వాయుపురాణమ్

దేవతలకు సమానమైన ప్రవర్తన కలిగిన అసురులు కూడా గుర్తించబడ్డారు. గంధర్వులు దేవతల కంటే శక్తిలో మూడు భాగాలు తక్కువగా ఉంటారు. గంధర్వుల కన్నా గుహ్యకులు మూడింట ఒక భాగం తక్కువ శక్తివంతులు. యక్షులు, రాక్షసులు సమాన శక్తి కలవారు. యక్షులకన్నా పిశాచులు మూడింట ఒక భాగం తక్కువ లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు. ఈ తేడాలు ధనం, అందం, ఆయుష్షు, బలం, ధర్మం, అధికారము, మేధ, తపస్సు, విద్య, పరాక్రమం వంటి విషయాలలో కనిపిస్తాయి. దేవతలు, అసురులు పరస్పరం మూడు భాగాలలో తక్కువగా ఉంటారు. గంధర్వులు మొదలుకొని పిశాచుల వరకు నాలుగు దివ్య వంశాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు కోపానికి లోనై ఉన్న జనులారా, వినండి—కోపంతో ఒక కన్య జన్మించింది. ఆమె నుండి తన స్వంత శరీరంలోనే పన్నెండు కుమార్తెలు పుట్టారు. ఆ పన్నెండు మంది పులహ మహర్షికి భార్యలుగా అయ్యారు. వారి పేర్లు ఇలా ఉన్నాయి—మృగీ, మృగమందా, హరిభద్రా, ఇరావతీ, భూతా, కపిశా, దంష్ట్రా, నిశా, తిర్యా, శ్వేతా, స్వరా, సురసా. మృగీ నుండి జింకలు పుట్టాయి. మృగమందా నుండి ఇతర జింకలు, ముశికాలు, న్యంకవులు, శరభులు, రురువులు, పృషతులు జన్మించారు. మృగమందా నుండి మృగరాజు (సింహం), గవయులు, మహిషులు, ఒంటెలు, పంది, ఖడ్గమృగాలు, గౌర్ముఖులు పుట్టారు. హరి నుండి హరులు, గోలాంగూలులు, తరక్షులు, కోతులు, కిన్నరులు, పులులు, కింపురుషులు పుట్టారు. అలాగే ఇరావతీ నుండి ఇతర జాతులు పుట్టాయి. భౌవనుడు సూర్యుని రెండు అర్ధపు పుటలను తీసుకుని, తన చేతులతో పట్టుకొని రథాంతర సామవేదాన్ని ఆలపించాడు. ఆ సమయానికే ఒక ఏనుగు పుట్టింది. భౌవనుడు ఆ ఏనుగును ఇరావతీకి కుమారునిగా ఇచ్చాడు. అతడు ఇరావతీ కుమారుడు కావడంతో "ఏరావతుడు" అని పిలవబడ్డాడు. దేవేంద్రుని రథానికి అతడిని జోడించడంతో, అతడు ఏనుగులలో ప్రధానుడిగా, తెల్ల మేఘంలా ప్రకాశిస్తూ, నాలుగు దంతాలతో, మహిమాన్వితుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అప్సుజ అనే మూలం నుండి జన్మించిన బంగారు వర్ణపు, ఆరు దంతాలు ఉన్న, మహోన్నతుడైన ఏనుగు భద్రుడు దేవేంద్రుని రథానికి జోడించబడ్డాడు. అతని బలాన్ని "బల" అని పిలుస్తారు. భద్రునికి అంజన, సుప్రతీక, వామన, పద్మ అనే కుమారులు పుట్టారు. నాలుగవవాడు పద్మ, హస్తినీ మరియు ఆభ్రమూ కూడా జన్మించారు. శ్వేతా నుండి నాలుగు వేగవంతమైన దిక్కుల ఏనుగులు పుట్టాయి: భద్ర, మృగ, మంద, సంకీర్ణ. సంకీర్ణుడు అంటే అంజన, యమునికి చెందిన ఏనుగు; భద్రుడు అంటే సుప్రతీక, ఆకుపచ్చ వర్ణంతో, జలాధిపతికి చెందినవాడు. పద్మ (మంద) తెల్లగా, ఐలవీలునికి చెందిన ఏనుగు; మృగ (శ్యామ) అగ్నిదేవతలకు సంబంధించిన ఏనుగు. పద్మోత్తరుడు పద్మగా, వరుణుని సైన్యానికి ఏనుగుగా ప్రసిద్ధి. ఉపలేపన అనే మేకకు ఎనిమిది కుమారులు పుట్టారు. ఆ వంశంలో శక్తివంతమైన, తెల్ల పంజాలున్న, పింగళవర్ణపు, పెద్ద శరీరాలున్న ఏనుగులు జన్మించాయి. ఆ ఏనుగులు, ఇతర నాగుల వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: కపిల, పుండరీక, సుమనాభ, రథాంతర—ఈ ఇద్దరు ప్రసిద్ధులైన కుమారులు. శూల, స్థూల, శిరోదంత, శుద్ధ పంజాలున్న, బలమైన, పరాక్రమశీలులు "ఆకులిక" అనే ఏనుగులు. పుష్పదంత, బృహత్సామా, షడ్దంత, దంతపుష్పవాన్, తామ్రవర్ణుడు—వీరి వంశంలో మందం పెదవులు, అందమైన ముఖాలు, నల్ల వర్ణం, శక్తివంతమైన, వింతలతో కూడిన ముఖాలు ఉన్న ఏనుగులు జన్మించాయి. వామదేవుడు, కాజలంలా నల్లగా, సామ్న నుంచి జన్మించాడు. తర్వాత వామనుడు పుట్టాడు. ఆయన భార్య ఆంగదా. వారికి ఇద్దరు కుమారులు, వారి శరీరంపై నీలవైనాల గుర్తులు ఉండేవి. అందులో చండుడు స్థూలమైన తల, మెడ, విశాలమైన ఛాతీ, వేగవంతుడిగా ప్రసిద్ధి. వారి వంశంలో వంకరగా పుట్టే, మనుషులచే కట్టబడే ఏనుగులు పుట్టాయి. సుప్రతీకుడికి సమానమైన రూపం మరే ఏనుగుకీ లేదు. అతనికి ప్రహారీ, సంపాతీ, పృథుచిత్తి అనే ముగ్గురు కుమారులు. దీర్ఘపాలేట్లు, పెదవులు, సుందరమైన తలలు, పొట్టలు కలిగిన, మృదువైన స్వభావం గల మహార్దులు అతని వంశంలో జన్మిస్తారు. అంజన నుంచి అంజనా, సామ్న నుంచి అంజనావతీ పుట్టారు. వారి తల్లి ప్రసిద్ధి చెందింది. అయురజకు ఇద్దరు కుమారులు. విస్తృతమైన తలలు, మెరుస్తున్న మేఘంలా నల్లగా, అందంగా, బాగా నిర్మితమైన, కమలవర్ణపు, గోలాకారమైన, దంతరహితమైన, పసుపు రంగు పొడవైన నోటితో ఉన్న ఏనుగులు ఆమె వంశంలో పుట్టాయి. చంద్రమస, సామ్న నుంచి పింగళా జన్మించింది. ఆమె కమలంలా ప్రకాశిస్తుంది. ఆమె కుమారులు మహాపద్మ, ఉర్మిమాలి. వారి వంశంలో సమానమైన లక్షణాలు కలిగిన, భీకరమైన, బలమైన పొట్టలు, ఏనుగు యుద్ధంలో ప్రీతి పొందిన ఏనుగులు జన్మించాయి. దేవతలు, అసురులతో యుద్ధంలో విజయం కోసం ఈ ఏనుగులను స్వీకరించారు. తమ ఉద్దేశ్యం నెరవేరిన తర్వాత, ముందుగా చెప్పిన వారిని దిశలకు పంపించారు. వారి వంశంలో దేవతలు శిక్షణ పొందిన ఏనుగులను అంగ, లోమపాద, సూత్రకారులకు ఇచ్చారు. ఏనుగును దంతాల వల్ల ద్విరద, చేతుల వల్ల హస్తీ, సుందం వల్ల కరీ, రక్షణ వల్ల వరణ, దంతాల వల్ల దంతీ, గర్జన వల్ల గజ అని పిలుస్తారు. సంచారం వల్ల కుంజర, పర్వతాలను ఎదుర్కోవడం వల్ల నాగ, మతంగ మహర్షి వల్ల మతంగ, రెండు వల్ల ద్విప, సామ్న వల్ల సామజ అనే పేర్లు వచ్చాయి. వారి నాలుకలు వెనక్కి తిరుగుతాయి, ఇది అగ్ని శాపం వల్ల. బలహీనత, రహస్య లింగావయవం స్వయంభువు, దేవతల శాపాల వల్ల కలిగాయి. దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, సర్పాలు, రాక్షసుల కుమార్తెలలో వివిధ వంశాలకు చెందిన ఏనుగులు జన్మించాయి. ఏనుగుల ఉద్భవం, అవతరణ, పేర్ల వివరణ—విభావసువు అనే ఏనుగుల రాజును గుర్తుంచుకొని, ఇది తెలుసుకోవాలి. కౌశికులు మొదలుకొని సముద్రం నుంచి, తర్వాత గంగ నుంచి; అంజన వంశం మూలం నుంచి, తూర్పు దిక్కులోని ఏనుగుల అడవి ఏర్పడింది. వింధ్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా, గంగకు దక్షిణంగా, కరూష ప్రాంతంలో గంగ ప్రవాహం మొదలైన చోట సుప్రతీక ఏనుగుల అడవి ఉంది.