వాయుపురాణమ్

ఒకప్పుడు, సమన్ పఠించబడినప్పుడు, ఆ మహిమాన్వితమైన గీత శక్తితో ఒక ఏనుగు తక్షణమే జన్మించెను. భౌవనుడు, తనకు కుమారుడు కలగాలని, ఆ ఏనుగును ఇరావతికి ఇచ్చెను. ఇరావతికి పుట్టినవాడైనందున అతడిని ‘‘ఏరావత’’ అని పిలిచారు. దేవేంద్రుని రథానికి అతడిని యుక్తం చేయగా, అతడు ఏనుగులలో అగ్రగణ్యుడై, నాలుగు దంతాలతో, మెరిసే తెల్ల మేఘంలా ప్రకాశిస్తూ, మహిమతో వెలిగిపోయెను. ఒకే మూలం నుండి జన్మించిన, బంగారు వర్ణంతో, ఆరు దంతాలుతో, మహోన్నతుడైన మరొక ఏనుగు భద్రుడు. అతడిని కూడా రథానికి జోడించగా, అతని బలమే ‘‘బల’’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. భద్రునికి అంజన, సుప్రతీక, వామన, పద్మ అనే నలుగురు కుమారులు పుట్టారు. నాలుగవవాడు పద్మ, అలాగే హస్తినీ మరియు ఆభ్రమూ కూడా జన్మించారు. శ్వేత అనే ఏనుగు నాలుగు దిశలకు నాలుగు వేగవంతమైన ఏనుగులను ప్రసవించింది—వారు భద్ర, మృగ, మంద, సంకీర్ణ. ఇందులో సంకీర్ణుడే అంజన; అతడిని యమునికి యుక్తం చేశారు. భద్రుడే సుప్రతీకుడు, ఆకుపచ్చగా, జలాధిపతికి చెందాడు. పద్ముడే మంద, తెల్లగా, ఐలవిలుడికి చెందిన ఏనుగు. మృగుడే శ్యామ, అగ్నిదేవతలకు యుక్తమైన ఏనుగు. పద్మోత్తరుడు, పద్ముడే వరుణసేనలోని ఏనుగు. ఉపలేపన అనే మేషానికి ఎనిమిది మంది కుమారులు పుట్టారు. అతని వంశంలో, తెల్లని చిన్న గోళ్లు కలిగి, పసుపు రంగుతో, పెద్ద శరీరాలతో, శక్తివంతమైన ఏనుగులు పుట్టాయి. ఇప్పుడు నేను ఏనుగులు, ఇతర నాగుల వంశాన్ని వివరంగా చెప్పుతాను. కపిల, పుండరీక, సుమనాభ, రథాంతర అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు—వారు బలవంతులు, ప్రతిష్టాత్మకులు. శూల, స్థూల, శిరోదంత, పవిత్రమైన తెల్ల గోళ్లు కలిగిన, బలమైన ఏనుగులు ‘‘ఆకులికులు’’గా ప్రసిద్ధి చెందారు. పుష్పదంత, బృహత్సామా, షడ్దంత, దంతపుష్పవాన్, తామ్రవర్ణుడు—ఇతని కుమారుడు, స్నేహితులతో, అందమైన దంతాలతో అలంకరించబడ్డారు. ఈ వంశంలో మందపాటి పెదవులు, సుందర ముఖాలు, నల్లటి చర్మం, ఆకర్షణీయంగా, భయంకరంగా, వివిధ రుగ్మతలతో గుర్తించబడిన ముఖాలతో ఏనుగులు పుట్టాయి. సామ్న నుండి నల్లటి వర్ణంతో వామదేవుడు జన్మించాడు; తర్వాత వామనుడు పుట్టాడు. అతని భార్య ఆంగదా, ఆమెకు రెండు కుమారులు పుట్టారు—వారి శరీరంపై నీలి వల్లి గుర్తులు ఉన్నాయి. వారిలో చండుడికి స్తంభంలాంటి తల, మెడ, విశాలమైన ఛాతీ, వేగవంతమైన స్వభావం కలిగిఉన్నది. ఈ కుటుంబంలో పుడిన ఏనుగులు వికలాంగంగా, మానవులచేత బంధించబడతారు. సుప్రతీకుడికి రూపంలో సమానుడు లేడు; అతనికి ప్రహారీ, సంపాతి, పృథుచిత్తి అనే ముగ్గురు కుమారులు. ఈ వంశంలో పెదవులు, నోర్లు పొడవుగా, ముఖాలు, పొట్టలు ఆకారంగా ఉన్న, మృదువైన స్వభావం కలిగిన ఉత్తమ ఏనుగులు పుడతారు. అంజన నుండి అంజనా, సామ్న నుండి అంజనావతి జన్మించారు. వారిద్దరి తల్లి ప్రసిద్ధి చెందింది; ఆయురాజకి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వారి వంశంలో విభజిత తలలు, మెరిసే మేఘాల్లాంటి ఆకారం, అందమైన, గుండ్రటి, పద్మవర్ణంలో, దంతరహితంగా, పసుపు రంగు పొడవైన నోర్లతో ఏనుగులు పుట్టాయి. చంద్రమస, సామ్న నుండి పింగళ అనే పద్మవర్ణపు కాంతితో కూడిన ఏనుగు జన్మించింది; ఆమె కుమారులు మహాపద్మ, ఉర్మిమాలి. వారి వంశంలో సమానమైన