వాయుపురాణమ్

దానవులు తమ మాట మీద నిలిచేవారు, వీరులు, భయంకరులు, మాయలో నిపుణులు, అపారమైన బలాన్ని కలిగివుండేవారు. అయితే, వారు యజ్ఞాలు చేయరు, బ్రాహ్మణుల పట్ల భక్తి చూపించరు. ఇప్పుడు వారి ముఖ్యమైన పేర్లను వరుసగా వినండి. ద్విమూర్ధా, శంకువర్ణ, శంకునిరామయ, శంకుకర్ణ, మహావిశ్వ, గవేష్ఠి, డుండుభి—ఇవి ప్రథమ దానవులలోని కొందరు. అజాముఖ, వందనీయుడు శిల, వామనస, మరీచిరక్షక, మహాగార్గ్య, అంగిరావృత కూడా వారి జాబితాలో ఉన్నారు. విక్షోభ్య, సుకేతు, సువీర్య, సుహృద, ఇంద్రజిత్, విశ్వజిత్, అసుర, విమర్దన—ఇవీ కూడా దానవులలోని పేర్లు. ఇక, ఏకచక్ర, సుబాహు, మహాబలశాలి తారక, వైశ్వానర, పులోమ, ప్రవీణ, మహాశిరా కూడా ఉన్నారు. స్వర్భాను, వృషపర్వ, మహాసురుడు ముండక, ధృతరాష్ట్ర, సూర్య, చంద్ర, ఇంద్ర—ఇవరు దేవతలను బాధించే వారు. సూక్ష్మ, నిచంద్ర, ఊర్ణనాభ, మహాగిరి, అసిలోమ, సుకేశ, సద, బాలక అనే పదిమంది కూడా ఉన్నారు. గగనమూర్తి, కుంభనాభ, మహోదర, ప్రమోదాహ, కుపథ, మహాబలుడు హయగ్రీవ కూడా దానవులలో భాగం. అసుర, విరూపాక్ష, మహాసురుడు సుపథ, అజ, హిరణ్మయ, శతమాయు, శంబర కూడా ప్రస్తావించబడ్డారు. శరభ, శలభ, సూర్య, చంద్ర—ఈ ఇద్దరు అసురుల్లో ప్రసిద్ధి చెందినవారు, దేవతల శత్రువులుగా పేరుగాంచారు, ఇప్పుడు దేవతల మధ్య ఉన్నారు. ఇలా, దాను వంశానికి చెందిన ప్రముఖ సంతతి పేర్లు చెప్పబడ్డాయి. వారి సంతానంగా పుట్టిన కుమారులు, మనవలు, తదితరులు లెక్కలేనివారు, అంతులేని వారు. ఇలాగే, అసురులు, డైత్యులు, దానవులు వివరించబడ్డారు. స్వర్భానుని డైత్యుడిగా, అనుభానుని దాను కుమారుడిగా గుర్తించబడతారు. వీరే దాను సంతతికి చెందినవారు. ఏకాక్ష, ఋషభ, అరిష్ట, ప్రబంధన, నరక, ఇంద్రబాధన, కేశీ, మేరు, శంభు, ధేనుక కూడా వారి పేర్లలో ఉన్నాయి. గవేష్ఠి, గవాక్ష, మహాబలుడు తాలకేతు—ఇవీ దాను కుమారులుగా, మానవ లక్షణాలతో గుర్తించబడ్డారు. డైత్యులు, దానవుల మధ్య ద్వేషం వల్ల పుట్టిన సింహికా కుమారులు, విప్రచిత్తి కుమారులు భయంకరమైన శక్తి కలిగి ఉండేవారు. వీరిలో పద్నాలుగు మంది మహాసురులు సైంహికేయులు అని ప్రసిద్ధి. వీరిలో శతగాల, న్యాస, శాంబ మొదలైనవారు ఉన్నారు. అనంతరం, అనులోమ, శుచిః, వాతాపి, సీతాంశుక, హర, కల్ప, కాలనాభ, భౌమ, నరక కూడా వారి మధ్య ఉన్నారు. వారిలో రాహు పెద్దవాడు, చంద్రుడు, సూర్యుడిని బాధించేవాడు; ఈ సింహికా కుమారులు దేవతలకు కూడా భయంకరులు. దుర్మార్గ సంతతికి చెందిన, బ్రహ్మ ద్వేషించే, భయంకరమైన వారందరూ సైంహికేయులుగా, దశవేల మంది బలగంగా ప్రసిద్ధి. వీరందరూ బలవంతుడు జమదగ్ని కుమారుడు భార్గవునిచేత సంహరించబడ్డారు. స్వర్భానుని