వాయుపురాణమ్

సంరోధాదాయుషశ్చైవ దృశ్యతే ద్వాపరేషు చ । వేదవ్యాసైశ్చతుర్ధా తు వ్యస్యతే ద్వాపరాదిషు ।। ౫౮.

ఆయుషు తగ్గిపోవడం ద్వాపరయుగాల్లో కనిపిస్తుంది. ద్వాపరయుగం మొదలు వేదవ్యాసుడు వేదాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు.

ఋషిపుత్రైః పునర్వేదా భిద్యన్తే దృష్టివిభ్రమైః। మన్త్రబ్రాహ్మణవిన్యాసైః స్వరవర్ణవిపర్యయైః ।। ౫౮.

ఋషుల కుమారులు మళ్లీ వేదాలను తమ తమ అభిప్రాయాల గందరగోళంతో విభజించారు. మంత్రాల, బ్రాహ్మణాల క్రమంలో, స్వర, అక్షరాలలో తేడాలు వచ్చాయి.

సంహితా ఋగ్యజుఃసామ్నాం సంహన్యన్తే శ్రుతర్షిభిః। సామాన్యాద్వైకృతాచ్చైవ దృష్టిభిన్నైః వ్కచిత్వ్కచిత్ ।। ౫౮.

ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాల సంకలనాలను పండిత ఋషులు సృష్టించారు. సాధారణంగా, ప్రత్యేకంగా, భిన్నమైన అభిప్రాయాల వల్ల అవి కొన్నిసార్లు మార్పులకు లోనయ్యాయి.

బ్రాహ్మణం కల్పసూత్రాణి మన్త్రప్రవచనాని చ। అన్యే తు ప్రహితాస్తీర్థైః కేచిత్తాన్ ప్రత్యవస్థితాః ।। ౫౮.

బ్రాహ్మణాలు, కల్పసూత్రాలు, మంత్రాల వివరణలు—వాటిలో కొన్ని పండితులు స్థాపించారు, మరికొన్ని గురువులు కొనసాగిస్తున్నారు.

ద్వాపరేషు ప్రవర్త్తన్తే భిన్నవృత్తాశ్రమా ద్విజాః। ఏకమాధ్వర్యవం పూర్వమాసీద్ద్వైధం పునస్తతః ।। ౫౮.

ద్వాపరయుగాల్లో ద్విజులు వేర్వేరు ఆచారాలు, ఆశ్రమాలు పాటిస్తారు. మొదట ఒకే ఆద్వర్యు సంప్రదాయం ఉండేది, తరువాత అది రెండు భాగాలైంది.

సామాన్యవిపరీతార్థైః కృతం శాస్త్రకులన్త్విదమ్। ఆధ్వర్యవస్య ప్రస్తావైర్బహుధా వ్యాకులం కృతమ్ ।। ౫౮.

సాధారణంగా, విరుద్ధార్థాలతో ఎన్నో శాస్త్రాలు ఏర్పడ్డాయి. ఆద్వర్యువుల వివిధ వ్యాఖ్యానాల వల్ల అవి అనేకంగా, గందరగోళంగా మారాయి.

తథైవాథర్వఋక్సామ్నాం వికల్పైశ్చాప్యసంక్షయైః। వ్యాకులం ద్వాపరే భిన్నే క్రియతే భిన్నదర్శనైః ।। ౫౮.

అలాగే, అథర్వణ, ఋగ్వేద, సామవేదాలు కూడా అంతులేని మార్పులు, విభాగాలతో ద్వాపరయుగంలో భిన్నమైన అభిప్రాయాల వల్ల గందరగోళంగా మారాయి.

తైషాం భేదాః ప్రభేదాశ్చ వికల్పైశ్చాప్యసంక్షయాః । ద్వాపరే సమ్ప్రవర్తన్తే వినశ్యన్తి పునః కలౌ ।। ౫౮.

వాటిలో విభాగాలు, ఉపవిభాగాలు, అంతులేని మార్పులు ద్వాపరయుగంలో ఏర్పడతాయి. కానీ అవి కలియుగంలో మళ్లీ నశించిపోతాయి.

తేషాం విపర్యయాశ్చైవ భవన్తి ద్వాపరే పునః। అవృష్టిర్మరణఞ్చైవ తథైవ వ్యాధ్యుపద్వవాః ।। ౫౮.

వాటిలో తేడాలు, మార్పులు ద్వాపరయుగంలో మళ్లీ జరుగుతాయి. వర్షాభావం, మరణం, వ్యాధులు, ఉపద్రవాలు కూడా కలుగుతాయి.

వాఙ్మనఃకర్మజైర్దుఃఖైర్నిర్వేదో జాయతే పునః । నిర్వేదాజ్జాయతే తేషాం దుఃఖమోక్ష విచారణా ।। ౫౮.