గుణాలు, ఉగ్రత్వం, బలమైన పొట్టలు, యుద్ధంలో ప్రీతి పొందిన ఏనుగులు పుట్టాయి. దేవతలు, అసురులతో యుద్ధంలో విజయం కోసం వీటిని తీసుకున్నారు; పని పూర్తయిన తర్వాత, ఈ ఏనుగులను దిక్కులకు పంపించారు. వారి వంశం నుండి, దేవతలు, శిక్షణ పొందిన ఏనుగులను అంగ, లోమపాద, సూత్రకారునికి ఇచ్చారు. ఏనుగును ‘‘ద్విరద’’ అని రెండు దంతాల వల్ల, ‘‘హస్తి’’ అని చేతి వల్ల, ‘‘కరీ’’ అని సుందం వల్ల, ‘‘వరణ’’ అని రక్షణ వల్ల, ‘‘దంతి’’ అని దంతాల వల్ల, ‘‘గజ’’ అని గర్జన వల్ల పిలుస్తారు. ‘‘కుంజర’’ అనేది సంచారానికి, ‘‘నాగ’’ అనేది పర్వతాలకు విరుద్ధంగా ఉండటానికి, ‘‘మతంగ’’ అనేది మతంగ ముని పేరు వల్ల, ‘‘ద్విప’’ అనేది రెండు వల్ల, ‘‘సామజ’’ అనేది సామ్న నుండి పుట్టినదని పిలుస్తారు. వారి నాలుకలు తిరిగి ఉంటాయి; ఇది అగ్ని శాపం వల్ల. బలహీనత, రహస్యంగా ఉండే లింగం—ఇవి స్వయంభూ మరియు దేవతల శాపం వల్ల అని తెలుసుకో. దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, సర్పాలు, రాక్షసుల కుమార్తెలలో వివిధ వంశాలకు చెందిన ఏనుగులు పుట్టాయి. వారి జననం, అవతరణ, పేర్ల వివరణ—ఇవి విభావసు అనే ఏనుగుల రాజుకు సంబంధించినవిగా తెలుసుకో. కౌశికులు మొదలైన వారు సముద్రం నుండి, ఆపై గంగా నుండి పుట్టారు; అంజన యొక్క ఒకే మూలం నుండి తూర్పు దిక్కున ఏనుగుల అడవి ఏర్పడింది. వింధ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా, గంగకు దక్షిణంగా, కరూష ప్రాంతంలో గంగా ప్రవాహం ఉన్న చోట సుప్రతీకుని అడవి ఉంది. మరొక సరిహద్దులో, ఉత్తరంగా, అలాగే ఆవేదిస్ ప్రాంతంలో, ఐదవ అడవి ‘‘వామన’’ అనే చిన్నదేహి ఏనుగుకు చెందినదిగా గుర్తించబడింది. ఇంకొక సరిహద్దు, లౌహిత్య నది, సముద్రానికి పడమటగా, యమునికి చెందిన అడవి పర్వతాల వెంట విస్తరించి ఉంది. భూతి అనేక జీవులను, రుద్రుని సేవకులను ప్రసవించింది—వారిలో కొందరు భారీగా, కొందరు సన్నగా, కొందరు పొడవుగా, కొందరు చిన్నగా, కొందరు సమానమైన ఆకారంతో ఉన్నారు. వారికి వేలాడే చెవులు, పెదవులు, నాలుకలు, తుంగిన వక్షోజాలు, పొట్టలు ఉన్నాయి. కొందరు ఒకే రూపంలో, కొందరు ద్విరూపంలో, కొందరు భారీ నితంబాలు, మందమైన కాళ్లతో ఉన్నారు. వారు సరస్సులు, చెరువులు, సముద్రాలు, నదీ తీరాల్లో నివసిస్తారు; నల్లటి, తెల్లటి, నీలం, ఎరుపు రంగులతో ఉంటారు. కందిరంగు, మచ్చలు, పొగరంగు, పసుపు రంగు, అడవి గాడిదలవలె గట్టి స్వభావం కలిగి ఉంటారు; ముంజా గడ్డి లాంటి జుట్టు, నురుగు జుట్టు, నాగులను యజ్ఞోపవీతంగా ధరించేవారు. ఉబ్బిన కళ్లతో, వికలమైన కళ్ళతో, పలుచటి కళ్ళతో, అనేక కళ్ళతో, అనేక తలలతో, తలలేనివారు, ఒకే తల కలిగినవారు. ఉగ్రంగా, భయంకరంగా, ముదురు జుట్టుతో, మరింత ముదురు జుట్టుతో, అంధులు, జటాధారులు, బొద్దుగా, గుర్రంలా అరిచే స్వభావం కలిగినవారు. వారు సరస్సులు, చెరువులు, సముద్రాలు, నదీ తీరాల్లో నివసిస్తారు; ఒక్క చెవి, పెద్ద చెవి, శంఖాకార చెవి, లేకపోయిన చెవి కలిగి ఉంటారు. దంతాలు కలిగినవారు, పంజాలు కలిగినవారు, దంతాలు లేనివారు, ద్వితాలుకులు; ఒక చేతి, రెండు చేతులు, మూడు చేతులు, చేతులు లేనివారు కూడా ఉన్నారు. ఇలా, ఈ భూమిపై ఏనుగుల జనన, వంశవృక్షం, వారి స్వభావం, రూపాలు, పేర్ల విశేషాలు, దేవతలకు సంబంధించిన గాథలు ఇలా సాగుతున్నాయి.