.

పాదాల నుంచి తల వరకు తొమ్మిది తాళాల పొడవు ఉండి, కలిపిన చేతులు మోకాళ్ల వరకు చేరేవారిని దేవతలు కూడా గౌరవిస్తారు.

గవాశ్వహస్తినాఞ్చైవ మహిష స్థావరాత్మనామ్। క్రమేణైతేన యోగేన హ్రాసవృద్ధీ యుగే యుగే ।। ౫౯.

ఆవులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, మేషాలు, స్థావరజీవులు— వీటన్నింటికీ కూడా ఇదే లెక్క ప్రకారం, ప్రతి యుగంలో పరిమాణంలో తగ్గుదల లేదా పెరుగుదల జరుగుతుంది.

షట్సప్తత్యఙ్గులోత్సేధః పశూనాం కకుదస్తు వై। అఙ్గులాష్టశతం పూర్ణముత్సేధః కరిణాం స్మృతః ।। ౫౯.

పశువుల్లో కుంభం వద్ద పొడవు డబ్బై ఆరు వేలులు; ఏనుగులకు మొత్తం పొడవు నూరై ఎనిమిది వేలులు అని చెప్పబడింది.

అఙ్గులానాం సహస్రన్తు చత్వారింశాఙ్గులం వినా । పఞ్చాశతం హయానాఞ్చ ఉత్సేధః శాఖినాం స్మృతః ।। ౫౯.

గుర్రాల పొడవు వెయ్యి వేలులు, అందులో నలభై నాలుగు వేలులు తక్కువగా ఉంటుంది. చెట్ల పొడవు యాభై వేలులు అని చెప్పబడింది.

మానుషస్య శరీరస్య సన్నివేశస్తు యాదృశః। తల్లక్షణస్తు దేవానాం దృశ్యతే తత్త్వర్శనాత్ ।। ౫౯.

మనిషి శరీర నిర్మాణం ఎలా ఉంటుందో, అదే లక్షణాలు దేవతల్లో కూడా నిజమైన జ్ఞానంతో చూడవచ్చు.

బుద్ధ్యాతిశయయుక్తఞ్చ దేవానాం కాయముచ్యతే । దేవానతిశయఞ్చైవ మానుషం కాయముచ్యతే ।। ౫౯.

దేవతల శరీరానికి అత్యుత్తమ బుద్ధి కలిగి ఉంటుంది. అలాగే, మానవ శరీరం కూడా ఇతరుల కంటే శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పబడింది.

ఇత్యేతే వై పరిక్రాన్తా భావా యే దివ్యమానుషాః। పశూనాం పక్షిణాఞ్చైవ స్థావరాణాం నిబోధత ।। ౫౯.

ఇలా దేవతలు, మనుషుల స్వభావాలు వివరించబడ్డాయి. ఇప్పుడు పశువులు, పక్షులు, స్థావరజీవుల స్వభావాలు తెలుసుకో.

గావో హ్యజా మహిష్యోఽశ్వా హస్తినః పక్షిణో నగాః। ఉపయూక్తాః క్రియాస్వేతే యజ్ఞియాస్విహ సర్వశః ।। ౫౯.

ఆవులు, మేకలు, మేషాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, పక్షులు, చెట్లు— ఇవన్నీ యజ్ఞాల్లో ఉపయోగించబడతాయి, సమస్తంగా యాగానికి యోగ్యమైనవే.

దేవస్థానేషు జాయన్తే తద్రూపా ఏవ తే పునః । యథాశయోపభోగాస్తు దేవానాం శుభమూర్త్తయః ।। ౫౯.

ఇవి దేవతల లోకాల్లో జన్మించి, మళ్లీ అదే రూపంలో ఉంటాయి. తమ కోరికలు, అనుభవాలకు అనుగుణంగా దేవతలకు శుభమైన శరీరాలు ఉంటాయి.

తేషాం రూపానురూపైస్తైః ప్రమాణైః స్థాణుజఙ్గమైః। మనోజ్ఞైస్తత్త్వభావజ్ఞైః సుఖినో హ్యుపపేదిరే ।। ౫౯.

వాటికి తగిన రూపాలు, పరిమాణాలతో స్థావరజంతువులు, చలించేవి, అందమైనవి, తత్వాన్ని తెలిసినవి, సుఖంగా జీవిస్తాయి.

అతః శిష్టాన్ ప్రవక్ష్యామి సతః సాధూంస్తథైవ చ। సదితి బ్రహ్మణః శబ్దస్తద్వన్తో యే భవన్త్యుత। సాయుజ్యం బ్రహ్మణోఽత్యన్తం తేన సన్తః ప్రజక్ష్యతే ।। ౫౯.

ఇప్పుడు మిగతా మంచి, సద్గుణాలవారిని చెప్పుతాను. 'సత్' అనే పదం బ్రహ్మనుంచి వస్తుంది; ఆ లక్షణం ఉన్నవారిని 'సంతులు' అంటారు. బ్రహ్మతో సంపూర్ణ ఐక్యం కలిగినవారిని 'సంతులు' అని పిలుస్తారు.

దశాత్మకే యే విషయే కారణే చాష్టలక్షణే । న క్రుధ్యన్తి న హృష్యన్తి జితాత్మానస్తు తే స్మృతాః ।। ౫౯.

పది విధాల విషయాల్లో, ఎనిమిది కారణాల్లో, కోపం రాక, ఆనందించక, మనస్సును జయించుకున్నవారిని సంతులు అని గుర్తిస్తారు.

సామాన్యేషు చ ధర్మేషు తథా వైశేషికేషు చ। బ్రహ్మక్షత్రవిశో యుక్తా యస్మాత్తస్మాద్ద్విజాతయః ।। ౫౯.

సామాన్య ధర్మాలు, విశిష్ట ధర్మాల్లో, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య లక్షణాలు కలిగినవారు— అందువల్ల వీరిని ద్విజాతులు అంటారు.

వర్ణాశ్రమేషు యుక్తస్య స్వర్గగోముఖచారిణః। శ్రౌతస్మార్తస్య ధర్మస్య జ్ఞానాద్ధర్మః స ఉచ్యతే ।। ౫౯.

వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను పాటిస్తూ, స్వర్గమార్గంలో నడుస్తూ, వేదమార్గం, స్మార్తమార్గం రెండింటినీ ఆచరిస్తూ, జ్ఞానంతో చేసే ధర్మమే నిజమైన ధర్మమని అంటారు.

విద్యాయాః సాధనాత్సాధుర్బ్రహ్మచారీ గురోర్హితః। క్రియాణాం సాధనాచ్చైవ గృహస్థః సాధురుచ్యతే ।। ౫౯.

విద్యను సాధించడంలో గురువుకు సేవచేసే బ్రహ్మచారికి సద్గుణమున్నవాడని అంటారు. అలాగే, కర్తవ్యాలను నిష్ఠగా చేసే గృహస్థుడూ సద్గుణమున్నవాడే అని చెబుతారు.