మాట, మనస్సు, చేతల వల్ల కలిగే బాధలతో మళ్లీ విరక్తి కలుగుతుంది. ఆ విరక్తి వల్ల వారికి బాధల నుంచి విముక్తి గురించి విచారణ మొదలవుతుంది.

విచారాణాచ్చ వైరాగ్యం వైరాగ్యాద్దోపదర్శనమ్। దోషాణాం దర్శనాచ్చైవ ద్వాపరే జ్ఞానసమ్భవః ।। ౫౮.

విచారణ వల్ల విరక్తి కలుగుతుంది; విరక్తి వల్ల లోపాలు కనిపిస్తాయి; లోపాలు కనిపించడం వల్ల ద్వాపరయుగంలో జ్ఞానం కలుగుతుంది.

తేషాఞ్చ మానినాం పూర్వమాద్యే స్వాయమ్భువేఽన్తరే। ఉత్పద్యన్తే హి శాస్త్రాణాం ద్వాపరే పరిపన్థినః ।। ౫౮.

ఆ గర్వంతో ఉన్నవారిలో, మొదటి స్వాయంభువ మను కాలంలో, ద్వాపరయుగంలో శాస్త్రాలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారు పుడతారు.

ఆయుర్వేదవికల్పాశ్చ అఙ్గానాం జ్యౌతిషస్య చ। అర్థశాస్త్రవికల్పశ్చ హేతుశాస్త్రవికల్పనమ్ ।। ౫౮.

ఆయుర్వేదం, జ్యోతిష్యానికి సంబంధించిన భాగాలు, అర్థశాస్త్రం, తర్కశాస్త్రం — వీటిలో ఎన్నో వేర్వేరు మార్గాలు ఏర్పడతాయి.

స్మృతిశాస్త్రప్రభేదాశ్చ ప్రస్థానాని పృథక్ పృథక్। ద్వాపరేష్వభివర్త్తన్తే మతిభేదాస్తథా నృణామ్ ।। ౫౮.

స్మృతి శాస్త్రాలు కూడా అనేక విధాలుగా విడిపోతాయి; ద్వాపరయుగంలో ప్రజల్లో అభిప్రాయ భేదాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.

మనసా కర్మణా వాచా కృచ్ఛ్రా ద్వార్త్తా ప్రసిద్ధ్యతి। ద్వాపరే సర్వభూతానాం కాయక్లేశపురస్కృతా ।। ౫౮.

మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో జీవనం సంపాదించటం చాలా కష్టంగా మారుతుంది; ద్వాపరయుగంలో అందరికీ శరీర శ్రమ ప్రధానమవుతుంది.

లోభేఽధృతిర్వణిగ్యుద్ధం తత్త్వానామవినిశ్చయః। వేదశాస్త్రప్రణయనం ధర్మాణాం సఙ్కరస్తథా ।। ౫౮.

లోభం వల్ల, స్థిరత లేకపోవడం వల్ల, వ్యాపార తగాదాలు, సత్యం తెలియకపోవడం వల్ల, కొత్త వేదశాస్త్రాలు రచించబడతాయి; ధర్మాలలో కూడా కలవరం కలుగుతుంది.

ద్వాపరేషు ప్రవర్త్తన్తే రోగో లోభో వధస్తథా। వర్ణాశ్రమపరిధ్వంసాః కామద్వేషౌ తథైవ చ ।। ౫౮.

ద్వాపరయుగాల్లో వ్యాధులు, లోభం, హింస పెరుగుతాయి; వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థలు ధ్వంసమవుతాయి; కామం, ద్వేషం కూడా ఎక్కువవుతాయి.

పూర్ణే వర్షసహస్రే ద్వే పరమాయుస్తుథా నృణామ్। నిఃశేపే ద్వాపరే తస్మిన్ తస్య సన్ధ్యా తు పాదతః ।। ౫౮.

రెండు వేల సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పుడు, అది మనుషులకు గరిష్ఠ ఆయుష్కాలం; ద్వాపరయుగం చివరలో, దాని సంధ్య ఒక్క పాదంతో మిగిలి ఉంటుంది.

ప్రతిష్ఠతే గుణైర్హీనో ధర్మోఽసౌ ద్వాపరస్య తు । తథైవ సన్ధ్యాపాదేన అంశస్తస్యావతిష్ఠతే ।। ౫౮.

ద్వాపరయుగంలో ధర్మం గుణాలు తగ్గిపోతుంది; అలాగే సంధ్య ఒక్క పాదంతో, దాని కొంత భాగమే మిగిలి ఉంటుంది.

ద్వాపరస్య చ వర్షే యా తిష్యస్య తు నిబోధత। ద్వాపరస్యాంశశేషే తు ప్రతిపత్తిః కలేరతః ।। ౫౮.

