వాయుపురాణమ్

సుఖమాయుర్బలం రూపం ధర్మార్థౌ కామ ఏవ చ । యుగేష్వేతాని హీయన్తే త్రీణి పాదక్రమేణ తు ।। ౫౮.

సుఖం, ఆయుషు, బలం, అందం, ధర్మం, ధనం, కామ—all ఇవన్నీ యుగాలక్రమంలో మూడు భాగాలు తగ్గిపోతుంటాయి.

ససన్ధ్యంశేషు హీయన్తే యుగానాం ధర్మసిద్ధయః। ఇత్యేష ప్రతిసన్ధిర్వః కీర్త్తితస్తు మయా ద్విజాః ।। ౫౮.

సంధ్యాకాలాల్లో యుగాల ధర్మసిద్ధులు తగ్గిపోతాయి. ఈ యుగ పరంపరను నేను మీకు వివరించాను, ద్విజులారా.

చతుర్యుగానాం సర్వేషామేతేనైవ ప్రసాధనమ్ ౫౮.

ఈ విధంగానే అన్ని నాలుగు యుగాలకు కూడా వ్యవస్థ ఉంది.

బ్రహ్మణస్తదహః ప్రోక్తం రాత్రిశ్చ తావతీ స్మృతా । అత్రార్జవం జడీభావో భూతానామాయుగక్షయాత్ ।। ౫౮.

బ్రహ్మదేవుని ఒక రోజు ఎంత ఉందో, ఆయన రాత్రి కూడా అంతే అని చెప్పబడింది. యుగాలు తగ్గిపోవడం వల్ల జీవులలో నేరుగా ఉండే స్వభావం మందగిస్తుంది.

ఏతదేవ తు సర్వేషాం యుగానాం లక్షణం స్మృతమ్। ఏషా చతుర్యుగానాన్తు గణనా హ్యేకసప్తతిః। క్రమేణ పరివృత్తా తు మనోరన్తరముచ్యతే ।। ౫౮.

ఇదే అన్ని యుగాల లక్షణంగా గుర్తించబడింది. నాలుగు యుగాల లెక్కను ఒకదాని తర్వాత ఒకటి కలిపి డబ్బై ఒకటి అని పిలుస్తారు, దాన్ని మన్వంతరం అంటారు.

చతుర్యుగే తథైకస్మిన్ భవతీహ యథాశ్రుతమ్। తథా చాన్యేషు భవతి పునస్తద్వై యథాక్రమమ్ ।। ౫౮.

ఇక్కడ విన్నట్లుగా, ఒక్క నాలుగు యుగాలలో ఎలా జరుగుతుందో, అలాగే మిగతా యుగాల్లో కూడా అదే క్రమంగా జరుగుతుంది.

సర్గే సర్గే యథా భేదా ఉత్పద్యన్తే తథైవ తు । పఞ్చవింశత్పరిమితా న న్యూనా నాధికాస్తథా ।। ౫౮.

ప్రతి సృష్టిలో ఎలా భేదాలు ఏర్పడతాయో, ఇక్కడ కూడా అలాగే. ఇవి ఇరవై ఐదు మాత్రమే ఉంటాయి, తక్కువా ఎక్కువా కావు.

తథా కల్పయుగైః సార్ద్ధం భవన్తి సమలక్షణాః। మన్వన్తరాణాం సర్వేషామేతదేవ తు లక్షణమ్ ।। ౫౮.

అలాగే కల్పయుగాలతో కలిపి ఇవన్నీ ఒకే లక్షణాలతో ఉంటాయి. ఇదే అన్ని మన్వంతరాల లక్షణం.

తథా యుగానాం పరివర్త్తనాని చిరప్రవృత్తాని యుగస్వభవాత్ । తథా న సన్తిష్ఠతి జీవలోకః క్షయోదయాభ్యాం పరివర్త్తమానః ।। ౫౮.

యుగాల స్వభావం ప్రకారం, యుగాల పరివర్తనాలు చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్నాయి. అందువల్ల జీవజాతి ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండదు, క్షయం, ఉద్భవం వల్ల మారుతూ ఉంటుంది.

ఇత్యేతల్లక్షణం ప్రోక్తం యుగానాం వై సమాసతః। అతీతానాగతానాం వై సర్వాణ్యేవాన్తరాణి ।। ౫౮.

ఇలా యుగాల లక్షణాలను సంక్షిప్తంగా వివరించాను. గత, భవిష్యత్ యుగాల మధ్యకాలాలన్నీ ఇందులో ఉన్నాయి.

అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్క్కః కార్యో విజానతా। మన్వన్తరేషు సర్వేషు అతీతానాగతేష్విహ ।। ౫౮.

ఇంకా రానున్న యుగాల్లో కూడా, తెలిసినవాడు ఇదే విధంగా తర్కించాలి. అన్ని మన్వంతరాల్లో, గత, భవిష్యత్ యుగాల్లో ఇదే వర్తిస్తుంది.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి వై। వ్యాఖ్యాతాని విజానీద్వం కల్పే కల్పేన చైవ హి ।। ౫౮.

ఒక మన్వంతరం ద్వారా అన్ని మధ్యకాలాలు కూడా వివరించబడ్డాయి. ప్రతి కల్పంలో, ప్రతి కల్పానికీ ఇదే అని మీరు గ్రహించాలి.

అస్యాభిమానినః సర్వే నామరూపైర్భవన్త్యుత। దేవా హ్యష్టవిధా యే చ ఇహ మన్వన్తరేశ్వరాః ।। ౫౮.

ఈ విషయంపై గర్వపడే వారు అందరూ పేర్లు, రూపాలతో కనిపిస్తారు. ఎనిమిది విధాల దేవతలు, అలాగే ఇక్కడ మన్వంతరాధిపతులు కూడా ఉంటారు.

ఋషయో మనవశ్చైవ సర్వే తుల్యాః ప్రయోజనైః। ఏవం వర్ణాశ్రమాణాన్తు ప్రవిభాగో యుగే యుగే ।। ౫౮.

ఋషులు, మనువులు అందరూ ఒకే లక్ష్యంతో ఉంటారు. అలాగే ప్రతి యుగంలో వర్ణాశ్రమాల విభజన జరుగుతుంది.

యుగస్వభావాచ్చ తథా విధత్తే వై సదా ప్రభుః । వర్ణాశ్రమవిభాగశ్చ యుగాని యుగసిద్ధయే ।। ౫౮.

యుగాల స్వభావాన్ని బట్టి, ప్రభువు ఎప్పుడూ వర్ణాశ్రమ విభాగాన్ని స్థాపిస్తాడు, యుగసిద్ధి కోసం.

అనుషఙ్గః సమాఖ్యాతః సృష్టిసర్గన్నిబోధత। విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ స్థితిం వక్ష్యే యుగేష్విహ ।। ౫౮.

ఇప్పటివరకు అనుసంధానం వివరించబడింది. ఇప్పుడు సృష్టి, సృష్టిక్రమాన్ని తెలుసుకోండి. ప్రతి యుగంలో స్థితిని క్రమంగా విస్తారంగా వివరించబోతున్నాను.

యుగేషు యాస్తు జాయన్తే ప్రజాస్తా వై నిబోధత। ఆశురీ సర్పగోపక్షిపైశాచీ యక్షరాక్షసీ। యస్మిన్ యుగే చ సమ్భూతిస్తాసాం యావత్తు జీవితమ్ ।। ౫౯.

యుగాల్లో పుట్టే ప్రజలను ఇప్పుడు తెలుసుకోండి. అసురి, సర్ప, గోప, పిశాచీ, యక్ష, రాక్షసీ — వీరి జననం ఏ యుగంలో జరిగితే, ఆ యుగం ముగిసే వరకు వీరి జీవితం ఉంటుంది.

పిశాచాసురగన్ధర్వా యక్షరాక్షసపన్నగాః। యుగమాత్రన్తు జీవన్తి ఋతే మృత్యువధేన తే ।। ౫౯.

పిశాచులు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, పన్నగులు — వీరంతా యుగం ముగిసేంత వరకు మాత్రమే బ్రతుకుతారు, మరణం వల్ల చనిపోతే తప్ప.

మానుషాణాం పశూనాఞ్చ పక్షిణాం స్థావరైఃసహ। తేషామాయుః పరిక్రాన్తం యుగధర్మేషు సర్వశః ।। ౫౯.

మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, మొక్కలు — వీరి ఆయుషు మొత్తం యుగధర్మాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడుతుంది.

అస్థితిస్తు కలౌ దృష్టా భూతానామాయుషస్తు వై। పరమాయుః శతన్త్వేతన్మనుష్యాణాం కలౌ స్మృతమ్ ।। ౫౯.

