ద్వాపరస్య చ వర్షే యా తిష్యస్య తు నిబోధత। ద్వాపరస్యాంశశేషే తు ప్రతిపత్తిః కలేరతః ।। ౫౮.
ఇప్పుడు ద్వాపరయుగంలో తిష్య సంవత్సరాన్ని వినండి; ద్వాపరంలో మిగిలిన భాగంలో, కలియుగం ప్రారంభమవుతుంది.
హింసాసూయానృతం మాయా వధశ్చైవ తపస్వినామ్। ఏతే స్వభావాస్తిష్యస్య సాధయన్తి చ వై ప్రజాః ।। ౫౮.
హింస, అసూయ, అబద్ధం, మాయ, తపస్సు చేసే వారిని కూడా హతముచేయడం — ఇవే తిష్యలో సహజ లక్షణాలు, ప్రజలు వీటిని ఆచరిస్తారు.
ఏష ధర్మః కృతః కృత్స్నో ధర్మశ్చ పరిహీయతే। మనసా కర్మణా స్తుత్యా వార్త్తా సిద్ధ్యతి వా న వా ।। ౫౮.
ఈ సంపూర్ణ ధర్మం తగ్గిపోతుంది; మనసుతో, చేతలతో, స్తుతితో జీవనం కలుగుతుందో లేదో తెలియదు.
కలౌ ప్రమారకో రోగః సతతం క్షుద్భయాని వై। అనావృష్టిభయం ఘోరం దర్శనఞ్చ విపర్యయమ్ ।। ౫౮.
కలియుగంలో నాశనం చేసే వ్యాధి విస్తరిస్తుంది; ఎప్పుడూ ఆకలి భయాలు ఉంటాయి; భయంకరమైన వర్షాభావ భయం, వికృతమైన దృశ్యాలు కనిపిస్తాయి.
న ప్రమాణం స్మృతేరస్తి తిష్యే లోకే యుగే యుగే। గర్భస్థో మ్రియతే కశ్చిద్యౌవనస్థస్తథాపరః । స్థావిరే మధ్యకౌమారే మ్రియన్తే వై కలౌ ప్రజాః ।। ౫౮.
తిష్యలో, ప్రతి యుగంలో స్మృతి శాస్త్రాలకు ప్రామాణ్యం ఉండదు; కొందరు గర్భంలోనే, మరికొందరు యవ్వనంలోనే చనిపోతారు; కలియుగంలో చిన్నతనం, మద్య వయస్సు, వృద్ధాప్యంలో ప్రజలు మరణిస్తారు.
అధార్మికాస్త్వనాచారాస్తీక్ష్ణ కోపాల్పతేజసః। అనృతబ్రువశ్చ సతతం తిష్యే జాయన్తి వై ప్రజాః ।। ౫౮.
తిష్యలో జన్మించే ప్రజలు అధర్మపరులు, చెడు ప్రవర్తన కలవారు, త్వరగా కోపపడేవారు, తక్కువ శక్తి కలవారు, ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పేవారు.
దురిష్టైర్దురధీతైశ్చ దురాచారైర్దురాగమైః। విప్రాణాం కర్మదోషైస్తైః ప్రజానాం జాయతే భయమ్ ।। ౫౮.
చెడు, సరైన విద్య లేని, చెడు ప్రవర్తన కలిగిన, తప్పుగా దీక్ష పొందిన బ్రాహ్మణుల వల్ల ప్రజలకు భయం కలుగుతుంది.
హింసా మాయా తథేర్ష్యా చ క్రోధోఽసూయాక్షమానృతమ్। తిష్యే భవన్తి జన్తూనాం రాగో లోభశ్చ సర్వశః ।। ౫౮.
హింస, మాయ, అసూయ, కోపం, ఈర్ష్య, క్షమించకపోవడం, అబద్ధం — ఇవన్నీ తిష్యలో ప్రాణులకు కలుగుతాయి; అలాగే అన్ని విధాల రాగం, లోభం పెరుగుతాయి.
సంక్షోభో జాయతేఽత్యర్థం కలిమాసాద్య వై యుగమ్। నాధీయన్తే తదా వేదా న యజన్తే ద్విజాతయః। ఉత్సీదన్తి నరాశ్చైవ క్షత్రియాః సవిశః క్రమాత్ ।। ౫౮.
కలియుగం వచ్చినప్పుడు గొప్ప కలవరం కలుగుతుంది; అప్పటికి వేదాలు చదవరు, ద్విజులు యజ్ఞాలు చేయరు; క్రమంగా మనుషులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు నశించిపోతారు.
క్షుద్రాణామన్త్యయోనేస్తు సమ్బన్ధా బ్రాహ్మణైః సహ। భవన్తీహ కలౌ తస్మిన్ శయనాసనభోజనైః ।। ౫౮.