కుమార్తె ప్రభా, పులోమ కుమార్తె శచీ. ఉపదానవీ యమధర్మరాజు భార్య, శర్మిష్ఠ వృషపర్వ కుమార్తె; పులోమ, కాలికా ఇద్దరూ వైశ్వానర కుమార్తెలు. ప్రభా కుమారుడిగా నహుషుడు, శచీ కుమారుడిగా జయంతుడు పుట్టారు. శర్మిష్ఠ పురు అనే కుమారుడిని, ఉపదానవీ దుష్మంతుడిని కనింది. పులోమ, కాలికా ఇద్దరూ వైశ్వానర కుమార్తెలుగా మారీచుని భార్యలయ్యారు. వారి నుండి అరవై వేల మంది ప్రతిష్ఠాత్మక దానవులు, ఇంకా పద్నాలుగు వేల మంది హిరణ్యపురంలో నివసించేవారు. పౌలోములు, కాలకేయులు—ఈ దానవులు అపారమైన బలాన్ని కలిగి ఉండేవారు, ఇతర దానవులకు అజేయులు, అయినా సవ్యసాచినిచేత సంహరించబడ్డారు. మాయకు పుట్టినవారందరూ మహావీరులు: మాయావి, డుండుభి, వృష, మహిష కూడా. బాలిక, వజ్రకర్ణ, కుమార్తె మందోదరి—ఇలా డైత్యులు, దానవుల సృష్టి వివరించబడింది. దనాయుషా కుమారులు ఐదుగురు: అరూరూ, బాలి, జంభ, విరక్ష, విష. అరూరుని కుమారుడు స్టనయ, అతడు ధుండు అనే భయంకరమైన అసురుడు, అతడిని ఉత్తంకుని మాట ప్రకారం కువలాశ్వుడు సంహరించాడు. బాలి కుమారులు ఇద్దరు: కుంభిల, చక్రవర్మన్—వారు అపారమైన తేజస్సు కలవారు; బాలి పూర్వజన్మలో కర్ణుడిగా పుట్టాడు. విరక్షకు ఇద్దరు కుమారులు: కాలక, వర. విష దుర్మార్గుడు, అతనికి నలుగురు కుమారులు: శ్రాద్ధహా, యజ్ఞహా, బ్రహ్మహా, పశుహా. దనాయుషా కుమారుల కథ ముగిసింది; ఇప్పుడు వృత్రుని గురించి వినండి: వృత్రుడు ఇంద్రునితో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు ధోరా ఊపిరితో జన్మించాడు. ప్రసిద్ధి చెందిన భర్తలు రాక్షసులు, అపారమైన బలం కలిగి వుండేవారు; వారందరూ లక్ష మంది, మహాబలుడు ఇంద్రుని సేవకులు. వారు బ్రహ్మజ్ఞులు, మృదువైన స్వభావం, ధార్మికులు, సూక్ష్మరూపంలో వుండి, సమస్త జీవుల్లో నివసిస్తూ, పరమపావనులు. ఈ విధంగా డైత్యులు, దానవుల సృష్టి వివరించబడింది. ప్రవాహ్యుడు యజ్ఞంలో ఉత్తమ గాయకులను సంతానంగా పొందాడు. సత్వన, సత్వాత్మక, మహాబలుడు కలాప, బ్రహ్మచారి కృతవీర్య, సుపాండు—ఇవే ఆ ఏడుగురు. పనా, తరణ్య, సుచంద్ర, దశమ—ఇవి దివ్య గంధర్వుల పేర్లు. ఇప్పుడు గంధర్వులు, అప్సరసలు, మునిపుత్రులుగా, సద్గుణాలుతో జన్మించినవారు: చిత్రసేన, ఉగ్రసేన, ఊర్ణాయు, అనఘ. ధృతరాష్ట్ర, పులోమ, సూర్యవర్చా, యుగపత్, ఋణపత్, కాళి, దితి, చిత్రరథ కూడా ఉన్నారు. భ్రమిశిరా పదమూడవ వాడు, పర్జన్య పదనాలుగవ వాడు, కలి పదిహేనవ వాడు, నారద పదహారవ వాడు—ఇవే మునిపుత్రులైన దివ్య గంధర్వులు. ఈ విధంగా దానవులు, డైత్యులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, వారి వంశ పరంపరలు, వారి మహిమలు, సృష్టి విశేషాలు వివరించబడ్డాయి.