కలియుగంలో ప్రాణుల ఆయుషు తగ్గిపోతుంది. ఈ యుగంలో మనుషులకు గరిష్ఠ ఆయుషు వంద సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది.

దేవాసురప్రమాణాత్తు సప్తసప్తాఙ్గులం హ్రసత్। అహ్గులానాం శతం పూర్ణమష్టపఞ్చాశదుత్తరమ్ ।। ౫౯.

దేవతలు, అసురులతో పోలిస్తే, కలియుగంలో మనుషుల పొడవు నలభై తొమ్మిది వేలి పరిమాణం తక్కువగా ఉంటుంది. మొత్తం పొడవు వంద వేలులు, దానికి యాభై ఎనిమిది వేలులు అదనంగా ఉంటాయి.

దేవాసురప్రమాణన్తదుచ్ఛ్రాయం కలిజైః స్మృతమ్। చత్వారశ్చాప్యశీతిశ్చ కలిజైరఙ్గులైః స్మృతమ్ ।। ౫౯.

దేవతలు, అసురుల పరిమాణమే కలియుగంలో జన్మించినవారి గరిష్ఠ పొడవుగా భావించబడుతుంది. కలియుగంలో అది ఎనభై నాలుగు వేలుల పొడవుగా చెప్పబడింది.

స్వేనాఙ్గులప్రమాణేన ఊర్ద్ధ్వమాపాదమస్తకమ్। ఇత్యేష మానుషోత్సేధో హ్రసతీహ యుగాన్తికే ।। ౫౯.

ప్రతి ఒక్కరి వేలి పరిమాణాన్ని తీసుకుని, పాదాల నుంచి తల వరకు కొలిచినదే మనుష్యుని పొడవు. యుగాంతంలో ఈ పొడవు మరింత తగ్గిపోతుంది.

సర్వేషు యుగకాలేషు అతీతానాగతేష్విహ। స్వేనాఙ్గులప్రమాణేన అష్టతాలః స్మృతో నరః ।। ౫౯.

అన్ని యుగాలలో, గతంలోనైనా, భవిష్యత్తులోనైనా, ప్రతి మనిషి తన వేలి పరిమాణంతో ఎనిమిది తాళాల పొడవుగా ఉంటాడని చెప్పబడింది.

ఆపాదతో మస్తకన్తు నవతాలో భవేత్తు యః। సంహతాజానుబాహుస్తు స సురైరపి పూజ్యతే ।। ౫౯.

పాదాల నుంచి తల వరకు తొమ్మిది తాళాల పొడవు ఉండి, కలిపిన చేతులు మోకాళ్ల వరకు చేరేవారిని దేవతలు కూడా గౌరవిస్తారు.

గవాశ్వహస్తినాఞ్చైవ మహిష స్థావరాత్మనామ్। క్రమేణైతేన యోగేన హ్రాసవృద్ధీ యుగే యుగే ।। ౫౯.

ఆవులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, మేషాలు, స్థావరజీవులు— వీటన్నింటికీ కూడా ఇదే లెక్క ప్రకారం, ప్రతి యుగంలో పరిమాణంలో తగ్గుదల లేదా పెరుగుదల జరుగుతుంది.

షట్సప్తత్యఙ్గులోత్సేధః పశూనాం కకుదస్తు వై। అఙ్గులాష్టశతం పూర్ణముత్సేధః కరిణాం స్మృతః ।। ౫౯.

పశువుల్లో కుంభం వద్ద పొడవు డబ్బై ఆరు వేలులు; ఏనుగులకు మొత్తం పొడవు నూరై ఎనిమిది వేలులు అని చెప్పబడింది.

అఙ్గులానాం సహస్రన్తు చత్వారింశాఙ్గులం వినా । పఞ్చాశతం హయానాఞ్చ ఉత్సేధః శాఖినాం స్మృతః ।। ౫౯.

గుర్రాల పొడవు వెయ్యి వేలులు, అందులో నలభై నాలుగు వేలులు తక్కువగా ఉంటుంది. చెట్ల పొడవు యాభై వేలులు అని చెప్పబడింది.

మానుషస్య శరీరస్య సన్నివేశస్తు యాదృశః। తల్లక్షణస్తు దేవానాం దృశ్యతే తత్త్వర్శనాత్ ।। ౫౯.

మనిషి శరీర నిర్మాణం ఎలా ఉంటుందో, అదే లక్షణాలు దేవతల్లో కూడా నిజమైన జ్ఞానంతో చూడవచ్చు.