ఆ కలియుగంలో, బ్రాహ్మణులు చిన్న జాతులవారితో, అంత్యజులతో కలిసి పడక, ఆసనం, భోజనం పంచుకుంటారు.
రాజానః శూద్రభూయిష్ఠా పాషణ్డానాం ప్రవర్తకాః। భ్రూణహత్యాః ప్రజాస్తత్ర ప్రజా ఏవం ప్రవర్త్తతే ।। ౫౮.
అప్పటికి రాజులు ఎక్కువగా శూద్రులవారు అయి, తప్పు మతాల్ని ప్రోత్సహిస్తారు. ప్రజలు గర్భహత్యలు చేస్తారు. ప్రజల ప్రవర్తన ఇలానే ఉంటుంది.
ఆయుర్మేధా బలం రూపం కులఞ్చైవ ప్రహీయతే। శూద్రాశ్చ బ్రాహ్మణాచారాః శూద్రాచారాశ్చ బ్రాహ్మణాః ।। ౫౮.
ఆయుషు, బుద్ధి, బలము, అందము, మంచి వంశము అన్నీ తగ్గిపోతాయి. శూద్రులు బ్రాహ్మణుల ఆచారాలు అనుసరిస్తారు, బ్రాహ్మణులు శూద్రుల ఆచారాలు అనుసరిస్తారు.
రాజవృత్తే స్థితాశ్చౌరాశ్చౌరవృత్తాశ్చ పార్థివాః। భృత్యాశ్చ నష్టసుహృదో యుగాన్తే పర్యుపస్థితే ।। ౫౮.
దొంగలు రాజులుగా ప్రవర్తిస్తారు, రాజులు దొంగలలా ప్రవర్తిస్తారు. సేవకులు స్నేహితులను కోల్పోతారు, యుగాంతానికి సమీపంలో.
అశీలిన్యోఽవ్రతాశ్చాపి స్త్రియో మద్యామిషప్రియాః। మాయామాత్రా భవిష్యన్తి యుగాన్తే ప్రత్యుపస్థితే ।। ౫౮.
ఆడవారు నియమాలు పాటించరు, వ్రతాలు ఉండవు, మద్యపానం, మాంసాహారం ఇష్టపడతారు. యుగాంతంలో వారు మాయతోనే జీవిస్తారు.
శ్వాపదప్రబలత్వఞ్చ గవాఞ్చైవాప్యుపక్షయః। సాధూనాం వినివృత్తిశ్చ విద్యాత్తస్మిన్ కలౌ యుగే ।। ౫౮.
అప్పుడు అడవి జంతువులు బలంగా ఉంటాయి, ఆవులు తగ్గిపోతాయి, మంచివారు దూరమవుతారు. కలియుగంలో ఇవన్నీ జరుగుతాయని తెలుసుకో.
తదా సూక్ష్మే మహోదర్కో దుర్లభో భోగినాం తథా। చతురాశ్రమశైథిల్యాద్ధర్మః ప్రవిచలిష్యతి ।। ౫౮.
అప్పుడు తినే తిండి చాలా తక్కువగా, దొరకడం కష్టంగా ఉంటుంది. అనుభవాలు దొరకడం కూడా అరుదు. నాలుగు ఆశ్రమాల బలహీనత వల్ల ధర్మం కదిలిపోతుంది.
తదా హ్యల్పఫలా దేవీ భవేద్భూమిర్మహీయసీ। శూద్రాస్తపశ్చరిష్యన్తి యుగాన్తే ప్రత్యుపశ్థితే ।। ౫౮.
ఆ సమయంలో భూమి తక్కువ ఫలాన్ని ఇస్తుంది. యుగాంతానికి దగ్గరగా శూద్రులు తపస్సు చేస్తారు.
తదా హ్యైకాహికో ధర్మో ద్వాపరే యశ్చ మాసికః। త్రేతాయాం వత్సరస్థశ్చ ఏకాహాదతిరిచ్యతే ।। ౫౮.
కలియుగంలో ఒక రోజు వ్రతానికి వచ్చే ఫలం, ద్వాపరంలో నెలవ్రతానికి, త్రేతాయుగంలో సంవత్సర వ్రతానికి మించినదిగా ఉంటుంది.
అరక్షితారో హర్త్తారో బలిభాగస్య పార్థివాః। యుగాన్తేషు భవిష్యన్తి స్వరక్షణపరాయణాః ।। ౫౮.
రాజులు ప్రజలను కాపాడరు, బదులుగా పన్ను వాటాను లాక్కుంటారు. యుగాంతంలో వారు తమ రక్షణకే పట్టుదలగా ఉంటారు.
అక్షత్రియాశ్చ రాజానో విశః శూద్రోపజీవినః। శూద్రాభివాదినః సర్వే యుగాన్తే ద్విజసత్తమాః ।। ౫౮.