ఇప్పుడు ద్వాపరయుగంలో తిష్య సంవత్సరాన్ని వినండి; ద్వాపరంలో మిగిలిన భాగంలో, కలియుగం ప్రారంభమవుతుంది.

హింసాసూయానృతం మాయా వధశ్చైవ తపస్వినామ్। ఏతే స్వభావాస్తిష్యస్య సాధయన్తి చ వై ప్రజాః ।। ౫౮.

హింస, అసూయ, అబద్ధం, మాయ, తపస్సు చేసే వారిని కూడా హతముచేయడం — ఇవే తిష్యలో సహజ లక్షణాలు, ప్రజలు వీటిని ఆచరిస్తారు.

ఏష ధర్మః కృతః కృత్స్నో ధర్మశ్చ పరిహీయతే। మనసా కర్మణా స్తుత్యా వార్త్తా సిద్ధ్యతి వా న వా ।। ౫౮.

ఈ సంపూర్ణ ధర్మం తగ్గిపోతుంది; మనసుతో, చేతలతో, స్తుతితో జీవనం కలుగుతుందో లేదో తెలియదు.

కలౌ ప్రమారకో రోగః సతతం క్షుద్భయాని వై। అనావృష్టిభయం ఘోరం దర్శనఞ్చ విపర్యయమ్ ।। ౫౮.

కలియుగంలో నాశనం చేసే వ్యాధి విస్తరిస్తుంది; ఎప్పుడూ ఆకలి భయాలు ఉంటాయి; భయంకరమైన వర్షాభావ భయం, వికృతమైన దృశ్యాలు కనిపిస్తాయి.

న ప్రమాణం స్మృతేరస్తి తిష్యే లోకే యుగే యుగే। గర్భస్థో మ్రియతే కశ్చిద్యౌవనస్థస్తథాపరః । స్థావిరే మధ్యకౌమారే మ్రియన్తే వై కలౌ ప్రజాః ।। ౫౮.

తిష్యలో, ప్రతి యుగంలో స్మృతి శాస్త్రాలకు ప్రామాణ్యం ఉండదు; కొందరు గర్భంలోనే, మరికొందరు యవ్వనంలోనే చనిపోతారు; కలియుగంలో చిన్నతనం, మద్య వయస్సు, వృద్ధాప్యంలో ప్రజలు మరణిస్తారు.

అధార్మికాస్త్వనాచారాస్తీక్ష్ణ కోపాల్పతేజసః। అనృతబ్రువశ్చ సతతం తిష్యే జాయన్తి వై ప్రజాః ।। ౫౮.

తిష్యలో జన్మించే ప్రజలు అధర్మపరులు, చెడు ప్రవర్తన కలవారు, త్వరగా కోపపడేవారు, తక్కువ శక్తి కలవారు, ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పేవారు.

దురిష్టైర్దురధీతైశ్చ దురాచారైర్దురాగమైః। విప్రాణాం కర్మదోషైస్తైః ప్రజానాం జాయతే భయమ్ ।। ౫౮.

చెడు, సరైన విద్య లేని, చెడు ప్రవర్తన కలిగిన, తప్పుగా దీక్ష పొందిన బ్రాహ్మణుల వల్ల ప్రజలకు భయం కలుగుతుంది.

హింసా మాయా తథేర్ష్యా చ క్రోధోఽసూయాక్షమానృతమ్। తిష్యే భవన్తి జన్తూనాం రాగో లోభశ్చ సర్వశః ।। ౫౮.

హింస, మాయ, అసూయ, కోపం, ఈర్ష్య, క్షమించకపోవడం, అబద్ధం — ఇవన్నీ తిష్యలో ప్రాణులకు కలుగుతాయి; అలాగే అన్ని విధాల రాగం, లోభం పెరుగుతాయి.

సంక్షోభో జాయతేఽత్యర్థం కలిమాసాద్య వై యుగమ్। నాధీయన్తే తదా వేదా న యజన్తే ద్విజాతయః। ఉత్సీదన్తి నరాశ్చైవ క్షత్రియాః సవిశః క్రమాత్ ।। ౫౮.

కలియుగం వచ్చినప్పుడు గొప్ప కలవరం కలుగుతుంది; అప్పటికి వేదాలు చదవరు, ద్విజులు యజ్ఞాలు చేయరు; క్రమంగా మనుషులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు నశించిపోతారు.

క్షుద్రాణామన్త్యయోనేస్తు సమ్బన్ధా బ్రాహ్మణైః సహ। భవన్తీహ కలౌ తస్మిన్ శయనాసనభోజనైః ।। ౫౮.

ఆ కలియుగంలో, బ్రాహ్మణులు చిన్న జాతులవారితో, అంత్యజులతో కలిసి పడక, ఆసనం, భోజనం పంచుకుంటారు.