రాజులు క్షత్రియులు కారు, ప్రజలు శూద్రుల జీవనంతో ఉంటారు. అంతా ఒకరిని ఒకరు శూద్రులని పిలుస్తారు, యుగాంతంలో, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
పతయశ్చ భవిష్యన్తి బహవోఽస్మిన్ కలౌ యుగే। చిత్రవర్షీ తదా దేవో యదా స్యాత్తు యుగక్షయః ।। ౫౮.
ఈ కలియుగంలో భార్యలకు అనేక మంది భర్తలు ఉంటారు. యుగాంతానికి వర్షదేవుడు వానలు విచిత్రంగా కురిపిస్తాడు.
సర్వే వాణిజకాశ్చాపి భవిష్యన్త్యధమే యుగే। భూయిష్ఠం కూటమానైశ్చ పణ్యవిక్రీతతేజనైః ।। ౫౮.
ఈ చెడ్డ యుగంలో వాణిజ్యులు అందరూ మోసగాళ్లవారు, ఎక్కువగా తప్పుడు మాపడులు వాడి, మోసం చేసి వస్తువులు అమ్ముతారు.
కుశీలచర్యా పాషణ్డైర్వృథారూపైః సమావృతమ్। పురుషాల్పం బహుస్త్రీకం యుగాన్తే పర్యుపస్థితే ।। ౫౮.
తప్పు మతస్థులు వృథా రూపాలతో కళలలో నిమగ్నమవుతారు. యుగాంతంలో పురుషులు తక్కువగా, స్త్రీలు ఎక్కువగా ఉంటారు.
బహుయాచనకో లోకో భవిష్యతి పరస్పరమ్। క్రవ్యాదనః క్రూరవాక్యో నార్జవో నానసూయకః ।। ౫౮.
ప్రజలు పరస్పరం ఎక్కువగా యాచిస్తారు, మాంసాహారం చేస్తారు, కఠినంగా మాట్లాడతారు, నిజాయితీ ఉండదు, అపవాదాలు చేస్తారు.
న కృతే ప్రతికర్తా చ క్షీణో లోకో భవిష్యతి। అశఙ్కా చైవ పతితే తద్యుగాన్తస్య లక్షణమ్ ।। ౫౮.
ఎవరూ చేసిన ఉపకారానికి ప్రతిఫలం ఇవ్వరు, లోకం బాగా తగ్గిపోతుంది. పతనం పట్ల భయం ఉండదు — ఇదే యుగాంత లక్షణం.
నరశూన్యా వసుమతీ శూన్యా చైవ భవిష్యతి। మణ్డలాని భవన్త్యత్ర దేశేషు నగరేషు చ ।। ౫౮.
భూమి మనుషుల్లేని ఖాళీగా మారుతుంది. దేశాలు, పట్టణాలు కూడా వెలవెలబోతాయి.
అల్పోదకా చాల్పఫలా భవిష్యతి వసున్ధరా। గోప్తారశ్చాప్యగోప్తారః ప్రభవిష్యన్త్యశాసనాః ।। ౫౮.
భూమి తక్కువ నీరు, తక్కువ ఫలం ఇస్తుంది. కాపాడవలసినవారు కాపాడరు, నియమాలు లేని వారు అధికంగా ఉంటారు.
హర్త్తారః పరరత్నానాం పరదారప్రధర్షకాః। కామాత్మానో దురాత్మానో హ్యధర్మాత్ సాహసప్రియాః ।। ౫౮.
ఇతరుల రత్నాలను దొంగిలించేవారు, పరస్త్రీలను లొంగదీసుకునేవారు, కామంతో, చెడ్డ మనసుతో, అధర్మం, హింసను ఇష్టపడేవారు ఉంటారు.
అనష్టచేతనాః పుంసో ముక్తకేశాస్తు చూలికాః। ఊనషోడశవర్షాశ్చ ప్రజాయన్తే యుగక్షయే ।। ౫౮.
యుగాంతంలో, పిల్లలు చిత్తబుద్ధులు లేకుండా, జుట్టు విడిచిపెట్టి, కొందరు జుట్టు ముడులు వేసుకుని, పదహారు సంవత్సరాల లోపే పుట్టుతారు.
శుక్లదన్తా జితాక్షాశ్చ ముణ్డాః కాషాయవాససః। శూద్రా ధర్మఞ్చరిష్యన్తి యుగాన్తే పర్యుపస్థితే ।। ౫౮.
కళియుగాంతంలో, తెల్లబొమ్మలు, పాశాలు ఆడడంలో నైపుణ్యం ఉన్నవారు, తల ముండ చేసుకుని, గోధుమ రంగు వస్త్రాలు ధరించి, శూద్రులు ధర్మాన్ని ఆచరిస్తారు.